TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
KHOA PHÁP LUẬT DÂN SỰ
BỘ MÔN LUẬT DÂN SỰ

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƯỜNG
THIỆT HẠI NGOÀI HỢP ĐỒNG


HÀ NỘI - 2017

BẢNG TỪ VIẾT TẮT
BT
BLDS
GV
GVC
KTĐG
LVN
MT
NC
Nxb
SV
TL
VĐ
TC

2

Bài tập
Bộ luật dân sự

1. TS. Vũ Thị Hồng Yến - GV, Phụ trách Bộ môn
Điện thoại: 0973586499
E-mail: [email protected]
2. TS. Vương Thanh Thúy - GV, Phó trưởng Bộ môn
Điện thoại: 0932373366
Email: [email protected]
3. PGS.TS. Phùng Trung Tập - GVCC
Điện thoại: 0912345620
Email: [email protected]
4. PGS.TS. Trần Thị Huệ - GVCC
Điện thoại: 0913308546
E-mail: [email protected]
5. TS. Nguyễn Minh Tuấn - GVC
Điện thoại: 01675996964
E-mail: [email protected]
6. PGS.TS. Phạm Văn Tuyết - GVCC
Điện thoại: 0942115665
E-mail: [email protected]
7. TS. Nguyễn Minh Oanh - GV
Điện thoại: 0942216776
E-mail: [email protected]

3


8. TS. Kiều Thị Thùy Linh - GV
Điện thoại: 0975124618
Email: [email protected]
9. TS. Nguyễn Văn Hợi - GV
Điện thoại: 0984215883

3. NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC
Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng có 2 TC, gồm 4 vấn đề sau:
Vấn đề 1: Quy định chung về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
Vấn đề 2: Bồi thường thiệt hại do hành vi của con người gây ra
Vấn đề 3: Bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra
Vấn đề 4: Thực hành giải quyết các vụ việc về bồi thường thiệt hại
ngoài hợp đồng
4. MỤC TIÊU CHUNG CỦA MÔN HỌC
4.1. Mục tiêu nhận thức
 Về kiến thức
1. Hiểu được các quy định chung về bồi thường thiệt hại ngoài hợp
đồng: khái niệm, đặc điểm, điều kiện phát sinh trách nhiệm, năng lực
và nguyên tắc chịu trách nhiệm, thời hạn bồi thường, thời hiệu khởi
kiện, ...
2. Hiểu được các quy định về bồi thường thiệt hại trong từng trường
hợp cụ thể do hành vi của con người gây ra và do tài sản gây ra
 Về kĩ năng
1. Vận dụng được các quy định của pháp luật về trách nhiệm bồi
thường thiệt hại ngoài hợp đồng để giải quyết các tình huống phát sinh
trên thực tế;
2. Phân tích, bình luận, đánh giá được các quy định của pháp luật về
bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
 Về thái độ
1. Tích cực nâng cao trình độ nhận thức pháp luật về trách nhiệm bồi
thường thiệt hại ngoài hợp đồng;
2. Khách quan trong việc đánh giá các quy định của pháp luật liên
quan đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng nói chung
cũng như việc vận dụng quy định của pháp luật về bồi thường thiệt hại
ngoài hợp đồng vào thực tiễn giải quyết tranh chấp.
4.2. Các mục tiêu khác

ngoài hợp đồng.
1A2. Chỉ ra
được các điều
kiện phát sinh
trách nhiệm bồi
thường
thiệt
hại ngoài hợp
đồng.
1A3. Nêu được
các nguyên tắc
bồi thường thiệt
hại ngoài hợp
đồng.
1A4. Trình bày
được năng lực
chịu
trách
nhiệm
bồi
thường
thiệt
hại của cá
nhân.

1B1. Xác định được
các loại thiệt hại
ngoài hợp đồng phải
bồi thường trong
những tình huống

hợp đồng.
1C2. Phân tích được
các cơ sở để xác định
các chi phí hợp lí
trong việc xác định
thiệt hại.
1C3. Đưa ra được
nhận xét cá nhân về
mức bồi thường thiệt
hại về tinh thần.
1C4. Đưa ra được
quan điểm của cá
nhân trong việc xác
định năng lực chịu
trách
nhiệm
bồi
thường thiệt hại và
thời hạn hưởng bồi
thường thiệt hại trong
trường hợp tính mạng,
sức khoẻ bị xâm


2.
Bồi
thường
thiệt
hại do
hành

danh dự, nhân phẩm,
uy tín bị xâm phạm.
1B6. Lấy được ít
nhất 2 ví dụ về phát
sinh trách nhiệm bồi
thường thiệt hại do
tài sản bị xâm phạm.

phạm.
1C5. Chỉ ra được
những bất cập trong
quy định của pháp
luật về trách nhiệm
bồi thường thiệt hại
(trong phần những
quy định chung) và
phương hướng hoàn
thiện.

2A1. Nêu được
khái niệm bồi
thường thiệt hại
do hành vi của
con người gây
ra.
2A2. Nêu được
các nội dung
pháp lí cơ bản
về bồi thường
thiệt hại do

2C2. Phân biệt được
trách nhiệm liên đới
và trách nhiệm riêng
7


thường thiệt hại
do vượt quá yêu
cầu của tình thế
cấp thiết.
2A3. Nêu được
các nội dung
pháp lí cơ bản
về bồi thường
thiệt hại do
dùng chất kích
thích gây ra.
2A4. Nêu được
các nội dung
pháp lí cơ bản
về bồi thường
thiệt hại do
người của pháp
nhân; do người
thi hành công
vụ gây ra; bồi
thường thiệt hại
do người làm
công, người học
nghề gây ra.

2B5. Vận dụng các
quy định pháp luật
dân sự để giải quyết
tình huống cụ thể về
bồi thường thiệt hại
do hành vi con người
gây ra.

rẽ trong trường hợp có
nhiều người gây ra
thiệt hại.
2C3. Phân biệt được
hỗn hợp lỗi với thiệt
hại do nhiều người
cùng gây ra.
2C4. Đưa ra được
quan điểm cá nhân về
những khó khăn, vướng
mắc khi xác định bồi
thường thiệt hại do
người có thẩm quyền
của cơ quan tiến hành
tố tụng gây ra.
2C5. Phân biệt được
người
làm
công,
người học nghề của
pháp nhân với người
của pháp nhân.

phạm thi thể,
mồ mả.
3.
Bồi
thường
thiệt hại
do tài
sản gây
ra

3A1.
Hiểu
được
khái
niệm thiệt hại
và trách nhiệm
bồi
thường
thiệt hại do tài
sản gây ra
3A2.
Nêu
được
khái
niệm và liệt kê
các loại nguồn
nguy hiểm cao
độ, khái niệm
“giao
cho

hại do nguồn nguy
hiểm cao độ gây ra.
- Chỉ ra và phân tích
được những điểm
chưa rõ ràng trong
quy định về bồi
thường thiệt hại do
nguồn nguy hiểm cao
độ gây ra.
9


dụng”. Trình
bày được các
điều kiện làm
phát sinh trách
nhiệm
bồi
thường thiệt
hại do nguồn
nguy hiểm cao
độ gây ra; chủ
thể phải bồi
thường thiệt
hại do nguồn
nguy hiểm cao
độ gây ra.
3A3.
Nêu
được

sản gây ra và thiệt
hại do con người gây
ra.
3B5. Giải quyết
được tình huống cụ
thể liên quan đến bồi
thường thiệt hại do
súc vật gây ra.
3B6. Lấy được ví dụ
minh họa và vận
dụng được quy định
của pháp luật để giải
quyết các vụ việc bồi
thường thiệt hại do
cây cối gây ra.
3B7. Lấy ví dụ minh
họa và vận dụng
được các quy định
của pháp luật để giải
quyết các vụ việc bồi
thường thiệt hại do
nhà cửa, công trình
xây dựng khác gây

- Chỉ ra được những
điểm bất cập trong các
quy định pháp luật
hiện hành liên quan
đến bồi thường thiệt
hại do nguồn nguy

giải
quyết
các vụ
việc về
bồi
thường
thiệt
hại
ngoài
hợp
đồng

được
những ra.
nội dung cơ
bản của quy
định pháp luật
bồi
thường
thiệt hại do
nhà cửa, công
trình xây dựng
khác gây ra.

của con người gây ra
và điều kiện phát sinh
trách
nhiệm
bồi
thường thiệt hại do tài

thường thiệt
hại ngoài hợp
đồng.

4B1. Viết được bản
tóm tắt vụ việc tranh
chấp về bồi thường
thiệt hại ngoài hợp
đồng
4B2. Viết được các
luận cứ để bảo vệ
quyền và lợi ích của
các chủ thể trong vụ
việc tranh chấp về
bồi thường thiệt hại
ngoài hợp đồng.

4C2. Nhận xét được
về thực tiễn xét xử
tranh chấp của Tòa án
và những bài học kinh
nghiệm.

4B3. Xác định được
trách nhiệm bồi
thường thiệt hại
trong trường hợp cụ
thể là bồi thường do
hành vi hay do tài
sản gây ra.

các căn cứ loại trừ
trách nhiệm bồi
thường thiệt hại
trong từng vụ việc cụ
thể.
4B6. Xác định được
các yếu tố khác có
liên quan đến bồi
thường thiệt hại
ngoài hợp đồng:
nguyên tắc, năng lực
chịu trách nhiệm bồi
thường, thời hiệu
khởi kiện, …

6. TỔNG HỢP MỤC TIÊU NHẬN THỨC
Mục tiêu

Bậc 1

Bậc 2

Bậc 3

Tổng

Vấn đề 1

6


6

2

11

Tổng

19

24

18

61

Vấn đề

12


7. HỌC LIỆU
A. GIÁO TRÌNH
1. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật dân sự Việt Nam (tập
2), Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, 2014;
2. Lê Đình Nghị (chủ biên), Giáo trình luật dân sự Việt Nam (tập 2),
Nxb. Giáo dục, Hà Nội, 2009.
3. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật dân sự Việt Nam (tập
1& 2), Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2017 (tái bản có chỉnh
sửa).

dẫn;
5. Luật Nhà ở năm 2014 và văn bản hướng dẫn;
6. Luật Xây dựng năm 2014 và văn bản hướng dẫn;
C. TÀI LIỆU THAM KHẢO LỰA CHỌN
* Sách
1. Nguyễn Mạnh Bách, Nghĩa vụ dân sự trong luật dân sự Việt Nam,
Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998;
2. Bộ tư pháp, Những vấn đề cơ bản của Bộ luật dân sự năm 2005,
Nxb. Tư pháp, Hà Nội, 2005, tr. 42 - 60;
* Luận văn, luận án:
1. Phạm Kim Anh (2008), “Trách nhiệm dân sự liên đới bồi thường
thiệt hại trong pháp luật dân sự Việt Nam”, Luận án tiến sĩ luật
học - Trường Đại học Luật Hà Nội;
2. Nguyễn Văn Hợi (2017), “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài
sản gây ra theo pháp luật dân sự Việt Nam”, Luận án tiến sĩ luật
học, Trường Đại học Luật Hà Nội.
* Bài tạp chí
1. Phạm Kim Anh, “Trách nhiệm dân sự và chế định bồi thường
thiệt hại ngoài hợp đồng trong Bộ luật dân sự năm 2005, thực
trạng và giải pháp hoàn thiện”, Tạp chí khoa học pháp lí, số
6/2009.
2. Nguyễn Xuân Anh, “Một số vấn đề liên quan đến trách nhiệm dân
sự trong lĩnh vực bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật
Việt Nam”, Tạp chí toà án nhân dân, số 4/2005;
3. Phan Thị Hải Anh, “Vấn đề xác định thiệt hại trong bồi thường
thiệt hại do tính mạng, sức khoẻ bị xâm hại”, Tạp chí toà án nhân
dân, số 10/2004;
14



15. Nguyễn Văn Hợi, “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp
đồng trong Dự thảo Bộ luật dân sự (sửa đổi)”, Tạp chí Luật học, số
đặc biệt, tháng 6/2015;
15


16. Nguyễn Văn Hợi, “Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường
thiệt hại do tài sản gây ra trong Bộ luật dân sự”, Tạp chí Luật học,
số 12/2015;
17. Nguyễn Văn Hợi, “Năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại
do tài sản gây ra trong Bộ luật dân sự năm 2015”, Tạp chí Luật
học, số 4/2016;
18. Nguyễn Văn Hợi, “Những điểm mới trong quy định của Bộ luật
dân sự năm 2015 về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp
đồng”, Tạp chí Luật học, số 3/2017;
19. Nguyễn Văn Hợi, “Một số hạn chế và kiến nghị hoàn thiện quy
định của Bộ luật dân sự năm 2015 về trách nhiệm bồi thường thiệt
hại do tài sản gây ra”, Tạp chí Luật học, số 7/2017.
20. Trần Thị Huệ, “Bồi thường thiệt hại do vượt quá giới hạn mà pháp
luật cho phép”, Tạp chí luật học, số 6/2001;
21. Bùi Nguyên Khánh, “Góp ý về dự thảo Bộ luật dân sự sửa đổi
phần liên quan đến bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng”, Tạp chí
dân chủ và pháp luật, Bộ tư pháp, số 10/2010.
22. Vũ Đình Long, Vũ Đình Nhất, “Trách nhiệm liên đới trong trả lại
tài sản và bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng”, Tạp chí tòa án
nhân dân, số 20/2012;
23. Tiến Long, “Cách tính bồi thường thiệt hại tính mạng, sức khoẻ bị
xâm hại”, Tạp chí toà án nhân dân, số 10/2004;
24. Lê Phước Ngưỡng, “Tìm hiểu về trách nhiệm bồi thường thiệt hại
do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra”, Tạp chí kiểm sát, số 1/2005;

3

1
2

Lí
Seminar LVN Tự học
thuyết
2

4

2

3

2

4

2

3

2

4

2


3

Thuyết trình bài tập nhóm
Nộp bài tập lớn học kì

10 tiết
Tổng

=10
giờ
TC

20
tiết
= 10
giờ
TC

10
15 tiết
tiết
= 5 = 5 giờ
giờ
TC
TC

30 giờ TC

17


18

4 * SV thảo luận các vấn đề sau:
giờ - Ý nghĩa pháp lí của trách nhiệm bồi
TC thường thiệt hại ngoài hợp đồng;
- Sự khác nhau giữa trách nhiệm bồi
thường thiệt hại ngoài hợp đồng với
trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo
hợp đồng;
- Các cơ sở để xác định các chi phí
hợp lí trong việc xác định thiệt hại;

Yêu cầu SV
chuẩn bị

* Đọc:
- Giáo trình luật
dân sự Việt Nam
(tập 2), Trường
Đại học Luật Hà
Nội, Nxb. Công
an nhân dân, Hà
Nội, 2014;
- Giáo trình luật
dân sự Việt Nam
(tập 2), Lê Đình
Nghị (chủ biên),
Nxb. Giáo dục,
Hà Nội, 2009;
- Từ Điều 584

Tuần 2+3: Vấn đề 2
Hình
Số
thức tổ giờ
chức TC
dạy-học
Lí
thuyết

Nội dung chính

- GV hệ thống hoá và giải
giờ đáp thắc mắc từ SV về các
TC trường hợp bồi thường cụ
thể do hành vi của con
người gây ra theo quy định
của BLDS (khái niệm, điều
kiện, chủ thể bồi thường,
nội dung bồi thường);
- SV nhận diện điều kiện, chủ
4

Yêu cầu SV chuẩn bị

* Đọc:
- Giáo trình luật dân sự
Việt Nam (tập 2), Trường
Đại học Luật Hà Nội,
Nxb. Công an nhân dân,
Hà Nội, 2014;

trong giờ lý thuyết và thảo
luận

Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương pháp
học tập; chỉ dẫn khai thác nguồn tài liệu...
- Thời gian: Từ 8h00’ đến 11h00’ thứ năm
- Địa điểm: Văn phòng Bộ môn luật dân sự
Tuần 4: Vấn đề 3
Hình Số
thức tổ giờ
chức TC
dạy-học
Lí
thuyết

20

Nội dung chính

2 - GV hệ thống hoá và giải đáp thắc
giờ mắc từ SV về các trường hợp bồi
TC thường cụ thể do tài sản gây ra theo
quy định của BLDS (khái niệm, điều
kiện, chủ thể bồi thường, nội dung
bồi thường);
- SV nhận diện điều kiện, chủ thể bồi
thường, nội dung bồi thường trong
các tình huống cụ thể;
- GV chuyển cho SV 1 số bản án đã có


* SV thảo luận các vấn đề sau:
- Những đặc điểm riêng của điều kiện
làm phát sinh trách nhiệm bồi
thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm
cao độ gây ra;
- Thực tiễn áp dụng quy định về bồi
thường thiệt hại do cây cối gây ra ở
nước ta hiện nay;
- Thực tiễn áp dụng quy định về bồi
thường thiệt hại do nhà cửa, công
trình xây dựng khác gây ra ở nước ta
hiện nay.
* Làm BT tình huống mà GV giao.
* Giải đáp thắc mắc.
SV bàn bạc, trao đổi thống nhất về
những nội dung đã học trong giờ lý
thuyết và thảo luận.

(tập 2), Lê Đình
Nghị (chủ biên),
Nxb. Giáo dục,
Hà Nội, 2009.
- Từ Điều 584
đến 608 BLDS
năm 2015;
- Đọc các văn bản
và tài liệu khác
có liên quan đã
được liệt kê tại
mục 7.


4 - Thảo luận các nội dung liên
giờ quan đến các dạng tranh chấp
TC về bồi thường thiệt hại ngoài
hợp đồng.
- Thảo luận các bước để giải
quyết tranh chấp về bồi
thường thiệt hại ngoài hợp
đồng

LVN

2 SV bàn bạc, trao đổi thống
giờ nhất về những nội dung đã
TC học trong giờ lý thuyết và thảo
luận.

- Giáo trình luật dân sự
Việt Nam (tập 2), Trường
Đại học Luật Hà Nội,
Nxb. Công an nhân dân,
Hà Nội, 2014;
- Giáo trình luật dân sự
Việt Nam (tập 2), Lê
Đình Nghị (chủ biên),
Nxb. Giáo dục, Hà Nội,
2009.
- Từ Điều 584 đến 608
BLDS năm 2015;
- Đọc các văn bản và tài

 Yêu cầu chung đối với các BT
- BT được trình bày trên khổ giấy A4; cỡ chữ 14; font: Times New
Roman hoặc Vn.Time; kích thước các lề trên, dưới, trái, phải theo
thứ tự 2.5 cm, 2.5 cm, 3.5 cm, 2 cm; dãn dòng 1.5 lines.
- Sinh viên phải ghi đầy đủ các thông tin liên quan đến cá nhân mình
(mã sinh viên, nhóm, lớp...) ở trang bìa của các loại BT.
 BT nhóm
- Hình thức: Hình thức: Nhóm trình bày báo cáo dưới dạng tiểu luận,
bài viết tối đa 15 trang đánh máy (nếu viết tay số trang tối đa là 18
trang A4). Số trang trên không bao gồm các bản phụ lục kèm theo
(nếu có).
- Nội dung: Giải quyết một trong các BT nhóm/tháng (trong bộ BT);
thái độ của các thành viên của nhóm cũng như khả năng phối hợp
LVN khi giải quyết BT được giao.
- Tiêu chí đánh giá:
+ Xác định đúng vấn đề cần phân tích, bình luận, nghiên cứu;
+ Bài viết đảm bảo tính trung thực, có liên hệ thực tiễn;
+ Ngôn ngữ trong sáng, chuẩn theo tiếng Việt;
+ Tài liệu tham khảo hợp lệ;
+ Báo cáo được kết quả LVN.
* Lưu ý:
BT sao chép một phần hoặc toàn bộ nội dung của nhau hoặc sao
chép từ các tài liệu khác không có trích dẫn bị tính 0 điểm;
BT có số trang vượt quá yêu cầu bị trừ 25% điểm (không phụ thuộc
số trang vượt);
BT nộp không đúng hạn (xem lịch trình chi tiết) bị tính 0 điểm.
 BT lớn
- Hình thức: Bài luận tối đa 15 trang đánh máy (nếu viết tay số trang
23


MỤC LỤC
Trang
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.

Thông tin về giảng viên
Tóm tắt nội dung môn học
Nội dung chi tiết của môn học
Mục tiêu chung của môn học
Mục tiêu nhận thức chi tiết
Tổng hợp mục tiêu nhận thức
Học liệu
Hình thức tổ chức dạy-học
Chính sách đối với môn học
Phương pháp, hình thức kiểm tra đánh giá

3
4
4
5
6
12