BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
-------  -------

BÀI
LUẬN

TIỂU

MÔN: NHẬP
MÔN XÃ
HỘI HỌC
ĐỀ TÀI:
“VAI TRÒ
CỦA TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG TRONG
VIỆC PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON
NGƯỜI”
Mã Lớp: INSO321005_12
GVHD: Nguyễn Thị Như Thúy
Nhóm Đề Tài: 19


Danh sách sinh viên nhóm:
STT
1
2
3
4

Họ tên

Lý do chọn đề tài:
Ngày nay, các phương tiện truyền thông đại chúng đã là một phần
không thể thiếu trong đời sống của mỗi con người trong xã hội. Con người
khao khát thông tin, tìm kiếm thông tin về mọi mặt và chính các phương tiện
truyền thông đại chúng đã đáp ứng phần lớn nhu cầu ấy. Nhờ những sáng tạo
vượt bậc của khoa học kỹ thuật cho phép chúng ta có thể nắm bắt thông tin
trên tòan thế giới một cách nhanh nhất, tiện lợi nhất. Nhất là hiện nay, với sự
phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, cho phép chúng ta cập nhập
thông tin liên tục, nhanh chóng thông qua hệ thống Internet.
Cuộc sống của chúng ta đã bị can thiệp và định hình bởi các phương
tiện truyền thông đại chúng. Phương tiện này đang tấn công người đọc,
người xem và người nghe một cách hết sức khéo léo, bằng những kỹ thuật
truyền thông tiên tiến mà ta không thể cưỡng lại được sự quyến rũ của
chúng. Do đó truyền thông đại chúng thực hiện vai trò quan trọng trong việc
xây dựng và phát triển nhân cách của con người hiện nay.
Chính vì vậy, nhóm em chọn đề tài này để phân tích những vai trò của
truyền thông đối với chúng ta, và chỉ ra những mặt lợi, mặt hại của nó.

2.

Mục đích nghiên cứu:
Mô tả khái niệm của truyền thông đại chúng, phân loại và vai trò của
truyền thông đại chúng.


Tìm hiểu sự tác động của truyền thông trong việc phát triển nhân cách
con người.
3.

Phương pháp nghiên cứu:

truyền thông đối với các lĩnh vực hoạt động ấy. Truyền thông đại chúng được
hiểu là một quá trình truyền đạt thông tin đến các nhóm cộng đồng đông đảo
trong xã hội thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng.
Trong xã hội học, truyền thông đại chúng là một quá trình xã hội, đó là quá
trình truyền tải thông tin rộng rãi đến công chúng. Quá trình này được tiến hành
thông qua các loại hình báo chí như báo in, báo nói, báo hình, tức là thông qua
các phương tiện truyền thông đại chúng.
1.2

Các phương tiện truyền thông:
Là phương tiện , hay công cụ trung gian để chuyển tải thông điệp trong quá

trình chuyền tin.
1.2.1 Phát thanh:


Phát thanh là một thể loại báo chí, thông báo về một sự kiện mới, tuyên bố
mới, tình hình mới về sự việc, hiện tượng con người đã, đang và sẽ xãy ra, được
truyền đạt trực tiếp, dễ hiểu đến đối tượng thính giả bằng phương tiện radio.
Hiện nay, trên thế giới không có đất nước nào mà không có phát thanh. Phát
thanh có đông đảo người theo dõi. Máy thu thanh là phương tiện rẻ tiền giúp
đem lại vừa những thông tin cần thiết vừa sự giải trí cho nhiều người kể cả
những người không biết chữ. Các thông báo phát đi có thể cùng một lúc tới
được hàng triệu thính giả và có thể nhắc lại nhiều lần với chi phí thấp.
1.2.2 Truyền hình
Truyền hình là một công nghệ thuộc lĩnh vực điện tử viễn thông, nó bao gồm
tập hợp nhiều thiết bị điện tử. Có khả năng thu nhận tín hiệu sóng vô tuyến
cũng như truyền dẫn các tìn hiệu điện mang hình ảnh và âm thanh được mã hóa,
được phát dưới dạng sóng vô tuyến hoặc thông qua hệ thống cáp quang, hoặc
cáp đồng trục.

nó đóng luôn vai trò như là một thư viện. Đặc biệt khả năng hồi báo nhanh
chóng trên internet hiện đang được khai thác để giúp thông tin cung cấp được
chính xác và phù hợp hơn với nhu cầu người đọc.
Tuy nhiên internet cũng có một số khuyết điểm. Bên cạnh các thông tin
chính xác, cập nhật của các tổ chức có uy tín, ngày càng xuất hiện nhiều những
thông tin sai lệch trên những trang web nhiều khi có tên gọi và vẻ ngoài rất
chuyên nghiệp. Một khuyết điểm nữa đó là nó đòi hỏi người sử dụng phải có


một số kỹ năng nhất định (sử dụng máy vi tính, kỹ năng tìm kiếm thông tin...)
làm hạn chế khả năng truyền thông của internet.
2.

Vai trò của truyền thông đại chúng trong việc phát triển nhân cách con

người.
2.1 Khái niệm về nhân cách
Chúng ta đều biết rằng con người sinh ra vốn chưa có nhân cách. Nhân cách
là cấu tạo mới do từng người tự hình thành nên và phát triển trong quá trình
sống, giao tiếp, học tập, lao động, hoạt động xã hội, vui chơi… Nhân cách
không có sẵn bằng cách bộc lộ dần dần các xung động bản năng nguyên thuỷ
mà một lúc nào đó bị kiềm chế, chèn ép.
Theo Gail F. Huon (2001), Personality. In N. W. Bon& K.M.Mc Con key
(Ed). Psychological Science. The McGraw – Hill Companies, Inc: "Nhân cách
như là một cấu trúc phức hợp gồm các mặt tình cảm, nhận thức và hành vi, các
mặt này cung cấp sự định hướng mạch lạc, chặt chẽ đối với cuộc sống của mỗi
cá nhân."
Theo quan điểm của bác sĩ Nguyễn Khắc Viện: "Nhân cách là toàn bộ
những gì hợp thành một con người, một cá nhân với bản sắc và các tính rõ nét,
với các đặc điểm thể chất (tạng), tài năng, phong cách, ý chí, đạo đức, vai trò

cho công chúng có quyền phát biểu ý kiến cá nhân hay phản biện xã hội. Các


phương tiện truyền thông đại chúng là diễn đàn xã hội là nơi dành cho chính
quyền có thể trả lời trước dân về chủ trương đường lối chính sách cũng như tìm
sự ủng hộ của người dân về những dự thảo, chính sách ban hành. Truyền thông
đại chúng cũng góp phần giải quyết nhiệm vụ thông tin hóa xã hội, gia tăng
hiệu quả thời sự của sự việc trên cơ sở khai thác cảm nhận tâm lý về sự hiện
diện và mối quan tâm của công chúng với những sự kiện đang diễn ra. Và
ngược lại công chúng cũng thông qua truyền thông đại chúng để đóng góp ý
kiến với nhà cầm quyền về những chính sách của nhà nước.
Có thể thấy các kênh truyền thông đại chúng còn thể hiện rõ nhất tính phong
phú, đa dạng xét trên mọi khía cạnh. Một là đối tượng phản ánh bao gồm các sự
kiện và vấn đề trong mọi lĩnh vực khác nhau của đới sống , từ các hiện tượng tự
nhiên xã hội, trong sản xuất đời sống. Hai là đáp ứng mọi nhu cầu phát triển của
con người và xã hội từ tâm lý, tình cảm, nhận thức, hiểu biết đến hành vi. Ba là
hệ thống ký hiệu, các phương tiện và phương thức sản xuất, chuyển tải thông
điệp rất đa dạng nhằm thu hút các giác quan của người tiếp nhận; bốn là hình
thức và thể loại cũng rất phong phú linh hoạt. Trong xã hội thông tin khi mô
thức truyền thông chuyển đổi từ đơn nguồn- đa tiếp nhận đến mô thức đa
nguồn- đa tiếp nhận thì tính phong phú đa dạng ấy sẽ nhân lên gấp bội. Do đó
nếu biết khai thác các thế mạnh đặc trưng của kênh truyền thông sẽ tạo nên sức
mạnh tổng hợp đa năng trong việc thu hút công chúng vào việc xây dựng và
phát triển bền vững.
Chúng ta thấy rằng hội nhập xã hội và liên kết xã hội thông qua truyền thông
đại chúng là một tất yếu khách quan trong xã hội hiện đại. Hệ thống thông tin
trên toàn thế giới ngày càng phát triển vượt bậc. Độ mở của các kênh truyền
thông đại chúng sẽ tạo điều kiện cho đông đảo công chúng tham gia vào dòng
truyền thông. Để truyền thông đại chúng của quá trình toàn cầu hóa, trong mối


bàn tay với những động tác bấm bàn phím, nhấp chuột, tắt – mở các phương
tiện truyền thông cách nhuần nhuyễn. Kí ức tuổi thơ sẽ còn lại gì trong hành
trang làm người? Trong thế giới tràn ngập thông tin, người trẻ học hỏi nhiều từ
kho tàng internet đồ sộ. Tuy nhiên, truyền thông cũng đã định hình một thế hệ
người trẻ dị dạng. Đây là sự phát triển không cân bằng giữa vốn liếng tri thức
và đời sống cảm xúc, tâm linh của giới trẻ. Truyền thông ngày nay hô hào, cổ
vũ cho chủ nghĩa tiêu dùng và hưởng thụ. Từ đó hình thành não trạng tìm kiếm
sự tiện lợi, nhanh chóng, dễ dãi… Khi bị đòi hỏi phải cố gắng, người trẻ thiếu
bản lĩnh để gánh vác những khó khăn xảy ra trong cuộc sống. Họ thiếu tự tin và
nghị lực để đảm trách cuộc đời mình. Họ thiếu lòng can đản, sợ bị từ chối, sợ
thất bại.
Trải nghiệm cuộc sống vượt qua bốn bức tường bằng những cái click chuột,
lướt web, tán gẫu,… trái tim người trẻ chưa đủ lớn để ươm mầm cho những hạt
giống tâm hồn nảy lộc, đâm chồi. Trái tim nhỏ bé không đủ chỗ dưỡng nuôi
những cảm xúc sâu lắng. Ngoài những đời sống nội tâm, những nghiên cứu gần
đây cho thấy, sự thiếu vận động chạy, nhảy và các hoạt động thể dục do việc
lạm dụng ti vi, máy tính dễ dẫn đến bệnh mập phì kèm theo các triệu chứng về
tim mạch, tiểu đường…
Không ai phủ nhận vai trò tích cực của truyền thông trong sự phát triển của
người trẻ ngày nay. Tuy nhiên, nếu người trẻ không sớm nhận thức đúng đắn về
giá trị của truyền thông và tác hại của nó, cũng như họ không sớm nhận được sự
nâng đỡ, đồng hành của các ban ngành, đoàn thể liên quan, thì giới trẻ ngày nay
có nguy cơ xây dựng đời sống của mình trong thế giới số và ảo.


Thế giới số hoá cho ra đời những nhân vật ảo. Những người hùng trên màn
ảnh nhỏ dần dần xâm nhập vào lối suy nghĩ và cách hành xử của người trẻ,
khiến họ ngộ nhận về chính bản thân mình, dễ dàng trở thành “cái rốn của vũ
trụ”, nhưng lại đầy xa lạ, lạc lõng và ngớ ngẩn trong thực tại. Quan điểm sống
của người trẻ bị lệch lạc, khi họ tiếp nhận phần lớn những hình ảnh chết chóc,

hành vi hiếu chiến, hung hãn.
Các trang web đen đang tấn công trí tò mò của người trẻ. Nếu không đủ
nhận thức và kiểm soát, tâm trí non nớt của họ sẽ dễ dàng bị ám ảnh bởi những
hình ảnh bạo lực đẫm máu và khiêu dâm. Từ đó, xuất hiện lối sống lệch lạc,
những nhu cầu thiếu lành mạnh. Tệ hơn nữa là dẫn đến những thảm kịch đau
lòng.
Quan hệ bạn bè có sức mạnh đáng kể ở giới trẻ. Họ có xu hướng tìm kiếm
các mối quan hệ ở ngoài gia đình. Những mối tình ảo ra đời đáp ứng nhu cầu
được yêu thương, được thông hiểu và xoa dịu đi sự trần trụi của thực tế. Lún
sâu vào tình ảo, đầu tư quá nhiều cho những mối tương quan không thật và
không ích lợi, người ta dễ quên đi hay phớt lờ bổn phận của mình trong gia
đình, trong xã hội.
Ngày nay, người trẻ không ưu tiên lựa chọn xây dựng những mối quan hệ
trong sáng, lâu dài và nghiêm túc. Các chương trình truyền thông thiếu lành
mạnh còn là nguyên nhân của tình trạng người trẻ sống vội, tạo những mối quan
hệ dễ dàng, kém bền… Lối sống này dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho
sức khoẻ và gây ra những chấn thương trong đời sống nội tâm.
Sống trong thế giới ảo cũng là một hệ quả do sử dụng internet quá nhiều.
Không chỉ tốn nhiều thời gian và tiền bạc, sự say mê game online làm người trẻ
dễ dàng bị tiêm nhiễm và cuộc sống của họ cũng chỉ xoay quanh các trò chơi


mà thôi. Sự tan vỡ của những hoài bão thiếu thực tế dễ làm họ ngã lòng, thất
vọng và chán nản. Thế giới ảo làm cho người ta thoát ly những khó khăn của
cuộc sống, mang cho họ sự tin tự trong giao tiếp, sự dễ dàng để bộc lộ tâm tư,
tình cảm thầm kín… mà đôi khi khó thực hiện trong đời sống hiện thực. Điều
này khiến người trẻ dễ mở lòng ra với cộng đồng mạng, nhưng lại vô cảm, khép
kín với những con người bằng xương, bằng thịt xung quanh. Những bữa cơm
gia đình trở nên vắng lạnh, các thành viên trong gia đình trở nên cô đơn, lạc
lõng… Người ta chỉ nói với nhau vài lời khi cần thiết, chỉ rời khỏi màn hình khi

nhìn trọn vẹn nhất, từng câu, từng chữ phải được cân nhắc sao cho khách
quan, trung thực. Từ đó, giúp độc giả có những suy nghĩ, tình cảm, hành
động đúng để bảo vệ cái tốt, cái tiến bộ, đấu tranh với cái xấu, cái ác. Đồng
thời, cần tỏ rõ thái độ ủng hộ cái tốt, cái tích cực và đấu tranh không khoan
nhượng với những tiêu cực trong đời sống xã hội.


Tài Liệu Tham Khảo

1. Xã hội học báo chí – Trần Hữu Quang – NXB trẻ.
2. Ts. Trần Hữu Quang-Xã hội học về truyền thông đại chúng- Gíao trình
Trường Đại học Mở TP.HCM .
3. Wikipedia.org
4. Từ điển Tâm lý học. Hà Nội 1995, trang 246.
5. Tạ Minh (2011), Giáo trình Xã hội học Đại cương, NXB
ĐHQG TP.HCM
6. Đinh văn Hường, Dương Xuân Sơn, Trần Quang. Cơ sở lý luận báo chí
truyền thông. NXB Đại Hoc Quốc Gia, Hà Nôi 2004.
7. Mai Quỳnh Nam: Truyền thông đại chúng và dư luận xã hội. Tạp chí Xã
hội học. Số 1.1996).
8. Truyền thông đại chúng và phát triển xã hội (2008), Lê Thanh Bình.
9. Nguyễn Văn Lê (1997), Nhập môn Xã hội học, Đề cương bài giảng,
NXB Giáo dục.
10. Đinh Phương Thảo- Hiệu quả của truyền thông đại chúng với thanh niên
đô thị-luận văn thạc sỹ XHH 2006.
11. Nguyễn Thu Hà (2009), Tập bài giảng Xã hội học Đại cương, ĐH Nông
nghiệp.