Sáng kiến kinh nghiệm năm 2017

Vũ Anh Khang

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
CÔNG TÁC HÒA GIẢI TRONG GIẢI QUYẾT ĐƠN THƯ KHIẾU NẠI TỐ
CÁO TẠI THỊ TRẤN EA KAR
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trong đời sống hằng ngày, những mâu thuẫn, tranh chấp nảy sinh trong gia
đình, cộng đồng nếu không được giải quyết sớm có thể dẫn đến hậu quả phức tạp,
nhất là khi hiểu biết pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế. Bởi vậy,
công tác hòa giải ở cơ sở luôn được các cấp ủy, chính quyền quan tâm, chăm lo,
chỉ đạo và tổ chức thực hiện.
Hòa giải ở cơ sở là nét đẹp truyền thống đạo lý của dân tộc Việt Nam, là hoạt
động mang tính tự nguyện, tính xã hội và nhân văn sâu sắc. Hoạt động hòa giải ở
cơ sở về bản chất là hướng dẫn, giúp đỡ thông qua việc thuyết phục, vận động các
bên đi đến thỏa thuận, tự nguyện giải quyết với nhau các mâu thuẫn, tranh chấp, vi
phạm pháp luật dựa trên nguyên tắc tôn trọng ý chí, quyền và lợi ích hợp pháp của
các bên, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác; không xâm phạm lợi ích của
Nhà nước và lợi ích công cộng. Vì vậy hòa giải ở cơ sở đã khẳng định vai trò to
lớn, ý nghĩa quan trọng trong đời sống xã hội, góp phần tăng cường tình đoàn kết
trong cộng đồng dân cư, giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc, kịp thời
ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật, góp phần bảo đảm ổn định, trật tự, an
toàn xã hội, giảm bớt các vụ việc phải chuyển đến Tòa án hoặc cơ quan nhà nước
có thẩm quyền giải quyết, tiết kiệm thời gian, kinh phí cho Nhà nước và Nhân dân,
từ đó góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.
Những địa phương làm tốt công tác hòa giải ở cơ sở thì tình hình an ninh,
trật tự được giữ vững, tạo đà cho phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống
người dân. Ngược lại, ở những nơi còn coi nhẹ công tác hòa giải, tình hình mâu
thuẫn, tranh chấp có chiều hướng tăng, dẫn đến mất trật tự, trị an xã hội. Thông

quyền như công an hay đại diện của tổ chức xã hội để tạo nên một tâm lý nhất định
đối với một hoặc các bên tranh chấp, để họ đồng ý chấp nhận việc hòa giải. Đương
nhiên sự tác động tâm lý này không được mang tính ép buộc mà chỉ là sự hỗ trợ
cho hòa giải viên thực hiện thành công việc hòa giải. - Hòa giải phải khách quan,
công minh, có lý, có tình, giữ bí mật thông tin đời tư của các bên tranh chấp, tôn
trọng quyền, lợi ích hợp pháp của người khác, không xâm phạm lợi ích của Nhà
nước, lợi ích công cộng. Thông thường khi mâu thuẫn xảy ra, mỗi bên tranh chấp
đều đưa ra lý lẽ để tự bảo vệ mình cho mình là đúng, không nhìn nhận được cái sai
của mình đã gây ra cho người khác. Do đó người hòa giải phải thực sự khách quan,
vô tư, công minh, đề cao lẽ phải, tìm cách thuyết phục để mỗi bên hiểu rõ sai trái,
không xuề xòa “dĩ hòa vi quý” cho xong việc. Hơn nữa sự công minh, khách quan,
vô tư của người hòa giải sẽ là yếu tố để hai bên đặt lòng tin và cùng nhau giải
quyết vụ việc.
Thiết nghĩ mỗi đơn vị ủy ban xã phường thị trấn cần phải có một nhận thức
đúng đắn về công tác hòa giải, giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo, để có những
giải pháp phù hợp nâng cao hiệu quả công tác quản lý hành chính, nâng cao và thể
hiện rõ tính chất của nhà nước ta công bằng và dân chủ. Nâng cao công tác hòa giải
ở cơ sở tạo lòng tin của nhân dân trong thực hiện các hoạt động phục vụ nhân dân
góp phần xây dựng hệ thống chính trị, chính quyền ở cơ sở ngày càng vững mạnh
hơn.
Những năm vừa qua, hòa giải ở thị trấn Ea Kar không ngừng được củng cố
về tổ chức, đội ngũ, từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, góp phần
quan trọng trong việc giữ gìn tinh thần đoàn kết tương thân tương ái trong cộng
đồng dân cư, giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc, kịp thời ngăn ngừa các
hành vi vi phạm pháp luật, góp phần bảo đảm ổn định, trật tự, an toàn xã hội, giảm
bớt các vụ việc phải chuyển đến Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải
quyết, tiết kiệm thời gian, kinh phí cho Nhà nước. Không chỉ có vậy, hòa giải cơ sở
còn là một truyền thống, đạo lý tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, mang đậm tính nhân
văn, hoạt động vì mọi người trên cơ sở đạo đức xã hội và nền tảng pháp luật, góp
phần thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.. Đề tài này được nghiên cứu trong phạm

hợp cách hành vi với mục đích thuyết phục.
Trong mối quan hệ về hòa giải ít phải có ba bên chủ thể, trong đó hai bên
(hoặc các bên) có tranh chấp, xung đột, xích mích hay mâu thuẫn với nhau và bên
thứ ba đóng vai trò trung gian, độc lập với hai bên, giải quyết vấn đề của hai bên
(hoặc các bên). Các bên có thể là cá nhân, tổ chức, quốc gia, tổ chức quốc tế…
Hoạt động này phải có tính chất thuyết phục, giúp đỡ hai bên đi đến điểm
chung chứ không phải là sự áp đặt hay đơn thuần là các hành vi mang tính môi
giới. Nói chung, tất cả các hành vi trong quá trình hòa giải đều mang tính tự
nguyện.
Mục đích của việc hoà giải là nhằm làm cho hai bên tự nguyện chấp dứt
xung đột hoặc đưa hai bên ngồi lại với nhau để thương lượng, giải quyết vấn đề
hoặc đi tới những điểm mà hai bên có thể thoả thuận được.
Việc hòa giải được coi là kết thúc khi:
+ Vụ tranh chấp, xung đôt, mâu thuẫn, xích mích đó đã chấm dứt.
+ Các bên tranh chấp chấp nhận các kết luận, khuyến nghị của bên hòa giải.
+ Các bên tự nguyện thi hành những kiến nghị hòa giải, tự nguyện chấm dứt
xung đột một cách ổn thỏa.
+ Các bên hoặc một bên tranh chấp bác bỏ các kết luận, khuyến nghị đó (hòa
giải không thành)
3
Giải pháp nâng cao chất lượng công tác hòa giải trong giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo


Sáng kiến kinh nghiệm năm 2017

Vũ Anh Khang

Bên thứ ba đóng vai trò trung gian, hoà toàn độc lập với hai bên, không có
quyền áp đặt, thiên vị, hay hành động như một người môi giới, giúp hai bên ngồi
lại với nhau và tìm cách đưa các bên tranh chấp tới những điểm mà họ có thể thoả

động của cơ chế thị trường, tình trạng tranh chấp trong các giao dịch, quan hệ xã
hội có chiều hướng gia tăng, nhất là các tranh chấp đất đai, dân sự, hôn nhân gia
đình xảy ra ngày càng đa dạng, phức tạp. Đứng trước thực trạng như vậy, đội ngũ
công chức tư pháp – hộ tịch làm công tác chuyên môn tham mưu UBND thị trấn
trong việc triển khai, hướng dẫn củng cố, kiện toàn các tổ hòa giải thôn buôn, tham
gia tập huấn nghiệp vụ, kỹ năng cho các hòa giải viên ở thôn buôn, TDP, củng cố
kiện toàn hội đồng hòa giải của thị trấn để công tác hòa giải ở cơ sở ngày càng
khẳng định vai trò quan trọng trong việc góp phần giải quyết các vụ việc mâu
4
Giải pháp nâng cao chất lượng công tác hòa giải trong giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo


Sáng kiến kinh nghiệm năm 2017

Vũ Anh Khang

thuẫn, tranh chấp nhỏ ngay tại địa phương, giảm bớt các tranh chấp đến các cơ
quan cấp trên.
Năm 2013, ngay khi Luật Hòa giải cơ sở được thông qua cùng với các văn
bản hướng dẫn triển khai thực hiện của cơ quan cấp trên, đội ngũ công chức tư
pháp hộ tịch thị trấn đã tham mưu UBND thị trấn đã tổ chức triển khai thi hành
trên địa bàn thị trấn. UBND thị trấn đã hướng dẫn và tiến hành hành rà soát và kiện
toàn hoạt động hòa giải ở Thôn, Buôn, TDP; tổ chức các buổi triển khai, giới thiệu
Luật Hòa giải cơ sở và các văn bản mới có liên quan; tham gia các đợt tập huấn
nghiệp vụ công tác hòa giải do cấp trên tổ chức….
Tuy nhiên, xét chi tiết về tình hình hoạt động của công tác hòa giải cơ sở
từng thôn buôn, và hội đồng hòa giải ở thị trấn thì có những còn mặt hạn chế, bị
động như: thị trấn chưa tổ chức giao ban định kỳ, tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho
hòa giải viên; thêm vào đó là đội ngũ hòa giải viên bao gồm nhiều thành phần,
nhiều đối tượng nên việc chọn thời gian để quy tụ các hòa giải viên để cùng sinh


Sáng kiến kinh nghiệm năm 2017

Vũ Anh Khang

thích hợp khác của nhân dân ở thôn, xóm, bản, ấp, tổ dân phố và các cụm dân cư
khác phù hợp với pháp luật, đạo đức xã hội và phong tục tập quán tốt đẹp của nhân
dân”. Việc hòa giải được tiến hành đối với những việc vi phạm pháp luật và tranh
chấp nhỏ trong cộng đồng dân cư, bao gồm: “Mâu thuẫn, xích mích giữa các cá
nhân với nhau; tranh chấp về quyền, lợi ích phát sinh từ quan hệ dân sự, hôn nhân
gia đình; những vi phạm pháp luật khác mà theo quy định của pháp luật chưa đến
mức xử lý bằng biện pháp hình sự hoặc biện pháp hành chính”
Thứ nhất, Là một tổ chức quần chúng trong cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà
nước quản lý, Nhân dân làm chủ, Tổ hoà giải không thể đứng ngoài sự lãnh đạo
của Đảng, không thể thiếu vai trò quản lý của Nhà nước và sự tham gia của Mặt
trận và các tổ chức đoàn thể xã hội trong hoạt động hoà giải. Ủy ban Mặt trận các
cấp và các tổ chức thành viên thường xuyên phối hợp chặt chẽ và phối hợp thực
hiện tốt những quy định của pháp luật về hòa giải nhằm tăng cường mối liên hệ
mật thiết giữa Nhân dân với Nhân dân, giữa Nhân dân với Đảng và Nhà nước.
Các cấp ủy, chính quyền địa phương tiếp tục tăng cường công tác lãnh đạo,
chỉ đạo đối với công tác hòa giải ở cơ sở; phối hợp chặt chẽ với Ủy ban MTTQ
cùng cấp nâng cao vai trò, trách nhiệm của mình trong việc thực hiện pháp luật về
công tác hòa giải ở cơ sở, hướng dẫn các tổ hòa giải xây dựng quy chế hoạt động.
Ngành Tư pháp và các ngành liên quan tăng cường tổ chức tập huấn chuyên đề, bồi
dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng và kinh nghiệm hòa giải cho đội ngũ hòa giải
viên; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, hội thi hòa giải viên giỏi, tuyên
truyền viên pháp luật giỏi với nội dung, hình thức phong phú để nâng cao trình độ
kiến thức và kỹ năng, kinh nghiệm hòa giải nhằm xây dựng đội ngũ hòa giải viên
đảm bảo về chất lượng. Tiếp tục xây dựng, quản lý tủ sách pháp luật để có nguồn
văn bản cho các hòa giải viên, nhân dân cùng tham gia nghiên cứu, tìm hiểu các

Thứ ba, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phát huy vai trò,
trách nhiệm của cơ quan Tư pháp trong công tác hòa giải ở cơ sở, nhất là trong việc
phối hợp với Ủy ban MTTQ và các tổ chức thành viên cùng cấp của Mặt trận để
thực hiện tốt công tác hòa giải ở cơ sở.
Thứ tư, hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành pháp
luật về công tác hòa giải ở cơ sở phù hợp với tình hình thực tế, đảm bảo khả thi.
Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện hệ
thống pháp luật hòa giải ở cơ sở để hoạt động hòa giải ngày càng mang lại hiệu quả
thiết thực hơn.
Thứ năm, tiếp tục củng cố, kiện toàn nâng cao chất lượng tổ hòa giải và hòa
giải viên thông qua việc rà soát số lượng, chất lượng đội ngũ hòa giải viên; chuẩn
hóa các tiêu chuẩn, điều kiện để được công nhận là hòa giải viên; bồi dưỡng kiến
thức pháp luật, kỹ năng hòa giải; tạo điều kiện cho hòa giải viên giao lưu, học hỏi
kỹ năng hòa giải thông qua các hoạt động như thi hòa giải viên giỏi, học hỏi kinh
nghiệm.
Thứ sáu, trang bị cơ sở vật chất, phương tiện làm việc cho cơ quan quản lý
nhà nước và hòa giải viên. Tạo điều kiện cho các hòa giải viên trong việc tiếp cận
thông tin và ứng dụng công nghệ thông tin. Đặc biệt, UBND các cấp quan tâm bảo
đảm kinh phí hoạt động cho công tác hòa giải ở cơ sở; giải quyết kịp thời, đầy đủ
các chính sách, chế độ cho hoà giải viên và kinh phí cho hoạt động hoà giải để
động viên những người làm công tác hòa giải, qua đó góp phần nâng cao chất
lượng và hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở.
Thứ bảy, kết hợp chặt chẽ công tác hòa giải ở cơ sở với hoàn thiện quy chế
dân chủ ở cơ sở; cuộc vận động xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư; phong
trào xây dựng nông thôn và thực hiện chuẩn tiếp cận pháp luật ở cơ sở. Thực hiện
tốt giải pháp này là cơ sở quan trọng để góp phần đảm bảo tình hình an ninh trật tự
ở địa phương, hạn chế các vụ việc tiêu cực và các xích mích trong cộng đồng dân
cư.
Thứ tám, thực hiện nghiêm túc chế độ thông tin, báo cáo; công tác thanh tra,
kiểm tra; sơ kết, tổng kết và khen thưởng đối với công tác hòa giải ở cơ sở.Qua đó

hoà giải viên và các tổ hoà giải phải vừa nắm vững phong tục tập quán của đồng
bào, vừa nhiệt tâm với công việc hoà giải; giúp người dân ứng xử hợp lý, hợp tình
trong mọi mối quan hệ. Cũng từ đây các tập tục lạc hậu, bạo lực gia đình, ngược
đãi phụ nữ dần dần được loại bỏ, mối đoàn kết trong nhân dân được tăng cường.
Không chỉ tiên phong trong việc “hướng dẫn, thuyết phục, dàn xếp, giúp đỡ”
những mâu thuận trong cộng đồng dân cư, lực lượng hòa giải viên cơ sở còn phối
hợp với Ban công tác Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Người
cao tuổi, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân, những người có uy tín, nhất là những
người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào có đạo tích cực tuyên
truyền vận động nhân dân thực hiện tốt chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính
sách, pháp luật của Nhà nước; nhiệt tình hưởng ứng các phong trào thi đua yêu
nước, các cuộc vận động do cấp trên phát động; nhất là trong các phong trào:
“Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, xây dựng văn minh
đô thị; khuyến học, khuyến tài; nhân đạo, từ thiện…. Đó là những cơ sở để chúng
ta khẳng định: Hòa giải viên cơ sở không chỉ hỗ trợ đắc lực cho chính quyền địa
phương trong việc giải quyết trực tiếp những vụ việc vi phạm pháp luật, tranh chấp
nhỏ trong nhân dân, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, góp phần hạn chế đơn thư, khiếu
nại vượt cấp và “an dân”, tiết kiệm thời gian và tiền bạc của cơ quan nhà nước và
công dân; phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhân dân, hình thành trong mỗi cá
nhân ý thức chấp hành pháp luật, kỷ cương của Đảng và Nhà nước, từng bước xây
dựng ý thức “sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật” trong nhân dân mà
còn góp phần to lớn trong việc phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ
8
Giải pháp nâng cao chất lượng công tác hòa giải trong giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo


Sáng kiến kinh nghiệm năm 2017

Vũ Anh Khang


các hoà giải viên rất quan trọng, phải là người hiểu biết pháp luật, có khả năng
thuyết phục các bên lựa chọn cách giải quyết phù hợp nhất, đúng đắn nhất.
Kinh nghiệm về kết hợp hoà giải với công tác PBGDPL:Hoạt động hoà giải ở cơ
sở có mối liên hệ chặt chẽ với công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Là cầu nối
đưa pháp luật đến với nhân dân. Muốn làm tốt hai việc này, mỗi hoà giải viên phải
luôn tự học hỏi, nghiên cứu để tích luỹ cả kinh nghiệm hoà giải và kiến thức pháp
luật. Từ đó, chủ động vận dụng cả lý và tình để hoà giải, nhằm đạt kết quả “thấu
tình, đạt lý”. Bên cạnh đó, cần tìm hiểu thêm nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở
địa phương, các vùng phát sinh nhiều mâu thuẫn để gắn hoạt động hoà giải với
công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giúp người dân tự giác thực hiện tốt quyền và
9
Giải pháp nâng cao chất lượng công tác hòa giải trong giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo


Sáng kiến kinh nghiệm năm 2017

Vũ Anh Khang

nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật, phát huy quyền làm chủ ở cơ sở,
đảm bảo an ninh, trật tự an toàn xã hội.
-. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm: Từ thực tiễn công tác hòa giải thời
gian qua đã khẳng định rõ vị trí, vai trò, ý nghĩa quan trọng của hoạt động hòa giải
ở cơ sở. Hòa giải viên thực hiện việc hòa giải trên cơ sở pháp luật, đạo đức xã hội
và phong tục tập quán tốt đẹp mang tính nhân đạo và nhân văn sâu sắc, thể hiện
nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thông qua đó nhân dân tham gia quản lý nhà nước và
quản lý mọi mặt đời sống xã hội. Thông qua hoạt động hòa giải, các bên tranh chấp
thỏa thuận, tự nguyện giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp một cách kịp thời, không
để các mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ trở thành lớn, việc đơn giản trở nên phức tạp,
gây xung đột xã hội, từ đó góp phần giải tỏa mâu thuẫn, tranh chấp, vướng mắc
pháp luật, ngăn ngừa phát sinh tội phạm, giữ gìn tình đoàn kết trong nội bộ nhân



Sáng kiến kinh nghiệm năm 2017

Vũ Anh Khang

+ Chủ trì, phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp cơ sở tổ chức
kiểm tra, sơ kết, tổng kết và khen thưởng về hòa giải ở cơ sở theo quy định của
pháp luật về thi đua, khen thưởng; tiếp nhận, tổ chức thực hiện, khen thưởng hoặc
đề nghị Ủy ban nhân dân cấp huyện khen thưởng tổ chức, cá nhân tham gia, đóng
góp, hỗ trợ cho công tác hòa giải ở cơ sở của xã, phường, thị trấn khi cần thiết;
định kỳ sáu tháng, hằng năm và đột xuất khi có yêu cầu thực hiện thống kê, báo
cáo Hội đồng nhân dân cùng cấp, Phòng Tư pháp kết quả thực hiện pháp luật về
hòa giải ở cơ sở.
Trên đây là một số biện pháp và những công việc đã thực hiện để góp phần
nâng cao hiệu quả công tác hòa giải trong giải quyết đơn thu khiếu nại tố cáo trên
địa bàn thị trấn Eakar, đề tài được kiểm chứng và đúc kết từ thực tiễn, đạt kết quả
đáng kể đã góp phần phát triển diện mạo Ủy ban nhân dân thị trấn ngày càng trong
sạch vững mạnh. Rất mong nhận được sự góp ý của Hội đồng sáng kiến cấp Huyện
và sự thông cảm, chia sẻ của đồng nghiệp./.
Người viết sáng kiến

Vũ Anh Khang
XÁC NHẬN CỦA UBND TT
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
..........................................................................

XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG SKKN HUYỆN