BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀ O TẠO

TRƢỜNG ĐẠI HỌC HÀ NG HẢI VIỆT NAM

LÊ TUẤN THÀ NH

NGHIÊN CƢ́U CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN VIỆC
VƢỢT TỔNG MƢ́C ĐẦU TƢ CÁC DƢ̣ ÁN SƢ̉ DỤNG
VỐN ODA TRONG PHÁ T TRIỂN GIAO THÔNG ĐÔ
THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

HẢI PHÒNG - 2016


BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀ O TẠO

TRƢỜNG ĐẠI HỌC HÀ NG HẢI VIỆT NAM

LÊ TUẤN THÀ NH

NGHIÊN CƢ́U CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN
VIỆC VƢỢT TỔNG MƢ́C ĐẦU TƢ CÁC DƢ̣ ÁN SƢ̉
DỤNG VỐN ODA TRONG PHÁT TRIỂN GIAO
THÔNG ĐÔ THI ̣TRÊN ĐIA
̣ BÀ N THÀ NH PHỐ HỒ


xây dựng mới, sửa chữa , cải tạo công trình xây dựng nhằm phát triển , duy trì, nâng
cao chấ t lươ ̣ng công trin
̀ h hoă ̣c sản phẩ m , dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác
đinh.
̣ Ở giai đoạn chuẩn bị d ự án đầu tư xây dựng , dự án đươ ̣c thể hiê ̣n thông qua
Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng , Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu
tư xây dựng hoă ̣c Báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng” [5]
1.1.1.1 Đặc trưng cơ bản của dự án đầ u tư xây dựng
- Dự án đầ u tư có mu ̣c đić h , kế t quả xác đinh
– là kết quả hay một sản
̣
phẩ m đươ ̣c mong đơ ̣i. Mục tiêu của dự án thường được xác định dưới gốc độ phạm
vi, lịch trình và chi phí;
- Dự án đầ u tư có chu kỳ p hát triển riêng và có thời gian tồn tại hữu hạn .
Dự án đầ u tư cũng phải trải qua các giai đoa ̣n : hình thành, phát triển, có thời điểm
bắ t đầ u và kế t thúc;
- Sản phẩm của dự án đầu tư mang tính đơn chiếc . Khác với quá tr ình sản
xuấ t liên tu ̣c và gián đoa ̣n , kế t quả có đươ ̣c của dự án đầ u tư không phải là sản
phẩ m sản xuấ t hàng loa ̣t mà có tính khác biê ̣t cao . Sản phẩm và dịch vụ do dự án
đem la ̣i là duy nhấ t;
- Dự án đầ u tư liên quan đế n nhiề u đố i tươ ̣ng và có sự tương tác phức ta ̣p
giữa các bô ̣ phâ ̣n quản lý chức năng với Quản lý dự án . Dự án nào cũng có sự tham


-5gia của nhiề u bên liên quan như chủ đầ u tư , người hưởng thu ̣ dự án , các nhà tư
vấ n, nhà thầu, các cơ quan quản lý nhà nước…;
- Dự án đầ u tư sử du ̣ng nhiề u nguồ n lực khác nhau

, những nguồ n lực đó

- Đối với dự án chỉ yêu cầu lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng
“đầ u tư xây dựng , tổ ng mức đầ u tư xây dựng là dự toán xây dựng công trình theo
quy đinh
̣ ta ̣i Điề u 8 của Nghị định” [20] của “Chính phủ về quản lý chi phí đầu tư
xây dựng và” chi phí bồ i thường, hỗ trơ ̣, tái định cư (nế u có).
1.1.2.2 Nội dung tổ ng mức đầ u tư xây dựng:
“Nô ̣i dung Tổ ng mức đầ u tư xây dựng gồ m : Chi phí bồ i thường , hỗ trơ ̣ tái
đinh
̣ cư (nế u có ); chi phí xây dựng ; chi phí thiế t bi ̣; chi phí quản lý dự án ; chi phí


-6tư vấ n đầ u tư xây dựng; chi phí khác và chi phí dự phòng cho khố i lươ ̣ng phát sinh
và trượt giá” [20]
1.1.2.3 Phương pháp xác định tổng mức đầu tư
“Tổng mức đầu tư xây dựng được xác định theo một trong các phương pháp
sau:
- Xác định từ khối lượng xây dựng tính theo thiết kế cơ sở và cá c yêu cầ u
cầ n thiế t khác của dự án
- Xác định theo suất vốn đầu tư xây dựng công trình:
- Xác định từ dữ liệu về chi phí các công trình tương tư đã hoặc đang thực
hiê ̣n:
- Kế t hơ ̣p các phương pháp quy đinh”
̣ [20]
1.2 Tổ ng quan về vố n ODA
1.2.1 Khái niệm:
Theo cách hiể u chung nhấ t trong tài liê ̣u của Đa ̣i ho ̣c Kinh tế Quố c dân có
nêu khái niê ̣m : ODA là tấ t cả các khoản hỗ trơ ̣ không hoàn la ̣i và các khoản tin
́
dụng ưu đãi (cho vay dài ha ̣n và laĩ suấ t thấ p của cá c Chiń h phủ, các tổ chức thuộc
hê ̣ thố ng liên hiê ̣p quố c , các tổ chức phi chính phủ (NGO), các tổ chức tài chính

và dịch vụ từ một số nhà cung cấp hoặc quốc gia nhất định theo quy định của nhà
tài trơ ̣” [8]
1.2.2.4 “ODA và vố n vay ưu đãi có ràng buộc” [8]
“ODA và vố n vay ưu đaĩ có ràng buô ̣c là khoản ODA và vố n vay ưu đaĩ có
kèm theo những điều khoản ràng buộc liên quan đến cung cấp , mua sắ m hàng hóa
và dịch vụ từ một số nhà cung cấp hoặc từ quốc gia nhất định the o quy đinh
̣ của
nhà tài trợ” [8]
Ở đây, chỉ nghiên cứu đến những dự án giao thông đô thị trên địa bàn thành
phố Hồ Chí Minh và các vấn đề được xác định ở đây chủ yếu là những yếu tố ảnh
hưởng đến tổng mức đầu tư dự án do sử dụng vốn vay ưu đãi có ràng buộc từ các
nhà tài trợ dự án.
1.2.3 Các phƣơng thức cung cấp ODA và vốn vay ƣu đãi
Điề u 5 Nghị định số 38/2013/NĐ-CP ngày 23 tháng 4 năm 2013 của Chính
phủ về quản lý và sử dụng nguồn hỗ trơ ̣ phát triể n chính thức (ODA) và nguồn vốn
vay ưu đaĩ của các nhà tài trơ ̣ quy đinh
̣ cu ̣ thể như sau:
- “Hỗ trơ ̣ ngân sách;
- Hỗ trơ ̣ chương trin
̀ h;
- Hỗ trơ ̣ dự án;


-8- Viê ̣n trơ ̣ phi dự án” [8]
1.2.4 Lĩnh vực ƣu tiên sử dụng ODA và vốn vay ƣu đãi [8]
- “Xây dựng hê ̣ thố ng kế t cấ u ha ̣ tầ ng kinh tế đồ ng bô ̣ , quy mô lớn và hiê ̣n
đa ̣i, bao gồ m ha ̣ tầ ng giao thông

(đường bô ̣ , đường sắ t , sân bay , cảng biển và


, thay


-9Bên ca ̣nh những thuâ ̣n lơ ̣i, nguồ n vố n ODA cũng có mô ̣t số bấ t lơ ̣i như sau:
- Các đơn vị “tài trợ ODA gắn với những lợi ích và chiến lược như mở rộng
thị trường, mở rô ̣ng hơ ̣p tác vì lơ ̣i ić h của đơn vi ̣ , đảm bảo mu ̣c ti êu về an ninh –
quố c phòng hoă ̣c theo đuổ i mu ̣c tiêu chiń h tri”;̣
- “Về kinh tế , nước tiế p nhâ ̣n ODA phải chấ p nhâ ̣n dỡ bỏ dầ n hàng rào thuế
quan bảo hô ̣ các ngành công nghiê ̣p non trẻ , bảng thuế xuất nhập khẩu hàng hóa
của nước tài trơ ̣ . Đồng thời từng bước mở cửa thị trường bảo hộ cho những danh
mục hàng hóa mới của nước tài trợ;”
- Nguồ n vố n ODA cũng gắ n với viê ̣c ràng buô ̣c sử du ̣ng dich
̣ vu ̣, “sản phẩm
từ các nước tài trơ ̣ mà không hoàn toà n phù hơ ̣p, thâ ̣m chí là không cầ n thiế t ” như
sử du ̣ng chuyên gia nước ngoài thường chiế m toàn bô ̣;
- Nguồ n vố n ODA “gắ n với các điề u khoản mâ ̣u dich
̣ đă ̣c biê ̣t nhâ ̣p khẩ u tố i
đa các sản phẩ m của ho ̣ như phải chấ p nhâ ̣n mô ̣t khoản

hàng hóa, dịch vụ do họ

sản xuất;
- “Nước tiế p nhâ ̣n ODA tuy có toàn quyề n quản lý sử du ̣ng ODA nhưng
thông thường, các danh mục dự án ODA cũng phải có sự thỏa thuận , đồ ng ý của
nước viê ̣n trơ ̣”;
- “Tác động của yếu tố tỷ g iá hối đoái có thể làm cho giá trị vốn ODA phải
hoàn lại tăng lên”
- “Tình trạng thất thoát lãng phí, xây dựng chiế n lươ ̣c, quy hoa ̣ch thu hút và
sử du ̣ng nguồ n vố n ODA vào các liñ h vực chưa phù hơ ̣p


đa ̣i, nó giúp tăng khả năng

cạnh tranh trên thị trường . Mức đô ̣ cơ giới hóa trong xây dựng được chủ đầu tư
đánh giá cao bởi nó liên quan rấ t nhiề u đế n chấ t lươ ̣ng và tiế n đô ̣ thi công

. Tính

hiê ̣n đa ̣i, tính đồng bộ , tính hiệu quả , tính đổi mới là yếu tố tăng cường khả năng
cạnh tranh của doanh n ghiê ̣p. Do đó năng lực máy móc thiế t bi ̣và triǹ h đô ̣ công
nghê ̣ ảnh hưởng rấ t nhiề u đế n các mă ̣t hoa ̣t đô ̣ng của doanh nghiê ̣p

. Yế u tố kỹ

thuâ ̣t này quyế t đinh
̣ viê ̣c lựa cho ̣n , tính toán các giải pháp hợp lý trong tổ chức thi
công, bố trí con người và thiế t bi ̣mô ̣t cách hài hòa nhằ m đa ̣t mu ̣c tiêu chuẩ n về
chấ t lươ ̣ng, rút ngắn tiến độ thi công , tiế t kiê ̣m chi phí , hạ giá thành công trình và
tăng lơ ̣i thế ca ̣nh tranh. Giảm thiểu được tình trạng vượt tổng mức đầu tư.
1.3.1.3 Năng lực tài chính:
Năng lực tài chính thể hiê ̣n ở quy mô nguồ n vố n tự có , khả năng huy động
các nguồn vốn khác từ các nhà tài trơ ̣ dự án ODA và hiệu quả sử dụng các nguồn
vố n đó. Với khả năng tài chính dồ i dào , chủ đầu tư có thể lên được nhiều kế hoạch
đấ u thầ u như nhiề u công trình, tiế t kiê ̣m đươ ̣c thời gian , giảm thiểu việc tăng tổng
mức đầ u tư của dự án.
1.3.2 Nhóm các yế u tố bên ngoài
1.3.2.1 Các yếu tố liên quan đến chính sách nhà nước:


- 11 Chính sách của chính phủ là một YTAH đến tổng mức đầu tư của dự án cụ
thể như: luâ ̣t xây dựng, luâ ̣t lao đô ̣ng thay đổ i, các VBQPPL liên quan đến sử dụng

- 12 DA thành công hay thất bại một phần cũng là do năng lực tổ chức QLDA
trong đó đòi hỏi nhiều yếu tố rất quan trọng. Khi giao tiếp với các nhà tài trợ dự án
vốn ODA thì ngoại ngữ rất cần thiết để giải quyết hài hòa giữa bên đi vay và bên
cho vay.
Khi thiết kế hoặc thi công cũng đòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ có đủ năng
lực trình độ chuyên môn để điều phối các nhà thầu thực hiện theo đúng tiến độ đã
cam kết trong hợp đồng.
Bên cạnh đó, đơn vị chủ đầu tư/ ban quản lý dự án phải kết nối khéo léo hài
hòa thông tin dự án với các sở, ban ngành các cấp và đặc biệt nhà tài trợ sẽ kiểm
tra và giám sát rất chặt chẽ các công việc mà chủ đầu tư đã quản lý.
Như vậy có thể nói, một dự án giao thông đô thị mang tầm quốc gia thì đòi
hỏi rát nhiều yếu tố về năng lực tổ chức quản lý nếu không đủ năng lực tổ chức
quản lý thì sẽ làm TMĐT của dự án thay đổi. Nếu thay đổi quá lớn thì nhà tài trợ
có cam kết tài trợ tiếp tục hay không, đây là một trong những nguyên nhân thường
xảy ra ở các dự án giao thông đô thị
1.3.2.5 Các yếu tố liên quan đến kinh tế – tài chính
Khủng hoảng kinh tế:
- Rõ ràng khủng hoảng kinh tế ảnh hưởng rất lớn đến các dự án giao thông
đô thị. Nước tài trợ hay nước đi vay ODA đều bị ảnh hưởng rất nghiêm trọng, do
đó TMĐT của DA sẽ thay đổi theo là hiển nhiên.
Lạm phát:
- Lạm phát tác động xấu đến tình hình kinh tế xã hội . Lạm phát cũng làm
suy giảm tố c đô ̣ tăng trưởng, giảm kế hoạch trung và dài hạn trong mọi ngành nghề
kinh tế và ảnh hưởng đế n đời số ng của các tầ ng lớp dân cư;
- “Lạm phát gia tăng góp phần tác động làm giá cả tăng theo

, đă ̣c biê ̣t là

nhóm hàng lương thực thực phẩm và vật liệu xây dựng” [1]. Do đó la ̣m phát sẽ làm
tăng TMĐT.

Nhóm yếu tố

1

Biế n đô ̣ng giá nguyên liê ̣u

Kinh tế vi ̃ mô

2

Chi phí của vâ ̣t liê ̣u sản xuấ t không ổ n đinh
̣

Kinh tế vi ̃ mô


- 14 3

Chi phí thiế t bi cao
̣

Kinh tế vi ̃ mô

4

Giá đấu thầu thấp

Môi trường kinh doanh
và pháp lý


Quản lý

10

Chính sách không phù hợp

Môi trường kinh doanh
và pháp lý

Nicholas Chileshe, Paul danso Berko (2010) trong nghiên cứu “Các nguyên
nhân của viê ̣c vươ ̣t chi phí dự án xây dựng đường ở Ghana” đã tiǹ ra

14 nguyên

nhân quan trọng nhất của việc vượt chi phí quản lý dự án. Các nguyên nhân đó là:
Bảng 1.2: Các nguyên nhân của việc vượt chi phí các dự án xây dựng đường
ở Ghana theo Nicholas Chileshe, Paul danso Berko (2010)
STT

Tên nguyên nhân

1

Đánh giá chủ quan dự án

2

Sự châ ̣m trễn trong thanh toán hàng tháng

3

Thiế u kiế n thức về dự án

11

Năng suấ t lao đô ̣ng

12

Bấ t khả kháng

13

Kỹ thuật phức tạp so với quy mô của dự án

14

Sự can thiê ̣p của chiń h phủ

FP Eshofonie (2008) trong nghiên cứu: “Các nhân tố ảnh hưởng đế n chi phí
xây dựng ở Nigeria” chỉ ra rằ ng từ 40 nguyên nhân YTAH đến đến chi phí xây
dựng ở Nigeria , trong đó có 15 nhân tố ảnh hưởng lớn nhấ t . Mức đô ̣ ảnh hưởng
của các nhân tố được xếp hạng từ cao đến thấp theo bảng sau:
Bảng 1.3: Các nhân tố AH chi phí xây dựng ở Nigeria theo
FP Eshofone (2008)
Tên nhân tố

STT
1

Chi phí nguyên vâ ̣t liê ̣u

9

Thay đổ i thiế t kế thường xuyên

10

Nguyên vâ ̣t liê ̣u không đầ y đủ

11

Kiể m soát tài chính dự án kém

12

Sự ổ n đinh
̣ kinh tế

13

Hành vi lừa đảo và lại quả

14

Nhà cung cấp thay đổi

15

Tỷ giá ngoại tệ

Henry Alinaitwe et al (2013) đã chỉ ra 22 nguyên nhân làm vươ ̣t tiế n đô ̣ và

6

Làm lại do nhà thầu làm công viê ̣c kém, vâ ̣t liê ̣u sai

7

Thay đổ i quy mô, thay đổ i thông số kỹ thuâ ̣t vâ ̣t liê ̣u

8

Giao tiế p kém (ví dụ phản ứng chậm với các truy vấn tại
công trường, nhâ ̣n trễ bản ve…
̃ )


- 17 9

Quản lý tiến độ kém

10

Giám sát và kiể m soát kém (ví dụ do người giám sát không
đủ năng lực, không đáng tin câ ̣y)

11

Thiế u sót trong các văn bản hơ ̣p đồ ng

12



20

Vị trí dự án (ví dụ: xa các trung tâm kinh doanh)

21

Quan liêu (ví dụ: quy đinh
̣ về viê ̣c phê duyê ̣t thay đổ i)

22

Khố i lươ ̣ng công viê ̣c của nhà thầ u

1.4.1.2 Các nghiên cứu trong nước:
Theo Nguyễn Thi ̣Minh Tâm, Cao Hào Thi, Trường Đa ̣i ho ̣c Bách Khoa, Đa ̣i
học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh được đăng trên tạp chí ph át triển khoa học
công nghê ̣, Tâ ̣p 12, số 01 – 2009, trong nghiên cứu “Các nhân tố AH đến sự biến
đô ̣ng chi phí của dự án xây dựng” trang 109, tác giả chỉ ra rằng “dựa trên cơ sở 06
nhóm YTAH đến biến chi phí trên cơ sở 34 YT đa ̣i diê ̣n. Được đề xuất với giả
thuyế t từ H 1 đến H 6. Trong đó , các nhóm YT đươ ̣c đinh
̣ lươ ̣ng tác đô ̣ng trực tiế p
đến biến phụ thuộc là biến động chi phí . Nhóm YT đươ ̣c giả thiế t H 6 là biến định
tính sẽ tác động gián tiếp lê
thuô ̣c.”

n mố i quan hê ̣ giữa các biế n đô ̣c lâ ̣p và biế n phu ̣


- 18 “Nhóm YT về đă ̣c trưng dự

phí” trong các dự á n đầ u tư xây dựng ở Viê ̣t Nam. Kế t quả đươ ̣c thể hiê ̣n qua sơ đồ
xương cá sau:

Chủ đầ u tư
- Khó khăn trong viê ̣c đề n bù giải
tỏa, tái định cư;
- Phát sinh do thay đổi thiết kế,
công năng sử du ̣ng;

Khách hàng
- Giá cả thị trường nhiều biến
đô ̣ng;
- Tỷ giá ngoại tệ biến động;

Thay đổ i chi phí
-

Sai sót trong phân tić h lâ ̣p dự án

-

Nhân công , thiế t bi ̣ , vâ ̣t tư


- 19 -

Hình 1.2: Sơ đồ tác động của 14 yế u tố đế n chi phí theo Thanh (2008)
Ngoài ra theo Thanh (2008) đã xác đinh
̣ đươ ̣c 18 mố i quan hê ̣ chủ yế u giữa
các yếu tố tác động đến vượt TMĐT các DAĐT xây dựng ở Viê ̣t Nam , theo sơ đồ

Giá cả thị
trường nhiề u
biế n đô ̣ng


- 20 -

Hình 1.3: Sơ đồ nhân quả rủi ro chi phí dự án theo Thanh (2008)
1.4.2 Đề xuất mô hình đo lƣờng
Dựa trên những nhóm yế u tố ảnh hưởng ở mục 1.3 và nhóm YTAH “đến
biế n đô ̣ng chi phí dự án xây dựng

theo Nguyễn Thi ̣Minh Tâm , Cao Hào Thi ”

(2009), các yếu tố được đề nghị và giả thuyết đề xuất như sau:
 Về chính sách nhà nƣớc:
Chính sách nhà nƣớc:
- Hệ thống VBQPPL “về quản lý và sử dụng vốn
ODA” chưa chặt chẽ và đồng bộ về xây dựng và tài
chính;
- Cơ chế cấp phát vốn vay vốn ODA;
- Điều chỉnh mức lương tối thiêu;

H1

Thay đổ i tổ ng
mức đầ u tư
dự án

- Cơ chế kiểm tra giám sát chồng chéo qua nhiều

H3

- Vướng các công trình hạ tầng kỹ thuật khác;

Thay đổ i
TMĐT DA

- Sự cố công trình (đào ngầm, ép cọc…)
- Các điều kiện không lường trước (rủi ro kỹ
thuật);
- Đền bù giải tỏa kéo dài;
- Năng lực nhà thầu phụ (nhân công, vật tư không
đáp ứng)
Giả thuyết H 3: Nhóm yế u tố liên quan đến chất lượng công trình rất quan
trọng đa số dự án giao thông đô thị là dự án thuộc nhóm A hoặc dự án quan trong
quốc gia, do đó dự án có nguồn vốn rất lớn đòi hỏi kỹ thuật thi công rất phức tạp sẽ
AH lớn đế n TMĐT của DA
 Nhóm yếu tố bên liên quan đến năng lực tổ chức QLDA AH đến
TMĐT
Năng lực tổ chức QLDA:
- Phối hợp giữa CĐT/ BQLDA và nhà thầu thi
công chưa chặt chẽ;
- Hạn chế về mặt ngoại ngữ, chưa tiếp cận được

H4


- 22 -

Giả thuyết H4: Rõ ràng về năng lực QLDA không hiệu quả sẽ AH lớn đế n


H1
H2
H3

Thay đổ i TMĐT


- 23 -

H4
H5

Hình 1.4: Mô hình nghiên cứu thử nghiê ̣m
1.5 Phân tích đánh giá mƣ́c đô ̣AH của các YT
Phân tích đánh giá mức đô ̣ ảnh hưởng của các

YT thay đổ i TMĐT là việc

nhìn thấy xem xét những khả năng xuất hiện các yếu tố và mức độ tác động của nó
trong tình huố ng xấ u nhấ t khác nhau , trơ ̣ giúp cho quá trình quản lý và điề u hành
tố t hơn để giảm viê ̣c vươ ̣t tổ ng mức đầ u tư dự án đầ u tư xây dựng công trình giao
thông.
Để phân tích và đánh giá mức đô ̣ ảnh hưởng của các yế u tố , cầ n thu thâ ̣p số
liê ̣u và tiế n hành xác đinh
̣ tầ n suấ t xuấ t hiê ̣n các yế u tố và mức đô ̣ nghiêm tro ̣ng
của các YT. Các phương pháp phân tích ảnh hưởng của các YT đến TMĐT của dự
án giao thông đô thị có thể tập hợp theo nhóm căn cứ vào

bản chất của phương


mô ̣t cách đinh
̣ tiń h như : rấ t

thấ p, thấ p, bình thường, cao và rấ t cao.” [3]
Bước 2: Xác định mức độ tác động của yếu tố:
“Mức đô ̣ tác đô ̣ng của yế u tố là các kế t quả làm thay đổ i TMĐT khi YT đó
xuấ t hiê ̣n. Mức đô ̣ tác đô ̣ng của YT cũng có thể được mô tả một cách định tính như
là: rấ t cao, cao, bình thường, thấ p và rấ t thấ p”.
“Thang đo mức đô ̣ tác đô ̣ng biể u diễn mức đô ̣ tác đô ̣ng của yế u tố đế n tổ ng
mức đầ u tư . Các tác động có thể chỉ thứ tự hoă ̣c chỉ số lươ ̣ng , phụ thuộc vào từng
trường hơ ̣p cu ̣ thể . Thang đo thứ tự thường chỉ xế p ha ̣ng mức đô ̣ tác đô ̣ng mô ̣t các
đơn giản như: rấ t thấ p, thấ p, bình thường, cao và rấ t cao.” [3]
Bước 3: Xây dựng ma trận đánh giá tần suất xuất hiện và mức độ tác động
của các YT
“Ma trâ ̣n đươ ̣c xây dựng để xác đinh
̣ các mức đô ̣ ảnh hưởng (rấ t thấ p , thấ p,
bình thường, cao và rấ t cao) trên cơ sở kế t hơ ̣p tầ n suấ t và khả năng tác đô ̣ng . Mức
đô ̣ ản h hưởng với tuầ n suấ t xuấ t hiê ̣n và mức đô ̣ tác đô ̣ng trầ m tro ̣ng thường đòi
hỏi các nghiên cứu chuyên sâu (gồ m phân tić h đinh
̣ lươ ̣ng và quản lý mức đô ̣ ảnh
hưởng mô ̣t cách tổ ng hơ ̣p).”
“Viê ̣c phân tích đinh
̣ tính mức đô ̣ ảnh h ưởng được hoàn thành nhờ việc sử
dụng ma trận và thang đo mức độ tác động của các yếu tố.” [3]
Ký hiệu

Mƣ́c đô ̣ ảnh hƣởng
Ảnh hưởng thấ p
Ảnh hưởng bình thường


dẫn đế n phân tić h đinh
̣ tin
́ h kém hiê ̣u quả . Xế p ha ̣ng các thứ tự mô ̣t cách chiń h xác
sẽ giúp việc phân tích đạt hiệu quả” cao hơn. [3]
1.5.3 Phân tích đinh
̣ lƣơ ̣ng mƣ́c đô ̣ ảnh hƣởng:
Những công cu ̣ phân tić h đinh
̣ lươ ̣ng mức đô ̣ ảnh hưởng của các yếu tố được
sử du ̣ng để giúp cho Ban Quản lý Dự án hoă ̣c chủ đầ u tư lường trước kiể m soát tố t
hơn ảnh hưởng của các yế u tố .
1.5.4 Phƣơng pháp chấ m điể m
“Dùng phương pháp chấp điểm để xếp hạng mức độ ảnh

hưởng”. “Thang

điể m là tùy cho ̣n nhưng thông thường ta cho ̣n thang điể m 10 hoă ̣c 5.” [3]
Điể m của mƣ́c đô ̣ ảnh hƣởng = Điể m tầ n suấ t xuấ t hiêṇ * Mƣ́c đô ̣ tác đô ̣ng


- 26 Yế u tố A:

5
4

- Mức đô ̣ tác đô ̣ng là = 4;

(A)8

MƢ́C


- Tầ n suấ t xuấ t hiê ̣n là = 4;
Điể m ảnh hưởng là = 3x4 = 12

Hình 1.6: Ma trận đinh
̣ lượng các yế u tố
Tầ n suấ t xuấ t hiê ̣n : Thang đo tầ n suấ t xuấ t hiê ̣n yế u tố ảnh hưởng

“xảy ra

thường nằ m trong khoảng từ 0,0 (không xảy ra ) đến 1,0 (chắ c chắ n xảy ra ). Đánh
giá tần suất xuất hiện yế u tố ảnh hưởng có thể khó khăn do thiế u số liê ̣u thực tế

,

bên ca ̣nh đó ta cũng có thể sử du ̣ng mô ̣t thang đo tương tự , biể u hiê ̣n bởi khả năng
hiế m khi xảy ra và khả năng chắ c chắ n xảy ra.” [3]
Bảng 1.5: Đánh giá tầ n suấ t xuất hiện của các yếu tố ảnh hưởng
Đánh giá
1

Thang đo thƣ́ tƣ ̣
Tầ n suấ t xảy ra ảnh hưởng của yế u tố

Thang đo đinh
̣ lƣơ ̣ng (%)
1 - 19

là rất thấp
2