MỤC LỤC
Nội dung
Mục lục
I. Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Đối tượng nghiên cứu
II. Nội dung
1. Cơ sở lý luận
2. Thực trạng vấn đề
3. Biện pháp thực hiện
3.1. Những căn cứ
3.2. Các biện pháp
3.3. Lập sổ ghi tên thiết bị theo môn và khối
4. Hiệu quả
III. Kết luận
IV. Hình ảnh minh họa
V. Tài liệu tham khảo:

Trang
1
2
3
3
3
3
3
4
5
5
6

dạy học được coi là yếu tố quyết định. Trong đó thiết bị dạy học là tiền đề đổi
mới phương pháp dạy học, góp phần làm sáng tỏ lý thuyết, tạo điều kiện cho học
sinh có cơ hội chủ động lĩnh hội tri thức.
Mục tiêu và nội dung dạy học trong nhà trường phụ thuộc vào mục tiêu kinh
tế xã hội vĩ mô, còn sách giáo khoa và thiết bị dạy học phụ thuộc vào mục tiêu
kinh tế xã hội, mặt khác còn chịu tác động của cuộc sống xã hội đương thời.
Ngày nay khi khoa học và công nghệ trong xã hội tiến bộ vượt bậc thì sự tiến
bộ đó cũng được phản ánh vào hệ thống cơ sở vật chất và thiết bị dạy học của
nhà trường.
Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học đóng vai trò hỗ trợ tích cực cho quá trình
dạy và học. Bởi vì có thiết bị dạy học tốt thì chúng ta mới có thể tổ chức được
quá trình dạy học khoa học, huy động được đa số người học tham gia thực sự
vào quá trình này, họ tự khai thác và tiếp nhận tri thức dưới sự hướng dẫn của
người dạy một cách tích cực. Như vậy thiết bị dạy học phải đủ và phù hợp mới
triển khai được các phương pháp dạy học một cách hiệu quả. Nên cơ sở vật chất
và thiết bị dạy học là bộ phận quan trọng của nội dung và phương pháp, chúng
có thể là phương tiện để nhận thức, vừa là đối tượng chứa nội dung cần nhận
thức.
Hiện nay cơ sở vật chất, thiết bị dạy học được xem như một trong những điều
kiện quan trọng để thực hiện nhiệm vụ giáo dục đào tạo, sự phát trển nhanh
chóng của cơ sở vật chất và thiết bị dạy học đã và đang tạo ra tiềm năng sư
phạm to lớn trong quá trình dạy học và việc giảng dạy có hiệu quả. Các phương
tiện dạy học hiện đại đã đem lại chất lượng mới cho các phương pháp dạy học.
Để đạt được mục tiêu nêu trên trong thực tế các trường trung học cơ sở nói
chung và trường trung học cơ sở Lộc Tân nói riêng thì vấn đề cơ sở vật chất đã
2


được quan tâm, thiết bị dạy học tương đối đầy đủ và đồng bộ. Song cũng còn
nhiều bất cập và khó khăn đặt ra, cần phải có những giải pháp cụ thể để các nhà

cải tiến phương pháp dạy học.
- Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học cho phép giáo viên tăng khối lượng kiến
thức giảm thời gian đáng kể cho những đơn vị kiến thức, tạo ra sự lôi cuốn và
hứng thú trong việc học tập của học sinh đồng thời rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo
cho cả người học lẫn người dạy.
-Yêu cầu xây dựng kế hoạch dài hạn, trung hạn và ngắn hạn cho công tác
xây dựng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học.
- Nâng cao trình độ lý luận nhận thức và hiểu biết về công tác cơ sở vật
chất, thiết bị dạy học cho cán bộ giáo viên.

3


- Tăng cường công tác tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra việc xây dựng, bảo
quản và sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học.
- Quy định về việc đưa trang thiết bị vào sử dụng trong các giờ học. Xây
dựng nề nếp dạy và học theo hướng kết hợp học thông qua thực nghiệm.
-Thường xuyên tăng cường sử dụng thiết bị dạy học.
- Quản lý thiết bị dạy học chặt chẽ, hợp lý và khoa học.
-Thiết bị dạy học một mặt là phương tiện, là đối tượng của giáo viên giảng
dạy và học tập của học sinh, mặt khác đó là những đối tượng vật chất cụ thể cho
nên có thể tốt, xấu, hư hỏng, mất mát hoặc giảm chất lượng. Do vậy việc bảo
quản chặt chẽ, hợp lý và khoa học là yêu cầu cần thiết.
- Thường xuyên làm đồ dùng dạy học và động viên mọi thành viên của tập
thể sư phạm tham gia xây dựng, quản lý, sử dụng thiết bị dạy học.
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
*Trong các năm học trước
- Giáo viên chủ yếu dạy theo lối thầy chủ động truyền thụ kiến thức, trò bị động
nắm bắt kiến thức, nên việc sử dụng thiết bị dạy học trên lớp còn ít, nếu có chỉ
xảy ra ở các môn Hóa, môn Sinh với các dụng cụ thí nghiệm hoặc ở các môn Sử,

dụng thiết bị dạy học của giáo viên thì mới kí vào hồ sơ của giáo viên.
Cán bộ quản lý chưa có kinh nghiệm trong vấn đề chỉ đạo quản lý sử dụng
thiết bị dạy học . Chính vì thế việc sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên còn ít .
Phòng thiết bị thí nghiệm không khác gì một kho chứa, ở trường nhỏ các môn
chỉ có một bộ thiết bị, đã thế các trường lớn có 2 bộ thì quả là vấn đề đáng bàn!
Thật vậy từ năm hoc 2011-2012 đến nay trường THCS Lộc Tân được đầu
tư xây dựng và đưa vào sử dụng 02 phòng hoc bộ môn (hóa- sinh và lý- công
nghệ) đạt chuẩn theo quyết định 37 / BGD –ĐT, có 02 phòng chuẩn bị thí
nghiệm và 01 phòng treo tranh ảnh bản đồ. Thiết bị dạy học được cấp trên cấp
về, hàng năm nhà trường có kế hoạch mua bổ xung các thiết bị còn thiếu và sau
khi sử dụng bị hư hỏng, hóa chất bị tiêu hao, phân công 01giáo viên phụ trách
thiết bị dạy học. Nên từ đó phong trào dạy học sử dụng thiết bị dạy học trong
mỗi giờ dạy được thường xuyên, không có giờ dạy chay và cũng từ đó số lượng
thiết bị ngày một nhiều, chất lượng giờ dạy ngày càng được nâng cao, học sinh
nắm vững kiến thức và kỹ năng thực hành .
3. Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
3.1. Những căn cứ để tổ chức thực hiện
Đảng ta đã xác định “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”. Ngay từ Đại hội IX
Đảng ta đã đề ra nhiệm vụ cho ngành giáo dục “Tạo sự chuyển biến cơ bản toàn
diện trong phát triển giáo dục, thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa;
tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung và phương
pháp dạy học, hệ thống trường lớp và điều kiện tổ chức quản lý thiết bị dạy học
”. Thực hiện nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII và nghị quyết Đại hội Đảng
toàn quốc lần thứ X, trong mục tiêu phát triển giáo dục giai đoạn 2000 - 2010,
Bộ Giáo dục - Đào tạo đã đề ra 7 nhóm giải pháp lớn trong đó “Đổi mới chương
trình giáo dục phát triển đội ngũ giáo viên là các giải pháp trọng tâm, đổi mới
quản lý sử dụng thiết bị dạy học là khâu đột phá”.
Thật vậy mục tiêu dạy học của nhà trường phụ thuộc và đáp ứng mục tiêu
kinh tế - xã hội. Mục tiêu dạy học như thế nào sẽ có nội dung dạy học đáp ứng
được mục tiêu đó. Để thực hiện được nội dung và mục tiêu phải có phương pháp

phối của nội dung và phương pháp dạy học. Trong đổi mới phương pháp dạy
học theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, bồi dưỡng năng lực
thực hành, để học sinh có thể tự học, tự nghiên cứu, tìm tòi, khám phá kiến thức
thì thiết bị dạy học giữ vai trò vô cùng quan trọng.
Chính vì vậy để phát huy được hết vai trò quan trọng của thiết bị dạy học,
qua thực tiễn công tác ở cơ sở, chúng tôi thấy rằng việc tố chức quản lý, sử dụng
thiết bị dạy học ở các trường quả là một vấn đề nan giải. Từ đó tôi đã đề ra các
biện pháp quản lý sử dụng thiết bị dạy học một cách thiết thực, đạt hiệu quả cao
nhất trong công tác dạy học.
3.2. Các biện pháp
*Xây dựng kế hoạch sử dụng thiết bị dạy học:
-Để nâng cao chất lượng sử dụng và khai thác có hiệu quả các thiết bị dạy
học. Ban giám hiệu nhà trường chỉ đạo tất cả cán bộ giáo viên trong trường cùng
giáo viên phụ trách thiết bị bố trí sắp xếp các thiết bị hợp lý khoa học ở các
phòng .
- BGH bắt buộc tất cả các giáo viên dạy học phải lên kế hoạch sử dụng
thiết bị dạy học trong năm học và sử dụng thiết bị dạy học, phải ghi rõ tên thiết
bị dạy học vào lịch báo giảng ở phần chuẩn bị đồ dùng dạy học, thực hiện lịch
mượn thiết bị dạy học. Việc sử dụng thiết bị dạy học là thực hiện quy chế
chuyên môn, giáo viên nào không sử dụng đồ dùng dạy học sẽ bị xử lý kỷ luật.
Khi ký duyệt giáo án phải kiểm tra khâu chuẩn bị đồ dùng dạy học của giáo
viên đồng thời phải ký duyệt vào sổ đăng ký mượn đồ dùng dạy học trong tuần.
- Có lịch cho tất cả giáo viên mượn thiết bị dạy học trong tuần. Gắn việc
sinh hoạt chuyên môn với việc đánh giá sử dụng thiết bị dạy học.

6


- BGH nhà trường tăng cường công tác dự giờ, thăm lớp và kiểm tra việc
sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên.

tím.... Nhà trường đã trang bị một tủ dùng để hóa chất chống ô nhiễm môi
trường và giảm độc hại.
- Hệ thống TBDH ở Trường THCS được quy định theo danh mục TBDH tối
thiểu do bộ GD& ĐT đã ban hành kèm theo thông tư số 19/2009/TT- BGDĐT
ngày 11/8/2009 của bộ trưởng bộ giáo dục và đào tạo.
- Danh mục TBDH tối thiểu ở trường THCS được ban hành sắp xếp theo lớp
học, theo loại hình được tổng hợp tóm tắt trong bảng dưới đây đối với một số bộ
môn.
Môn toán ( cơ số cho 4 lớp)

7


TT

Tên loại hình
thiết bị dạy
học

Số lượng trang bị cho các khối lớp
khối 6

khối 7

khối 8

khối 9

1



05 bộ

02 bộ

24 bộ

01 bộ

0

0

01 cái

02 cái

0

0

01 cái

4

Băng hình đĩa
04 cáí
phần mềm
Môn vật lý ( cơ số cho 4 lớp)
TT

0

14 bộ

07 bộ

90 bộ

299 cái

390 cái

306 cái

429 cái

0

48 cái

Vật liệu tiêu hao
0
0
Môn sinh học ( cơ số cho 4 lớp)
Tên loại hình
thiết bị dạy
học

Số lượng trang bị cho các khối lớp
khối 6

04 cái

07 cái

06 bộ

04 hộp

3

Mẫu vật

02 hộp

0

02 hộp

01 hộp

4

Dụng Cụ

06 bộ

01 bộ

05 bộ



22 cái

0

08 thứ

0

0

6

Băng hình
05 cái
0
0
0
hoặc đĩa CD
- GV quản lý thiết bị dạy học sắp xếp theo thứ tự của từng tiết học. Đánh số thứ
tự và đánh số lên vị trí để các thiết bị đó trên giá.
- Dùng các ký tự chữ cái để đánh lên các giá để thiết bị hoặc tủ đựng thiết bị.
- Phân loại các thiết bị và đánh số để dễ lấy khi sử dụng. Và công tác kiểm tra
việc sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên rất dễ dàng vì nếu nó bị khuyết ở vị
trí trên giá có thể không cần theo dõi sổ mượn thiết bị cũng có thể biết được giáo
viên có sử dung thiết bị dạy học hay không, hoặc là còn thiếu cần phải bổ sung.
3.3. Lập sổ ghi tên các thiết bị theo môn và khối lớp
Ghi rõ vị trí của thiết bị đó ở giá (hoặc tủ) nào, ở vị trí số mấy, đồng thời ghi
tên các tiết dạy (theo phân phối chương trình) sử dụng thiết bị đó theo mẫu.


Môn: Sinh 7
Vị trí
STT
Tên TBDH
Dạy tiết
Giá/tủ
Số
1
Mô hình thằn lằn bóng đuôi dài
2
4
40
2 Mô hình chim bồ câu
1
2
43
3 Mô hình thỏ
2
7
48
Như vậy giáo viên quản lý TB chỉ cần đến giá (tủ) 2 và đến vị trí số 4 lấy
mô hình.
Sổ ghi tên thiết bị dạy học cũng giúp cho cán bộ quản lý dễ dàng hơn trong
khâu kiểm tra việc sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên.

9


Lập sổ nhật ký sử dụng đồ dùng dạy học để giúp giáo viên phụ trách thiết bị thí
nghiệm theo dõi, bảo quản thiết bị dạy học tốt hơn theo mẫu sau:


Dạy
Ký
tiết mượn

Ngày trả

2

1/9/ 2015

6

1/9/ 2015

Sổ nhật ký sử dụng thiết bị dạy học giúp cho giáo viên phụ trách thiết bị thí
nghiệm dễ dàng hơn trong khâu quản lý và bảo quản các thiết bị. Nó còn giúp
cho cán bộ quản lý biết giáo viên có sử dụng thiết bị dạy học hay không.
Sổ ghi tên các thiết bị dạy học và sổ nhật ký sử dụng thiết bị dạy học có
mối quan hệ hữu cơ với nhau mang tính thống nhất, đảm bảo độ khớp với sổ
đăng ký mượn sử dụng đồ dùng dạy học của giáo viên, độ khớp với sổ đầu bài ở
số tiết theo phân phối chương trình, độ khớp với lịch báo giảng của giáo viên (ở
phần chuẩn bị).
Cán bộ quản lý thường xuyên kiểm tra việc ghi sổ nhật ký của giáo viên
phụ trách thiết bị thí nghiệm, sổ đăng ký mượn sử dụng đồ dùng dạy học của
giáo viên bộ môn đối chiếu với kế hoạch sử dụng đồ dùng dạy học được lãnh
đạo trường duyệt vào đầu năm học của giáo viên để có biện pháp điều chỉnh, sử
lý kịp thời các giáo viên vi phạm qui chế khi sử dụng thiết bị dạy học trên lớp
góp phần tích cực vào việc đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng
giáo dục và việc quản lý thiết bị.

315
88.4

2011 - 2012
SL
%
313
228 92.0

Năm học
2012 – 2013
SL
%
287
271 96.4

2013 - 2014
SL
%
265
257 97.0

2014-2015
SL
%
Tổng số
274
TB trở lên
274 100.
0

313
287
Khá, tốt 322 90.4 293 93.6 275 95.8 254 95.8 263 96.0
4. Hiệu quả sáng kiến.
Kết quả thể hiện rõ số liệu trong các loại hồ sơ:
1. Sổ mượn thiết bị đồ dùng dạy học của giáo viên.(Không có giờ dạy nào không
sử dụng đồ dùng dạy học)
2. Lịch báo giảng của giáo viên bộ môn .
3. Sổ ghi đầu bài giảng điện tử.
*Kết quả cụ thể như sau:
-Việc sử dụng thiết bị dạy học (theo từng tháng)
Tháng 1+ 2
Sử
Thiết
dụng
bị
STT
Tên giáo viên
chưa Ghi
Số lượt Số lần sử máy
chiếu
sử
chú
dụng
dụng
1
Nguyễn Văn Tuyên
16
32
5

0
7
Luyện Thị Chúc
16
32
7
0
8
Trương Văn Trường
11
22
0
Tổ Toán - lý - công nghệ
113
230
30
0
11


9
Nguyễn Thị Chinh
16
32
8
0
10 Đỗ Thị Diệp
12
24
6

Tổ Văn – sử - địa - GDCD
93
172
35
0
Toàn trường
206
402
65
0
- Đối với giờ dạy của giáo viên.
Kết quả xếp loại giờ dạy của giáo viên trong việc đổi mới phương pháp dạy học
năm học 2014 – 2015.
Tổng số
SL
%
Giỏi
10
62.5
Khá
6
37.5
Nhận xét: Như vậy TBDH đã thực sự là phương tiện đắc lực giúp giáo viên thực
hiện đổi mới PPDH, cần đòi hỏi người cán bộ phụ trách thiết bị nhà trường phải
có tâm huyết, có trách nhiệm,có kế hoạch công tác tốt giờ dạy của giáo viên sẽ
có chất lượng cao.
Tổng
2012 – 2013
2013 – 2014
2014 - 2015

34 16 47. 11 32,4 7 20. 0 0
0
6
Hóa
34 15 44. 13 38,2 6 17. 0 0
1
6
CN
34 26 76. 8 23,5 0 0
0 0
5
Sinh 34 25 73. 7 20,6 2 5.9 0 0
5
Lớp
8B
SS
Giỏi
Khá
TB
Yếu
Môn
SL %
SL %
SL %
S %
L
Lý
33 15 45. 13 39,4 5
15.2 0 0
5

2

6.1

0

0

7

18.
2
21.
2

*Tâm lí học sinh trong giờ học:
Đồ dùng thiết bị dạy học ( đồ dùng dạy học – phương tiện kỹ thuật) được sử
dụng hợp lí sẽ gây hứng thú cho học sinh học tập, giờ học hấp dẫn, sôi nổi, học
sinh không còn chán ghét học tập bộ môn, củng cố niềm tin vào khoa học của
học sinh.
+ Khảo sát bài dạy không có sử dụng TBDH với bài dạy có sử dụng TBDH cho
thấy:
Môn
Bài dạy không sử dụng TB
Bài dạy có sử dụng TB
Số
Giỏi Khá
Tb
Yếu
Số

62.5
Khá
6
37.5
Chất lượng học lực của học sinh cũng tăng lên.
Kết quả xếp loại học lực của học sinh năm học: 2014-2015.
Tổng số
SL
%
274
TB trở lên
274
100.0
KHá
108
39,4
Giỏi
65
23,7
Việc áp dụng sáng kiến kinh nghiệm về đổi mới phương pháp quản lý thiết bị
dạy học đã đem lại tác dụng về nhận thức. Giáo viên tự nhận thức được tầm
quan trọng của thiết bị dạy học trong trường, trong giờ lên lớp. Để có ý thức tự
giác sử dụng thiết bị dạy học có hiệu quả trong giáo viên thì mỗi cán bộ giáo

13


viên có ý thức tự học, tự rèn luyện để trở thành một nhân tố tích cực, đội ngũ
giáo viên thêm vững mạnh về chuyên môn trong nhà trường.
III. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT

- Hàng năm cần mở các lớp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ phụ
trách thiết bị các trường THCS để đội ngũ cán bộ phụ trách thiết bị ở các trường
được học tập bồi dưỡng, trao đổi kinh nghiệm. Để tạo điều kiện thuận lợi cho
việc tổ chức quản lý sử dụng đồ dùng dạy học đáp ứng yêu cầu giảng dạy nâng
cao chất lương , hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học trong các nhà trường THCS.
- Các cấp, các ngành tạo moi điều kiện thuận lợi nhất về cơ sở vật chất thiết bị
dạy học để việc giảng dạy và học tập có hiệu quả hơn, đáp ứng được nhu cầu đổi
mới giáo dục hiện nay.

14


XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Hậu Lộc, ngày 14 tháng 3 năm 2016
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.

Nguyễn Văn Sĩ

Nguyễn Thị Hồng

IV. HÌNH ẢNH MINH HỌA.
Cảnh khuôn viên trường THCS Lộc Tân

Ảnh giờ học trong phòng học bộ môn

15