SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 3

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

HƯỚNG DẪN HỌC SINH LỚP 12
MỘT SỐ KĨ NĂNG HỌC VÀ LÀM BÀI THI
TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN MÔN VẬT LÍ
TRONG KÌ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA

Người thực hiện: Nguyễn Việt Hùng
Chức vụ:
Giáo viên
SKKN môn:
Vật lí

THANH HOÁ NĂM 2017
1


MỤC LỤC
Số TT
1
2

3

4
5

Nội dung

2
3
3
3
4
4
4
5
6
7
8
9
10
11
11
12

2


1. Mở đầu
Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI, Đặc biệt là Nghị quyết
TW số 29- NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 về đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều
kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, giáo
dục phổ thông trong phạm vi cả nước đang thực hiện đổi mới đồng bộ các yếu
tố: mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, thiết bị và kiểm tra đánh
giá chất lượng giáo dục.
Việc kiểm tra, đánh giá chất lượng học cũng dần được đổi mới từ nội dung
cho đến hình thức:

trước...Học tập còn tràn lan chưa trọng tâm, chưa đúng với năng lực, mục tiêu
mình cần đạt...
Qua gần 10 năm giảng dạy, ôn luyện cho học sinh dưới hình thức thi trắc
nghiệm khách quan tôi dã rút ra được một số kinh nghiệm giúp các em học sinh
3


lớp 12 cách học, cách làm bài thi trắc nghiệm khách quan môn Vật lí để đạt
được điểm số cao trong kì thi THPT Quốc gia.
Qua sáng kiến kinh nghiệm này, tôi mong muốn cung cấp cho học sinh 12
một số kĩ năng cơ bản trong cách học, cách làm bài thi trắc nghiệm khách quan.
1.2. Mục đích nghiên cứu
Giúp học sinh 12 một số kĩ năng cơ bản trong cách học, cách làm bài thi
trắc nghiệm khách quan..
1.3. Đối tượng nghiên cứu và áp dụng
Đối tượng nghiên cứu:
Cấu trúc đề thi trắc nghiệm khách quan.
Phân tích đề thi môn vật lí trong thi THPT Quốc gia.
Phân tích tiến trình làm bài trắc nghiệm khách quan.
Học sinh lớp 12B1, 12B2 năm học 2015 – 2016 trường THPT Yên Định 3.
Học sinh lớp 12C7 năm học 2016 - 2017 trường THPT Yên Định 3.
Đối tượng áp dụng:
Học sinh lớp 12 và thí sinh tham gia kì thi THPT Quốc gia.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
Phân tích Cấu trúc đề thi trắc nghiệm khách quan, phân tích đề thi môn
vật lí trong thi THPT Quốc gia, phân tích tiến trình làm bài trắc nghiệm khách
quan.
phân tích quá trình làm bài của học sinh, quá trình tiếp thu kiến thức của học
sinh, những khó khăn, vướng mắc mà học sinh gặp phải, đặc biệt là học sinh có
học lực trung bình và yếu, từ đó, đưa ra phương pháp giải quyết phù hợp với

sinh qua các kì thi, tôi nhận thấy, trong quá trình giải đề thi, nói chung đối với
tất cả các đối tượng học sinh, ngay cả đối với những học sinh có học lực khá và
giỏi thì quá trình làm bài thi trắc nghiệm khách quan hiện nay vẫn còn gặp nhiều
khó khăn như: Sự nắm bắt, hiểu về cấu trúc đề thi chưa tốt, quá trình làm bài còn
chưa ưu tiên cho các câu dễ trước, Quá trình học tập chưa đi vào trọng tâm, phù
hợp với năng lực của bản thân. Trong quá trình làm bài còn mắc nhiều lỗi thông
thường như: Vội, nhầm, thiếu tự tin, hoang mang....
2.3 Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

Để nâng cao năng lực làm bài thi trắc nghiệm khách quan đặc biệt với bộ
môn Vật lí tôi đưa ra giải pháp:
+ Phân tích cho học sinh hiểu về cấu trúc của đề thi: Số lượng câu hỏi, số lượng
câu nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vị trí của chúng trong đề thi THPT Quốc
gia.
+ Phân tích sự phân bổ số lượng câu cho từng chuyên đề trong bộ môn Vật lí.
+ Tùy vào năng lực, đối tượng học sinh mà hướng dẫn học sinh học theo từng
phần của từng chuyên đề tùy theo phổ điểm của từng phần trong đề thi.
+ Hướng dẫn tiến trình làm bài.
5


+ Hướng dẫn cách bố trí thời gian khi làm bài.
+ Kiểm tra, đánh giá thông qua các bài kiểm tra. Rút kinh nghiệm.
Sau đây là tiến trình hướng dẫn cho học sinh
2.3.1. Phân tích cấu trúc đề thi môn Vật lí trong kì thi THPT Quốc gia
- Từ năm học 2016 – 2017. Đề thi môn Vật lí trong kì thi THPT Quốc gia có
số câu hỏi là: 40 Thời gian làm bài là: 50 phút.
- Để đảm bảo vừa xét tốt nghiệp THPT và tuyển sinh vào các trường Đại học,
Cao đẳng thì đề thi yêu cầu phải có 4 mức độ:
Nhận biết: Yêu cầu học sinh nhắc lại, mô tả đúng kiến thức, kĩ năng đã học

100N/m, dao động điều hòa theo phương nằm ngang trên quỹ đạo thẳng có
chiều dài 8cm. Cơ năng của con lắc có giá trị
A. 0,08 J.
B. 800 J.
C. 0,32J.
D. 3200 J.
Vận dụng cao: Yêu cầu học sinh vận dụng các kiến thức, kĩ năng để giải quyết
các tình huống, vấn đề mới, không giống với những tình huống, vấn đề đã được
hướng dẫn. Đưa ra những phản hồi hợp lí trước một tình huống, vấn đề mới
trong học tập hoặc trong cuộc sống hay là: Sử dụng các kiên thức của môn học
để giải quyết các vấn đề mới khác với những điều đã học. Giải quyết các nhiệm
vụ gặp trong thực tế . Thời gian làm loại này trên 4 phút. Loại này cần thực hiện
từ 4 thao tác tư duy trở lên.
6


Ví dụ: Vật m = 250g gắn vào một đầu của lò xo treo thẳng đứng k = 100N/m.
Từ vị trí cân bằng kéo vật m để lò xo dãn 5,5cm rồi truyền vận tốc có độ lớn
80cm/s hướng về vị trí cân bằng. Độ lớn lực đàn hồi của lò xo khi vật lần đầu
tiên có vận tốc bằng nửa vận tốc cực đại là
A. 0 N.
B. 4.33 N.
C. 6,83 N.
D. 1,83 N.
- Sự phân bổ số lượng câu ở các mức độ trong đề thi trắc nghiệm khách quan:
+ Mức độ nhận biết và thông hiểu chủ yếu dùng cho xét tốt nghiệp THPT nên nó
chiếm 60% với 24 câu và được sắp xếp từ câu 1 đến câu 24.
+ Mức vận dụng thấp khoảng từ 25% - 30% từ 10 đến 12 câu được sắp xếp từ
câu 25 trở đi
+ Vận dụng cao từ 10% - 15% số câu từ 4 – 6 được đặt ở cuối đề thi

13
Năm 2014
12
12
14
12
Năm 2015
12
14
12
12
Năm 2016
12
12
14
12
Bảng thống kê trên chỉ đúng cho một mã đề. Tuy nhiên qua đó chúng ta thấy các
phương án đúng được chia đều tỷ lệ gần như là 25%
2.3.2. Phân tích sự phân bổ số lượng câu cho từng chuyên đề trong bộ môn
Vật lí.
Nội dung đề thi trắc nghiệm khách quan môn Vật lí trong kì thi THPT Quốc gia
năm 2017 nằm hoàn toàn trong chương trình Vật lí lớp 12. Và được cụ thể qua 7
chuyên đề chính.
Qua phân tích đề thi các năm trước năm 2016 thì chúng ta có thể thấy rất cụ thể
số lượng câu được phân bổ theo các chuyên đề là như sau:
TT
1
2
3
4

Tuy nhiên ở năm 2017 bài thi trắc nghiệm khách quan môn Vật lí trong kì thi
THPT Quốc gia có sự thay đổi. Bài thi chỉ còn 40 câu và thời gian làm bài là 50
phút. Qua phân tích 3 đề thi minh họa của môn vật lí do Bộ giáo dục đưa ra
trong thời gian vừa qua chúng ta củng dề nhận thấy sự phân bổ lại như sau:
TT
1
2
3
4
5
6
7
8

Chuyên đề
Dao động cơ học
Sóng cơ học
Điện xoay chiều
Sóng điện từ
Sóng ánh sáng
Lượng tử ánh sáng
Vật lí hạt nhân
Mở rộng

Số lượng câu
6–7
5
8–9
3
5-6

5
Sóng ánh sáng
4
1
0
6 Lượng tử ánh sáng
5
1
0
7
Vật lí hạt nhân
5
1
0
Sự phân bổ các câu vận dụng cao có thể thay đổi vào các chuyên đề khác hoặc
nằm ở phân mở rộng.
2.3.3. Hướng dẫn học sinh lớp 12 cách học để nâng cao điểm số trong kì thi
THPT Quốc gia.
Điểm
Qua phân tích cấu trúc đề thi và sự
phânsốbổ
số lượng câu hỏi cho các chuyên đề trong
bộ môn Vật lí cho thấy để đạt được hiệu quả
10cần phải:
cao trong kì thi THPT Quốc gia
- Nắm vững toàn bộ kiến thức cơ bản
chương trình môn Vật lí lớp 12.5
- Chuyên đề nào dễ học trước. Qua phân
tích ở trên cho thấy các chuyên đề 4,5,6,7
Năng lực

Nếu chỉ cần xét tốt nghiệp thì nên dành chủ yếu thời gian cho phần này.
Nếu có nguyện vọng xét tuyển vào các trường Đại học thì thời gian dành chỉ từ
15 -20 phút. Yêu cầu phần này phải làm đúng và phải làm hết.
Bước 2: Làm các câu khó: Chọn các câu của phần còn lại từ câu 25 đến câu 36
những câu nào làm được nhưng dự kiến làm hết ít thời gian làm trước ví dụ gặp
phần điện xoay chiều phần này mà không có công thức tính nhanh thì để lại làm
sau vì các câu thuộc phần điện xoay chiều thường tốn nhiều thời gian hơn và yêu
cầu về toán học cũng cao hơn. Thời gian dành cho phần này từ 15 đến 20 phút.
Tùy thuộc vào năng lực từng học sinh có thể tăng lượng thời gian. Trong loạt
câu này câu nào không làm được để lại.
Bước 3: Làm các câu khó lạ: Phần này chỉ danh cho học sinh muốn đạt từ điểm
9 trở lên, phần nay yêu cầu mức độ tư duy, phân tích, tổng hợp cao hơn rất
nhiều.
Bước 4: Thời gian khoảng 5 phút cuối cùng: Đoán mò các câu không làm được.
Như phân tích ở trên số phương án đúng gần như được chia đều cho 4 phương
án chọn. nên thống bài làm số phương án chọn cho các dáp án A, B, C, D
phương án nào đã được chọn ít nhất thì các câu còn lại ta tô vào phương án này.
Lưu ý không đoán mò trong các bước 1, 2, 3.
9


2.3.5. Khắc phục một số sai lầm thường gặp trong quá trình làm bài.
Trong quá trình làm bài học sinh thường gặp một số sai lầm đáng tiếc để mất
điểm vô lí như: Đọc không hết đề bài, nhầm về đơn vị, tính toán nhầm, định
hướng giải sai lệch…
Để khắc phục được các vấn đề trên học sinh cần phải có:
+ Kiến thức phải đủ, phải chắc
+ Xử lí linh hoạt, nhạy bén
+ Đạt độ chính xác cao
+ Tự tin trong quá trình làm bài.

43

Điểm ≥ 8
18
4

Điểm 5 - 8
24
27

Điểm < 5
2
12

Trong năm học 2016 -2017 tôi lại kiểm nghiệm trên đơn vị lớp 12C7 của trường
THPT Yên Định 3 qua hai bài thi đề thi là đề thi minh họa lần 1 và 3 do Bộ giáo
dục và tạo đưa ra ở lần 1 các em chưa được định hướng kĩ năng học và làm bài
thi kết quả:

10


Lần Sĩ sô
1
3

43
43

Điểm

Nhận thấy các môn học khác cũng thi THPT Quốc gia bằng hình thức
trắc nghiệm khách quan cũng có cấu trúc tương tự như vậy, chỉ khác về nôi dung
môn học nên đề tài cũng có thể giúp đõ các học sinh học cho các môn học đó.
Tôi tin rằng kết quả cuối năm trong kì thì THPT Quốc gia học sinh
trường Yên Định 3 sẽ đạt được những kết quả nhất định.

11


3. Kết luận, kiến nghị
3.1. Kết luận
Việc “ Hướng dẫn học sinh lớp 12 một số kĩ năng học và làm bài thi trắc
nghiệm khách quan môn Vật lí trong kì thi THPT Quốc sẽ giúp học sinh hứng
thú hơn, học tốt hơn đối với môn Vật lí. Qua đó, làm giảm rõ rệt số học sinh có
học lực yếu môn Vật lí. Không những thế, cuối năm học lớp 12 số học sinh đạt
điểm cao môn Vật lí trong kì thi THPT quốc gia cũng tăng lên đáng kể.
3.2. Kiến nghị
Rất mong ban giám hiệu tạo điều kiện cho ý tưởng đề tài nghiên cứu của
tôi được nhân rộng không chỉ ở bộ môn Vật lí mà có thể áp dụng cho số môn
học khác.
Tổ chức thêm các kì thi khảo sát để các em học sinh có nhiều điều kiện để
cọ sát. Được cọ xát với các kì thi sẽ giúp các em tập làm quen với cách làm bài
thi THPT quốc gia.

XÁC NHẬN
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hoá, ngày 15 tháng 5 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của