Giạo trçnh mảng âiãûn.
Khoa Âiãûn-Trỉåìng Âải hc K thût  nàơng Trang 165

CHỈÅNG 8

CÁN BÀỊNG V DỈÛ TRỈỴ CÄNG SÚT
TRONG HÃÛ THÄÚNG ÂIÃÛN

$8.1 KHẠI NIÃÛM.

Nhiãûm vủ quan trng trong viãûc thiãút kãú v váûn hnh HTÂ l phi
cung cáúp âiãûn mäüt cạch an ton, liãn tủc cho cạc häü dng âiãûn mäüt lỉåüng
ỉiãûn nàng bo âm cháút lỉåüng våïi giạ thnh håüp l.
Hai chè tiãu quan trng âãø âạnh giạ cháút lỉåüng âiãûn nàng ca HTÂ l
táưn säú f ca dng âiãûn v âiãûn ạp U trãn cỉûc ca cạc thiãút bë dng âiãûn.Cạc
chè tiãu cháút lỉåüng âiãûn nàng âọ
(
f,U
)
lải liãn quan chàût ch våê sỉû cán bàòng
cäng sút tạc dủng P v cäng sút phn khạng Q trong HTÂ. Mäùi mỉïc cán
bàòng cäng sút tạc dủng P v cäng sút phn khạng Q trong HTÂ xạc âënh
mäüt giạ trë ca táưn säú v âiãûn ạp .Khi sỉû cán bàòng âọ bë phạ hoải thç táưn säú
v âiãûn ạp s biãún âäøi theo cho âãún khi xạc láûp sỉû cán bàòng måïi ỉïng våïi cạc
gêa trë xạc láûp måïi ca táưn säú v âiãûn ạp. Quạ trçnh biãún âäøi ca cäng sút
v cạc chè tiãu cháút lỉåüng âiãûn nàng khi sỉû cán bàòng cäng sút bë phạ hoải
xy ra ráút phỉïc tảp vç giỉỵa chụng cọ quan hãû tỉång häù. Vç thãú âãø gii quút
cạc váún âãư thỉûc tãú ngỉåìi ta phi âỉa ra nhỉỵng âiãưu kiãûn l tỉåíng hoạ lm
âån gin bi toạn. Nhỉỵng âiãưu kiãûn âọ l : Sỉû thay âäøi cán bàòng cäng sút
tạc dủng P nh hỉåíng ch úu âãún táưn säú,cn sỉû cán bàòng cäng sút phn
khạng Q nh hỉåíng ch úu âãún âiãûn ạp. Cäng sút tạc dủng P âỉåüc xem l

pt
+
Σ

∆
P
mâ
+
Σ
P
td
+
Σ
P
dt

trong âọ :

Σ
P
F
: l täøng cäng sút tạc dủng phạt ra båíi cạc nh mạy âiãûn trong hãû
thäúng.ÅÍ âáy l täøng cäng sút tạc dủng cỉûc âải m cạc nh mạy âiãûn thỉûc
tãú cọ thãø phạt ra.Nãúu nh mạy âiãûn lm viãûc khäng hản chãú thç cäng sút âọ
bàòng cäng sút âënh mỉïc ca nọ.Nãúu vç mäüt ngun nhán no âọ m cäng
sút phạt ra ca nh mạy âiãûn bë hản chãú
(
nhỉ håi ca l khäng â,lỉåüng
nỉåïc åí nh mạy thu âiãûn bë gim...
)

=

(
5-15
)%Σ
P
ptΣ
P
td
: l täøng phủ ti tạc dủng tỉû dng ca cạc nh mạy âiãûn trong hãû
thäúng
(
cạc âäüng cå cáúp nỉåïc,nghiãưn than,váûn chuøn than....
)
.Phủ ti tỉû
dng ca cạc nh mạy âiãûn phủ thüc vo loải nh mạy :
-Våïi cạc nh mạy nhiãût âiãûn thç :
Σ
P
td
=

(
5-10
)%(Σ
P
pt

Σ
P
dt
: l täøng cäng sút dỉû trỉỵ ca hãû thäúng.Âãø giỉỵ âỉåüc táưn säú v âiãûn
ạp trong HTÂ åí mäüt giåïi hản cho phẹp v âãø bo âm cung cáúp âiãûn mäüt
cạch liãn tủc,an ton cho cạc phủ ti thç trong HTÂ cáưn phi cọ ngưn dỉû
trỉỵ vãư cäng sút tạc dủng v phn khạng.Vç nãúu khäng cọ ngưn dỉû trỉỵ âọ
Giạo trçnh mảng âiãûn.
Khoa Âiãûn-Trỉåìng Âải hc K thût  nàơng Trang 167

thç cọ thãø xy ra trỉåìng håüp cạc häü tiãu thủ bë máút âiãûn
(
nhỉ khi sỉỵa chỉỵa
hồûc sỉû cäú mäüt täø mạy phạt...
)
gáy thiãût hải vãư kinh tãú.Vç váûy HTÂ khäng
nhỉỵng phi bo âm cung cáúp â cho cạc phủ ti lục cỉûc âải m cn phi cọ
thãm mäüt lỉåüng dỉû trỉỵ nỉỵa.
Cäng sút dỉû trỉỵ thỉåìng gäưm cọ 4 pháưn :dỉû trỉỵ sỉû cäú,dỉû trỉỵ tu sỉỵa, dỉû
trỉỵ phủ ti v dỉû trỉỵ phạt triãøn.
Dỉû trỉỵ sỉû cäú âãø âãư phng cạc trỉåìng håüp cạc thiãút bë bë hỉ hng hồûc
bë sỉû cäú. Dỉû trỉỵ sỉû cäú thỉåìng láúy bàòng cäng sút ca mäüt täø mạy låïn nháút
trong hãû thäúng.
Dỉû trỉỵ phủ ti âãø bäø sung cho phủ ti âènh nhn tỉïc l cho trỉåìng håüp
phủ ti tàng lãn báút ngåì m biãøu âäư phủ ti dỉû kiãún chỉa xẹt tåïi.
Dỉû trỉỵ phạt triãøn âã ø âạp ỉïng u cáưu phạt triãøn ca phủ ti trong
tỉång lai
(
5-15 nàm sau
)

Cäng sút dỉû trỉỵ trong hãû thäúng cọ thãø chia ra 2 loải l dỉû trỉỵ nọng v
dỉû trỉỵ ngüi.Dỉû trỉỵ ngüi
(
lảnh
)
l trỉåìng håüp cạc mạy phạt dỉû trỉỵ bçnh
thỉåìng khäng lm viãûc,chụng chè lm viãûc khi tiãún hnh sỉỵa chỉỵa âënh k
hay khi sỉû cäú mäüt täø mạy phạt .Cn dỉû trỉỵ nọng l trỉåìng håüp cạc mạy phạt
dỉû trỉỵ bçnh thỉåìng quay nhỉng khäng mang ti hồûc non ti.
Sau khi dng biãøu thỉïc trãn âãø cán bàòng cäng sút tạc dủng, nãúu tháúy
ngưn khäng â cung cáúp cho phủ ti thç ta phi cọ kãú hoảch phạt triãøn
thãm ngưn,cn nãúu tháúy thỉìa cäng sút phạt thç phi phạt triãøn thãm phủ
ti.
Giạo trçnh mảng âiãûn.

Trang 168 Khoa Âiãûn-Trỉåìng Âải hc K thût  nàơng

$8.3 CÁN BÀỊNG V DỈÛ TRỈỴ CÄNG SÚT PHN KHẠNG
TRONG HÃÛ THÄÚNG ÂIÃÛN.

Cäng sút phn khạng phạt ra tỉì cạc mạy phạt âiãûn v tỉì cạc thiãút bë
b trong HTÂ tải mäùi thåìi âiãøm báút k phi bàòng cäng sút phn khạng
tiãu thủ ca cạc phủ ti v täøn tháút cäng sút phn khạng trong HTÂ.Sỉû cán
bàòng cäng sút phn khạng trong HTÂ cọ thãø âỉåüc biãøu diãøn bàòng biãøu
thỉïc sau :

Σ
Q
F
+

Trong âọ l täøng cäng sút phn khạng phạt ra båíi cạc mạy phạt âiãûn
trong HTÂ.

Σ
Q
F
=

Σ
P
F
tg
ϕ
F
.
trë sä tg
ϕ
F
ú âỉåüc tênh tỉì hãû säú cos
ϕ
ca mạy phạt lục lm viãûc åí chãú
âäü âënh mỉïc.
Σ
Q
b
l täøng cäng sút phn khạng phạt ra båíi cạc thiãút bë b trong
HTÂ
(
tủ âiãûn ténh,mạy b âäưng bäü...
)

B

=
n .
B
Q
*
∆
.
Σ
S
pt

Trong âọ
B
Q
*
∆
l täøn tháút cäng sút phn khạng ca mäüt cáúp biãún ạp :
B
Q
*
∆
=
10
%

Σ
S
pt


Σ∆
Q
d
l täøng täøn tháút cäng sút phn khạng trãn cạc âoản âỉåìng dáy
ca mảng âiãûn.
Trong HTÂ täøn tháút cäng sút phn khạng låïn hån nhiãưu täøn tháút cäng
sút tạc dủng trong âọ täøn tháút cäng sút phn khạng trong mạy biãún ạp l
ch úu, täøn tháút cäng sút phn khạng trãn âỉåìng dáy êt hån nhiãưu so våïi
täøn tháút cäng sút phn khạng trong cạc mạy biãún ạp
(Σ∆
Q
d
<
Σ∆
Q
B
)
.Kãút
qa nghiãn cỉïu tháúy ràòng våïi âỉåìng dáy cao ạp 110 KV m dng dáy AC-
Giạo trçnh mảng âiãûn.
Khoa Âiãûn-Trỉåìng Âải hc K thût  nàơng Trang 169

120 hay AC-150 thç
Σ∆
Q
d
xáúp xè bàòng täøng cäng sút phn khạng phạt ra
båíi cạc âỉåìng dáy cao ạp :
Σ∆

trong HTÂ.
ΣQ
td
= Σ P
td
tgϕ
td.
Trong âọ tgϕ
td
âỉåüc tênh theo hãû säú cosϕ ca cạc âäüng cå tỉû dng
trong nh mạy âiãûn.

Σ
Q
dt
: l täøng cäng sút phn khạng dỉû trỉỵ ca HTÂ v cọ thãø láúy
bàòng :

Σ
Q
dt

=

(
5-10
)

%Σ
Q

Σ∆
Q
B
+
Σ∆
Q
d

Tải cạc nh mạy âiãûn thỉåìng cọ dỉû trỉỵ vãư cäng sút tạc dủng nãn do
âọ cọ dỉû trỉỵ vãư cäng sút phn khạng ,nhỉng vç trong mảng âiãûn thỉåìng täøn
tháút cäng sút phn khạng låïn hån nhiãưu täøn tháút cäng sút tạc dủng nãn
ngay c khi cạc mạy phạt âiãûn â âỉåüc lỉûa chn theo sỉû cán bàòng cäng sút
tạc dủng thç trong HTÂ váùn s cọ sỉû thiãúu hủt cäng sút phn khạng.Sỉû
thiãúu hủt cäng sút phn khạng trong HTÂ s nh hỉåíng xáúu âãún cháút
lỉåüng âiãûn nàng, lm xáúu tçnh trảng lm viãûc ca cạc häü dng âiãûn v nãúu
thiãúu nhiãưu cäng sút phn khạng cọ thãø dáøn âãún lm ngỉìng sỉû truưn âäüng
âiãûn ca cạc mạy cäng củ ca cạc xê nghiãûp.Âãø gii quút viãûc thiãúu hủt
cäng sút phn khạng ,nãúu chãú tảo cạc mạy phạt âiãûn cọ cos
ϕ
tháúp ,tỉïc l
cạc mạy phạt cọ trë säú cäng sút phn khạng phạt ra låïn thç s khäng cọ låüi.
Vç váûy âãø gii quút sỉû thiãúu hủt cäng sút phn khạng trong HTÂ
(
nãúu cọ
)

v âm bo sỉû cán bàòng cäng sút phn khạng thç håüp l hån c l phi âàût
cạc thiãút bë phạt ra cäng sút phn khạng
(
thiãút bë b