CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN

Mã số:
1. Tên sáng kiến
Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp.
2. Lĩnh vực áp dụng
Áp dụng trong công tác chủ nhiệm.
3. Mô tả bản chất của sáng kiến
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết
- Mục tiêu giáo dục hiện nay của Đảng và Nhà nước ta là giáo dục học sinh
một cách toàn diện;
- Giáo viên chủ nhiệm ở tiểu học có một vị trí vô cùng quan trọng trong
việc hình thành đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ cho học sinh. Tuy nhiên hiện
nay đạo đức, lối sống, ý thức học tập của một bộ phận thanh thiếu niên đang có
chiều hướng tiêu cực. Hiện tượng bỏ học ngày một gia tăng khiến các bậc cha
mẹ, thầy cô không khỏi băn khoăn, lo lắng;
- Trong nhà trường có một bộ phận giáo viên chưa chú trọng đến việc giáo
dục nhân cách cho học sinh. Một số giáo viên chủ nhiệm rất nhiệt tình nhưng đôi
lúc biện pháp giáo dục còn quá cứng nhắc chưa phù hợp với từng đối tượng học
sinh;
- Ban cán bộ lớp chưa phát huy được hết vai trò quản lí lớp;
1

- Một số cha mẹ học sinh chưa quan tâm đến việc học của con em mình, lo
kinh tế. Có học sinh sống trong sự bất hòa giữa cha hoặc mẹ các em rất thiếu
thốn tình cảm phải sống với ông bà hoặc mồ côi…Một số ít phụ huynh không
quan tâm, buông bỏ, đùn đẩy giao khoán trách nhiệm cho nhà trường và giáo


hoàn cảnh gia đình của từng em;
- Chưa đầu tư nhiều đến tiết sinh hoạt lớp và hoạt động ngoài giờ;
- Hiện vẫn còn một bộ phận giáo viên giảng dạy trên lớp theo hướng rất
nghiêm khắc, mệnh lệnh và áp đặt. Đây là một trong những nguyên nhân chính
làm giảm sự hứng thú học tập của học sinh, làm hạn chế khả năng sáng tạo của
các em.
3.2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
3.2.1. Mục đích của giải pháp
- Để cải tiến một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ
nhiệm. Giúp các em có ý thức hơn trong việc học, chấp hành tốt nội quy, quy
định mà lớp, trường học đưa ra. Giáo dục học sinh về mọi mặt như kiến thức,
phẩm chất, năng lực, nền nếp, ngoài giờ lên lớp, phối hợp với gia đình và xã hội
để các em có ý thức kỉ luật tốt, biết giữ gìn vệ sinh trường lớp sạch đẹp. Luôn có
tinh thần tương thân tương ái giúp đỡ nhau trong tất cả mọi lĩnh vực;
- Giúp giáo viên có cái nhìn khái quát hơn trong vấn đề công tác chủ
nhiệm và làm tốt nhiệm vụ trồng người của mình;
- Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục một cách toàn diện.
3.1.2. Những điểm khác biệt, tính mới của giải pháp
Công tác chủ nhiệm lớp là đề tài không mới và đã có nhiều nghiên cứu,
giải pháp được đưa ra. Nhưng những giải pháp trong sáng kiến này thiết thực,
gần gũi hơn. Đặc biệt là được áp dụng có hiệu quả tại trường, nơi địa bàn còn
nhiều khó khăn về kinh tế cũng như hạn chế về văn hóa. Sáng kiến này ngoài
những giải pháp về công tác chủ nhiệm nói chung thì sáng kiến còn hỗ trợ thêm
một vài biện pháp trong công tác phổ cập giáo dục trên địa bàn.
Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần thiết thực trong việc đổi mới
phương pháp giáo dục và nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.
3.2.3. Nội dung của giải pháp
3




dọn vệ sinh, truy bài đầu giờ,...
- Giáo viên trao đổi trực tiếp với cha mẹ học sinh, tập thể lớp.
* Biện pháp 2
- Nội quy nhà trường, các quy định của lớp phải được thực hiện nghiêm
túc nhưng không phải mang lại sự răn đe tạo nên sự chấp hành một cách thụ
động, giáo viên phân tích để học sinh nắm rõ những lợi ích cho bản thân mình
khi tuân thủ những quy định đó;
- Trong suốt quá trình phụ trách lớp nhất là trong khâu xây dựng nền nếp
lớp, tự thân giáo viên tạo niềm tin để học sinh xem giáo viên là chỗ dựa tinh
thần, khi cần thiết các em có thể bộc bạch những tình cảm, hoàn cảnh của mình;
- Không thờ ơ trước những vui buồn của học sinh. Xem lời quở trách hay
các hình phạt khác của giáo viên là “biện pháp cuối cùng” là sự đầu hàng của
mình trước học sinh;
- Theo chiều dài của thời gian giáo viên tạo cho học sinh thói quen nhận
thức tất cả các hành vi của mình (trong cũng như ngoài giờ đến lớp có hợp với
chuẩn mực hay không);
- Khai thác mức độ tốt nhất những gương sáng trong học sinh, khuyến
khích những tiến bộ dù nhỏ nhất.
Cách tiến hành:
- Theo dõi học sinh thực hiện nội quy hàng ngày để kịp thời động viên
nhắc nhở. Gần gũi, chia sẻ, quan tâm đến tình cảm của học sinh;
- Thông qua bài học các phân môn: Đạo đức, Kể chuyện, Tập đọc... giáo
viên bồi dưỡng xúc cảm, tình cảm cho học sinh;
- Lấy tâm để giáo dục các em: vị tha, khoan dung, độ lượng, sẵn sàng tha
thứ khi các em nhận ra lỗi của mình.
* Biện pháp 3
Cần cho các em hiểu nhiệm vụ học tập ở trường. Phát huy năng lực của
5




dựng tập thể lớp ngày một hiệu quả hơn. Học sinh có thể bày tỏ nguyện vọng,
trao đổi những khó khăn, vướng mắc mà các em còn vấp phải. Đồng thời lớp
xây dựng phương hướng tới, kế hoạch cần thực hiện dưới sự đóng góp của giáo
viên chủ nhiệm.
Cách tiến hành:
Sinh hoạt vào tiết 5 của ngày thứ sáu. Cụ thể tiến hành:
- Lớp trưởng điều khiển lớp;
- Các tổ trưởng báo cáo tình hình học tập của tổ trong tuần vừa qua;
- Thư kí ghi vào bảng tổng kết, đánh giá xếp hạng;
- Ý kiến cá nhân;
- Ý kiến ban cán bộ lớp, nêu phương hướng tới;
- Ý kiến giáo viên chủ nhiệm chốt lại.
* Bên cạnh những biện pháp trên người giáo viên chủ nhiệm cần phải
xây dựng kế hoạch cho từng mặt cụ thể như sau:
- Về năng lực, phẩm chất
Đưa các em vào kỷ cương, nền nếp, rèn luyện theo chủ đề 5 điều Bác Hồ
dạy. Tự phục vụ, tự quản. Biết kính trên nhường dưới, đoàn kết, thương yêu
giúp đỡ bạn, kính trọng, vâng lời thầy cô ở trường, về nhà nghe lời cha mẹ, luôn
thật thà, không nói tục, chửi thề, có tinh thần giúp đỡ những bạn khuyết tật,
những bạn có hoàn cảnh éo le, biết phân biệt trái phải, biết làm việc thiện...
- Về kiến thức, kĩ năng
Yêu cầu mỗi học sinh phải có đủ bộ sách giáo khoa, vở ghi, đồ dùng phục
vụ cho học tập. Nắm vững kiến thức các môn học, học bài, làm bài tập trước khi
đến lớp. Tự giác, chịu khó trong học tập, có ý thức tự giác trong khi làm bài
kiểm tra và trong các kỳ kiểm tra. Muốn vậy giáo viên phải có biện pháp giáo
dục học sinh khéo léo, nhẹ nhàng, động viên khen ngợi những em chăm học,
biểu dương là chính. Có biện pháp kiên quyết đối với những em lười học, có
7


8


nguyên nhân chậm tiến bộ (hạn chế), đặt ra câu hỏi "Vì sao các em không chăm
chỉ học tập?", "Vì sao các em thiếu đồ dùng học tập, thiếu sách vở?" do bản
thân các em hay gia đình không quan tâm? Hay gia đình phó mặc cho cô giáo?.
Từ đó giáo viên có biện pháp bồi dưỡng, giúp các em tự tin, vươn lên để tiến
bộ;
- Đối với học sinh chưa ngoan, còn hạn chế về năng lực, phẩm chất
Giáo viên phải theo dõi sát sao, luôn quan tâm, gần gũi, nhắc nhở những
hành vi, khuyết điểm của các em mắc phải, có biện pháp cụ thể, kết hợp với gia
đình cùng phối hợp các lực lượng giáo dục để uốn nắn các em. Tìm hiểu
nguyên nhân các em chưa ngoan do hoàn cảnh gia đình hay do cá tính? Do a
dua bạn bè... cô giáo phải thật mềm mỏng, khéo léo, nhẹ nhàng, gặp mặt trò
chuyện riêng, tránh phê bình một cách cục bộ, xúc phạm đến nhân phẩm của
các em;
- Đối với học sinh nữ
Các em nữ có cá tính khác với các em nam, ưa nhẹ nhàng, thích được
khen ngợi, yêu thích hoạt động văn nghệ. Các em rất ngoan, lễ phép biết vâng
lời cô giáo, vâng lời cha mẹ. Vì vậy cô giáo phải gần gũi, động viên, khuyến
khích các em hiểu được tâm tư tình cảm, nguyện vọng của các em. Nhắc nhở
các em ăn mặc sạch sẽ, gọn gàng, biết tự làm đẹp cho bản thân, gương mẫu cho
các bạn nam học tập và noi theo.
- Tổ chức tốt các kỳ họp Ban đại diện cha mẹ học sinh
Trong một năm học giáo viên chủ nhiệm lớp phải là người trực tiếp,
tổ chức điều hành 3 cuộc họp Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Giáo viên chủ nhiệm phải nắm được nội dung và tầm quan trọng của từng
cuộc họp mang tính chất khác nhau.
+ Cuộc họp Ban đại diện cha mẹ học sinh đầu năm

3.3. Khả năng áp dụng của giải pháp
Sáng kiến này đã và đang được áp dụng tại đơn vị để chứng minh cho tính
khoa học và thực tiễn của đề tài đưa ra.

10


Đề tài này có tính khả thi, sát với thực tế địa phương và nhà trường. Nếu
có điều kiện có thể triển khai rộng rãi cho giáo viên chủ nhiệm trong toàn huyện
cùng thực hiện.
3.4. Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp
- Tiếp bước năm học này, tôi nhận thấy các biện pháp trên vẫn mang lại
kết quả khả quan, hơn một học kỳ, học sinh có ý thức, kĩ luật cao, chấp hành
nền nếp ở mức độ tự giác tốt. Nhất là khi giáo viên chủ nhiệm không có mặt
nhưng lớp vẫn tự quản tốt;
- Học sinh trong lớp có tinh thần đoàn kết giúp đỡ nhau trong học tập và
trong mọi hoạt động khác;
- Đối tượng học sinh được xem là chưa ngoan và học sinh hạn chế về kiến
thức, phẩm chất, năng lực đã không còn. Không có học sinh bị trách phạt trước
toàn trường, học sinh đến trường luôn đảm bảo an toàn cả trong giờ học lẫn giờ
chơi. Không có học sinh gây gỗ, đánh nhau trong và ngoài nhà trường;
- Đồ dùng dạy học và bàn ghế của lớp hơn một năm qua luôn được bảo
quản tốt, không có tình trạng hư hao như những lớp khác;
- 100% học sinh đều tích cực tham gia các buổi sinh hoạt tập thể, các
phong trào gây quỹ ủng hộ nạn nhân chất độc màu da cam, công trình măng
non,...;
- Hình thành một không khí chan hòa giữa học sinh với giáo viên, giữa
học sinh với học sinh. Thời gian giảng dạy được sử dụng triệt để;
- Mối quan hệ giữa giáo viên và cha mẹ học sinh ngày một tốt hơn, góp
phần tạo niềm tin xã hội với nhà trường;