Nâng cao năng suất lúa bằng quy luật “2 xanh - 2 vàng”
Khác với cây rau (thu hoạch lá), cây lúa thu hoạch hạt nên bón thừa phân đạm vào cuối vụ
(lúc lúa làm đòng trở đi) lúa giữ màu xanh liên tục sẽ dẫn đến phát triển thân, lá, còn bông
hạt kém. Ruộng lúa muốn đạt năng suất cao, phải hiểu quy luật “2 xanh - 2 vàng” để điều
khiển cây lúa
XANH 1: Lúc bắt đầu gieo, chuẩn bị mặt ruộng tốt, giống tốt, ngâm ủ nảy mầm trên 90%,
khi gieo xuống cây lúa sẵn sàng mọc và có màu xanh khi ra lá đầu tiên - gọi là xanh 1.
Trường hợp ngược lại, khi gieo cây lúa không mọc nổi, lá bị vàng là trái quy luật. Giữ màu
xanh cây lúa giai đoạn xanh 1 cho đến cuối thời kỳ đẻ nhánh hữu hiệu (từ lúc gieo cho đến
khoảng 30 ngày sau khi gieo). Trong giai đoạn này nếu có sử dụng thuốc trừ cỏ 2,4D chỉ nên
áp dụng vào hai thời kỳ: 15 - 18 ngày sau sạ (trước lúc bón phân đợt 2) và 30 - 38 ngày sau
sạ (sau khi lúa đã đẻ kín hàng) sẽ không ảnh hưởng đến quy luật xanh 1 này. Kết hợp phòng
trừ sâu bệnh tốt, lưu ý bọ trĩ, sâu phao, cháy lá.
VÀNG 1: Cho cây lúa chuyển sang màu vàng tranh lúc chuẩn bị đón đòng là cần thiết. Nếu
ruộng lúa chuyển sang màu vàng tranh trước lúc đón đòng là sai quy luật vàng 1, cây sẽ phát
triển thân lá, về sau nhiều sâu bệnh, bông hạt kém, lốp đổ. Biện pháp tích cực tác động cây
lúa chuyển sang màu vàng 1 là: Bón phân đợt 2 sớm (18 - 20 ngày sau sạ), không đợi cấy
dặm xong mới bón. Bón phân đợt 2 là nuôi những nhánh đã đẻ trước đó đủ dinh dưỡng sẵn
sàng trở thành những chồi cho bông về sau. Các nhánh đẻ muộn về sau, do bón phân đợt 2
sớm nên ruộng lúa sẽ hết phân lúc các nhánh phụ này có dưới 3 lá, sẽ tự chết. Điều này tạo
ra ruộng lúa có ít lá ủ, thông thoáng, các nhánh chính khỏe, mập sẽ cho bông dài, nhiều hạt.
Nên cắt nước lúc ruộng lúa đã đẻ kín hàng (30 - 40 ngày sau sạ) với mục đích là hạn chế
nhánh đẻ vô hiệu, làm cho đất thông thoáng, giảm bớt độc chất trong môi trường ngập nước,
cây lúa cứng, ít sâu bệnh chuyển sang làm đòng hết sức thuận lợi. Màu sắc lá lúa từ màu
xanh đậm (30 ngày sau sạ) sẽ lợt dần đến khi chuyển sang màu vàng tranh (40 - 45 ngày sau
sạ).
XANH 2: Khi ruộng lúa có 2/3 chuyển sang màu vàng tranh (khoảng 40 - 45 ngày đối với
các giống có thời gian sinh trưởng 90 - 95 ngày) thì đưa nước vào và bón phân theo kỹ thuật
“không ngày, không số”: chỗ lúa vàng tranh bón 50 kg urê + 50 kg kali/ha; chỗ lúa còn xanh
(lúa tốt), bón 100 kg kali/ha, không bón urê; chỗ nửa vàng nửa xanh, lúa còn hơi tốt, bón 15
kg urê + 75 kg kali/ha. Nếu bón phân đúng kỹ thuật, khi cây lúa trổ phải có màu xanh (đặc

sớm ngành nông nghiệp chỉ đạo nông dân sử dụng các giống VH1, DT122, Khang dân... là
những giống ngắn ngày phù hợp với chân đất cao, vàn cao vừa cho năng suất cao song vẫn
bảo đảm thời vụ để trồng cây vụ đông sớm. Đối với những diện tích đồng trũng đưa các
giống Bác ưu 903, Bác ưu 253... vào thay thế các giống Bao thai, Mộc tuyền để giảm triệt để
diện tích trà mùa muộn. Đối với những khu vực không thể thay thế bằng các giống lúa lai
nên duy trì các giống lúa hàng hoá có chất lượng cao như: nếp cái hoa vàng, tám xoan... trà
mùa trung nên cấy song trước 20-7 để tránh được thời kỳ cao điểm của sâu bệnh hại và mưa
úng cũng như khô hạn. Từ phương châm chỉ đạo, các HTX đã chủ động liên hệ các nguồn
cung ứng đủ các loại giống đáp ứng nhu cầu của nông dân, đồng thời căn cứ vào đặc điểm
của từng vùng bố trí cơ cấu trà, giống cụ thể nhưng vẫn bảo đảm được yêu cầu là tăng diện
tích trà mùa sớm, ổn định trà mùa trung và giảm triệt để trà mùa muộn.
Do yêu cầu thời vụ, nông dân nên làm đất sớm (chủ yếu làm đất bằng cơ giới), bón vôi bột
tạo điều kiện để rơm rạ phân huỷ hạn chế việc tạo ra những độc tố gây hại cho bộ rễ lúa, tạo
thuận lợi cho lúa sinh trưởng phát triển ngay từ đầu. áp dụng rộng rãi biện pháp kỹ thuật "3
giảm 3 tăng", giảm lượng phân bón, thuốc trừ sâu và giống để tăng năng suất, chất lượng và
hiệu quả của sản xuất. Tuỳ từng chân đất, nguồn phân chuồng, điều chỉnh lượng và cách bón
thích hợp để bảo đảm cân đối NPK. Thực hiện phương châm bón lót đầy đủ, bón thúc sớm,
tập trung, bón đạm "nặng đầu, nhẹ cuối" để tăng rảnh hữu hiệu, số hạt và tỷ lệ hạt chắc trên
bông, hạn chế sâu bệnh, tăng năng suất. Điều tiết nước hợp lý theo từng giai đoạn sinh
trưởng, chủ động phòng chống úng hiệu quả. Tổ chức tập huấn kỹ thuật sản xuất, phòng trừ
sâu bệnh cho nông dân, chú ý các đối tượng sâu bệnh hại chính: Sâu cuốn lá nhỏ, sâu đục
thân, bạc lá và rầy nâu cuối vụ, ngoài ra chú ý diệt trừ chuột đồng và ốc bươu vàng trên chân
ruộng trũng.