GIÁO D CăVĨă ĨOăT O

B
TR

NGă

I H C CÔNG NGH TP.HCM

--------------------------------------

NGUY N TH TR

TỄCă

NG SA

NGăC AăCỄCăY UăT ăTĨIăCHệNHă

LểNăTHUăNH PăTRểNăC ăPHI UăC AăCỄCă
CỌNGăTYăNIểMăY TăTRểNăTH ăTR
CH NGăKHOỄNăTP.HCM

LU N V NăTH C S
Chuyên ngành: K toán
Mã s ngành: 60340301

TP.H Chí Minh, tháng 12 n m 2016

NGă



NG D N KHOA H C: PGS.TS. H

TP.H Chí Minh, tháng 12 n m 2016

TH Y TIÊN


CÔNG TRÌNH
TR

NGă

Cán b h

C HOÀN THÀNH T I

I H C CÔNG NGH TP. HCM

ng d n khoa h c : PGS.TS. H Th y Tiên

Lu n v n Th c s đ c b o v t i Tr
HCM, ngày 17 tháng 12 n m 2016

ng

i h c Công ngh TP.

Thành ph n H i đ ng đánh giá Lu n v n Th c s g m:
(Ghi rõ h , tên, h c hàm, h c v c a H i đ ng ch m b o v Lu n v n Th c s )


TR

NG H CÔNG NGH TP. HCM

C NG HÒA XÃ H I CH NGH AăVI T NAM

PHÒNG QLKH ậ TS H

c l p ậ T do ậ H nh phúc
TP. HCM, ngày 30 tháng 10 n m 2016

NHI M V LU NăV NăTH C S
H tên h c viên: Nguy n Th Tr

ng Sa Gi i tính:N

NgƠy, tháng, n m sinh: 13/6/1982

N i sinh:

Chuyên ngành: K toán

MSHV: 1541850040

ng Nai

I- Tênăđ tài: TỄCă
NG C A CÁC Y U T TÀI CHÍNH LÊN THU NH P
TRÊN M I C PHI U C A CÁC CÔNG TY NIÊM Y T TRÊN TH


PGS.TS H Th y Tiên

KHOA QU N LÝ CHUYÊN NGÀNH


i

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan đ tƠi ắTácăđ ng c a các y u t tài chính lên thu nh p
trên m i c phi u c a các công ty niêm y t trên th tr

ng ch ng khoán Thành

ph H Chí Minh” lƠ công trình nghiên c u c a riêng tôi. Các s li u, k t qu nêu
trong Lu n v n lƠ trung th c vƠ ch a t ng đ

c ai công b trong b t k công trình

nào.
Tôi xin cam đoan r ng, m i s giúp đ cho vi c th c hi n Lu n v n nƠy đư
đ

c c m n vƠ các thông tin trích d n trong Lu n v n đư đ
TP. H Chí Minh, ngày

c ghi rõ ngu n g c.
tháng



ng

i đư
ih c

Công ngh TP.H Chí Minh.
Tôi vô cùng bi t n đ n Cô PGS.TS. H Th y Tiên, ng

i đư t n tình h

ng

d n, giúp đ tôi trong su t quá trình th c hi n Lu n v n nƠy.
Tôi xin c m n t t c các b n đ ng nghi p trong c quan, các b n trong l p
h c đư cùng nhau h c t p, cùng nhau chia s kinh nghi m trong công vi c.
Sau cùng, tôi xin g i l i c m n đ n gia đình tôi, nh ng ng
c nh đ ng viên, h tr tôi th

i thân luôn bên

ng xuyên, luôn cho tôi tinh th n làm vi c trong su t

quá trình h c t p và hoàn thành lu n v n nƠy.
TP. H Chí Minh, ngày

tháng

n m 2016


đ

c. Mô hình nghiên c u

c th c hi n h i quy b ng ph n m m th ng kê SPSS 20.0.

K t qu nghiên c u cho th y r ng, bi n l i nhu n trên v n ch s h u, giá th
tr

ng trên giá tr s sách có m i t

Bi n đòn b y tài chính có m i t

ng quan d

ng đ n thu nh p trên c phi u.

ng quan ơm. Bi n t su t l i nhu n trên doanh

thu, kh n ng thanh toán, vòng quay t ng tài s n, quy mô công ty, dòng ti n, th i
gian ho t đ ng công ty và s h u nhƠ n

c không có m i t

ng quan đ n thu nh p

trên c phi u c a các công ty.
T k t qu nghiên c u này, tác gi đ a ra các gi i pháp tác đ ng đ n thu nh p
trên c phi u c a các công ty niêm y t trên th tr


L I CAM OAN ....................................................................................................... i
L I C M N ............................................................................................................ ii
TÓM T T ................................................................................................................. iii
ABSTRACT .............................................................................................................. iv
M C L C ...................................................................................................................v
DANH M C CÁC T

VI T T T .......................................................................... ix

DANH M C CÁC B NG..........................................................................................x
DANH M C CÁC HÌNH ......................................................................................... xi
CH

NG 1. GI I THI U .........................................................................................1

1.1.

t v n đ .........................................................................................................1

1.2. Cơu h i nghiên c u ...........................................................................................1
1.3. M c tiêu nghiên c u .........................................................................................1
1.4.

it

1.5. Ph

ng và ph m vi nghiên c u ....................................................................2
ng pháp nghiên c u ..................................................................................2


ng trên giá tr s sách .............................................................19

2.3.7. Quy mô công ty ........................................................................................19
2.3.8. Dòng ti n ..................................................................................................20
2.3.9. Th i gian ho t đ ng..................................................................................20
2.3.10. S h u nhƠ n
CH

NG 3. PH

c.....................................................................................21

NG PHÁP NGHIÊN C U ......................................................23

3.1. Quy trình nghiên c u ......................................................................................23
3.2. D li u nghiên c u .........................................................................................24
3.3. Ph

ng pháp x lý d li u..............................................................................24

3.4. Mô hình nghiên c u ........................................................................................25
3.5. Mô t các bi n trong mô hình vƠ ph

ng pháp đo l

ng...............................27

3.5.1. Bi n ph thu cậ EPS ................................................................................27
3.5.2.1. T su t l i nhu n ròng trên doanh thu ...............................................27
3.5.2.2. L i nhu n trên v n ch s h u ..........................................................28

c và không có s h u NhƠ n

c. ..................................................................34

4.1.3. Th ng kê mô t các bi n đ c l p trong mô hình nghiên c u ........................34
4.2. Phơn tích t

ng quan gi a các bi n ................................................................37

4.3. Ki m tra đa c ng tuy n ...................................................................................38
4.4. H i quy tuy n tính các bi n trong mô hình ....................................................39
4.4.1. ánh giá đ phù h p c a mô hình ...........................................................41
4.4.2. Ki m đ nh đ phù h p c a mô hình .........................................................42
4.4.3. Ki m tra t t

ng quan c a mô hình h i quy ..........................................42

4.4.4. Phơn tích các bi n có Ủ ngh a trong mô hình nghiên c u ........................43
4.4.4.1. L i nhu n trên v n ch s h u ..........................................................43
4.4.4.2. òn b y tài chính ...............................................................................44
4.4.4.3. Giá th tr

ng trên giá tr s sách ......................................................45

4.4.5. Phơn tích các bi n không có Ủ ngh a ........................................................46
4.4.5.1. T su t l i nhu n ròng trên doanh thu ...............................................46
4.4.5.2. Kh n ng thanh toán ..........................................................................47
4.4.5.3. Vòng quay t ng tài s n ......................................................................47



TP.HCM
SPSS
SIZE
ROE

VI T T T
Ti ng Vi t
Thành ph H Chí Minh

Statistical Package for the Social Ph n m m phân tích th ng kê
Sciences
Firm size

Quy mô công ty

Return on Equity

L i nhu n trên v n ch

s

h u
òn b y tài chính

LEV

Leverage

CF


Variance Inflation Factor

H s phóng đ i ph

OLS

Ordinary Least Squares

Bình ph

c

ng t i thi u

ng sai


x

DANH M C CÁC B NG
B ng 2.1. T ng h p các nghiên c u tr

c đơy .........................................................12

B ng 3.1. B ng t ng h p bi n ph thu c và các bi n đ c l p ..................................32
B ng 4.1. Th ng kê ch s thu nh p trên c phi u c a các công ty niêm y t. ..........33
B ng 4.2. B ng th ng kê ch s thu nh p trên c phi u c a các công ty có s h u
NhƠ n

c và không có s h u NhƠ n

1

CH
1.1.ă

NGă1.ăGI I THI U

t v năđ
Th tr

ng ch ng khoán Vi t Nam t khi ra đ i cho t i nay đư tr i qua các

giai đo n phát tri n th ng tr m cùng v i s bi n đ ng c a n n kinh t trong n

c

lúc t ng, lúc gi m. Song, nó c ng đư th hi n đ y đ đúng b n ch t c a m t th
tr

ng, lƠ n i mƠ các ch th kinh doanh huy đ ng v n nhanh nh t và hi u qu

nh t, nh m đáp ng nhu c u kinh doanh k p th i, thông qua vi c phát hành các lo i
ch ng khoán. Ngày nay, ngoài vi c quan tơm đ n l i nhu n, t l chi tr c t c thì
ch s thu nh p trên m i c phi u c ng đ
l

c các nhƠ đ u t quan tơm, b i vì nó đo

ng s c thu nh p ch a đ ng trong m t c phi u hay nói cách khác nó th hi n thu


Lu n v n nghiên c u nh m tr l i cho các câu h i sau:
- Các ch s tài chính, quy mô công ty và dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh
có tác đ ng đ n thu nh p trên m i c phi u (EPS) c a các công ty niêm y t trên th
tr

ng ch ng khoán TP.HCM?
- Gi i pháp nào giúp cho nhà qu n tr lƠm t ng ch s EPS c a các công ty

niêm y t trên th tr

ng ch ng khoán TP.HCM ?

1.3. M c tiêu nghiên c u
Lu n v n nghiên c u nh m gi i quy t các m c tiêu sau:


2

- Tìm hi u s tác đ ng c a các y u t tài chính lên ch s EPS c a các công
ty niêm y t trên th tr

ng ch ng khoán TP.HCM.

- D a trên nh ng k t qu nghiên c u có đ

c, đ a ra m t s gi i pháp cho

các nhà qu n tr công ty doanh nghi p.
1.4.ă


c

ng pháp đ nh l

ng.

Vi t Nam c ng nh

c ngoƠi đ lƠm c s lý thuy t cho đ tài nghiên c u. Sau đó ti n hành xây d ng

mô hình nghiên c u thông qua các bài nghiên c u tr

c đơy vƠ có m t s đi u

ch nh cho phù h p v i d li u Vi t Nam. T mô hình nghiên c u đư ch n, tác gi
ti n hành thu th p s li u t các báo cáo tƠi chính đư đ
ty đ

c niêm y t trên th tr

c ki m toán c a các công

ng ch ng khoán TP.HCM trong giai đo n t n m 2013

ậ 2015. Cu i cùng dùng ph n m m SPSS đ x lý và phân tích h i quy d li u đ
nh m tr l i cho các câu h i trên và rút ra k t lu n.
1.6.ăụăngh aăđ tài nghiên c u
Nghiên c u nh m xác đ nh s tác đ ng c a các y u t tài chính lên ch s
EPS c a các công ty niêm y t trên th tr


c đơy vƠ các nhơn

ng đ nch s EPS c a các công ty, t đó hình thƠnh mô hình nghiên c u

vƠ đ xu t các gi thuy t cho mô hình nghiên c u.
Ch

ngă3: Ph

ng pháp nghiên c u, trình bày quy trình nghiên c u, d li u

nghiên c u, mô hình nghiên c u vƠ đo l
Ch

ng các bi n trong mô hình nghiên c u.

ngă4: Trình bày k t qu nghiên c u thu đ

c t quá trình phân tích, x

lý s li u và ch y h i quy tuy n tính đa bi n.
Ch

ngă5: Ghi nh n k t lu n nghiên c u, đ ng th i đ a ra các gi i pháp g i

ý, h n ch vƠ h

ng nghiên c u ti p theo.




ng đ n ch s

c t các nghiên c u đó. T

c trình bày, tác gi t ng h p l i

rút ra các nhân t có th tác đ ng đ n ch s EPS c a các công ty sau đó tác gi
xây d ng gi thuy t và mô hình nghiên c u.
2.1.ăC ăs lý thuy t
2.1.1. Lý thuy t v th tr

ng hi u qu (Efficiency Market theory)

Euge Fama (1970) lƠ ng
qu c a th tr

ng. Gi thuy t th tr

không th nƠo v
tr

i đư t ng h p vƠ đ a ra ph bi n các d ng hi u

tm tđ

c th tr

ng hi u qu đ


ng hi u qu

c.
a. Th tr

ng hi u qu d ng y u

Lý thuy t th tr

ng hi u qu d ng này cho r ng giách ng khoán hi n t i là

s ph n ánh đ y đ m i thông tin d ng y u c a th tr

ng ch ng khoán (các thông

tin quá kh ), bao g m các m c giá trong quá kh , l i su t trong quá kh hay s
thay đ i c a giá hay các m c l i su t
y u, m c giá th tr

các th i đi m... T i th tr

ng hi u qu d ng

ng hi n t i đư ph n ánh t t c các thu nh p trong quá kh và


5

m i thông tin trên th tr


d ng trung bình cho r ng giá ch ng

c b t k thông tin công khai nào, t c là m c

giá hi n t i ph n ánh đ y đ m i thông tin côngkhai trong hi n t i (ho c lân c n v i
hi n t i), c ng nh trong quá kh .
c. Th tr

ng hi u qu d ng m nh

Lý thuy t th tr

ng hi u qu

d ng m nh cho r ng giá ch ng khoán ph n

ánh t t c các thông tin t công khai đ n n i b . Nh v y trong m t th tr
qu d ng m nh thì ng
tin đó có đ
v

i s d ng t t c nh ng thông tin có th có, dù r ng các thông

c ph bi n ra công chúng hay không s không th thu đ

t tr i so v i ng

ng hi u

c l i nhu n


ng c a ch

s tài chính, quy mô công ty và dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh lên thu nh p trên
c phi u. Nghiên c u d a trên 40 công ty niêm y t trên th tr

ng ch ng khoán

Amman trong giai đo n t n m 2000 đ n n m 2009. Thông qua ph

ng pháp h i


6

quy th ng kê b ng ph n m m Eview, tác gi đư tìm ra đ
nhu n trên v n ch s h u có m i t

ng quan d

c k t qu nghiên c u: l i

ng v i EPS. Bi n giá th tr

ng

trên giá tr s sách, dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh vƠ đòn b y tài chính có m i
t

ng quan âm v i EPS. Các bi n t su t l nhu n ròng, kh n ng thanh toán hi n

ng pháp h i quy đa bi n, Mahfuzah Salim và Raj Yadav đư tìm ra

c k t qu : t s n ng n h n, t s n dài h n, đòn b y tài chính có m i quan h

ngh ch chi u v i thu nh p trên c phi u còn t c đ t ng tr
ty thì không có m t

ng tài s n, quy mô công

ng quan.

Nghiên c u c a Nidhi Malhotra và Kamina Tandon (2013) v các nhân t
tác đ ng đ n giá c phi u, d li u nghiên c u đ
th tr

ng ch ng khoán qu c gia trong giai đo n t n m 2007 đ n n m 2012. Thông

qua ph
đ

c l y t 100 công ty niêm y t trên

ng pháp h i quy th ng kê, Nidhi Malhotra và Kamina Tandon đư tìm ra

c k t qu nh sau: Giá tr s sách c a công ty, thu nh p trên m i c phi u và t

s giá c phi u trên thu nh p có m i t
ty. Trong khi đó, t su t c t c có m i t

ng quan d


ng bé nh t (OLS), Sivathaasan và Rathika đư nghiên c u đ

c k t qu

sau: t s v n ch s h u trên t ng tài s n, n dài h n trên t ng tài s n có m i
t

ng quan ngh ch chi u v i thu nh p trên c phi u (EPS) trong khi đó đòn b y tài

chính thì tác đ ng thu n chi u lên thu nh p trên c phi u (EPS).
VƠo n m 2013 nghiên c u c a Abbasali và c ng s v tác đ ng c a ch s
tài chính, dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh và quy mô công ty lên ch s thu nh p
trên c phi u. M u nghiên c u đ
tr

c d a trên 140 công ty đ

c niêm y t trên th

ng ch ng khoán Tehran trong giai đo n t n m 2006 đ n n m 2010. Bi n đ c

l p g m có t s l i nhu n ròng trên doanh thu, l i nhu n trên v n ch s h u
(ROE), kh n ng thanh toán, đòn b y tài chính, vòng quay tài s n, t s giá th
tr

ng trên giá tr s sách, dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh và quy mô công ty.

Thông qua phân tích d li u b ng ph n m m th ng k SPSS, Abbasali và c ng s
đư tìm ra đ

c đo l

ng b ng ch s thu nh p trên c phi u. Bi n đ c l p

g m có: l i nhu n trên t ng tài s n, đòn b y tƠi chính, quy mô công ty, t ng tr
doanh thu, t ng tr

ng

ng tài s n và vòng quay t ng tài s n. Thông qua phân tích d

li u b ng ph n m m SPSS, Bokhari và Khan đư nghiên c u ra đ

c k t qu sau:


8

Ch s thu nh p trên c phi u có m i t
m it

ng quan d

ng quan ơm v i đòn b y tài chính và có

ng v i quy mô công ty, vòng quay t ng tài s n. Ch s thu nh p

trên c phi u không có m i t

ng quan v i t ng tr


c k t qu : EPS và t giá

ng quan t l thu n v i s thay đ i giá c a các c phi u.

c l i, bi n đ ng c a giá vàng và t l l m phát có m i t

ng quan ngh ch v i

t su t sinh l i c a các c phi u.
M t nghiên c u c a Rishma Vedd và c ng s vƠoăn mă2014 v các nhân t
tác đ ng đ n thu nh p trên c phi u c a các công ty thu c ngành nghiên c u và bào
ch thu c

Hoa K . D li u nghiên c u d a trên báo cáo tài chính c a các công ty

trong giai đo n t n m 2003 đ n n m 2012. Thông qua ph

ng pháp h i quy đa

bi n b ng ph n m m SPSS, Rishma Vedd và c ng s đư nghiên c u ra đ

ck t

qu : quy mô công ty, t su t l i nhu n ròng, l i nhu n trên v n ch s h u, t su t
t ng tài s n trên doanh thu có m i quan h cùng chi u v i thu nh p trên c phi u
(EPS). T s thanh toán hi n hành có m i quan h ngh ch chi u v i thu nh p trên c
phi u (EPS). Còn l i các bi n t s n , giá th tr

ng trên giá tr s sách và t s


Th y S vƠ 103 công ty

Th y

i n, trong giai đo n t n m

2003 đ n n m 2011v i nhi u ngành ngh khác nhau. Trong đó hi u qu ho t đ ng
đ

c đo l

ng b ng thu nh p trên c phi u, các bi n đ c l p g m có giá th tr

ng

trên giá tr s sách, quy mô công ty, th i gian ho t đ ng và kh n ng thanh toán ti n
m t. Thông qua x lý s li u b ng ph
Hatem đư nghiên c u đ
toán ti n m t có m i t
ty

ng pháp th ng kê, h i quy đa bi n Ben Said

c: Quy mô công ty, th i gian ho t đ ng và kh n ng thanh
ng quan d

Th y S . Không tìm th y m i t

ng v i thu nh p trên c phi u đ i v i các công

Nghiên c u c a Ghassan Salem và Abdullah Yusri (2015) v các y u t
nh h

ng đ n hi u qu ho t đ ng ngân hàng

t 14 ngơn hƠng đ

c niêm y t trên th tr

Jordan. S li u nghiên c u đ

ng ch ng khoán

cl y

Jordan, t n m 2000

đ n n m 2014. Thông qua x lý k t qu h i quy b ng ph n m m SPSS, Ghassan
Salem và Abdullah Yusriđư tìm đ
quan d

c k t qu : thu nh p trên c phi u có m i t

ng

ng v i giá tr s sách trên c phi u và l i nhu n trên v n ch s h u nh ng

không có m i t

ng quan v i s n ph m qu c n i (GDP), t l l m phát, t l th t

qu h i quy b ng ph n m m th ng kê SPSS, Shaher và c ng s đư tìm ra đ
qu nh sau: thu nh p trên c phi u có m i t

ng quan d

ng v i l i nhu n trên

t ng tài s n (ROA), l i nhu n trên v n ch s h u (ROE) và có m i t
l i nhu n trên t ng doanh thu. Trong khi đó không có m i t
tr

c thu và lãi vay trên t ng tài s n.

ck t

ng quan ơm

ng quan v i thu nh p