MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Quá trình giải quyết một vụ án hình sự phải trải qua nhiều giai
đoạn, thuộc thẩm quyền của nhiều cơ quan tiến hành tố tụng khác
nhau. Tương ứng với mỗi giai đoạn, mỗi cơ quan, pháp luật tố tụng
hình sựquy định cụ thể về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ
quan tiến hành tố tụng cũng như của các chức danh tư pháp tương ứng.
Cùng với đó là quy định về trình tự, thủ tục tố tụng để giải quyết vụ án
hình sự tại các giai đoạn tố tụng liên quan để trên cơ sở đó giải quyết
đúng vụ án hình sự, đảm bảo tính khách quan, công bằng đồng thời
đáp ứng được nhiệm vụ đấu tranh phòng chống tội phạm, bảo vệ trật
tự trị an xã hội.
Điều tra là giai đoạn tố tụng quan trọng đầu tiên trong quá trình
giải quyết vụ án hình sự. Ở giai đoạn này Cơ quan điều tra phát hiện
hoặc tiếp nhận thông tin về tội phạm, trên cơ sở đó tiến hành các hoạt
động thu thập chứng cứ phục vụ cho việc chứng minh, làmsáng tỏ vụ
việc, xác định có hay không có hành vi phạm tội, tội phạm để khởi tố
hay không khởi tố vụ án, bị can. Vì vậy, mọi hành vi và quyết định của
Cơ quan điều tra và Điều tra viên trong giai đoạn này rất quan trọng.
Việc điều tra, thu thập chứng cứ không đầy đủ hoặc thực hiện các hoạt
động điều tra không đúng trình tự thủ tục tố tụng sẽ ảnh hưởng đến các
giai đoạn tố tụng tiếp theo.
Viện kiểm sát thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tố tụng
của cơ quan điều tra, ra các quyết định phù hợp với kết quả kiểm sát
việc khởi tố, kết luận điều tra của cơ quan điều tra; truy tố người phạm
tội ra trước Tòa án và thực hiện quyền công tố tại phiên tòa. Chính vì
chức năng kiểm sát hoạt động tố tụng nên Viện kiểm sát có vai trò
quan trọng, đặc biệt là trong quá trình xem xét hồ sơ vụ án, hoàn thiện
hồ sơ để tiến hành chức năng công tố tại phiên tòa.
1


2


nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng trong
giai đoạn hiện nay không những có ý nghĩa lý luận - thực tiễn và pháp
lý quan trọng, mà còn là vấn đề mang tính cấp thiết. Đây là lý do, học
viên chọn đề tài "Trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử
sơ thẩm vụ án hình sự theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam từ thực
tiễn thành phố Đà Nẵng" để làm luận văn thạc sỹ của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Ở Việt Nam, cho đến nay đã có một số công trình nghiên cứu
về vấn đề này. Trong các công trình, ở mức độ này hay mức độ khác
vấn đề trả hồ sơ để điều tra bổ sung đã được đề cập đến, nhất là các
căn cứ trả hồ sơ để điều tra bổ sung, thủ tục trả hồ sơ để điều tra bổ
sung, thậm chí có người đặt vấn đề xem xét tính hợp lý, cần thiết của
chế định này trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền hiện nay.
Tuy nhiên, cho đến nay chưa có một công trình nào nghiên cứu
một cách đầy đủ, toàn diện và có hệ thống về chế định trả hồ sơ để điều
tra bổ sung; nhiều nội dung liên quan chưa có được cách nhìn và hướng
giải quyết thống nhất; các công trình chưa giải đáp triệt để được những
vướng mắc trong thực tế giải quyết các vụ án hình sự liên quan đến nội
dung trả hồ sơ để điều tra bổ sung từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở phân tích các quy định
của BLTTHS về trả hồ sơ để điều tra bổ sung, nhìn nhận thực tiễn áp
dụng các quy định này tại địa phương, tập trung xâu chuỗi những
vướng mắc, bất cập để qua đó có những đề xuất, kiến nghị, đưa ra các
giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc trả hồ sơ để điều tra bổ
sung trong hoạt động tố tụng hình sự.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu: Xuất phát từ mục đích, cách thức

tại thành phố Đà Nẵng, phân tích tính hiệu quả của việc thực thi quy
định về trả hồ sơ để điều tra bổ sung bên cạnh đó cũng đi vào phân
tích những bất cập, hạn chế trong việc thực hiện quy định này trên
thực tiễn tại địa phương.
4


5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận: Luận văn được thực hiện, lập luận theo
quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà
nước và pháp luật; đường lối, quan điểm của Đảng ta hiện nay về xây
dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, về cải cách tư pháp, về đấu
tranh phòng và chống tội phạm, bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người.
5.2. Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng phương pháp
nghiên cứu đa chiều, nhìn nhận từ lý luận chuyển sang thực tiễn và
vấn đề thực tiễn trong mối tương quan với vấn đề lý luận. Dựa trên
phương pháp chủ đạo này, Luận văn sẽ sử dụng các phương pháp so
sánh, phân tích, thống kê, tổng hợp và đánh giá. Lồng ghép số liệu
thống kê, thực tiễn các quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung tại Tòa
án, chất lượng trả hồ sơ, những hạn chế, bất cập để qua đó có những
nhận định khoa học về lý luận đồng thời đưa ra các giải pháp nhằm
nâng cao hiệu quả của việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong hoạt
động tố tụng hình sự.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận: Luận văn nghiên cứu và hệ thống hóa các
quy định của pháp luật về trả hồ sơ để điều tra bổ sung, những vấn đề
lý luận, những điểm pháp luật chưa điều chỉnh dẫn đến bất cập trên
thực tế….Qua đó tạo góc nhìn, cách tiếp cận vấn đề lý luận có liên
quan để người đọc hình dung rõ về nội dung trả hồ sơ để điều tra bổ
sung theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam.

hình sự quy định Viện kiểm sát hoặc Tòa án chuyển trả hồ sơ cho Viện
kiểm sát hoặc cơ quan điều tra để điều tra thêm về vụ án hình sựnhằm mục
đích làm sáng tỏ các tình tiết của vụ án hình sự, để Tòa án xét xử vụ án một
cách công minh, chính xác, khách quan, đúng người, đúng tội, đúng pháp
luật, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội.
1.1.2. Ý nghĩa của trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ sung
Thứ nhất, về ý nghĩa chính trị xã hội, đây là một chế định
6


quan trọng quy định về quyền hạn của các cơ quan tiến hành tố tụng
trong hệ thống các cơ quan tư pháp.
Thứ hai, ý nghĩa về kinh tế, việc điều tra, truy tố, xét xử một
vụ án hình sự là cả một quá trình phức tạp đòi hỏi sự vào cuộc của cả
ba cơ quan tiến hành tố tụng – Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát nhân
dân, Tòa án nhân dân cùng với nhiều chức danh tư pháp, người tiến
hành tố tụng. Thực chất, việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung là nhằm sửa
chữa, khắc phục những thiếu sót, sai lầm trong hoạt động tố tụng của
cơ quan điều tra. Việc đặc ra thiết chế này cũng là một cách để giải
quyết vụ án nhanh chóng và đảm bảo hiệu quả, hạn chế tối đa về mặt
thời gian và sự tốn kém cho Ngân sách Nhà nước.
Thứ ba, việc đặt ra quy định về trả hồ sơ để điều tra bổ sung
cũng là một cách để đảm bảo việc điều tra, truy tố, xét xử không làm
oan người vô tội, không bỏ lọt tội phạm đảm bảo tối đa quyền con
người theo tinh thần Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
1.2. Các yêu cầu và hậu quả pháp lý của trả hồ sơ vụ án
hình sự để điều tra bổ sung
1.2.1. Các yêu cầu của trả hồ sơ vụ án hình sự để điều tra bổ
sung
Trả hồ sơ để điều tra bổ sung là một chế định hết sức quan trọng

năng phát sinh các hậu quả pháp lý sau:
Trường hợp thứ nhất,vụ án vẫn được đưa ra xét xử mà không
có sự thay đổi về quan điểm truy tố, không bố sung chứng cứ gì mới.
Trường hợp này mặc dù Tòa án đã trả hồ sơ để điều tra bổ sung nhưng
Viện kiểm sát không chấp nhận hoặc tiếp nhận yêu cầu điều trả bổ
sung nhưng không thể bổ sung được chứng cứ gì mới. Do đó Viện
kiểm sát vẫn giữ nguyên quan điểm truy tố như ban đầu.
Trường hợp thứ hai, vụ án sau đó được đưa ra xét xử, Viện
kiểm sát thay đổi Cáo trạng, thay đổi quan điểm, tội danh đã truy tố,
có thể rút truy tố đối với một, một số bị can, truy tố thêm một, một số
bị can…. Trường hợp này việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Tòa
8


án được Viện kiểm sát chấp nhận, tiến hành điều tra thêm. Qua việc
điều tra bổ sung, thấy có căn cứ làm thay đổi bản chất vụ án nên Viện
kiểm sát điều chỉnh lại quan điểm truy tố của mình.
Trường hợp thứ ba, Viện kiểm sát, Cơ quan Điều tra ra quyết
định đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can. Đây cũng là trường hợp Viện
kiểm sát chấp nhận yêu cầu trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Tòa án.
Qua quá trình điều tra bổ sung, thấy không có dấu hiệu tội phạm,
không có tội phạm nên đình chỉ vụ án, khép lại toàn bộ vụ án.
1.3. Thẩm quyền trả hồ sơ để điều tra bổ sung
Thẩm quyền trả hồ sơ để điều tra bổ sung được BLTTHS quy
định thuộc về hai cơ quan tiến hành tố tụng là Tòa án nhân dân và
VKSND. Trong đó, giai đoạn truy tố, Quyết định trả hồ sơ để điều tra
bổ sung là do Viện kiểm sát ban hành và được ký với chức danh Viện
trưởng Viện kiểm sát. Trong gia đoạn xét xử thẩm quyền ban hành
Quyết định thuộc về hai chủ thể là Thẩm phán được phân công giải
quyết vụ án nếu vụ án đang trong giai đoạn chuẩn bị xét xử và Hội

yêu cầu của cách mạng và nhu cầu dân quyền, Hiến pháp năm 1946 đã
được Quốc hội thông qua ngày 09/11/1946. Ngày 29/6/1958, Quốc hội
có Nghị quyết thành lập Viện công tố, Viện công tố độc lập trực thuộc
Chính phủ. Đến ngày 01/07/ 1959, Nghị định số: 256 – TTg quy định
về nhiệm vụ và tổ chức của Viện công tố. Để đáp ứng yêu cầu của
công cuộc cải cách bộ máy Nhà nước và một số yêu cầu khác, Quốc
hội nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa đã thông qua Hiến pháp mới,
thay thế Hiến pháp năm 1946. Hiến pháp năm 1959 quy định tổ chức
lại các cơ quan Nhà nước, thể chế hóa Hiến pháp năm 1959, ngày
26/7/1960 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Lệnh số: 20/L – CTN công bố
Luật tổ chức VKSND. Năm 1980, Hiến pháp lần thứ ba của nước ta ra
đời, tư tưởng bảo vệ quyền con người được kế thừa và phát triển hơn ở
nhiều chế định nhưng vẫn chưa đề cập đến việc trả hồ sơ để điều tra bổ
sung. Nói chung, các văn bản pháp luật về tố tụng hình sự ra đời trước
10


năm 1988 chỉ quy định về thành lập các cơ quan tiến hành tố tụng,
thẩm quyền xét xử cũng như các thủ tục xét xử của Tòa án nhưng
không có quy định về Tòa án trả hồ sơ để điều tra bổ sung cho
VKSND (lúc đó là Viện công tố) [19].
2.1.2. Quy định của pháp luật tố tụng hình sự từ năm 1988
đến năm 2003 về trả hồ sơ để điều tra bổ sung
Đến khi BLTTHS năm 1988 ra đời, vấn đề trả hồ sơ để điều
tra bổ sung lần đầu tiên được quy định tại Bộ luật này, cụ thể được thể
hiện ở Điều 154 và Điều 173 BLTTHS năm 1988.
2.1.3. Quy định của pháp luật tố tụng hình sự năm 2003 về
trả hồ sơ để điều tra bổ sung
Theo quy định tại Điều 179 Bộ luật tố tụng hình sự và hướng
dẫn tại Thông tư liên tịch số 01/2010/TTLT-VKSNDTC-BCATANDTC ngày 27/8/2010 của Viện kiểm sát nhân Tối cao, Bộ Công

Thụ lý
chấp
chấp
sơ
lý
sơ
Năm (vụ án/ bị
nhận
nhận
(vụ án/
(vụ án/ (vụ án/
cáo)
(vụ án/
(vụ án/
bị cáo)
bị cáo) bị cáo)
bị cáo)
bị cáo)
2012 726/1278
35/82
4
51/119 12/33
1
2013 681/1272 29/105
5
66/163 11/17
3
2014 705/1254 40/109
6
63/127 12/39

việc thu thập chứng cứ chứng minh tội phạm. Các văn bản pháp luật
về kinh tế thị trường nhiều thành phần, nhiều hình thức sở hữu và hội
nhập quốc tế chưa hoàn thiện dẫn đến nhận thức khác nhau phải trả hồ
sơ để điều tra bổ sung.
Việc quản lý về lý lịch hành chính tư pháp của các cơ quan
chuyên môn chưa chặt chẽ dẫn đến tình trạng một người có nhiều năm
sinh, địa chỉ khác nhau.
Công tác giám định các dấu vết để lại hiện trường đối với một
số vụ án, vật chứng thu gặp nhiều khó khăn.
Tâm lý phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người
bị oan, sai theo Luật bồi thường Nhà nước nên một số người tiến hành
tố tụng dè dặt, thận trọng quá mức trong đấn tranh xử lý tội phạm, từ
đó tìm lý do trả hồ sơ để điều tra bổ sung mặc dù không cần thiết.
Việc nhận thức văn bản pháp luật còn chưa thống nhất
Nhiều quy định của pháp luật về căn cứ trả hồ sơ để điều tra
bổ sung còn chung chung dẫn đến cách hiểu và áp dụng khác nhau.
Thông tư 01/2010 đã có quy định về xác định trách nhiệm
trong việc trả hồ sơ của các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành
tố tụng nhưng chưa quy định cụ thể chế tài đối với các cơ quan tiến
hành tố tụng.
Công việc giải quyết án phức tạp, số vụ án thụ lý tăng song ở
một số đơn vị quận huyện thiếu biên chế hoặc đủ biên chế nhưng thiếu
kiểm sát viên dẫn đến việc cán bộ phải chủ động kiểm sát điều tra toàn
bộ vụ án. Do đó không tránh khỏi những sai sót ảnh hưởng đến quá
trình giải quyết vụ án.
Nguyên nhân chủ quan: Ý thức trách nhiệm của một bộ phận
Kiểm sát viên, Thẩm phán chưa phát huy đúng mức với yêu cầu của
công việc.
13




tụng cũng như chủ thể tham gia tố tụng phải tuyệt đối tuân thủ các quy
định có liên quan, không để xảy ra tình trạng vì động cơ cá nhân hoặc
sự buông lỏng, không tuân thủ pháp luật mà điều tra, xử lý các vụ án
hình sự làm oan người vô tội cũng không bỏ lọt tội phạm. Đảm bảo
mọi hành vi vi phạm pháp luật đều phải bị xử lý kịp thời, đúng pháp
luật, đảm bảo tính công bằng, nghiêm minh.
Để đảm bảo tính nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa trong
việc thi hành các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự về trả hồ sơ để
điều tra bổ sung thì ngoài nhận thức, ý thức tuân thủ pháp luật của các
cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng còn đòi hỏi việc ban
hành, thể chế hóa các quy định, hướng dẫn có liên quan về chế định trả
hồ sơ để điều tra bổ sung một các đồng bộ, đảm bảo tính thực thi và áp
dụng thống nhất trong hệ thống các cơ quan tư pháp từ Trung ương
đến địa phương.
Nguyên tắc xác định sự thật của vụ án, cốt lõi của các hoạt
động điều tra, truy tố và việc tranh tụng trong các vụ án hình sự đều là
nhằm xác định sự thật khách quan của vụ án, xác định có dấu hiệu tội
phạm hay không, nếu có tội phạm thì chủ thể thực hiện hành vi tội
phạm là ai, phạm tội gì. Trên thực tế không phải vụ án nào ngay từ đầu
Cơ quan Điều tra, Viện kiểm sát cũng điều tra, truy tố đúng người,
đúng tội, đảm bảo tính khách quan, toàn diện của vụ án mà vẫn còn
nhiều trường hợp truy tố không đúng người,không đảm bảo căn cứ
pháp lý, có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm, làm oan người vô tội…Việc trả
hồ sơ để điều tra bổ sung trong gia đoạn xét xử sơ thẩm là một biện
pháp có hiệu quả nhất đề sửa chữa, khắc phục những sai sót của hoạt
động điều tra, truy tố. Qua đó giúp các cơ quan tiến hành tố tụng đánh
giá chứng cứ, đánh giá bản chất của hành vi các chủ thể trong quan hệ
pháp luật và trên cơ sở đó xác định đúng sự thật khách quan của vụ án

đình chỉ vụ án. Về thời hạn điều tra bổ sung, khoản 2 Điều BLTTHS
quy định: “Trong trường hợp vụ án do Viện kiểm sát trả lại để điều tra
bổ sung thì thời hạn điều tra bổ sung không quá hai tháng; nếu do Toà
16


án trả lại để điều tra bổ sung thì thời hạn điều tra bổ sung không quá
một tháng. Viện kiểm sát hoặc Toà án chỉ được trả lại hồ sơ để điều tra
bổ sung không quá hai lần. Thời hạn điều tra bổ sung tính từ ngày Cơ
quan điều tra nhận lại hồ sơ vụ án và yêu cầu điều tra. Quy định như vậy
là nhằm đảm bảo việc giải quyết vụ án được kịp thời mặt khác cũng
đảm bảo tính hiệu quả, khách quan trong việc giải quyết vụ án hình sự.
3.1.2. Yêu cầu của chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các
cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng
Xét trên phương diện lý luận thì trả hồ sơ để điều tra bổ sung
là một chế định được Bộ luật tố tụng hình sự quy định khá rõ ràng và
có tính chất tách bạc nhưng trên thực tiễn áp dụng các quy định về trả
hồ sơ để điều tra bổ sung cũng phát sinh nhiều vấn đề va vấp thậm chí
là đụng chạm giữa các cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố
tụng với nhau. Thực tế, quy định về trả hồ sơ để điều tra bổ sung đã có
nhiều cách hiểu, cách vận dụng các căn cứ đó của mỗi cơ quan, người
tiến hành tố tụng được Nhà nước giao quyền.
Về mặt nhận thức, đánh giá về tình trạng trả hồ sơ để điều tra
bổ sung, ở phương diện cơ quan Kiểm sát, Tòa án thì cho rằng quá
trình điều tra, Điều tra viên yếu kém về nghiệp vụ, nhận thức, không
làm hết trách nhiệm, bỏ qua những chứng cứ, những tình tiết quan
trọng, không tuân thủ đúng quy định của Bộ luật tố tụng, bỏ qua các
yêu cầu điều tra của cơ quan kiểm sát điều tra.
Ở góc độ khác, Tòa án lại cho rằng, để xảy ra tình trạng thiếu
sỏt, vi phạm tố tụng phải điều tra bổ sung là do sự yếu kém của Viện

chứng cứ không đủ để chứng minh tội phạm thì Tòa án có quyền tuyên
bị cáo không phạm tội hoặc xử phạt về một tôi nhẹ hơn. Do đó việc trả
hồ sơ là không cần thiết, thể hiện sự yếu kém của Thẩm phán, của Hội
đồng xét xử.
Khác với hệ thống pháp luật của các nước tư bản, pháp luật
nước ta nói chung và pháp luật hình sự nói riêng thì giữa các cơ quan
tiến hành tố tụng ngoài quan hệ chế ước tương ứng với một số điều
18


luật thì còn tồn tại quy chế phối hợp liên ngành. Rất khó và thậm chí là
không thể phân biệt tuyệt đối về quyền hạn, trách nhiệm của các cơ
quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng trong việc giải quyết
một vụ án hình sự bởi trách nhiệm chứng minh tội phạm là thuộc về
các cơ quan tiến hành tố tụng nói chung. Tuy nhiên, xét về lâu dài và
để đảm bảo tính khoa học thì cần phải có sự phân công vai trò, chức
năng, nhiệm vụ của từng cơ quan tiến hành tố tụng, từng người tiến
hành tố tụng theo hướng cụ thể và tiến đến cách hiểu, cách nhận thức
thống nhất về các vấn đề pháp lý liên quan đến việc trả hồ sơ để điều tra
bổ sung tránh tình trạng nhìn nhận chủ quan, phiến diện như hiện nay.
Trong những năm qua, tỷ lệ các vụ án phải trả hồ sơ để điều tra
bổ sung chiếm tỷ lệ tương đối lớn. Phần lớn các vụ trả hồ sơ để điều tra
bổ sung là do không áp dụng, áp dụng không đúng, không đầy đủ các
biện pháp điều tra đã được quy định trong Luật tố tụng hình sự của Cơ
quan điều tra. Có nhiều trường hợp Viện kiểm sát, Tòa án trả hồ sơ một
cách tùy tiện dẫn đến tình trạng các vụ án bị kéo dài thời hạn giải quyết
gây bức xúc trong quần chúng nhân dân, gây lãng phí tốn kém; có
những vụ án sau khi trả hồ sơ để điều tra bổ sung không điều tra bổ
sung được nên không đủ căn cứ để định tội dẫn đến đình chỉ vụ án gây
ảnh hưởng không tốt đến uy tín của các cơ quan tiến hành tố tụng, ảnh

tích cực vào việc đấu tranh, phòng chống tội phạm tại các địa phương
trong thời gian qua.
3.2. Các giải pháp bảo đảm trả hồ sơ để điều tra bổ sung
đúng pháp luật trong giai đoạn xét xử sơ thẩm
3.2.1. Giải pháp bảo đảm thi hành đúng quy định của Bộ
luật tố tụng hình sự năm 2015 về trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong
giai đoạn xét xử sơ thẩm
Để thực hiện tốt giải pháp này và cũng là đảm bảo thi hành
thống nhất các quy định của BLTTHS năm 2015 trong đó có quy định
về việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung, thì thời gian hệ thống các cơ
quan tư pháp cần thực hiện các nội dung sau:
20


Thứ nhất, cần phải tập huấn nghiệp vụ cho các chức danh tư
pháp trong hệ thống các cơ quan tiến hành tố tụng bằng nhiều hình
thức khác nhau nhằm trang bị những kiến thức cần thiết cho những
người tiến hành tố tụng trong việc giải quyết án hình sự.
Thứ hai, so với quy định của Bộ luật tố tụng hình sự 2003 thì
BLTTHS 2015 có nhiều nội dung mới. Đây là vấn đề mới và tồn tại
nhiều quan điểm khác nhau nên các cơ quan tư pháp Trung ương cần
sớm có hướng dẫn để có hướng áp dụng pháp luật thống nhất.
Thứ ba, bên cạnh việc tập huấn, hướng dẫn pháp luật thì ngay
trong nội tại từng cơ quan tiến hành tố tụng địa phương cũng nâng cao
sinh hoạt chuyên đề có liên quan đến việc thi hành BLTTHS 2015 để
qua đó tuyên truyền pháp luật đến cho từng cán bộ công chức trong
lĩnh vực tư pháp.
3.2.2. Tiếp tục hoàn thiện pháp luật
Một là, cần sửa đổi, bổ sung Điều 168 và Điều 179 BLTTHS
theo hướng quy định cụ thể về căn cứ, thẩm quyền, thời hạn và trách

nhiệm của Cơ quan điều tra, điều tra viên thì Cơ quan điều tra, điều tra
viên phải tuyệt đối tuân thủ đúng các quy định của BLTTHS ngay từ
giai đoạn khởi tố, điều tra.
Đối với Viện kiểm sát, khi nghiên cứu hồ sơ vụ án, nếu phát
hiện có căn cứ trả hồ sơ để điều tra bổ sung thì Viện kiểm sát phải kịp
thời ra quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung, không được để hết thời
hạn truy tố mới quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung.
3.2.5. Nâng cao chất lượngThẩm phán, Hội thẩm nhân dân
Tòa án là cơ quan trung tâm trong hệ thống các cơ quan tư pháp,
hoạt động xét xử là hoạt động trọng tâm của Tòa án. Người thực hiện
chức năng xét xử là các chức danh Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân. Chất
lượng xét xử được đánh giá thông qua chất lượng tranh tụng tại phiên tòa.
Do đó đòi hỏi đội ngũ Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân phải được nâng
cao về nhân thức pháp lý lẫn kỹ năng, thao tác điều hành phiên tòa.
Thực hiện chủ trương cải cách tư pháp, Đảng ta cũng đã ban
22


hành nhiều Nghị quyết nêu rõ vị trí vai trò của Tòa án nhân dân, tầm
quan trọng của từng chức danh tư pháp thuộc Tòa án nhân dân, sự cần
thiết phải nâng cao chất lượng, tiêu chuẩn của từng chức danh tư pháp
thuộc Tòa án nhân dân. Gắn liền với đó là việc nâng cao tiêu chuẩn,
chất lượng trong việc tuyển chọn, bầu, bổ nhiệm các chức danh tư
pháp thuộc hệ thống Tòa án nhân dân.
3.2.6. Nâng cao chất lượng của những người tham gia tố
tụng khác
Cùng với việc nâng cao chất lượng đội ngũ những người tiến
hành tố tụng thì cũng phải nhận thức đúng về vai trò, vị trí của người
phiên dịch, người giám định….và có giải pháp nâng cao chất lượng
của những người tham gia tố tụng này. Đây cũng được xem là một giải

thức của các cơ quan, người thực thi pháp luật. Thời gian qua cũng có
nhiều tác giả đi vào nghiên cứu, đưa ta giải pháp để nâng cao chất
lượng việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung, đáp ứng các yêu cầu chung
của pháp luật tố tụng hình sự tuy nhiên vẫn chưa đem lại chuyển biến.
Trong phạm vi nghiên cứu, cũng trên tinh thần phân tích, đối chiếu
giữa lý luận và thực tiễn, đưa ra những nhận xét, kiến nghị có liên
quan nhằm nâng cao chất lượng của việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung
trong thực tiễn xét xử sơ thầm vụ án hình sự, tác giả mong rằng sẽ tiếp
tục nhận được sự đồng thuận, chia sẽ ý kiến của bạn đọc để hoàn thiện
hơn về nhận thức pháp lý của mình.

24