TỔNG LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG VIỆT NAM
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG
KHOA LAO ĐỘNG VÀ CÔNG ĐOÀN
BÁO CÁO NHÓM
MÔN HỌC: CÔNG ĐOÀN VỚI CÔNG TÁC BẢO HỘ LAO ĐỘNG
ĐỀ TÀI:
ĐIỀU KIỆN LAO ĐỘNG VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH
NGUYÊN NHÂN TAI NẠN LAO ĐỘNG
MỤC LỤC
2|Page
I.Điều kiện lao động
1.Khái niệm
Điều kiện lao động là tổng thể các yếu tố về tự nhiên, xã hội, kỹ thuật,
kinh tế, tổ chức thể hiện qua quy trình công nghệ, công cụ lao động, đối
tượng lao động, môi trường lao động, con người lao động và sự tác động
qua lại giữa chúng, tạo điều kiện cần thiết cho hoạt động của con người
trong quá trình sản xuất.
Điều kiện lao động có ảnh hưởng đến sức khoẻ và tính mạng con người.
Những công cụ và phương tiện có tiện nghi, thuận lợi hay ngược lại gây
khó khăn nguy hiểm cho người lao động, đối tượng lao động. Đối với quá
trình công nghệ, trình độ cao hay thấp, thô sơ, lạc hậu hay hiện đại đều có
tác động rất lớn đến người lao động. Môi trường lao động đa dạng, có
nhiều yếu tố tiện nghi, thuận lợi hay ngược lại rất khắc nghiệt, độc hại,
đều tác động rất lớn đến sức khỏe người lao động.
động.
Các yếu tố liên quan đến lao động: các yếu tố tự nhiên có liên quan đến nơi
làm việc, các yếu tố kinh tế, xã hội, quan hệ, đời sống hoàn cảnh gia đình
liên quan đến người lao động, quan hệ đồng nghiệp - đồng nghiệp, quan hệ
của cấp dưới với cấp trên, chế độ thưởng - phạt, sự hài lòng với công việc...
Tính chất của quá trình lao động: lao động thể lực hay trí óc, lao động thủ
công, cơ giới, tự động...
Các yếu tố về tổ chức bố trí lao động: bố trí vị trí lao động, phương pháp
hoạt động, thao tác, chế độ lao động nghỉ ngơi, chế độ ca kíp, thời gian lao
động...
2.2. Các yếu tố tâm sinh lý lao động và Ecgônômi
Yếu tố tâm - sinh lý: gánh nặng thể lực, căng thẳng thần kinh - tâm lý, thần
kinh - giác quan...
Đặc điểm của lao động: cường độ lao động, chế độ lao động, tư thế lao động
không thuận lợi và đơn điệu trong lao động không phù hợp với hoạt động
tâm sinh lý bình thường và nhân trắc của cơ thể người lao động trong lao
động…
Do yêu cầu của công nghệ và tổ chức lao động mà người lao động có thể
phải lao động ở cường độ lao động quá mức theo ca, kíp, tư thế làm việc gò
bó trong thời gian dài, ngửa người, vẹo người, treo người trên cao, mang vác
nặng, động tác lao động đơn điệu buồn tẻ...hoặc với trách nhiệm cao gây
căng thẳng về thần kinh tâm lý.
4|Page
Điều kiện lao động trên gây nên những hạn chế cho hoạt động bình thường,
gây trì trệ phát triển, gây hiện tượng tâm lý mệt mỏi, chán nản dẫn tới những
biến đổi ức chế thần kinh. Cuối cùng gây bệnh tâm lý mệt mỏi uể oải, suy
nhược thần kinh, đau mỏi cơ xương, làm giảm năng suất và chất lượng lao
động, có khi dẫn đến tai nạn lao động.
năng tập trung trong lao động sản xuất, giảm khả năng nhạy bén.... Người
mệt mỏi, cáu gắt, buồn ngủ... Tiếp xúc với tiếng ồn lâu sẽ bị giảm thính lực,
điếc nghề nghiệp hoặc bệnh thần kinh. Tình trạng trên dễ dẫn đến tai nạn lao
động.
2.3.3. Bức xạ và phóng xạ
Nguồn bức xạ: Mặt trời phát ra bức xạ hồng ngoại, tử ngoại. Lò thép hồ
quang, hàn cắt kim loại, nắn đúc thép phát ra bức xạ tử ngoại.
Người ta có thể bị say nắng, giảm thị lực (do bức xạ hồng ngoại), đau đầu,
chóng mặt, giảm thị lực, bỏng (do bức xạ tử ngoại) và dẫn đến tai nạn lao
động, bệnh nghề nghiệp.
Phóng xạ: Là dạng đặc biệt của bức xạ. Tia phóng xạ phát ra do sự biến đổi
bên trong hạt nhân nguyên tử của một số nguyên tố và khả năng iôn hoá vật
chất. Những nguyên tố đó gọi là nguyên tố phóng xạ.
Các tia phóng xạ gây tác hại đến cơ thể người lao động dưới dạng: gây
nhiễm độc cấp tính hoặc mãn tính; rối loạn chức năng của thần kinh trung
ương, nơi phóng xạ chiếu vào bị bỏng hoặc rộp đỏ, cơ quan tạo máu bị tổn
thương gây thiếu máu, vô sinh, ung thư, tử vong.
2.3.4. Đặc điểm kỹ thuật chiếu sáng
Trong đời sống và lao động, con mắt người đòi hỏi điều kiện ánh sáng thích
hợp. Chiếu sáng thích hợp sẽ bảo vệ thị lực, chống mệt mỏi, tránh tai nạn lao
động và bệnh nghề nghiệp, đồng thời tăng năng suất lao động.
Các đơn vị đo lường ánh sáng thường được dùng: cường độ ánh sáng, độ rọi,
độ chói; máy đo ánh sáng chủ yếu hiện nay được dùng là Luxmet. Nhu cầu
ánh sáng đòi hỏi tùy thuộc vào công việc.
Khi cường độ và kỹ thuật chiếu sáng không đảm bảo tiêu chuẩn quy định,
(thường là quá thấp) ngoài tác hại làm tăng phế phẩm, giảm năng suất lao
6|Page
động... về mặt kỹ thuật an toàn còn thấy rõ: khả năng gây tai nạn lao động
Số
Số người Số vụ chết
Số vụ
người
bị nạn
người
chết
Số người bị
thương nặng
1
Bình Dương
291
299
17
18
15
2
Hải Dương
66
Đồng Nai
951
956
13
13
67
5
TP Hồ Chí Minh
580
583
13
15
65
6
Tp Hà Nội
89
9
9
5
9
Bình Định
12
12
8
9
1
16
16
7
7
như tình trạng chỗ làm việc, máy móc thiết bị, dụng cụ, nguyên vật liệu sử
dụng, các yếu tố vi khí hậu, điều kiện môi trường, xác định những thiếu sót
trong quá trình kỹ thuật, nghiên cứu phân tích nguyên nhân tai nạn đã xảy ra
trước đó.
Trình tự tiến hành:
- Nghiên cứu các nguyên nhân thuộc tổ chức và kỹ thuật theo các số liệu thống
kê.
- Phân tích sự phụ thuộc của các nguyên nhân đó vào các phương pháp hoàn
thành quá trình thi công xây dựng, xác định đầy đủ các biện pháp an toàn đã
thực hiện.
- Nêu ra kết luận trên cơ sở phân tích.
10 | P a g e
III. Nguyên nhân gây tai nạn lao động
1. Nguyên nhân kỹ thuật.
• Do dụng cụ, thiết bị máy móc sử dụng không hoàn chỉnh:
- Hư hỏng: đứt cáp, đứt dây cu roa, tuột phanh, gẫy thang, cột
chống, dàn giáo
- Thiếu các thiết bị an toàn như van an toàn, cầu chì, rơ le…
- Thiếu các thiết bị phòng ngừa: áp kế, hệ thống báo hiệu tín hiệu..
• Do vi phạm quy trình, quy phạm kỹ thuật an toàn.
- Do đào hố sâu, khai thác vỉa theo kiểu hàm ếch
- Làm việc trên cao, nơi nguy hiểm không đeo dây an toàn.
- Sử dụng các phương tiện chuyển vật liệu để chở người.
- Sử dụng thiết bị điện không đúng điện áp, làm việc ở môi trường
nguy hiểm về điện.
• Thao tác làm việc không đúng ( vi phạm quy tắc an toàn):
Do hãm phanh đột ngột khi nâng hạ cần cẩu, vừa quay tay cần vừa
- Chế độ bồi dưỡng độc hại
- Chế độ lao động nữ.
Ví dụ:
12 | P a g e
Hiện nay trên thị trường, tình trạng kinh doanh sản phẩm bảo hộ lao động còn tồn tại
nhiều bất cập. Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu khoa học kỹ thuật bảo hộ lao động
thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, 60% số thiết bị bảo hộ lao động chưa an
toàn…
Theo thống kê của Cục An toàn lao động, chỉ riêng 6 tháng đầu năm 2015, trên cả nước
đã xảy ra 3.416 vụ tai nạn lao động (TNLĐ) làm 3.499 người bị nạn, gần 300 người chết.
Nguyên nhân chủ yếu để xảy ra TNLĐ chết người là do người sử dụng lao động chiếm
54,1%, trong đó có việc người sử dụng lao động không huấn luyện an toàn lao động cho
người lao động và sử dụng các thiết bị bảo hộ lao động (BHLĐ) chưa đạt chuẩn.
Trước những con số đáng báo động đó, phóng viên đã khảo sát tại một số cửa hàng bán
thiết bị BHLĐ trên đường Yết Kiêu, Nguyễn Du, Lê Duẩn (Hà Nội).
Theo khảo sát cho thấy, thị trường thiết bị BHLĐ rất nhiều nhưng nguồn gốc và chất
lượng sản phẩm còn rất mập mờ. Không ít những sản phẩm còn không rõ nguồn gốc xuất
xứ.
Anh Lâm Thanh Hải, công nhân Công ty cổ phần kỹ thuật xây dựng An Pha (Q.10,
TP.HCM), đã chết khi ngã từ tầng bảy của công trình xây dựng chung cư cao cấp A View
(huyện Bình Chánh) lúc anh chuyển dụng cụ ra sàn thao tác. Một vụ tai nạn khác cũng đã
xảy ra tại công trình xây dựng nhà dân thuộc ấp Mỹ Hòa 4, xã Xuân Thới Thôn, huyện
Hóc Môn làm công nhân Phạm Văn Đón chết và hai công nhân khác (cả ba đều là công
nhân Công ty TNHH XD -TM-DV Tam Bình) bị thương. Tai nạn xảy ra lúc các công
nhân đã hoàn thành 95% việc đổ bêtông sàn tầng một của công trình thì bất ngờ toàn bộ
tấm sàn này đổ sập. Hai TNLĐ này đã bị thanh tra Sở LĐ-TB&XH TP đề nghị cơ quan
điều tra truy cứu trách nhiệm hình sự.
Nhịp điệu lao động quá khẩn trương, căng thẳng.
Máy móc, dụng cụ, vị trí làm việc không phù hợp với người lao động.
Thiếu các phương tiện phòng hộ cá nhân hoặc không bảo đảm yêu cầu
về kỹ thuật.
Không đảm bảo yêu cầu vệ sinh cá nhân trong sản xuất như không
cung cấp đủ nước uống về số lượng, chất lượng hay không có nơi tắm
rửa, nhà vệ sinh.
Ví dụ:
Giàn giáo công trình tòa nhà 17 tầng ở quận 7 (TP HCM) bất ngờ sập khiến ít
nhất 7 công nhân bị thương. Cảnh sát đang tìm kiếm người mắc kẹt.
8h, nhiều người làm việc ở tầng trệt công trình trên đường Nguyễn Văn Linh
(quận 7), cách giao lộ Nguyễn Hữu Thọ vài trăm mét. Bất ngờ giàn giáo công
trình sập xuống, đè nhiều công nhân.
14 | P a g e
Một số được đưa đi cấp cứu, vài người được cho là còn mắc kẹt. Lực lượng
Cảnh sát cứu hộ - cứu nạn TP HCM cùng xe máy xúc đang đào bới, tìm nạn
nhân. Dù thoát nạn nhưng các công nhân còn lại đang nhốn nháo, hoảng sợ.
4. Nguyên nhân liên quan đến bản thân người lao động.
• Do tuổi tác, sức khoẻ, giới tính, tâm lý không phù hợp với công việc.
• Do trạng thái thần kinh, tâm lý không bình thường
• Do vi phạm kỷ luật lao động, nội dung an toàn về các điều nghiêm cấm
như đùa nghịch trong khi làm việc, xâm phạm các vùng nguy hiểm, vi
phạm quy tắc sử dụng thiết bị máy móc, không dùng hoặc sử dụng không
đúng cách các phương tiện bảo hộ cá nhân.