VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN QUỐC CƢỜNG

QUẢN LÝ TÀI SẢN CÔNG TẠI CƠ QUAN THI HÀNH ÁN
DÂN SỰ TỪ THỰC TIỄN TỈNH LONG AN

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 60 38 01 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2017


Công trình được hoàn thành tại: Học viện Khoa học xã hội
Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. Lương Thanh Cường

Phản biện 1: PGS.TS. Vũ Thư

Phản biện 2: TS. Thái Thị Tuyết Dung

Luận văn sẽ được bảo vệ trước hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp
tại: Học viện khoa học xã hội 11 giờ 00 ngày 11 tháng 10 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại: Thư viện Học viện khoa học xã hội


MỞ ĐẦU

hút sự quan tâm không chỉ các nhà quản lý mà cả giới nghiên cứu
kinh tế, luật gia. Nhiều công trình nghiên cứu đã được xuất bản, hoặc
bảo vệ thành công. Trong đó điển hình là: Đề tài nghiên cứu khoa
học bảo vệ năm 2013: “Hoàn thiện cơ chế quản lý nhà công sở tại
các cơ quan hành chính nhà nước” của PGS.TS. Nguyễn Ngô Thị
Hoài Thu tại Trường Đào tạo cán bộ tài chính. Ngoài ra, giáo trình
Quản lý công sản của các tác giả PGS.TS. Nguyễn Thị Bất, PGS.TS.
Nguyễn Văn Xa cùng sự tham gia cộng tác của nghiên cứu sinh được
xuất bản năm 2012 làm giáo trình giảng dạy môn quản lý công sản
của Trường Đại học Kinh tế quốc dân.
Các công trình nghiên cứu nêu trên đã khái quát thực trạng
quản lý tài sản công của nước ta, đưa ra những đánh giá và giải pháp
nhưng chủ yếu mang tính khuyến nghị và chưa bao quát, chưa dựa
trên những chuẩn mực quản trị tài sản công mang tính quốc tế.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
Đề xuất các giải pháp quản lý tài sản công tại cơ quan thi
hành án dân sự
Xây dựng các luận cứ khoa học về quản lý tài sản công nói
chung cũng như tại cơ quan thi hành án dân sự. Khảo sát hệ thống
các quy định pháp luật về quản lý tài sản công tại cơ quan nhà nước
nói chung và cơ quan thi hành án dân sự nói riêng;
Đề xuất các định hướng và giải pháp mang tính khoa học
nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công tại cơ quan thi hành án
dân sự.
Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
2


Hệ thống lại, làm rõ giá trị cơ sở lý luận và pháp lý của quản
lý nhà nước trong việc quản lý tài sản công nói chung cũng như tại

Đề tài được nghiên cứu dựa trên phương pháp duy vật biện
chứng, duy vật lịch sử, phương pháp phân tích thực chứng và
phương pháp phân tích chuẩn tắc trong nghiên cứu kinh tế. Đồng
thời đề tài sử dụng phương pháp phân tích định lượng trong thống kê
thông qua mô hình định giá đất hay xây dựng định mức sử dụng tài
sản công để so sánh, đánh giá, tìm giải pháp hoàn thiện phương thức
quản lý.
Phương pháp nghiên cứu đề tài
Trong từng điều kiện cụ thể, các phương pháp được sử dụng
chủ yếu như sau:
Một là, phương pháp phân tích. Tác giả sẽ sử dụng tập chung
tại chương 1, nhằm mục đích tìm hiểu về nguồn gốc, vị trí pháp lý,
nhiệm vụ, quyền hạn các mối quan hệ chủ yếu trong việc quản lý tài
sản công tại cơ quan thi hành án dân sự theo quy định của pháp luật
Viêt Nam, có tham khảo kinh nghiệm ở một số quốc gia.
Hai là, phương pháp phân tích, tổng hợp: tác giả sử dụng
phương pháp này ở chương 2 để làm rõ các quy định của pháp luật
hiện hành về tổ chức, hoạt động và quản lý nhà nước trong việc quản
lý tài sản công tại cơ quan thi hành án dân sự hiện nay.
Ba là, phương pháp kết hơp lý luận với thực tiễn. Đươc sư
dụng tại chương 2, chương 3 để đề xuất hướng hoàn thiện pháp luật
về quản lý nhà nước trong việc quản lý tài sản công tại cơ quan thi
hành án dân sự.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
Về lý luận
4


Hệ thống hóa, làm rõ thêm pháp luật liên quan đến quản lý
nhà nước trong việc quản lý tài sản công tại cơ quan thi hành án dân

1.1. Khái quát về quản lý tài sản công
1.1.1. Tài sản công
1.1.1.1. Khái niệm
Bất cứ một quốc gia nào muốn tồn tại và phát triển đều phải
dựa vào một trong các nguồn nội lực của mình là tài sản quốc gia.
Đó là tất cả những tài sản do các thế hệ thành viên của quốc gia tạo
ra hoặc thu nạp được và các tài sản do thiên nhiên ban tặng con
người. Trong phạm vi một đất nước, tài sản quốc gia có thể thuộc sở
hữu riêng của từng thành viên hoặc nhóm thành viên và có thể là sở
hữu chung của tất cả thành viên trong cộng đồng quốc gia. Nhà nước
là chủ sở hữu đối với những tài sản quốc gia thuộc sở hữu chung của
tất cả thành viên (thường gọi là tài sản công hay công sản)..
1.1.1.2. Đặc điểm tài sản công
Thứ nhất: Tài sản trong cơ quan nhà nước được đầu tư xây
dựng, mua sắm bằng tiền của ngân sách nhà nước hoặc có nguồn từ
ngân sách nhà nước.Trừ một số tài sản đặc biệt như: đất đai, tài sản
được xác lập sở hữu Nhà nước, sau đó được chuyển giao cho cơ
quan hành chính quản lý sử dụng; còn lại đại bộ phận tài sản dùng
trong các cơ quan nhà nước là những tài sản được hình thành từ kết
quả đầu tư xây dựng, mua sắm bằng tiền của ngân sách nhà nước
hoặc có nguồn từ ngân sách nhà nước (thừa kế của thời kỳ trước).
Ngay cả những tài sản thiên nhiên ban tặng như đất đai, tài nguyên,
các cơ quan nhà nước muốn sử dụng được cũng phải đầu tư chi phí
bằng tiền của ngân sách nhà nước cho các công việc khảo sát, thăm
dò, đo đạc, san lấp mặt bằng, tiền trưng mua đất (tiền bồi thường
6


đất)... Cơ quan nhà nước là những đơn vị được ngân sách nhà nước
đảm bảo kinh phí hoạt động. Do vậy, toàn bộ vốn đầu tư xây dựng,

phục vụ cho lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng.
Tài sản tiềm năng: Bao gồm các tài sản đã hoặc sẽ phát hiện
và phục vụ nhu cầu công tác trong tương lai.
Phân loại tài sản công theo tính chất sử dụng:
Tài sản cố định: Là những tài sản có thể là động sản hoặc bất
động sản, có giá trị lớn và thời gian sử dụng lâu dài, Trong đó có
những tài sản cô định được coi là hữu hình khi những tài sản đó được
biểu hiện bằng những hình thái vật chất cụ thể trong quá trình hình
thành và sử dụng của các đơn vị tổ chức được Nhà nước giao cho
nhằm thực hiện chức năng và nhiệm vụ của mình. Ngoài ra còn có
những tài sản cố định vô hình là những tài sản tuy không biểu hiện
bằng hình thái vật chất song nó có giá trị không nhỏ, đặc biệt là
những tài sản của các doanh nghiệp và đơn vị kinh tế của Nhà nước
hiện nay.
Tài sản lưu động: Là những tài sản có giá trị nhỏ và thời gian
sử dụng không lâu dài.
1.1.2. Quản lý tài sản công
Tại điều 12 luật quản lý sử dụng tài sản công năm 2017. Qua
đó thấy rằng:
Ở nước ta, quan điểm, chủ trương, đường lối, chiến lược
quản lý tài sản công do nhà nước đề ra. Nhận thức được vai trò quan
trọng của tài sản công nên đảng và nhà nước ta đã yêu cầu cần đổi
mới công tác quản lý kinh tế đối với tài sản và tài nguyên quốc gia
thuộc sở hữu nhà nước theo phương châm khắc phục bằng được
những kẽ hở trong công tác quản lý. Đảm bảo mọi tài sản đều có
người chịu trách nhiệm, sử dụng, phát triển. Tiếp đó, để tăng cường
việc quản lý tài sản công, ngăn chặn tình trạng sử dụng lãng phí tài
8




lý, quyền sử dụng và các hình thức trao quyền khác cho cơ quan, tổ
chức, đơn vị và đối tượng khác theo quy định c a uật này và pháp
luật c liên quan. 2. ài sản công do Nhà nước đ u tư phải được
quản lý, khai thác, duy tu, ảo dư ng, sửa ch a, được thống kê, k
toán đ y đ về hiện vật và giá trị, nh ng tài sản c nguy cơ chịu r i
ro cao do thiên tai, hoả hoạn và nguyên nh n

t khả kháng khác

được quản lý r i ro về tài chính thông qua ảo hiểm hoặc công cụ
khác theo quy định c a pháp luật. 3. ài sản công là tài nguyên phải
được kiểm kê, thống kê về hiện vật, ghi nhận thông tin phù hợp với
tính ch t, đặc điểm c a tài sản; được quản lý, ảo vệ, khai thác theo
quy hoạch, k hoạch, ảo đảm ti t kiệm, hiệu quả, đúng pháp luật. 4.
ài sản công phục vụ công tác quản lý, cung c p dịch vụ công, ảo
đảm quốc phòng, an ninh c a cơ quan, tổ chức, đơn vị phải được sử
dụng ti t kiệm, hiệu quả, đúng mục đích, công năng, đối tượng, tiêu
chuẩn, định mức, ch độ theo quy định c a pháp luật. 5. Việc khai
thác nguồn lực tài chính từ tài sản công phải tu n theo cơ ch thị
trường, c hiệu quả, công khai, minh ạch, đúng pháp luật. 6. Việc
quản lý, sử dụng tài sản công phải được thực hiện công khai, minh
ạch, ảo đảm thực hành ti t kiệm, chống lãng phí, phòng, chống
tham nhũng. 7. Việc quản lý, sử dụng tài sản công được giám sát,
thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; mọi hành vi vi phạm pháp luật về
quản lý, sử dụng tài sản công phải được ử lý kịp thời, nghiêm minh
theo quy định c a pháp luật”.Từ những nguyên tắc trên cho thấy,
mục tiêu quản lý tài sản công là nhằm tạo lập, khai thác, sử dụng tài
sản công một cách hợp lý, hiệu quả tốt nhất cho quá trình thực hiện
công nghiệp hoá, hiện đại hoá và phát triển đất nước, xây dựng nền

Hai là, việc quản lý tài sản công phải được xác định cụ thể,
chi tiết từ chủ thể đến đối tượng quản lý. Khi xác định đối tượng
quản lý phải cụ thể về phạm vi, thời gian, không gian, số lượng, khối
11


lượng. Đồng thời khi phân công cụ thể cho các đơn vị, ngành quản lý
cũng phải quy định rõ ràng, cụ thể về trách nhiệm quản lý. Yêu cầu
này cho phép xoá bỏ tình trạng nhiều đơn vị, cá nhân cùng quản lý
một đối tượng tài sản công .
1.1.5. Quản lý công sản ở một số nước
1.1.5.1. Trung Quốc [4, tr.23].
1.1.5.2. Thổ Nhĩ Kỳ [Cục Quản lý Công sản – Bộ Tài chính,
Kinh

nghiệm

quản

lý

công

sản

tại

Thổ

Nhĩ

Phương tiện làm việc; Nhà công vụ; Kho vật chứng; Công cụ
hỗ trợ:
1.2.2.2. Đặc điểm hoạt động quản lý tài sản công tại cơ quan
thi hành án dân sự
Do cùng là cơ quan nhà nước nên hoạt động cơ bản của các
cơ quan này là giống nhau. Tuy nhiên, mỗi cơ quan nhà nước có
chức năng, nhiệm vụ khác nhau nên có đặc điểm hoạt động riêng.
Ngoài ra, các cơ quan nhà nước khác với các đơn vị sự nghiệp hay cơ
sở tư nhân….
1.2.3. Chủ thể quản lý tài sản công tại các cơ quan thi
hành án dân sự
Tài sản công được Nhà nước giao cho cơ quan thi hành án
dân sự trực tiếp quản lý. Để thực hiện vai trò quản lý tài sản công của
mình, Nhà nước phải thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước đối
với tài sản công đồng thời các cơ quan được giao quản lý tài sản trực
tiếp cũng phải thực hiện tốt chức năng quản lý tài sản một các có
hiệu quả nhất để đảm bảo tối ưu hoạt động của cơ quan, đơn vị mình.

13


CHƢƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI SẢN CÔNG TẠI CƠ QUAN
THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TỈNH LONG AN
2.1. Khái quát về các cơ quan thi hành án dân sự tỉnh
Long An và tài sản công tại các cơ quan thi hành án dân sự tỉnh
Long An
2.1.1. Khái quát về các cơ quan thi hành án dân sự tỉnh
Long An
Ở cấp tỉnh: Cục Thi hành án dân sự tỉnh, thành phố trực

theo giá thực tế kiểm kê so với nguyên giá sổ sách được theo dõi là
32.012 triệu đồng, như vậy giữa thực tế kiểm kê và nguyên giá sổ
sách đã lệch là 22.137 triệu. Trong giá trị tài sản công này giá trị tài
sản là đất chiếm 75% tương ứng giá trị 38.445 triệu đồng, còn lại là
tài sản công không phải là đất như nhà cửa, vật kiến trúc, phương
tiện vận tải, máy móc thiết bị khác có giá trị 15.704 triệu đồng chiếm
25% tổng giá trị tài sản công.
2.2. Phân tích thực trạng quản lý tài sản công tại các cơ
quan thi hành án dân sự tỉnh Long An
2.2.1. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật quy định về
quản lý tài sản công tại các cơ quan thi hành án dân sự tỉnh Long
An
Thông tư số 03/2011/TT-BTP ngày 17/01/2011 về việc phân
cấp quản lý tài chính, tài sản, đầu tư xây dựng cơ bản cho Tổng cục
Thi hành án dân sự và các cơ quan thi hành án dân sự tỉnh Long An;
Thông tư số 16/2011/TT-BTP ngày 28 tháng 9 năm 2011
quy định về phân cấp và ủy quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý tài
chính, tài sản công trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp
thuộc Bộ Tư pháp;
15


Ngày 16/8/2012 liên Bộ Tài chính - Bộ Tư pháp ban hành
Thông tư liên tịch số 136/2012/TTLT-BTC-BTP hướng dẫn lập,
quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí bảo đảm hoạt động của cơ
quan THADS và Tổ quản lý, thanh lý tài sản của Doanh nghiệp hợp
tác xã lâm vào tình trạng phá sản.
Bộ luật dân sự năm 2015.
Nghị định 04/2016/NĐ-CP ngày 6/01/2016 của Chính phủ
về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 52/2009/NĐCP ngày 03 tháng 6 năm 2009 của Chính phủ quy định chi tiết hướng

tiên mua để ra quyết định phê duyệt danh mục thiết bị cần thiết.
2.2.2.3. Nh ng nhân tố ảnh hưởng đ n bảo quản, sử dụng,
kh u hao, thanh lý tài sản công tại cơ quan thi hành án dân sự tỉnh
Long An
Sau khi có Luật quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 thì
cơ quan thi hành án dân sự tỉnh Long An đều tự xây dựng Quy chế
quản lý, sử dụng tài sản công. Các nội dung quy định về trình tự, hồ
sơ, thủ tục và quản lý, sử dụng, bảo quản, điều chuyển, thanh lý tài
sản công thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành.
2.2.2.4. Kiểm tra, thanh tra, giải quy t khi u nại, tố cáo về tổ
chức và hoạt động quản lý tài sản công tại cơ quan thi hành án dân
sự tỉnh Long An
2.3. Nhận xét về quản lý tài sản công ở cơ quan thi hành
án dân sự tỉnh Long An
2.3.1. Kết quả đạt được
Mặc dù vẫn còn một số tồn tại, han chế song kết quả triển
khai và công tác quản lý nhà nước trong việc quản lý tài sản công tại
cơ quan thi hành án dân sự tỉnh Long An đã khẳng định được việc
chấp hành pháp luật, các quy định của pháp luật về quản lý tài sản
công tại cơ quan thi hành án dân sự đã thực hiện nghiệm túc và hiệu
17


quả. Việc ban hành thể chế, công tác tuyên truyền, đào tạo, bồi
dưỡng các bộ quản lý tài sản công tại cơ quan thi hành án dân sự đã
dần hoàng thiện.
2.3.2. Hạn chế
Một là, không có hệ thống cơ sở dữ liệu và phần mềm theo
dõi về tài sản công trong các cơ quan HCNN nói chung, các cơ quan
thi hành án dân sự nói riêng.

và tài sản khác gắn liền với đất, xe ô tô) có giá trị dưới một trăm triệu
đồng/đơn vị tài sản của đơn vị mình và các đơn vị dự toán trực thuộc
(Chi cục thi hành án dân sự các huyện) theo dự toán ngân sách được
giao; khoản 4 Điều 7 Thông tư số 03/2011/TT-BTP thì Cục trưởng
Cục thi hành án dân sựcó thẩm quyền phê duyệt dự toán, quyết toán
kinh phí bảo trì, sửa chữa tài sản trong phạm vi ngân sách được giao
19


theo đúng chế độ, tiêu chuẩn định mức quy định và phân cấp của Bộ
Tư pháp.
Về thẩm quyền của Chi cục trưởng Chi cục thi hành án dân sự
cấp huyện được quy định tại Điều 8 Thông tư số 03/2011/TT-BTP
như sau: Quyết định mua sắm tài sản có giá trị dưới một trăm triệu
đồng/đơn vị tài sản từ nguồn kinh phí hoạt động thường xuyên và
các nguồn kinh phí khác theo đúng tiêu chuẩn, định mức do cơ quan
có thẩm quyền ban hành; Quyết định việc bảo dưỡng, sửa chữa
thường xuyên tài sản cố định từ nguồn kinh phí giao thực hiện chế độ
tự chủ, nguồn phí thi hành án và nguồn kinh phí khác theo quy định
của pháp luật và phân cấp của Bộ Tư pháp.
3.1.3. Gắn đổi mới quản lý tài sản công với nâng cao hiệu lực,
hiệu quả hoạt động thi hành án dân sự
Yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước với tốc độ tăng
trưởng nhanh và bền vững đòi hỏi phải phát huy cao độ và sử dụng
có hiệu quả mọi nguồn lực của đất nước, trong đó tài sản công là
nguồn lực to lớn và đầy tiềm năng.Cùng với quá trình phát triển kinh
tế - xã hội của đất nước và sự chuyển dịch cơ chế quản lý sang kinh
tế thị trường có sự quản lý của nhà nước đòi hỏi cần có sự đổi mới
trong cơ chế quản lý tài sản công đối với các cơ quan hành chính nói
chung và các cơ quan thi hành án dân sự nói riêng; Do đó cần phân

ngày 27/10/2007 về quy định chế độ trách nhiệm đối với người đứng
đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị của Nhà nước trong thi hành nhiệm vụ,
công vụ. Trên cơ sở đó, đối với nhiệm vụ Nhà nước giao, người
đứng đầu đơn vị được chủ động quyết định các biện pháp thực hiện
để đảm bảo các hoạt động của đơn vị nói chung và hoạt động quản lý
tài sản công nói riêng. Quyết định mua sắm tài sản, đầu tư xây dựng
cơ sở vật chất từ quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, vốn huy động,
theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Tham dự đấu
21


thầu các hoạt động dịch vụ phù hợp với lĩnh vực chuyên môn của
đơn vị;…
Trách nhiệm quản lý tài sản công được thể hiện ở thẩm quyền
được giao quản lý tài sản công, phục vụ cho việc thực hiện chức
năng, nhiệm vụ của ngành thi hành án dân sự. Khi công tác quản lý
tài sản công được giao bị kém hiệu quả; sử dụng sai các nguồn tài
chính, các tài sản, trang thiết bị, thực hiện không đúng chế độ, chính
sách và sai các quy định của pháp luật, người đứng đầu phải chịu
hình thức xử phạt theo quy định.
Do đó, người đứng đầu đơn vị cần phải phát huy vai trò, trách
nhiệm và quyền hạn của mình trong mọi hoạt động của đơn vị nói
chung và trong việc quản lý tài sản công của đơn vị mình nói riêng,
từng bước nâng cao năng lực quản lý, kỹ năng chuyên môn và không
ngừng chủ động ứng phó đối với mọi thay đổi của tổ chức trong bối
cảnh đổi mới của giai đoạn hiện nay.
3.2.3. Đẩy mạnh giám sát, thanh tra, kiểm tra, trong quản
lý tài sản công tại các cơ quan thi hành án dân sự
Các cơ quan có thẩm quyền cần đẩy mạnh giám sát, thanh
tra, kiểm tra, trong quản lý tài sản công tại các cơ quan thi hành án

Thứ hai, các cơ quan thi hành án dân sự cần tích cực triển khai
ứng dụng công nghệ thông tin, tạo thói quen áp dụng tin học trong xử
lý công việc quản lý tài sản công. Các cơ quan thi hành án dân sự cần
ban hành các kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin hàng năm với
phạm vi triển khai từ Cục Thi hành án dân sự đến các chi cục và áp
dụng các chương trình công nghệ thông tin phục vụ công tác quản lý
tài sản công tới các đơn vị chuyên môn của tỉnh.

23