VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

Đề bài: Cảm nhận về bài thơ Đập đá ở Côn Lôn của Phan Chu Trinh
Bài tham khảo 1
Có những người anh hùng dù bị gông tù giam cầm nhưng vẫn hiên ngang, ngẩng cao đầu
hướng về tương lai. Có những người tù bị tra tấn dã man nhưng vẫn cất cao lời ca yêu
nước, yêu dân. Bài “Đập đá ở Côn Lôn” của Phan Châu Trinh là một bài thơ tiêu biểu cho
tinh thần như vậy, đồng thời khẳng định chí làm trai ở trên đời cần phải sống có lý tưởng,
có mục tiêu.
Nhắc đến đảo Côn Lôn, chúng ta lại nhớ đến nhà tù Côn Đảo, nơi đã giam giữ biết bao
nhiêu người con cách mạng. Nơi đó có máu, có nước mắt và có cả những khát khao được
đập tung cánh cửa nhà tù, ra với thế giới bên ngoài để kháng chiến chống lại kẻ thù.
Bài thơ là tiếng hát, tiếng lòng của người anh hùng cách mạng được cất lên giữa gông cùm
Côn Đảo. Giọng thơ hào hùng, đanh thép tạo nên âm hưởng chủ đạo cho cả bài thơ.

Hai câu thơ mở đầu đã khẳng định chí làm trai khi sống trên đời này cần phải hiên ngang,
bất khuất:
Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn
Lừng lẫy làm cho lở núi non
Hình ảnh một con người hiện lên giữa nhà tù Côn Lôn thật hiên ngang, trong tư thế ngẩng
cao đầu. Dù bị giam cầm, bị khổ sai nhưng vẫn “lừng lẫy”, công việc đập đá nặng nhọc,
vất vả nhưng đối với người chiến sỹ cách mạng nó chỉ là việc “con con”. Người tù bỗng trở
nên hùng vĩ, to lớn, mang tầm vóc vĩ đại.

VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí


VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

Như vậy ngay từ đầu bài thơ, tác giả như ném một tiếng thét, tiếng lòng đầy sức sống vào
giữa chốn ngục tù tăm tối; khắc họa thành công người con cách mạng. Đây cũng chính là

VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

Phan Châu Trinh bằng ngòi bút phóng khoáng, giọng điệu thơ hào hùng đã khắc họa thành
công hình ảnh người chiến sỹ cách mạng vẫn luôn ngang nhiên, ý chí quật cường. Đó là
hình tượng của những người chiến sỹ cách mạng giữ nước, chống giặc ngoại xâm
Bài tham khảo 2
1. Nhà tù Côn Đảo được mệnh danh là địa ngục trần gian, bởi trên hòn đảo trơ trọi, giữa
nắng gió biển khơi, trong chế độ nhà tù khắc nghiệt, người đi đày sẽ buộc phải làm công
việc lao động khổ sai như đập đá cho đến khi kiệt sức và không ít người đã gục ngã.

Bài thơ thể hiện khí phách của một người xem thường mọi thử thách gian nan, nói về công
việc lao động cưỡng bức hết sức nặng nhọc mà như nói về một công việc chinh phục thiên
nhiên dũng mãnh và đầy khí phách cùa một dũng sĩ thần thoại
2. Bốn câu thơ đầu có hai lớp nghĩa:
- Tư thế đứng của con người giữa đất trời: Thể hiện quan niệm nhân sinh truyền thống về
“chí làm trai” “Đã sinh làm trai cũng phải khác đời” (Phan Bội Châu), “Chí làm trai Nam,
Bắc, Tây, Đông - Cho phí sức vẫy vùng trong bốn bể” (Nguyễn Công Trứ),... Đó là niềm
kiêu hãnh, ý chí tự khẳng định mình, là khát vọng hành động mãnh liệt. Con người thể hiện
chí làm trai cúa mình: Đứng giữa đất Côn Lôn, đứng giữa biển rộng, non cao, đội trời đạp
đất, tư thế hiên ngang, sừng sững. Từ câu thơ toát lên một vẻ đẹp hùng tráng.
- Miêu tả công việc đập đá: Bằng nét bút khoa trương nhằm làm nổi bật sức mạnh to lớn
của con người khổng lồ: Khí thế hiên ngang “lừng lẫy” như bước vào một trận chiến đấu
mãnh liệt; hành động thì quả quyết, mạnh mẽ phi thường: “Xách búa”, “ra tay”; sức mạnh
thật là ghê gớm, gần như thần kì: “Làm cho lở núi non”, “đánh tan năm bảy đống”, “đập bể
mấy trăm hòn”...
Câu thơ khắc họa hình ảnh người tù cách mạng trong tư thế vươn cao ngang tầm vũ trụ, đã
biến một công việc lao động khổ sai thành một cuộc chinh phục dũng mãnh của con người
VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí



“Xách búa”, “đánh tan”, “đạp bể” – động từ mạnh, dứt khoát, thể hiện một sức mạnh ghê
gớm, tạo cho người tù yêu nước một tư thế ngạo nghễ hiên ngang. Công việc đập đá tưởng
chừng như nặng nề, vất vả mà lại quá đỗi nhẹ nhàng với người tù yêu nước. Thời gian sống
VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí


VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

trong tù tôi luyện thân thể họ, những khó khăn, thử thách lại càng làm ý chí của họ thêm
vững vàng:
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi
Mưa nắng càng bền dạ sắt son
Ông bày tỏ quan điểm cá nhân:
Những kẻ vá trời khi lỡ bước
Gian nan chi kể việc con con
Mượn câu chuyện thần thoại Nữ Oa đội đá vá trời, Phan Châu Trinh nói lên cái chí lớn của
đời mình: Tìm con đường cứu nước, giải phóng dân tộc. Đối với ông, đập đá cũng chỉ là
một “việc con con”, còn theo đuổi hoài bão mới thực sự là hành trình gian nan và thử thách.
Ông coi thường những vất vả, nhọc nhằn trước mắt để giữ ý chí vững bền và hiên ngang
trước kẻ thù.
“Đập đá ở Côn Lôn” – nhan đề bài thơ là về chuyện đập đá nhưng ý thơ không chỉ đơn
giản là những cực nhọc trong cảnh tù đầy. Toàn bài thơ hiện lên hình ảnh người tù yêu
nước cao lớn sừng sững, đứng hiên ngang giữa đất trời, bất chấp mọi gian khổ để đi theo
tiếng gọi của lý tưởng. Đó chính là tư thế hiên ngang của người anh hùng Việt Nam trong
những năm chiến đấu vì tự do, độc lập của nước nhà.
Bài tham khảo 4
Những năm đầu thế kỉ XX, cùng với nhà chí sĩ yêu nước Phan Bội Châu thì Phan
Châu Trinh trở thành biểu tượng của tinh thần yêu nước, đồng bào cả nước đều
ngưỡng mộ ông. Bài thơ Đập đá ở Côn Lôn được sáng tác trong lúc Phan Châu Trinh
cùng các tù nhân chính trị khác bị bắt lao động khổ sai.

khuất vừa chủ động tự tin - Giữa trời biển bao la, trước cảnh ngục là tàn bạo của kẻ thù,
dáng đứng của Phan thật vững vàng như một tượng đài hiên ngang. Ông không còn là một
người tù bị đi đày nữa mà là một con người của tự do. Chí “làm trai” của người quân tử có
phen được bộc lộ và thử thách.
Đúng là một thử thách rất khắc nghiệt, người tù ngày ngày phải lao động khổ sai. Việc đập
đá rất cực nhọc đối với Phan, một nhà nho chân yếu tay mềm chỉ quen với bút nghiên, đèn
sách không quen với công việc nặng nhọc. Bị cực hình về thể xác nhưng tinh thần vẫn
vững vàng:
Lừng lẫy làm cho lở núi non.
Đây không còn là chuyện người tù đập đá nữa mà còn bao hàm một ý nghĩ rộng lớn về chí
khí hào hùng lẫm liệt của kẻ “làm trai” có chí lớn quyết xoay chuyển lại thời cuộc, nước
non.
Xạch búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mây trăm hòn.
Quả là những dũng sĩ khổng lồ tiếng tăm lừng lẫy, hành động phi thường và sức mạnh thật
là ghê gớm. Điều thú vị là hàng loạt động từ mạnh xuất hiện liên tiếp trong hai câu thơ đã
VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí


VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

đặc tả sự mạnh mẽ, dứt khoát của người tù cách mạng. Các động tác ước lệ ấy lại giống hệt
như những động tác của tù nhân trong công việc khai thác đá hằng ngày. “Xách búa”, “ra
tay” thể hiện tư thế chủ động; “đánh tan”, “đập bể” động từ chỉ hành động dứt khoát, mạnh
mẽ, khoáng đạt. Nhà chí sĩ đang hình dung như dồn tất cả nghị lực và lòng căm thù vào
cánh tay để “đập bể”, “đánh tan” cái dinh luỹ của chế độ thực dân phong kiến thối nát.
Phan Châu Trinh đã khắc họa rất thành công hình ảnh kiêu hùng của người tù cách mạng
với tầm vóc và tư thế ngang tầm vũ trụ. Họ đã biến công việc lao động khổ sai nặng nhọc
thành một cuộc chinh phục dũng mãnh của những con người có ý chí lớn lao và sức mạnh
thần kì. Qua bốn câu thơ đầu, tác giả đã dựng lên một tượng đài uy nghi về người anh hùng

thường của những người có chí lớn, mưu đồ đại sự mà không thành. Đó là những anh hùng
thất thế mà vẫn hiên ngang, coi chuyện tù đày, gian nan chỉ là “việc con con” không đáng
kể, không đáng nói, câu kết toát lên một phong thái ung dung tự tại, rất ngạo nghễ của nhà
chiến sĩ cách mạng.
Hai câu thơ cuối tác giả dùng sự đối lập giữa cái lớn lao, kỳ vĩ (vá trời) với thực tế gian
nan chỉ là "việc con con". Sự đối lập ấy là kết quả của một ý chí sắt đá, niềm tin lớn vào sự
nghiệp chính nghĩa, kẻ vá trời bằng sức mạnh đội đá vá trời có thể đè bẹp mọi trở ngại gian
nan. Thực tế thì những khó khăn tác giả đang phải đương đầu không "con con" chút nào
nhưng chỉ có bằng cách ấy, bằng ý chí quật cường tích tụ từ nguồn mạch dân tộc người
chiến sĩ mới có thể tiếp tục được con đường dằng dặc chông gai trước mắt.
Ông xem đó chỉ là việc “con con”, không đáng kể, thái độ tư thế của nhà chí sĩ đĩnh đạc,
ung dung đến lạ thường, ở đây ta lại bắt gặp sự đồng điệu rất lí thú trong tư thế của hai chí
sĩ cách mạng họ Phan:
Thân ấy vẫn còn, còn sự nghiệp,
Bao nhiêu nguy hiểm sự gì đâu.
(Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác của thi sĩ Phan Bội Châu)
Bài thơ Đập đá ở Côn Lôn với ngòi bút phóng khoáng, giọng điệu thơ hào hùng, sảng
khoái đã khắc họa thành công hình ảnh người chiến sỹ cách mạng vẫn luôn ngang nhiên, ý
chí quật cường coi thường gian nguy, xem khinh kẻ địch. Từ giọng điệu mạnh mẽ, lời thơ
đã chuyển sang giọng tự bộc bạch, câu thơ như sâu lắng của cảm xúc của tâm hồn.

VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí