VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HỒ SỸ BÁCH

VẤN ĐỀ ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN HIỆN NAY

Chuyên ngành: Chính trị học
Mã số: 60 31 02 01

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

HÀ NỘI, 2017


Công trình được hoàn thành tại:
Học viện Khoa học Xã hội

Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS NGUYỄN NGỌC HÀ
Phản biện 1: GS. TS NGUYỄN HỮU KHIỂN
Phản biện 2: PGS. TS HOÀNG ĐÌNH CÚC

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ
họp tại: Học Viện Khoa học Xã hội vào lúc: 14 giờ 30, ngày 7 tháng
11 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Thư viên Học viện Khoa học Xã hội

thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm trong công tác. Thông qua
hoạt động thực tiễn, nhiều cán bộ đã tích lũy được kinh nghiệm lãnh
đạo, quản lý, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động
của hệ thống chính trị. Bên cạnh ưu điểm đó, CBCCS ở tỉnh Thái
Nguyên còn nhiều bất cập, hạn chế, chưa ngang tầm với nhiệm vụ
chính trị của mình. CBCCS chưa được ĐT, BD đầy đủ những kiến
thức cần thiết; trình độ LLCT của đội ngũ này còn yếu; công tác ĐT,
BDLLCT cho CBCCS chưa được quan tâm đúng mức. Vì lý do đó,
tác giả chọn đề tài: “Vấn đề đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho
cán bộ tỉnh Thái Nguyên hiện nay” làm luận văn thạc sỹ, ngành
Chính trị học.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
- Kỷ yếu khoa học đề tài cấp Bộ của Học viện Chính trị Quốc
gia Hồ Chí Minh, phân viện Hà Nội (2004): Nhu cầu đào tạo, bồi
dưỡng lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp xã
hiện nay (qua khảo sát một số tỉnh, thành phố phía Bắc nước ta).
- Đề tài cấp Bộ của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh,
phân viện Hà Nội (2004): Nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính
trị của đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp xã hiện nay (qua khảo
sát một số tỉnh, thành phố phía Bắc nước ta).
- Lê Văn Minh (2007), Đảng bộ tỉnh Bình Định lãnh đạo công
tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ chủ chốt
cấp cơ sở miền núi từ năm 1996 đến năm 2006, Luận văn Thạc sỹ
chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Học viện Chính trị
2


quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội. - Cầm Thị Lai (2012), Đào tạo, bồi
dưỡng lý luận chính trị hành chính cho đội ngũ cán bộ chuyên trách
cấp xã ở các tỉnh Tây Bắc giai đoạn hiện nay, Luận án Tiến sĩ khoa

dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ tỉnh Thái Nguyên hiện nay thì
chưa có công trình nào.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích
Mục đích của Luận văn là chỉ rõ vai trò, tầm quan trọng, thực
trạng của công tác ĐT, BDLLCT cho cán bộ của tỉnh Thái Nguyên;
đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác ĐT,
BDLLCT cho cán bộ của tỉnh Thái Nguyên.
3.2. Nhiệm vụ
- Trình bày quan điểm, chủ trương của Đảng về công tác ĐT,
BDLLCT cho đội ngũ cán bộ nói chung và CBCCS nói riêng.
- Làm rõ cơ cấu tổ chức, chức năng của hệ thống ĐT,
BDLLCT ở địa phương.
- Phân tích thực trạng công tác ĐT, BDLLCT cho đội ngũ cán
bộ tỉnh Thái Nguyên hiện nay.
- Đề xuất giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả công tác
đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ tỉnh Thái Nguyên
hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
4


Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác ĐT, BDLLCT
cho đội ngũ cán bộ tỉnh Thái Nguyên.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: đội ngũ cán bộ trên địa bàn tỉnh Thái
Nguyên.
- Về thời gian: từ năm 2015 đến nay.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

TRỊ CHO CÁN BỘ Ở VIỆT NAM
1.1. Các khái niệm cán bộ, cán bộ cơ sở, đào tạo, bồi dưỡng, lý
luận chính trị cho cán bộ
1.1.1. Khái niệm cán bộ
Từ cán bộ được du nhập vào nước ta từ Trung Quốc và được
dùng phổ biến trong thời kỳ kháng chiến, nó được dùng để phân biệt
với nhân dân. Từ cán bộ có hai nghĩa chủ yếu. Nghĩa thứ nhất là cái
khung, cái khuân. Nghĩa thứ hai là người nòng cốt, người chỉ huy.
Trong một thời gian dài, ở nước ta từ cán bộ gần như được dùng thay
thế cho từ công chức.Trong Từ điển Tiếng Việt, khái niệm Cán bộ
được hiểu như sau:“Cán bộ là người làm công tác nghiệp vụ chuyên
môn trong cơ quan nhà nước, đảng và đoàn thể”.
1.1.2. Khái niệm cán bộ cơ sở
Những người hoạt động chuyên trách cấp xã gồm: Chủ tịch
Hội người cao tuổi; Chủ tịch Hội chữ thập đỏ; Phó Chủ tịch Ủy ban
6


Mặt trận Tổ quốc; Phó chủ tịch các đoàn thể; Phó Trưởng Công an,
Phó Chỉ huy trưởng quân sự, cán bộ Văn phòng Đảng ủy, cán bộ Dân
số - Gia đình - Trẻ em.
1.1.3. Các khái niệm đào tạo và bồi dưỡng
Đào tạo là quá trình truyền thụ, tiếp nhận có hệ thống những tri
thức, kỹ năng theo quy định của từng cấp học, bậc học.
Bồi dưỡng là quá trình bổ sung, cập nhật, nâng cao kiến thức
và kỹ năng làm việc trên nền tảng kiến thức đã được đào tạo.
Như vậy, đào tạo cán bộ và bồi dưỡng cán bộ là quá trình tác
động đến tâm lý, nhân cách của cán bộ, làm cho họ tốt hơn về đạo
đức và giỏi hơn về năng lực chuyên môn nghiệp vụ. Tuy nhiên, bồi
dưỡng cán bộ có những đặc điểm cơ bản khác với đào tạo cán bộ. Bồi

được đào tạo, bồi dưỡng ở nước ngoài. Hệ thống các lớp đào tạo của
Trường Đảng Nguyễn Ái Quốc trước đây, nay là Học viện Chính trị Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, đóng một vài trò cực kỳ quan
trọng đối với quá trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo hình thức này.
Không phải ngẫu nhiên mà Trường được mang tên Nguyễn Ái Quốc,
mang tên Hồ Chí Minh, và không phải ngẫu nhiên Hồ Chí Minh quan
tâm đặc biệt đến hoạt động của Trường. Ba là, vừa được đào tạo, bồi
dưỡng theo trường lớp, vừa được rèn luyện trong thực tế, vừa là quá
trình tự đào tạo.

8


3.1 Tầm quan trọng của công tác đào tạo và bồi dưỡng lý
luận chính trị đối với cán bộ
Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C. Mác-Ph.Ănghen đã
nêu lên hai đặc điểm cơ bản của người cộng sản, đó là lòng trung
thành và sự nghiệp cách mạng của giai cấp công nhân và sự hiểu biết
về lý luận.Về mặt thực tiễn, những người cộng sản là bộ phận kiên
quyết nhất trong các đảng công nhân ở các nước, là bộ phận luôn
luôn thúc đẩy phong trào tiến lên.
Chủ tịch Hồ Chí Minh - anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn
hóa kiệt xuất, đồng thời cũng là nhà LLCT, luôn coi trọng và quan
tâm đến công tác ĐT, BDLLCT. Theo Người, đây là hoạt động quan
trọng quyết định đến sự thành bại của sự nghiệp cách mạng xuyên
suốt mọi giai đoạn lịch sử.
Hiện nay, nước ta đang có một lực lượng CBCCS khá đông
đảo. Họ có phẩm chất đạo đức tốt, có nhiệt tâm cách mạng, có động
cơ phấn đấu trong sáng, lành mạnh, có ý chí phấn đấu vươn lên.
Trong thực tiễn, họ cũng đã đóng góp tích cực với tất cả ý thức trách
nhiệm của mình để giải quyết các nhiệm vụ chính trị của Đảng ở các

vị trí quan trọng cả về kinh tế, chính trị và quân sự trong lãnh thổ
vùng và lãnh thổ chung của dân tộc. Vùng đất này - nơi đây trong
lịch sử từng là và luôn luôn là phên dậu phía bắc của tổ quốc, bởi nó
10


luôn là vành đai quan trọng thứ hai đối với địa lý, kinh tế, chính trị
của quốc gia. Trong lịch sử, vùng đất này luôn đầy ắp những giá trị
văn hoá nhân văn về vị trí địa lý của mình. Địa lý cảnh quan tỉnh
Thái Nguyên luôn là nơi giàu tiềm năng, tiềm lực cùng vai trò, vị trí
của mình trong lịch sử hào hùng của dân tộc.
2.1.3. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội
Trong giai đoạn 2010 -2015, tỉnh Thái Nguyên xác định mục
tiêu tổng quát đó là: Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; phát
triển kinh tế nhanh và bền vững, nâng cao đời sống vật chất và tinh
thần của nhân dân; giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội,
tạo điều kiện tiền đề vững chắc để Thái Nguyên trở thành tỉnh công
nghiệp theo hướng hiện đại trước năm 2020 và là một trong những
trung tâm kinh tế, văn hóa, y tế, đào tạo của cả nước.
Lĩnh vực văn hóa, xã hội tiếp tục được quan tâm và hoạt động
hiệu quả. Trong đó có sự đóng góp tích cực của ngành văn hóa, thể
thao và du lịch tỉnh.
Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo và Cuộc vận động
“Ngày vì người nghèo” được triển khai đồng bộ, hiệu quả. Quan tâm
ưu tiên đối với người nghèo là đồng bào dân tộc thiểu số, hộ cận
nghèo; tập trung đầu tư hệ thống cơ sở hạ tầng thiết yếu các xã an
toàn khu; xã đặc biệt khó khăn. Năm 2015, tỷ lệ hộ nghèo còn 7,06%,
bình quân mỗi năm giảm 2,7%, vượt chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội (đề
ra là 2%). Các chương trình, đề án dạy nghề gắn với giải quyết việc làm
được quan tâm chỉ đạo. Tỷ lệ lao động qua đào tạo năm 2015 đạt 58%;


Các trung tâm BDCT cấp huyện đã tăng cường thực hiện
nhiệm vụ giáo dục lý luận chính trị, đổi mới phương pháp giảng dạy
lý luận chính trị, đưa phương pháp dạy học tích cực vào giảng dạy lý
luận chính trị; chăm lo xây dựng đội ngũ giảng viên, giảng viên kiêm
chức có chất lượng, đáp ứng yêu cầu phục vụ dạy và học tại các trung
tâm; xây dựng và hoàn thiện hồ sơ, giáo án có chất lượng, theo quy
định của Ban Tuyên giáo Trung ương.
2.4. Những ưu điểm của công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận
chính trị cho cán bộ tỉnh Thái nguyên hiện nay
Thứ nhất, toàn bộ hệ thống chính trị tỉnh Thái Nguyên đã nhận
thức được tầm quan trọng của công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận
chính trị - hành chính cho đội ngũ cán bộ và quan tâm lãnh đạo
thường xuyên, kịp thời đối với công tác ĐT, BDLLCT.
Thứ hai, xây dựng, củng cố phát triển hệ thống các cơ sở đào
tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị - hành chính cho cán bộ theo hướng
ngày càng đồng bộ, hoàn chỉnh và hiện đại.
Thứ ba, phương pháp ĐT, BDLLCT không ngừng được đổi
mới phù hợp với tình hình thực tiễn
Hiện nay, đội ngũ giảng viên luôn gắn chặt lý thuyết, quan
điểm lý luận với hoạt động thực tiễn ở cơ sở, phương pháp và kỹ
năng giải quyết các tình huống cụ thể trong quản lý điều hành; khích
lệ học viên tích cực tham gia trao đổi, thảo luận và dành thời gian để
họ suy ngẫm.
Thứ tư, chất lượng đội ngũ giảng viên ngày càng được nâng
lên rõ rệt.
13


Thứ năm, ĐT, BDLLCT giúp cán bộ từng bước được tăng

cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ ĐT, BD. Tại Trường Chính trị
tỉnh Thái Nguyên hiện nay, hệ thống phòng học, nhà ở học viên, hội
trường, bàn ghế, hệ thống điện, âm ly loa đài, máy chiếu do được
trang bị đã lâu nay đã đồng loạt xuống cấp nghiêm trọng không đảm
bảo cho nhiệm vụ giảng dạy và học tập.
2.6. Nguyên nhân của ưu điểm, nhược điểm
2.6.1. Nguyên nhân của những ưu điểm
Thứ nhất, những chủ trương và chính sách đúng đắn của Đảng,
Nhà nước và Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Thái Nguyên về đào tạo,
bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ cấp cở là nhân tố quan
trọng hàng đầu để công tác này đạt ưu điểm và kết quả tốt. Trên cơ sở
các nghị quyết, quyết định, hướng dẫn của Trung ương, Đảng bộ tỉnh
và các cấp ủy đảng, chính quyền các cấp đã có những quyết sách
đúng và phù hợp với hoàn cảnh của địa phương.
Thứ hai, các cấp ủy các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính
trị-hành chính đã xây dựng được kế hoạch cụ thể về đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ tương đối hợp lý bước đầu đã có chiến lược đào tạo,
bồi dưỡng lâu dài. Trường Chính trị tỉnh và TTBDCT các huyện,
thành, thị đã xây dựng kế hoạch và triển khai cụ thể theo từng năm.

15


Thứ ba, các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị đã coi
trọng việc đổi mới chương trình, nội dung, hình thức, phương pháp
giảng dạy đáp ứng yêu cầu của đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị
hiện nay.
2.6.2. Nguyên nhân của những nhược điểm
Một là, điều kiện tự nhiên, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội
của tỉnh Thái Nguyên còn nhiều khó khăn. Thái Nguyên là một tỉnh

đội ngũ CBCCS nói riêng, để xây dựng đội ngũ CBCCS có đạo đức,
trong sáng, lý tưởng và nhiệt tình cách mạng, có năng lực công tác và
hoàn thành tốt nhiệm vụ.
3.2. Đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức đào tạo, bồi
dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ
Để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của sự nghiệp đổi mới của đất
nước, cũng như yêu cầu phát triển của cuộc sống, yêu cầu thực tiễn
của từng địa phương cụ thể, các chương trình, nội dung ĐT,
BDLLCT đối với đội ngũ cán bộ phải không ngừng được đổi mới,
hoàn thiện.
Trong bối cảnh hiện nay, trước hàng loạt vấn đề mới đặt ra từ
đời sống xã hội sinh động của đất nước và thế giới, việc truyền bá
một chiều, áp đặt, duy ý chí từ phía giảng viên sẽ không còn phù hợp.
17


Phương pháp đào tạo, bồi dưỡng cần đổi mới theo hướng nâng
cao năng lực lãnh đạo, quản lý gắn với vị trí và trách nhiệm tương
ứng của cán bộ. Tuỳ theo đặc thù của từng môn học có thể lựa chọn
các phương pháp phù hợp, vận dụng các PPGDTC kết hợp sử dụng
các công cụ, phương tiện dạy học hiện đại.
3.3. Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, báo cáo viên
Về chính trị tư tưởng, họ phải luôn quan tâm bồi dưỡng, rèn
luyện giữ vững bản chất giai cấp công nhân. Giảng viên, báo cáo viên
phải rèn luyện để có sự nhạy cảm về chính trị, sự sắc sảo khoa học
trong việc phân tích những hiện tượng nảy sinh trong đời sống xã
hội. Đồng thời, cần quan tâm xây dựng đội ngũ giảng viên thỉnh
giảng, kiêm chức là các đồng chí lãnh đạo Tỉnh, lãnh đạo các sở, ban,
ngành đoàn thể, các chuyên gia, các nhà khoa học, nghiên cứu thực
tiễn tham gia báo cáo các chuyên đề trong các lĩnh vực kinh tế - xã

Có thể nói, việc đầu tư hoàn thiện cơ sở vật chất kỹ thuật,
phương tiện hiện đại hiện nay là vấn đề cần thiết. Đầu tư hoàn thiện
càng sớm thì quá trình đổi mới diễn ra càng nhanh và phạm vi tác
dụng các hình thức càng rộng.
Cần chú trọng sử dụng nhiều phương tiện có phạm vi tác động
hẹp như: máy đĩa DVD, tivi, hệ thống tăng âm...và các phương tiện
hoạt động có phạm vi lớn như: mạng internet, mạng truyền số liệu
chuyên dùng, truyền hình...
19


Bên cạnh việc đầu tư hoàn thiện cơ sở vật chất, cần có bước
chuẩn bị tốt về nhân lực quản lý và sử dụng các trang thiết bị hiện
đại, phục vụ quá trình nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị
trên địa bàn tỉnh. Nên cần lựa chọn và tập huấn, bồi dưỡng nhân lực
của chủ thể, trong đó đặc biệt là chủ thể trực tiếp.
Đối với đội ngũ cán bộ, giảng viên làm công tác ĐT,
BDLLCT, cần cải thiện chế độ chính sách cho cán bộ giảng dạy ở
Trường Chính trị tỉnh, TTBDCT. Cụ thể, cần nâng mức phụ cấp
ngành nghề, tạo động lực để họ an tâm công tác. Cải thiện chế độ
chính sách hỗ trợ đi học.
Đối với người đi học - đó là cán bộ chủ chốt cấp xã, phường,
cần cải thiện chế độ chính sách hỗ trợ khi họ tham gia học tập nâng
cao trình độ học vấn, trong đó có trình độ LLCT. Cần tăng mức hỗ
trợ tiền ăn, bố trí đầy đủ chỗ ở cho người ở xa, đặc biệt khi tham gia
học tập ĐT, BDLLCT. Dù họ học tại địa phương vẫn thực hiện chế
độ hỗ trợ, được trang bị tài liệu miễn phí cho họ. Bổ nhiệm kiêm
nhiều chức danh cho một cán bộ chủ chốt để tăng mức phụ cấp góp
phần ổn định đời sống nhằm làm cho họ yên tâm tham gia học tập,
nghiên cứu nội dung giáo dục LLCT.

việc thực hiện các nội dung được quy định trong chương trình ĐT,
BDLLCT cho đội ngũ cán bộ theo hệ thống chung, song cũng cần
hướng vào việc thực hiện các chiến lược, kế hoạch đã được nêu trong
Nghị quyết của Đảng bộ tỉnh, huyện, xã nơi họ sinh sống và làm việc.
21


Có như vậy mới có thể xây dựng được những chương trình ĐT, BD
có nội dung phù hợp, hữu ích với công việc thực tiễn của cán bộ, giải
quyết được mối quan hệ giữa ĐT, BD cán bộ với việc thực hiện
nhiệm vụ chính trị ở địa phương trong từng giai đoạn cách mạng.
Việc xác định nhu cầu, thực trạng ở các địa phương để quy
hoạch, xây dựng kế hoạch ĐT, BD cho cán bộ từng bước đáp ứng
được yêu cầu nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Đây là kinh nghiệm đã được rút ra trong quá trình tổ chức chỉ
đạo thực hiện công tác ĐT, BDLLCT của tỉnh Thái Nguyên và sẽ
tiếp tục thực hiện trong thời gian tới, phù hợp với điều kiện tự nhiên
và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
3.7. Nắm chắc đặc điểm của từng loại đối tượng học viên để
có phương pháp giảng dạy, quản lý phù hợp
Phải quan tâm đến nhu cầu thực tế của địa phương và nhu cầu
của chính cán bộ, từ đó xác định rõ cần phải ĐT, BD những gì mà
người học và xã hội cần chứ không phải xuất phát ĐT, BD từ những
gì mà cơ sở đào tạo có. Phải đang dạng hóa chương trình, nội dung,
hình thức, phương pháp ĐT, BD để thích ứng với nhu cầu, đặc điểm,
chức trách, chức danh của từng nhóm cán bộ khác nhau.
KẾT LUẬN
Thái Nguyên là trung tâm vùng trung du, miền núi phía Bắc,
có vị trí quan trọng về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội và an ninh,
quốc phòng đối với sự phát triển toàn diện, bền vững của vùng.

23