T Ạ P CHÍ K H O A H Ọ C N o 6 . 1991
B Ư Ớ C ĐẦU T ÌM H l f e u S ự H O Ạ T Đ Ộ N G
CỦA T Ừ LÁY T R O N G VẢN H Ọ C
P H A N VẢN H O À N
1. Đ Ặ T V Ấ N Đ Ề
C ố hỉộn t ư ợ n g rất đ á n g q u a n tâm: từ láy t r o n g ti ế n g ViÇt d ư ờ n g n h ư chỉ x u ấ t hiện
trong vđn họ c ( p h o n g các h nghệ t h u ậ t ) là chủ yếu, Crong các p h o n g c ác h khác: kho a học,
c h í n h luận v.v. . . tuy có, n h ư n g rất hạn hử u. T r o n g n h ử n g (ác ph 5m t h u ộ c p h o n g cách
nghộ thu ột thì t h ơ ca t r ữ tình cùng ch i ếm tỷ lộ n h i ỉ u h ơ n .
T ạ i s ao lại có hiộn t ư ợ n g n h ư vậy ? Bài viốt này* ch ú n g tôi n h ằm tìm hlề u vấ n d ỉ đổ.
2. MỐI QUAN H Ệ G IỮ A VẢN HỌC VÀ T Ừ L Á Y
Đ ỉ trả lời câu hỏi trôn, ch ú n g tỏi th ẫ y trưốrc h í t căn phải d ỉ c ậ p đ ế n hal v ín dỉ:
D ặ c trư ng của văn họ c và dộ c trưng cùa từ l á y .
2.1. Đặc t r ư n g của văn học
Nổi đ ẽ n văn học là nói đ ế n s ự p h á n á n h , ntléu td cuộ c sổng, hiộn i h ự c khách quan.
C ỏ hai vấn dỄ căn phải d ư ự c đặt ra:
- Đ ố i t ư ợ n g p hả n ánh, miêu tả
- S ự p h ả n ánh, miôu tả.
a) Dtìỉ t ư ợ n g p h ả n ánh, m iê u tá
ĐỐI t ư ợ n g p h ả n ánh, mỉẽu tả củ a văn học, n h ư dả nêu ỉà c u ộ c sỏng, là (ất cả nhửog
gì cố ờ q u a n h ta, tr o n g đỏ con n g ư ờ ỉ là tr u n g lâm. Vậy, đối t ư ợ n g p h ả n ánh, m:êu tả của
văn họ c là r ấ t rộng, đa d ạ n g và p h o n g phú. T r o n g sự đa d ụn g và p h o n g p h ú đỏ cỏ: mây
g i ố %t r ũ n g , h o a %á n h s á n g , C ỡn n g ư ờ i , v . v . . . v ở ỉ c á c t r ạ n g t h á i , m ứ c đ ộ V.V. . . k h á c n h a u
củ a nó.
b) S ự p h á n á n h , m iê u id
S ự p h ả n án h, miêu tả của văn học, t r ư ớ c h í t phải m an g tính cụ t h ỉ . c ỏ :ụ t h ỉ thl
yậtf h u ỉ ệ n t ư ợ n g dó, đ ư ợ c bộc lộ ra tr o n g q u á trình vận dộng , t r o n g sự s o sánh, đối
íu v.v. . . . wới n h ữ n g s ự vật, hỉện t ư ợ n g khác. N h ữ n g đ ặc diẾm này, ph5 n lớn k h ô n g chi
Ig c h o » mộ>t s ự vật, hiệ n t ư ợ n g n ào mà là ch u n g cho n h i ỉ u sự vậl, hi