Mét sè biÖn ph¸p n©ng c«ng t¸c chñ nhiÖm líp
A. TÊN ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
B. PHẦN MỞ ĐẦU
I.
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1.Cơ sở lý luận
Đất nước ta đã và đang tiến tới công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Đây là định
hướng chiến lược đúng đắn, phù hợp với yêu cầu phát triển của thời đại. Thời
đại mà trí tuệ con người được coi là tài sản quý báu tạo nên mặt bằng nâng cao
về dân trí, trong đó giáo dục đóng vai trò quan trọng để thực hiện mục tiêu chiến
lược quốc gia "Phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực,
phát hiện và bồi dưỡng nhân tài, nhằm đào tạo những con người có kiến
thức văn hoá, khoa học kỹ thuật, có kỹ năng nghề nghiệp, lao động tự chủ,
sáng tạo và có kỷ luật, giàu lòng nhân ái, yêu nước và yêu chủ nghĩa xã hội,
sống lành mạnh đáp ứng được những yêu cầu phát triển đất nước".
Để thực hiện những mục tiêu về giáo dục con người mà ở đây là học sinh
thì người giáo viên chủ nhiệm phải xác định rõ được yêu cầu và nhiệm vụ của
mình, là người có trách nhiệm thực hiện các chỉ tiêu, kế hoạch nhà trường giao,
nhằm thực hiện có hiệu quả nguyên lý và mục tiêu giáo dục cấp học đã được nêu
ở điều lệ trường Tiểu học.
Nhờ đó mà nhà trường phát triển nhanh hơn, bền vững hơn. Nhiệm vụ
trung tâm của nhà trường là dạy và học đó cũng là nhiệm vụ của giáo viên chủ
nhiệm. Chất lượng dạy và học của nhà trường được thể hiện ở chất lượng của
mỗi lớp và mỗi giáo viên. Không những thế mà giáo viên chủ nhiệm còn phải
rèn luyện cho học sinh về mặt đạo đức cũng như các lĩnh vực hoạt động khác.
Trong giai đoạn hiện nay, khi nhân loại đã bước vào thế kỷ XXI, một thế
kỷ luôn có những biến đổi to lớn về khoa học kỹ thuật và công nghệ, Đảng ta
xác định rõ: “Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực thúc
nhằm nâng cao chất lượng về mọi mặt của học sinh, thực hiện tốt mục tiêu chiến
lược giáo dục đào tạo của Đảng và Nhà nước.
2. Cơ sở thực tiễn :
Công tác giáo dục ở miền núi, vùng sâu, vùng xa gặp rất nhiều khó khăn
đặc biệt là việc duy trì sĩ số. Muốn công tác giáo dục đạt hiệu quả thì trước hết
phải chú ý đến việc huy động học sinh đến lớp và duy trì sĩ số để đảm bảo tỷ lệ
chuyên cần của học sinh vì học sinh có đến lớp đều đặn thì việc tiếp thu bài mới
tốt, mới hệ thống được kiến thức liền mạch. Vì vậy đây là vấn đề được đặt lên
hàng đầu ở các trường miền núi, vùng sâu, vùng xa vùng cao, vùng có điều kiện
phát triển kinh tế khó khăn…
Do vậy, nhằm thực hiện có hiệu quả cuộc vận động toàn dân đưa trẻ đến
trường và duy trì sĩ số học sinh của nhà trường là công việc hết sức quan trọng
trong công tác nâng cao chất lượng giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
Biện pháp huy động học sinh đến lớp là vấn đề, mang tính thời sự ở
nhiều nơi. Tuy nhiên hầu như chưa có những tài liệu đề cập riêng biệt về vấn đề
này. Trái lại ở mỗi vùng miền có những đặc điểm, đặc thù khác nhau; đòi hỏi
phải có những biện pháp khác nhau phù hợp với điều kiện ở từng địa phương.
Trong những năm qua, Trường Tiểu học Hướng Phùng đã nỗ lực thực
hiện công tác huy động học sinh ra học các lớp, đồng thời áp dụng nhiều biện
pháp để duy trì sĩ số học sinh. Với mục tiêu sẽ xây dựng trường Tiểu học Hướng
Phùng đạt chuẩn phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi năm 2017 và từng
bước xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia theo chủ trương chung của
Ngành.
Tuy nhiên, Hướng Phùng là một xã vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, trình
độ dân trí phát triển không đồng đều. Các điều kiện để phát triển giáo dục còn
thấp kém và lạc hậu. Số học sinh hay nghỉ học có nguy cơ bỏ học vẫn còn. Vậy
nên việc nghiên cứu các biện pháp huy động học sinh đến lớp và duy trì sĩ số để
đảm bảo tỷ lệ chuyên cần là một yêu cầu cấp bách.
Nhằm góp thêm ý kiến về vấn đề này, tôi mạnh dạn trình bày sáng kiến
kinh nghiệm: “Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm lớp” trong năm
Học sinh lớp 4D:
Tổng số lớp 4D: 09 ;Nữ: 04; Dân tộc: 09; Nữ dân tộc: 04.
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Để tiến hành đề tài tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
Phương pháp tổng hợp kinh nghiệm là học hỏi những người đi trước,
những kiến thức đã học ở trường sư phạm và sự hướng dẫn của chuyên môn nhà
trường nên bản thân tôi đã đúc rút lại kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp
về việc huy động số lượng học sinh đến lớp đảm bảo tỷ lệ chuyên cần.
Phương pháp theo dõi mọi hoạt động học tập cũng như phẩm chất đạo đức
của từng học sinh để có biện pháp giáo dục thích hợp
Phương pháp đàm thoại được vân dụng qua từng tiết dạy, tiết sinh hoạt
lớp, trao đổi với nhà trường và gia đình để phối hợp giáo dục học sinh.
Ngoài ra còn sử dụng thêm một số phương pháp khác trong quá trình
nghiên cứu.
VI. PHẠM VI, KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU
1. Phạm vi nghiên cứu
Tại trường Tiểu học Hướng Phùng; thời gian từ tháng 9/2016 đến tháng
4/2017.(08 tháng)
2. Kế hoạch nghiên cứu
Tháng 9 đến tháng 11: Đi thực tế gia đình và thu thập số liệu
Người thực hiện: Hoàng Hữu Thành -Trường Tiểu học Hướng Phùng
3
Mét sè biÖn ph¸p n©ng c«ng t¸c chñ nhiÖm líp
Tháng 12 đến tháng 02: Xây dựng đề cương
Tháng 3 đến tháng 4: Hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm
C. PHẦN NỘI DUNG
I. THỰC TRẠNG:
chủ yếu là:
1. Trình độ dân trí thấp, cha mẹ chưa nhận thức được tầm quan trong của
việc học của con cái. Hầu hết cha mẹ học sinh chưa thực sự quan tâm việc học
hành của con cái.
2. Điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, đông con,không đủ cái ăn, cái mặc
cho con đi học.
3. Ý thức, động cơ, thái độ học tập của học sinh còn thấp, ham chơi,
không thích học tập.
Người thực hiện: Hoàng Hữu Thành -Trường Tiểu học Hướng Phùng
4
Mét sè biÖn ph¸p n©ng c«ng t¸c chñ nhiÖm líp
4. Một số em do học yếu, mất căn bản, xấu hổ, mặc cảm. Vào lớp ngại
tiếp xúc với thầy, cô trong việc học, các bạn chê cười, đối xử thiếu thân thiện
nên nghỉ học, bỏ học.
Thống kê kết quả khảo sát chất lượng đầu năm lớp 4D
Môn học và hoạt động giáo dục
Phẩm chất và năng lực
Ghi
Lớp T.số HTT(T) HT(H)
CHT(C)
Tốt(T) Đạt(Đ) CCG(C)
chú
4D
9
1
3
5
hiệu quả giáo dục. Từ đó nhà trường đã đưa ra các biện pháp quyết liệt, thiết
thực, huy động toàn trường tích cực tham gia, cụ thể:
Làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, phẩm chất đạo đức cho cán
bộ giáo viên, xây dựng tập thể đoàn kết, tâm huyết với nghề nghiệp, thương yêu
tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh để tránh đi những mặc cảm
ngăn cách giữa thầy với trò; xây dựng mối quan hệ thân thiện tốt đẹp tình thầy trò. Bản thân thầy, cô giáo phải luôn luôn tự rèn luyện để hoàn thiện mình; phải
luôn là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
Người thực hiện: Hoàng Hữu Thành -Trường Tiểu học Hướng Phùng
5
Mét sè biÖn ph¸p n©ng c«ng t¸c chñ nhiÖm líp
Thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các cuộc vận động: Cuộc vận động “Hai
không với 4 nội dung”; “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh” phong trào; “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”;
“Mỗi thầy, cô giáo là tấm gương sáng về đạo đức tự học và sáng tạo”, đẩy
mạnh dân chủ trong trường học, xây dựng ý thức làm chủ, tự giác, tinh thần
trách nhiệm.
Quản lý tốt việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng: Phát huy tính
tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo tiếp thu kiến thức của học sinh; khuyến
khích sự chuyên cần, ý thức vươn lên, động viên học sinh tham gia đóng góp ý
kiến, cùng các thầy cô giáo viên thực hiện các tiết học có hiệu quả hơn. Từ đó
giúp học sinh “Hiểu bài sâu, nhớ bài lâu”, ham thích học tập, có động cơ, thái
độ học tập đúng.
Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên tổ chức chiến dịch đi vận động học
sinh đến lớp cùng đi đến từng nhà học sinh hay nghỉ học, những học sinh có
nguy cơ bỏ học để trực tiếp gặp cha mẹ báo cáo, trao đổi tình học tập của con
em họ và tuyên truyền, vận động cha mẹ quan tâm đến việc học của con em
6
Mét sè biÖn ph¸p n©ng c«ng t¸c chñ nhiÖm líp
2. Làm tốt công tác tham mưu, phối hợp:
Tham mưu, phối hợp là một công tác quan trọng trong hoạt động quản lí
trường học. Trong những năm học vừa qua nhà trường đã tham mưu kịp thời cho
UBND xã về kế hoạch phát triển giáo dục hàng năm và từng giai đoạn. Đây là
một nhiệm vụ góp phần đắc lực cho việc phát triển bền vững cả về số lượng và
chất lượng, không chỉ nhằm phối hợp huy động học sinh đến lớp mà quan trọng
hơn là phải phối hợp để đảm bảo thực hiện thắng lợi công tác phổ cập giáo dục
và xây dựng xã hội học tập trên địa bàn xã vùng biên.
Hàng tháng báo cáo đầy đủ, kịp thời tình hình học sinh đến lớp của nhà
trường để lãnh đạo địa phương có trách nhiệm quán triệt, triển khai cho cán bộ
thôn trưởng, các đoàn thể để họ thấy rõ ý nghĩa, tác dụng, mục tiêu, yêu cầu của
việc thực hiện cuộc vận động học sinh đến trường và duy trì sĩ số học sinh là
trách nhiệm chung của toàn xã hội. Coi đây là công việc chung, không chỉ là
công việc của nhà trường mà còn là công việc của các lực lượng địa phương; là
trách nhiệm của chính quyền địa phương.
Ban giám hiệu nhà trường phối hợp chặt chẽ với các trưởng thôn để tham
dự các cuộc họp, các buổi triển khai các chương trình phát triển kinh tế-xã hội ở
từng thôn để trực tiếp báo cáo tình hình hoạt động của nhà trường; tình hình học
tập ở trường, ở nhà của học sinh; tình hình học sinh ra lớp.v.v, qua đây tuyên
truyền và vận động bà con nhân dân quan tâm đúng mực đến việc học của con
em cũng như động viên con em đến trường.
Tham mưu, phối hợp tốt là một giải pháp quan trọng góp phần đảm bảo
các điều kiện thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phổ cập của địa phương.
IV. KẾT QUẢ THỰC HIỆN:
Qua nhiều biện pháp tác động đồng bộ khác nhau, đặc biệt là sự cố gắng
của đội ngũ cán bộ, giáo viên, các đoàn thể trong nhà trường; sự đồng tình, hỗ trợ
Mét sè biÖn ph¸p n©ng c«ng t¸c chñ nhiÖm líp
Đảng ta nhận định: “Con người vừa là mục tiêu vừa là động lực để phát
triển xã hội”, đó là một nhận thức hoàn toàn khoa học và biện chứng. Trong đó
học sinh là nguồn lực tương lai của đất nước. Đội ngũ học sinh được chăm sóc
tốt thì mới có thể phát triển thành hoa thơm trái ngọt được. Bác Hồ từng dạy
“Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có
bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu hay không
? Chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”. Điều này cho thấy
việc phát triển sự nghiệp giáo dục là một trong những ưu tiên hàng đầu hiện nay
của đất nước. Để sự nghiệp giáo dục và đào tạo thành công thì công việc đầu
tiên là phải huy động học sinh đến lớp thành công.
Qua quá trình thực hiện công tác trên tôi nhận thấy: Phải có sự đồng tâm
nhất trí cao, phát huy trách nhiệm của đội ngũ CB-GV, NV và phụ huynh và đặc
biệt là phát huy được vai trò của xã hội hóa giáo dục. Chủ động, sáng tạo, đề ra
những biện pháp và cách thức tổ chức thực hiện phù hợp điều kiện của trường,
của địa phương để làm tốt công tác huy động học sinh ra lớp, chống học sinh bỏ
học giữa chừng và duy trì sĩ số học sinh, đảm bảo chuyên cần. Đây là một điều
kiện quan trọng để nâng cao chất lượng một cách bền vững.
Giáo viên phải có tình yêu thương và tận tình giúp đỡ các em. Luôn phải
kiên trì, tận tâm,tận lực và phải tâm niệm rằng: “Tất cả vì học sinh thân yêu”.
Một điều quan trọng nhất là sự nhiệt tình giảng dạy của các thầy cô giáo. Những
bài giảng của thầy cô cần phải tạo cho các em tâm lí muốn học và thích đến lớp
hơn. Các thầy cô giáo không những chỉ dạy kiến thức mà còn phải dỗ học sinh
học bài . Vì vậy với giáo viên không chỉ cần có chuyên môn tốt mà còn phải rất
kiên trì, hiểu tâm lí học sinh và tận tụy với nghề. Nếu yêu cầu ở các em quá cao
hay phương pháp không phù hợp có thể khiến các em có tâm lí “sợ học” bởi
vậy bài giảng phải luôn vừa sức với học sinh nhưng kiến thức vẫn đủ và sinh
động, lí thú, từ đó học sinh mới đi học đều.
lớp.
Đối với cha mẹ học sinh: Cần quan tâm hơn nữa tới việc tự học, tự rèn và
thái độ đạo đức của các em ở nhà nhiều hơn. Ngoài ra cần phải kiểm tra sát sao
việc tự học, tự rèn ở nhà của các em.
Đối với chính quyền địa phương: Cần làm tốt công tác tham mưu với cấp
trên tranh thủ các nguồn vốn,đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho các điểm trường
luôn luôn tạo mọi điều kiện giúp đỡ về vật chất cho những em học sinh nghèo và
những em học sinh có hoàn cảnh khó khăn để các em được đến trường như các
bạn khác và tham gia vận động học sinh bỏ học ra lại lớp học cùng giáo viên.
Trên đây là những kinh nghiệm mà tôi đã rút ra được sau những năm làm
công tác chủ nhiệm lớp. Rất mong được sự góp ý của lãnh đạo nhà trường và
các anh chị đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Hướng Phùng,ngày 29 tháng 3 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.
Người viết
Hoµng H÷u Thµnh
Người thực hiện: Hoàng Hữu Thành -Trường Tiểu học Hướng Phùng
9
Mét sè biÖn ph¸p n©ng c«ng t¸c chñ nhiÖm líp
11