Th¬ hai-c
(NhËt B¶n)


a, Giới thiệu chung
Đây là thể thơ độc đáo của Nhật Bản và
Ba-sô là nhà thơ tiêu biểu của thể loại thơ
Hai-c
- Hình thức: Một bài thơ Hai-c thờng có 17
âm tiết (5,7,5)
- Muốn hiểu thơ Hai-c phải tìm hiểu về
hoàn cảnh ra đời và điển tích làm nền
cho bài thơ
- Thơ Hai-c thờng không có tiêu đề, thờng đ
ợc gọi theo hình ảnh ấn tợng nhất bài




Hai-c là thơ ca của kinh nghiệ th
ờng ngày, của thẩm mĩ và của trực
giác tâm linh

Đặc điểm của thơ Hai-c:

- Là sự cô đọng đi vào chiều sâu
- Là khoảng khắc bừng ngộ của thi
nhân trớc đất trời
- là sự phát triển của cái vô thờng, cái
khác lạ tởng nh rất bình thờng
Thơ Hai-c đã tạo nên cho ngời những

b, Các bài thơ Hai-c đợc trích
dẫn trong sách giao khoa


1,

Đất khách mời mùa sơng
về thăm quê ngoảnh lại
Ê-đô là cố hơng.

- Quê Ba-sô ở Mi-ê ông chuyển đến
sống ở Ê-đô(tô-ki-ô) từ năm1672 đến
thời điểm làm bài thơ này 1682 là m
ời năm mới có dịp trở lại Mi-ê
- Tứ thơ: đất khách, đất lạ hoa thành
quê khi đã có một thời gian sống, gắn
bó và xa cách.
- Quý ngữ của bài: mùa sơng- mùa thu.


2,

Chim đỗ quyên hót
ở kinh đô
mà nhớ kinh đô

- Chim đỗ quyên(chim thời điểu) một
loài chim đặc trng trong văn hóa Nhật
Bản
- Sự chuyển đổi cảm giác: âm thanh


khóc?
gió mùa thu tái tê
- 1685, Ba-sô có lần đi qua một cánh rừng, nghe
rõ tiếng vợn hú thê thảm, ông làm bài thơ này.
- Thực tế Nhật Bản vào thời ấy vào những năm
mất mùa đói kém, nhiều gia đình nghèo túng
quá, không nuôi nổi con cái đành phải đa
chúng bỏ vào trong rừng hoặc thậm chí phải
giết cgúng khi mới sơ sinh. Đó là những ma-kibu, những đa trẻ bị tỉa bớt
- Tiếng vợn hay tiếng trẻ con bị bỏ rơi than
khóc. Liên tởng bắt nguồn từ thực tế ấy.
- Quý ngữ: Làn sơng thu.


5,

-

Ma đông giăng đầy trời
chú khỉ con thầm ớc
có một chiếc áo tơi

Đi ngang qua rừng, chợt tình cờ thấy
chú khỉ nhỏ đang run lên trong ma
lạnh. Nhà thơ tởng tợng và viết thành
thơ. Đó chính là mơ ớc của tác giả cho
chú khỉ, cho trẻ em, cho những ngòi
cơ nhỡ trong căn hoạn nạn-mà mùa
đông chỉ là một cách biểu hiện tợng

đổi cảm giác thật kì diệu.
- Quý ngữ; tiếng ve- mùa hè.


8,
du

Nằm bệnh giữa cuộc lãng
mộng hồn còn phiêu bạt
những cánh đồng hoang

vu.
- Viết 8-10-1684,ở Ô-sa-ka.
- Cả cuộc đời Ba-sô lang thang đây
đó, lên lúc sắp phải rời bỏ thế giới này,
ông vẫn mơ thấy những cuộc lãng du
trên những cánh đồng hoang vu. Ông
vẫn yêu, vẫn lu luyến cuộc sống vô
cùng. Cảm giác của cái vắng lặng, u
huyền tràn ngập trong bài thơ.
- Quý ngữ: Cánh đòng hoang vu- chỉ
mùa đông.