“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi”

ĐỀ TÀI
MỘT SÔ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO TRẺ MẪU GIÁO 3-4 TUỔI

I. MỞ ĐẦU
- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
“Môi trường sạch sẽ, con người khỏe mạnh”: “Vì môi trường xanh, sạch đẹp”.
Đó là thông điệp mà ai ai cũng hiểu và rễ nhận thấy.
Nhưng môi trường, cũng đang là một vấn đề đang là mối quan tâm của toàn cầu,
ở những năm gần đây xã hội càng phát triển thì đi theo nó có nhiều việc con người
cần phải làm. Trong đó vấn đề vệ sinh môi trường - an toàn thực phẩm cũng là chủ
đề cần thiết và cấp bách trong cuộc sống thường ngày. Mọi người, mọi nhà mọi tổ
chức cá nhân đều phải có trách nhiệm bảo vệ môi trường sinh thái ở mọi lúc, mọi
nơi, trong gia đình, ở công sở, nơi công cộng…Đặc biệt là trong khối các nhà
trường và nhất là ở trường mầm non bởi ở đây các cháu trong độ tuổi còn nhỏ, chưa
có đủ nhận thức và hiểu biết về vệ sinh môi trường xung quanh trẻ.
Trẻ em là hoa của cuộc sống, là hạnh phúc của mỗi gia đình và là mùa xuân của xã
hội. Thật vậy “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”. Mấy ai lớn lên và trưởng thành,
dù là giáo sư, tiến sĩ hay danh nhân…mà lại không có một khoảng thời thơ ấu ở
tuổi mầm non trong vẻ hồn nhiên, ngây thơ hứa hẹn một tương lai tươi sáng tràn
đầy nhựa sống.
Trẻ em ở lửa tuổi mầm non rất cần được sự quan tâm chăm sóc ân cần của gia
đình và xã hội, mỗi chúng ta nên tự hỏi: ta đã giành những gì quý giá nhất, tốt nhất,
ưu tiên nhất cho trẻ thơ?

Năm học 2016 - 2017

1

Năm học 2016 - 2017

2


“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi”

Giúp giáo viên lựa chọn phương pháp, hình thức để giáo dục trẻ biết bảo vệ
môi trường một cách tốt nhất ở mọi lúc mọi nơi
- ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổiTrường mầm non Xuân thành
- PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
+ Phương pháp trò chuyện.
+ Phương pháp quan sát.
+ Phương pháp nêu tình huống cho trẻ giải quyết.
+ Phương pháp thực hành.
+ Phương pháp làm thí nghiệm.
+ Xem băng hình.
+ Sử dụng trò chơi

2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cở sở lý luận:
Như chúng ta đã biết môi trường đang bị hủy hoại nghiêm trọng gây nên sự
mất cân bằng sinh thái, tài nguyên bị cạn kiệt môi trường bị ô nhiễm bởi khói bụi
và rác thải. Sự thiếu hiểu biết của con người là một trong những nguyên nhân cơ
bản gây nên sự ô nhiễm và suy thoái môi trường. Vì vậy “Giáo dục bảo vệ môi
trường là một vấn đề cấp bách có tính toàn cầu và là vấn đề có tính xã hội sâu sắc
cần được giáo dục cho con người ngay từ tuổi ấu thơ ”
Đảng, nhà nước và Bộ GD & ĐT đã đưa ra nhiều nghị quyết, chỉ thị về công tác


Năm học 2016 - 2017

4


“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi”

phải thực sự có tâm huyết với nghề, có sự hiểu biết về môi trường và thực trạng
môi trường ở Việt Nam hiện nay.
Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ Mầm non là cung cấp những kiến thức sơ
đẳng về môi trường phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ nằm tạo ra thái độ,
hành vi đúng của trẻ đối với môi trường xung quanh.
Để đảm bảo cho con người được sống trong một môi trường lành mạnh thì
việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường được hình thành và rèn luyện từ rất sớm, từ
lứa tuổi mầm non giúp trẻ có những khái niệm ban đầu về môi trường sống của bản
thân mình nói riêng và con người nói chung là rất cần thiết. Từ đó biết cách sống
tích cực với môi trường nhằm bảo vệ sự phát triển lành mạnh của cơ thể và trí tuệ.
Việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ Mầm non là một hoạt động mang
tính giáo dục cao, nó đòi hỏi chúng ta phải nhạy bén, linh hoạt tận dụng nguồn
nguyên liệu thải bỏ để biến chúng thành những đồ dùng dạy học, đồ chơi cho trẻ
một cách đơn giản nhưng sinh động, thể hiện rõ nét sự sáng tạo và ý tưởng phong
phú qua mỗi sản phẩm. Xuất phát từ những trăn trở ấy tôi đã xây dựng kế hoạch tổ
chức cũng như biện pháp để hoạt động này mang đến hiệu quả nhất định.
2.2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu:
1.Thực trạng:
Vào đầu năm học 2016 -2017 tôi được BGH nhà trường phân công trực tiếp
đứng lớp mẫu giáo bé ( 3-4 tuổi), với tổng số cháu là 39 cháu, trong đó có 20 cháu


+ Đa số trẻ đã bị ảnh hưởng bởi những thói quen không tốt với môi trường của
người lớn xung quanh trẻ .
+ Tổng số học sinh nam nhiều hơn số học sinh nữ
Năm học 2016 - 2017

6


“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi”

+ Các đồ dùng học tập của trẻ như tranh ảnh, mô hình chưa đẹp, vì thế chưa gây
được sự chú ý của trẻ .
+ Tài liệu tham khảo của giáo viên còn hạn chế .
+ Người dân ở địa phương chủ yếu làm nghề nông, nên ít có thời gian và điều kiện
chăm lo cho việc học của con, vì thế giáo viên cũng gặp khó khăn trong công tác
phối hợp với phụ huynh.
2. Kết quả của thực trạng:
Trước khi tiến hành áp dụng “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục
bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi”. Tôi đã tiến hành khảo sát tình hình
thực tế ở lớp tôi, qua khảo sát thực tế tôi thấy rằng : trẻ chưa đạt được mục tiêu cơ
bản của chuyên đề, tỉ lệ trẻ có những hành vi, thái độ tham gia bảo vệ môi trường
còn rất ít và không thường xuyên.
Ví dụ 1:
Khi trẻ ăn kẹo, nếu trẻ nhìn thấy cô đang quan sát mình thì trẻ sẽ vứt vỏ vào
thùng rác còn nếu không thấy cô quan sát thì trẻ sẵn sàng vứt vỏ vào một góc nào
đấy hoặc vứt ra sân trường.
Từ ví dụ trên ta có thể nghĩ ngay rằng trẻ chưa có ý thức tự giác bảo vệ môi
trường xung quanh mình, do trẻ chưa được sự chú ý giáo dục một cách thường
xuyên và đúng phương pháp, trẻ chưa nắm được kiến thức cơ bản về môi trường,


môi trường sống của con người.

độ tham gia bảo vệ môi trường.

SL

TL

SL

TL

20

51,3%

21

53,8%

Từ tình hình thực tế đó, tôi mạnh dạn đưa ra một số giải pháp nhỏ nhằm nâng
cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi.
2.3. Các giải pháp và cách tổ chức thực hiện:
1. Tự bồi dưỡng nghiên cứu
Để giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ đạt kết quả cao thì điều trước tiên tôi
phải chịu khó tìm tòi, nghiên cứu tài liệu để nắm vững mục tiêu của chuyên đề,
nắm vững đặc điểm nhận thức của trẻ ở lớp mình, tìm ra phương pháp, hình thức
thực hiện trên trẻ đạt hiệu quả. Ngoài ra tôi còn thường xuyên đọc tài liệu tham
khảo đã đăng trên tạp trí giáo dục Mầm non và tham dự đầy đủ các buổi chuyên đề

trường, giảm bụi, cây cảnh trồng để trang trí tạo ra cảnh đẹp.
+Trẻ biết được cây cần ánh sáng, nước, không khí, đất ...
+ Cây cần được sự chăm sóc của con người.
+ Cây cho bóng mát, cây có tác dụng điều hòa và làm sạch không khí, giữ cho đất
khỏi bị trôi khi mưa bão.
+ Cây còn là nơi ở của động vật.
Năm học 2016 - 2017

9


“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi”

+ Cây cối đang bị chặt phá vì thế rừng đang bị thu hẹp, những nguy hiểm xảy ra khi
rừng bị tàn phá.
+ Cần phải bảo vệ rừng và cây xanh, những biện pháp chăm sóc cây và bảo vệ rừng.
b. Kế hoạch của trẻ:
+ Cô và trẻ cùng chăm sóc cây ở góc thiên nhiên .
+ Tham gia trồng cây cùng cô giáo và bố mẹ.
Ví dụ 2: Chủ đề “Giao Thông”:
+ Trẻ biết được các phương tiện giao thông có động cơ làm ô nhiễm môi trường
+ Phương tiện giao thông thải ra khói, bụi (ô tô, xe máy, tàu hỏa…)
+ Tiếng ồn của các động cơ, tiếng còi xe.
+ Các phương tiện giao thông trở hàng cồng kềnh gây tắc ngẽn giao thông.
+ Trẻ chơi không đúng chỗ cũng làm tắc ngẽn giao thông.
+ Làm thế nào để giảm bớt ô nhiễm do giao thông gây ra:
- Không vứt rác xuống đường xuống sông.
- Khuyến khích mọi người sử dụng phương tiện giao thông công cộng.
+ Tiết kiệm trong sinh hoạt: cô và trẻ làm đồ dùng đồ chơi, các phương tiện giao

Các phương tiện giao thông thải ra khói bụi, tạo ra tiếng ồn.
+ Trẻ biết giúp cô làm các phương tiện giao thông từ các nguyên liệu phế thải
+ Trẻ hiểu được một số việc làm của cô và trẻ nhằm bảo vệ môi trường: Cất dọn đồ
dùng, đồ chơi ngăn nắp, không vứt rác tùy tiện, làm đồ chơi từ nguyên vật liệu phế
thải, không nói quá to, tiết kiệm trong sinh hoạt và học tập (ăn cơm không làm rơi
vãi, cơm thừa dồn lại để nhà bếp nuôi lợn, không xả nước bừa bãi, vặn vòi nước lại
khi không dùng nữa khi học bài biết giữ gìn đồ dùng, tiết kiệm hồ khi học tạo hình
hoặc làm đồ dùng cùng cô)
* Tiến hành các hoạt động trong ngày:
a. Đón Trẻ , Thể dục sáng
- Giáo viên đến sớm mở cửa thông thoáng phòng học

Năm học 2016 - 2017

11


“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi”

- Quan sát nhắc nhở trẻ cất đồ dùng cá nhân gọn gàng đúng nơi quy định, ăn quà
sáng vứt rác đúng vào thùng rác.
- Thể dục sáng nhắc trẻ không nói quá to, không nô đùa, xô đẩy nhau.
b. Trò Chuyện sáng
Cô và trẻ trò chuyện: Bố mẹ đưa các con đi học bằng phương tiện giao thông gì?
Khi được bố mẹ đưa đi trên đường các con thấy có những loại phương tiện giao
thông nào ?
Ô tô, xe máy chạy trên đường thường xả ra khói, bụi làm không khí bị ô nhiễm.
Vì thế khi đi trên đường các con phải làm thế nào để không hít phải khói, bụi? (phải
đeo khẩu trang )

làm thế nào để tiết kiệm nước? (vặn vòi nước vừa phải, rửa xong phải vặn vòi nước
lại, không khoát nước hoặc đùa nghịch với nước ...) Vì sao phải tiết kiệm nước?
(tiết kiệm nước là giúp tham gia bảo vệ môi trường )
g. Hoạt động góc
Đây là hoạt động mà trẻ được thể hiện sự hiểu biết và thể hiện kỹ năng của
mình vì thế tôi luôn luôn chú ý tổ chức tốt hoạt động này, đặc biệt chú ý lồng gép
GDBVMT cho trẻ, tạo cho trẻ nhiều góc mở để trẻ được thể hiện hết khả năng của
mình, đây cũng là thời cơ để tôi quan sát những hành vi mà trẻ thể hiện trong khi
chơi, từ đó kịp thời uốn nắn cũng như khích lệ trẻ kịp thời.
Vào những buổi hoạt động chiều tôi hoặc mọi lúc mọi nơi tôi hướng dẫn trẻ
cách chơi ở các góc, đồng thời luôn nhắc nhở trẻ trong khi chơi không nói quá to,
không quăng ném đồ chơi. Tôi giúp trẻ hiểu rằng nếu nói quá to sẽ làm ảnh hưởng
đến các bạn khác, không quăng ném đồ chơi vì như vậy có thể sẽ làm cho các bạn
bị đau, còn làm cho đồ chơi chóng bị hỏng, đó cũng là những hành vi không tốt đối
với môi trường. Sau khi chơi tôi rèn cho trẻ biết cất đồ chơi gọn gàng, đúng nơi quy
định và giải thích cho trẻ hiểu rằng biết sống gọn gàng ngăn nắp cũng là một hành
vi tốt giúp tham gia bảo vệ môi trường.
Ví dụ 2: góc tôi chọn để tích hợp nội dung GDBVMT như sau:

Năm học 2016 - 2017

13


“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi”

+ Góc học tập: - cho trẻ xem tranh và phân biệt những hàng vi tốt, xấu đối với
môi trường. (tranh vứt rác xuống ao hồ, tranh đi ô tô, xe máy, tranh đi bộ, tranh
quét đường ...)

- Sau mỗi việc trẻ làm tôi đều giải thích cho trẻ hiểu ý nghĩa của mỗi việc làm đó.
Vệ sinh lớp học giúp cho cô và các con được sử dụng những đồ dùng sạch sẽ, làm
cho không khí trong lớp học được trong lành, không có bụi bẩn, như vậy sẽ giúp
cho cô và các con được khỏe mạnh. Làm đồ dùng đồ chơi từ những nguyên vật liệu
phế thải là một việc làm có ý nghĩa bảo vệ môi trường vì cô con mình đã tiết kiệm
được nguyên liệu và góp phần giảm bớt đi lượng rác thải rất lớn đang thải ra môi
trường. Trẻ hiểu được từng việc làm của mình sẽ là động cơ để trẻ thể hiện những
hành vi giúp tham gia bảo vệ môi trường.
l. Hoạt động nêu gương - trả trẻ
Cô động viên khen ngợi trẻ hoàn thành tốt công việc cô giao, có những hành
vi tốt đối với môi trường và xứng đáng nhận được phiếu bé ngoan. Đồng thời cô
cũng nhắc nhở nhẹ nhàng những trẻ có hành vi chưa tốt hoặc chưa hoàn thành
nhiệm vụ cô giao.
Trên đây là ví dụ về biện pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào các
hoạt động trong một ngày của chủ đề “giao thông”, nhưng tùy vào từng hoạt động
cụ thể, tùy vào từng chủ điểm khác nhau mà giáo viên lựa chọn nội dung tích hợp
sao cho phù hợp và nhẹ nhàng để đạt được kết quả tốt nhất .
Giáo viên có thể sử dụng kết hợp hoặc luân phiên nhau các hình thức, phương
pháp , biện pháp vào các nội dung GDBVMT cho trẻ như :
+ Phương pháp trò chuyện.
+ Phương pháp quan sát.
+ Phương pháp nêu tình huống cho trẻ giải quyết.
+ Phương pháp thực hành.
+ Phương pháp làm thí nghiệm.
+ Xem băng hình.
Năm học 2016 - 2017

15



16


“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi”

Chủ

Nội dung phối hợp

điểm

Hình thức và biện
pháp phối hợp

Kết quả

- Thông báo về nội dung giáo dục - Trao đổi với phụ -

Giáo

bảo vệ môi trường trong chủ điểm huynh qua giờ đón và viên
“Phương tiện giao thông”.

trả trẻ.

đánh giá

PTGT - Khuyến khích phụ huynh tham - Thông báo trên góc kết



Vật

sinh trường lớp, trồng cây xanh tuyên truyền giành cho
cùng với giáo viên và trẻ.

trả trẻ hoặc ở gia đình.

- Kết quả
đạt được

phụ huynh .

- Trao đổi với phụ huynh về thái độ - Họp phụ huynh theo
hành vi, sự hiểu biết của trẻ đối với định kỳ.
môi trường khi ở lớp cũng như ở
nhà
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bán
thân, đồng nghiệm và nhà trường.
I. Kết quả

Năm học 2016 - 2017

17


“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi”

Sau khi áp dụng các phương pháp, biện pháp trên vào chuyên đề “Giáo dục

TL

SL

TL

33

84,6%

37

94,8%

* Với đồng nghiệp và nhà trường Qua kết quả trên các đồng nghiệp cũng thấy
rằng sáng kiến cũng đã được chị em đưa vào áp dụng cho các lớp khác ,được ban

Năm học 2016 - 2017

18


“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi”

giám hiệu nhà ghi nhận những thành quả đã đạt được sau khi sáng kiến kinh
nghiệm đã đưa ra bản thân tôi

3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.
- KẾT LUẬN

giảng dạy trong các hoạt động hàng ngày, ở mọi lúc, mọi nơi đối với từng chủ đề.
+ Giáo viên luôn tạo cho trẻ tâm thế vui thích, thoải mái để phát huy ở trẻ sự sáng
tạo, tích cực chủ động.
+Sưu tầm các loại tranh ảnh, đồ dùng, đồ chơi về giáo dục bảo vệ môi trường cho
trẻ quan sát và thực hành.
+ Đi sâu rèn nề nếp thói quen cho trẻ
+ Nhiệt tình trong công tác giảng dạy, luôn yêu nghề, mến trẻ.
+ Học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp, tham khảo ý kiến cấp trên, nghiên cứu tài
liệu có liên quan để nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ.
Từ những nghiên cứu của bản thân và kết quả thực nghiệm trên, tôi thấy rằng
việc đưa ra một số biện pháp nâng cao chất lượng chuyên đề: Giáo dục bảo vệ môi
trường cho trẻ mẫu giáo, là phù hợp và thiết thực.
- KIẾN NGHỊ
+ Đề nghị phòng giáo dục tăng cường hỗ trợ các tài liệu tập san, để GV nghiên cứu,
áp dụng vào giảng dạy.
+ Hỗ trợ thêm kinh phí để mua sắm trang thiết bị, đồ dùng dạy học .
+ Phòng Giáo dục nên thường xuyên tổ chức các giờ dạy mẫu để chúng tôi được
học hỏi, trau dồi kinh nghiệm cho việc tổ chức hoạt động giáo dục lồng ghép
chuyên đề.
Năm học 2016 - 2017

20


“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi”

+ Tổ chức các hội thi cụm để phổ biến các sáng kiến kinh nghiệm điển hình cho các
giáo viên khác có cơ hội học tập, đúc rút kinh nghiệm và áp dụng sáng tạo vào các
trường lớp của mình.