MỤC LỤC
Nội dung

Trang

1. Đặt vấn đề……………………………………………………..... ….02
2. Giải quyết vấn đề……………………………………………………03
2.1.Cơ sở lý luận…………………………………………………………03
2.2.Thực trạng ……...…………………………………………………....05
2.3. Các biện pháp thực hiện…………………………………….……….07
2.4. Hiệu quả của sáng kiến……………………………………………....16
3. Kết luận………………………………………………………………17
4. Tài liệu tham khảo…………………………………………………..20
5. Đánh giá của hội đồng khoa học……………………………………21

1


1. Đặt vấn đề.
Như chúng ta đã biết, mục tiêu của chương trình Giáo dục Mầm non
hiện nay là giúp trẻ phát triển toàn diện trên 5 lĩnh vực (thể chất, nhận thức,
ngôn ngữ, tình cảm- xã hội và thẩm mĩ). Trong đó, lĩnh vực phát triển nhận
thức cho trẻ Mầm non là lĩnh vực có vai trò vô cùng quan trọng, đóng góp
một phần rất quan trọng trong việc giúp trẻ phát triển toàn diện để đáp ứng
nhu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay.
Hơn nữa, đặc điểm nhận thức của trẻ lứa tuổi mầm non là “Học mà
chơi, chơi để học”,và hoạt động chủ đạo của trẻ lứa tuổi này là hoạt động vui
chơi. Vì vậy, việc cho trẻ làm quen với các biểu tượng toán sơ đẳng là một
trong các hoạt động nhằm giúp trẻ phát triển mạnh mẽ về mặt nhận thức.
Trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi là độ tuổi đang phát triển mạnh cả về thể chất,
nhận thức và tinh thần. Ở lứa tuổi này, ngôn ngữ nói rất phát triển, trẻ thích

quen với các biểu tượng toán sơ đẳng, họ luôn cho rằng việc trẻ học ở tuổi
mầm non là không quan trọng.
Bởi những lý do trên nên tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp nâng
cao chất lượng hoạt động làm quen với toán cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi”.
2. Giải quyết vấn đề
2.1. Cơ sở lý luận.
Để hình thành được biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ thì chúng ta phải
biết xây dựng cho trẻ một hệ thống các khái niệm về kiến thức toán học cơ
bản, ban đầu từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quan đến trừu
tượng... Đồng thời còn phải tạo cho trẻ con đường để trẻ tìm hiểu, khám phá
thế giới tự nhiên và xã hội. Đối với trẻ lứa tuổi mầm non, học toán học chủ
yếu là học cách tìm tòi, quan sát, khám phá, so sánh…đây cũng là một phần
quan trọng trong việc phát triển kỹ năng học toán cũng như khă năng tư duy
logic của trẻ sau này. Trên cơ sở đó bổ sung thêm vốn ngôn ngữ và góp phần
tích cực vào việc phát triển trí tuệ và thể chất cho trẻ. Việc dạy toán học cho
trẻ nhỏ nên chú trọng vào quá trình (hoặc học thế nào?) hơn là vào kết quả
(hoặc học gì?). Điều đó cũng có nghĩa là trẻ cần được lôi cuốn vào các quá

3


trình và trau dồi các quá trình: Quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp…cho
thích hợp với các tình huống, các hoạt động cụ thể.
* Tầm quan trọng của bộ môn làm quen với toán của trẻ là:
- Làm quen với toán là bộ môn có vị trí đặc biệt trong việc giáo dục trí tuệ
cho trẻ vì nó đặt nền móng cho sự phát triển tư duy năng lực nhận biết cho trẻ.
- Góp phần phát triển nhân cách một cách toàn diện ngay từ nhỏ khi trẻ còn
bập bẹ.
- Chuẩn bị cho trẻ đến trường phổ thông với những biểu tượng toán sơ đẳng
( bài học số đếm, về định hướng không gian,bên phải-bên trái, kích thứơc(tonhỏ), hình (tròn,vuông, chữ nhật,…)

phụ trách lớp mẫu giáo 4-5 tuổi- B1, lớp tôi có 2 giáo viên và 50 học sinh. Cơ
sở vật chất của lớp học được Ban giám hiệu nhà trường trang bị cho khá đầy
đủ. Tôi và các đồng chí giáo viên trong lớp đều nhận thức được tầm quan
trọng của việc tổ chức hoạt động học cho trẻ, đặc biệt là việc tổ chức hoạt
động làm quen với toán cho trẻ trong lớp.
Nhận biết được tầm quan trọng của việc tổ chức hoạt động làm quen
với toán cho trẻ Mẫu giáo 4-5 tuổi trong trường mầm non nên bản thân tôi đã
nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi và đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất
lượng hoạt động làm quen với toán cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi.
Đối tượng nghiên cứu: Trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi (lớp mẫu giáo nhỡ- B1)
trường mầm non Ngô Quyền- TP Bắc giang.
Xuất phát từ tình hình thực tế của trường, điều kiện thực tế của lớp và
khả năng thực tế của bản thân. Trong quá trình tổ chức hoạt động làm quen
với toán cho trẻ ở lớp, bản thân tôi nhận thấy có những thuận lợi và khó khăn
sau:
* Thuận lợi:
- Được Ban giám hiệu nhà trường đầu tư, mua sắm các trang thiết bị,
đồ dùng phục vụ cho hoạt động dạy trẻ làm quen với toán tương đối đầy đủ.

5


- Ban giám hiệu luôn tạo điều kiện giúp đỡ giáo viên về chuyên môn.
Đặc biệt, nhà trường luôn chú trọng bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên về
việc tổ chức các hoạt động dạy trẻ làm quen với toán cho trẻ các độ tuổi.
- Bản thân tôi là một giáo viên trẻ, có trình độ chuyên môn, nhiệt tình,
yêu nghề.
- Các cháu có cùng độ tuổi, đa số các cháu ngoan và khỏe mạnh.
- Hội phụ huynh luôn quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình trong mọi hoạt động.
* Khó khăn:

30/50
60%
Trẻ tích cực tham gia hoạt động học
40/50
80%
( Bảng khảo sát thực trạng trẻ lớp mẫu giáo B1 đầu năm học 2015- 2016)

6


Đứng trước tình hình như vậy, bản thân tôi mạnh dạn đưa ra: “Một số
biện pháp để nâng cao chất lượng hoạt động làm quen với toán cho trẻ
mẫu giáo 4-5 tuổi” sau đây:
2.3. Các biện pháp thực hiện.
2.3.1. Tạo môi trường toán học trong lớp cho trẻ hoạt động hàng ngày.
Với trẻ Mẫu giáo, môi trường hoạt động hàng ngày đóng vai trò vô
cùng quan trọng. Trẻ có hứng thú tham gia các hoạt động hay không phần lớn
là do sự hấp dẫn của môi trường- nơi sẽ diễn ra các hoạt động của trẻ.
Nắm được đặc điểm đó của trẻ nên tôi đã chủ động trang trí lớp học
mang nhiều màu sắc toán học. Cụ thể:
+ Ở góc sách: Tôi đã trang trí những chiếc hộp có gắn số từ 1 đến 5 để
trẻ sử dụng cho việc tạo nhóm, đếm số lượng và nhận biết chữ số từ 1 đến 5.
Ngoài ra, tôi còn tạo các ngôi nhà từ các hình để giúp trẻ nhận biết về hình,
đồng thời giúp trẻ sử dụng các ngôi nhà đó để phân loại.
+ Ở góc phân vai, tôi chuẩn bị siêu thị mini mà các ô hang cũng là các
dạng hình học khác nhau để giúp trẻ nhận biết và phân biệt các hình học:
Vuông, tròn, tam giác, chữ nhật.
+ Ở góc xây dựng và vận động: Tôi luôn chủ động chẩn bị đồ chơi cho
trẻ có các dạng hình, khối khác nhau để củng cố cho trẻ biểu tượng về các
hình và khối trẻ đã được học.

cho nhiều đồ dùng đẹp mắt, hấp dẫn như vậy, tôi thấy trẻ học toán hứng thú
hơn, say mê hơn và kiến thức trẻ tiếp thu được nhiều hơn, dễ dàng hơn.
* Tổ chức hoạt động: Khi tổ chức cho trẻ “làm quen với toán” tôi luôn tìm
các hình thức hấp dẫn, mới lạ để vào bài, nhằm khơi gợi hứng thú và tính tò
mò cho trẻ về hoạt động chuẩn bị diễn ra. Từ đó giúp trẻ tập trung hơn vào
hoạt động “làm quen với toán” khi cô truyền thụ kiến thức cơ bản cho trẻ.
Khi tổ chức cho trẻ “làm quen với toán”, ngay từ khi gây hứng thú cho
trẻ tôi đã tìm những hình thức mới lạ như: Tổ chức hội thi, tham gia triển
lãm… để kích thích hứng thú cho trẻ trước khi bước vào hoạt động chính.
8


Đến phần ôn kiến thức cũng vậy, tôi cho trẻ trình diễn thời trang hoặc chơi
các trò chơi có lời dồng dao như: “ Đi cầu đi quán, dệt vải”…để trẻ vừa được
học, vừa được chơi trong khi học. Đến phần bài mới, tôi luôn cố gắng dùng
những câu hỏi gợi mở đơn giản, những tình huống hấp dẫn để trẻ được trải
nghiệm và tham gia vào hoạt động. Đến phần trò chơi củng cố tôi lại tìm các
trò chơi phát huy tính tích cực của trẻ như: Tìm phần còn thiếu, cờ lúa ngô…
để trẻ được chơi và ôn củng cố kiến thức vừa được học…
Với cách tổ chức như vậy tôi nhận thấy hoạt động dạy trẻ “làm quen
với toán” của chúng tôi diễn ra mềm dẻo hơn, hấp dẫn hơn. Trẻ hứng thú và
tích cực tham gia vào hoạt động học. Và kết quả thu được trên trẻ về các biểu
tượng toán sơ đẳng thực sự là đáng kể.
2.3.3. Tổ chức hoạt động cho trẻ “làm quen với toán” theo hướng “lấy
trẻ làm trung tâm”.
Việc “lấy trẻ làm trung tâm” trong các hoạt động dạy trẻ chính là điểm
đổi mới của giáo dục giai đoạn hiện nay. “Lấy trẻ làm trung tâm” nghĩa là
mọi hoạt động đều hướng vào trẻ, lấy trẻ làm chủ thể của hoạt động, trẻ được
tự mình tìm tòi, khám phá, tự đặt ra các tình huống, câu hỏi mà trẻ thắc
mắc… Còn giáo viên lúc này đóng vai trò hướng dẫn, gợi mở cho trẻ hoạt

+ Trò chơi củng cố: Cho trẻ chơi trò chơi “Đội nào nhanh nhất” để
chọn những món đồ theo yêu cầu của cô trong phạm vi 3. Và trò chơi “ Mở
cửa về nhà” để củng cố khả năng đếm của trẻ và khả năng nhận biết chữ số 3.
* Với hoạt động dạy trẻ “nhận biết, phân biệt hình vuông, hình chữ nhật”:
- Chuẩn bị: Tôi chuẩn bị 2 bức tranh cho trẻ ghép hình ngôi nhà để ôn
nhận biết hình vuông, hình chữ nhật; Mỗi trẻ một rổ có hình vuông, hình chữ
nhật, 2 ngôi nhà có cửa hình vuông, hình chữ nhật…
- Cách tiến hành:
+ Trước tiên cho trẻ đọc thơ “Em yêu nhà em”;
+ Cho trẻ chia thành 2 đội lên lấy tranh về ghép và giới thiệu xem tranh
của đội mình được ghép từ những hình gì?
+ Cho trẻ nhận xét đặc điểm các hình vuông, chữ nhật và phân biệt 2
hình theo sự hướng dẫn và gợi ý của cô.
10


+ Cuối cùng cho trẻ chọn hình theo yêu cầu của cô và về đúng ngôi nhà
có ô cửa còn thiếu giống như hình trẻ có trong tay.
* Với hoạt động “Dạy trẻ phân biệt tay trái, tay phải và các phía”.
Chúng tôi sử dụng các bài thơ, ca dao, đồng dao, âm nhạc vào hoạt
động này giúp trẻ hứng thú khi vào giờ học.
VD: Dạy trẻ: Nhận biết phân biệt tay phải tay trái của bản thân.
Khi tổ chức thực hiện hoạt động này, tôi đã sử dụng hoạt động âm nhạc
vào phần gây hứng thú: Hát và vận động bài “Tay thơm tay ngoan”. Khi vận
động tôi quy định cho trẻ tay phải đưa ra trước còn tay trái đưa ra sau. Tôi
nhận thấy trẻ rất hứng thú khi thực hiện. Qua đó giúp trẻ nhận biết nhanh về
tay phải, tay trái của bản thân trẻ.
VD: Dạy trẻ phía trước phía sau của bản thân tôi đã sử dụng câu
chuyện “ Nhổ củ cải”. Cho trẻ làm động tác nhổ củ cải sau đó hỏi trẻ:
+ Phía trước con có ai?

bản thân mình.
*Hoạt động ngoài trời: Khi cho trẻ quan sát xe máy tôi cho trẻ gọi tên
các bộ phận của chiếc xe máy và nêu đặc điểm của các bộ phận đó. Mỗi lần
mời trẻ lên tôi cho trẻ xác định hướng cơ bản của bản thân trẻ và của các bạn
khác với đồ vật như:
+ Xe máy ở phía nào của con?
+ Cho trẻ đếm các bộ phận trên xe máy…

12


Qua những thao tác như vậy không chỉ giúp trẻ khắc sâu kiến thức về
cách đếm và định ướng không gian mà còn giúp trẻ hứng thú, tự tin khi làm
quen với toán.
* Thông qua hoạt động khám phá khoa học.
- Với chủ đề “Thế giới động vật” khi học về các con vật nuôi trong gia
đình có thể đếm số lượng, so sánh các nhóm con vật nuôi trong gia đình.
Qua hoạt động này giúp trẻ có kỹ năng đếm và so sánh thành thạo hơn.
- Cho trẻ đếm khi quan sát bể cá (có thể dùng bể cá thật hoặc tranh vẽ bể
cá). Có thể cho trẻ đếm số cá trong bể và thêm bớt số cá trong bể hiện có. Từ
đó củng cố kĩ năng đếm và thêm bớt cho trẻ.
* Thông qua hoạt động làm quen văn học:
VD: Khi kể câu chuyện “Món quà của cô giáo” tôi cho trẻ đếm số nhân
vật và thứ tự sắp xếp của các nhân vật. Từ đó giúp trẻ củng cố kĩ năng đếm và
kĩ năng sắp xếp theo thứ tự….
2.3.5. Tích cực làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động dạy trẻ
“Làm quen với toán”.
Để thực hiện tốt hoạt động dạy trẻ “làm quen với toán”, bản thân tôi luôn
quan tâm và chú trọng với việc “ làm đồ dùng đồ chơi” phục vụ cho việc dạy
trẻ. Có đủ đồ dùng, đồ chơi cho hoạt động thì người dạy mới đạt hiệu quả cao

phương tiện giao thông và trò chuyện về chúng. Khi vào bài mới tôi trình
14


chiếu các hình ảnh về các phương tiện giao thông một cách lần lượt với các
hiệu ứng khác nhau. Khi đó tôi thấy trẻ rất chú ý quan sát và thực hiện thao
tác đếm, thêm bớt…theo yêu cầu của cô một cách nhanh nhẹn và hứng thú.
Tôi cũng nhận thức được rằng, trong quá trình dạy trẻ không nên quá
lạm dụng công nghệ thông tin vào trong quá trình tổ chức hoạt động. Không
phải tất cả các tiết dạy khi dạy trẻ có ứng dụng công nghệ thông tin đều mang
lại hiệu quả tốt. Vì vậy, khi lựa chọn nội dung để đưa vào ứng dụng công
nghệ thông tin cần phù hợp với nội dung bài dạy và lượng kiến thức cần cung
cấp cho trẻ.
2.3.7. Phối hợp với phụ huynh.
Trong các buổi họp phụ huynh tôi đã giành thời gian để tuyên truyền,
nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tổ chức hoạt động dạy trẻ mẫu giáo 4- 5
tuổi “làm quen với toán”. Tôi luôn cố gắng phân tích cho phụ huynh hiểu
việc giúp trẻ có được các kĩ năng đếm, nhận biết hình, định hướng không gian
cần thiết… chính là một trong những thao tác giúp trẻ phát triển nhận thức và
hoàn thiện nhân cách trong cuộc sống.
Tôi thường xuyên thông báo các nội dung về việc tổ chức hoạt động
dạy trẻ “làm quen với toán” cho trẻ để phụ huynh nắm được và phối hợp
cùng cô giáo dạy trẻ thêm ở nhà.
Tôi thường xuyên kêu gọi phụ huynh hỗ trợ nguyên vật liệu sẵn có ở
địa phương, đóng góp kinh phí để mua sắm cho trẻ có thêm nhiều đồ dùng, đồ
chơi cần thiết phục vụ cho hoạt động “làm quen với toán” của trẻ.
Thường xuyên trao đổi với phụ huynh, cho phụ huynh xem các bài tập
củng cố của trẻ để phụ huynh biết về khả năng và mức độ phát triển của con
em mình. Từ đó có biện pháp phối hợp giữa cô giáo và phụ huynh để bồi
dưỡng và giúp đỡ trẻ trong các hoạt động “làm quen với toán” tiếp theo.

Tỷ lệ
30/50
60%
35/50
70%
40/50
80%
30/50
60%
16

Cuối năm
Số trẻ
Tỷ lệ
42/50 84%
46/50
92%
48/50 96%
46/50
92%


Định hướng trong không gian
30/50
60%
46/50
Trẻ tích cực tham gia hoạt động học
40/50
80%
48/50

không gian, nhận biết, phân biệt các hình…cả trẻ được nâng lên rõ rệt. Đó

17


cũng là niềm vui, là sự khích lệ to lớn đối với mỗi giáo viên trong quá trình
dạy trẻ. Chính những kết quả đó là động lực khuyến khích tôi sáng tạo và vận
dụng tích cực những biện pháp trong sáng kiến vào việc giảng dạy để các giờ
học toán của trẻ ngày càng hay hơn, hứng thú hơn, và kết quả thu được trên
trẻ ngày càng cao hơn nữa.
Sau nhiều năm liên tục dạy trẻ ở độ tuổi mẫu giáo, tôi mạnh dạn đưa ra
một số biện pháp như trên nhằm nâng cao chất lượng trong việc tổ chức hoạt
động dạy trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi “làm quen với toán”. Theo tôi, các biện pháp
tôi đưa ra có thể ứng dụng trong việc tổ chức hoạt động dạy trẻ Mẫu giáo 4- 5
tuổi “làm quen với toán” tại trường mầm non Ngô Quyền nói riêng và các
trường mầm non trong Thành phố Bắc Giang nói chung;
* Bài học kinh nghiệm:
Từ vấn đề nêu trên, tôi cũng mạnh dạn rút ra một vài kinh nghiệm nhỏ
như sau:
- Giáo viên phải có trình độ chuyên môn vững vàng, phải nhiệt tình, có
tinh thần trách nhiệm cao trong việc dạy trẻ.
- Giáo viên phải nắm chắc kiến thức và tích cực đổi mới hình thức tổ
chức, sáng tạo hơn trong từng tiết dạy, để trong mỗi hoạt động dạy trẻ “Làm
quen với toán” thực sự thu hút được trẻ tham gia vào hoạt động và kết quả đạt
được trên trẻ là tốt nhất.
- Luôn tạo cho trẻ một môi trường tốt nhất để trẻ học và chơi.
- Giáo viên biết thiết kế và chuẩn bị chu đáo các điều kiện cho trẻ trong
khi trẻ tham gia hoạt động làm quen với toán.
- Chú ý cách xử lý các tình huống sư phạm khi dạy trẻ.
- Giáo viên cần áp dụng những phương pháp khác nhau để phát triển tính

Người viết

Nguyễn Thị Phương Thùy
4. Tài liệu tham khảo.

19


[3] (2000) Toán và phương pháp hình thành biểu tượng Toán cho trẻ
mẫu giáo. Đinh Thị Nhung- NXB Đại Học Quốc Gia Hà Nội;
[4] (2003) Phương pháp hình thành biểu tượng toán cho trẻ mẫu giáo.
Đinh Thị Minh Liên- NXB Đại Học sư phạm;
[1] (2009) Tạp chí giáo dục mầm non số 2, Bộ giáo dục và đào tạo;
[2] (2010) Tạp chí giáo dục mầm non số 1, Bộ giáo dục và đào tạo;
[5] Hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục Mầm non;

5. Đánh giá của hội đồng khoa học.
20


HỘI ĐỒNG KHOA HỌC TRƯỜNG MẦM NON NGÔ QUYỀN
Đánh giá đề tài, SKKN đạt: …………..điểm; Xếp loại: đạt bậc……………
TM. HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
CHỦ TỊCH

HIỆU TRƯỞNG
Vũ Thị Liên
HỘI ĐỒNG KHOA HỌC PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ BẮC GIANG
Đánh giá đề tài, SKKN đạt: …………..điểm; Xếp loại: đạt bậc……………
TM. HỘI ĐỒNG KHOA HỌC