Đề thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm 2008-2009
Môn: Ngữ văn. Thời gian: 120 phút.
Đề ra.
Câu1.( 2 điểm )
1.1.Hãy kể tên các kiểu văn bản trong chơng trình ngữ văn THCS ?
1.2. ở lớp 9, em đã học các văn bản nghị luận nào? Nêu tên văn bản và tác giả?
Câu2. ( 2 điểm ): Cho đoạn văn sau: Mùa xuân xôn xao, phơi phới. Những hạt ma bé nhỏ, mềm mại,
rơi mà nh nhảy nhót. Hạt nọ tiếp hạt kia đan xuống mặt đất (...). Mặt đất đã kiệt sức bỗng thức dậy, âu yếu
đón lấy những giọt ma ấm áp, trong lành. Đất trời lại dịu mềm, lại cần mẫn tiếp nhựa cho cây cỏ. Ma mùa
xuân đã mang lại cho chúng cái sức sống ứ đầy, tràn lên các nhánh lá mầm non. Và cây trả nghĩa cho ma
bằng cả mùa hoa thơm trái ngọt. ( Tiếng ma- Nguyễn Thị Thu Trang )
2.1. Xác định và nêu ngắn gọn tác dụng của biện pháp tu từ từ vựng đợc dùng trong đoạn văn trên?
2.2. Chỉ rõ tính liên kết của đoạn văn?
Câu3.(6 Điểm)
3.1.Viết một đoạn văn ngắn giới thiệu về truyện Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê?
3.2. Tình cảm cha con ông Sáu và bé Thu qua Chiếc lợc ngà của Nguyễn Quang Sáng? Em rút ra đợc
bài học gì cho bản thân?
Gợi ý lời giải:
Câu1 (2 điểm)
1.1. Sáu kiểu văn bản THCS:
-VB tự sự, VB miêu tả, VB biểu cảm, VB thuyết minh, VB nghị luận, VB điều hành(Hành chính- công vụ)
1.2. Các VB nghị luận đã học ở lớp 9:
-Bàn về đọc sách( Chu Quang Tiềm),Tiếng nói của văn nghệ(Nguyễn Đình Thi), Chuẩn bị hành trang vào
thế kỉ mới( Vũ Khoan),Chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông-Ten(Hi- Pô- lít Ten).
Câu2(2 điểm)
2.1 Xác định và nêu ngắn gọn tác dụng của các biện pháp tu từ từ vựng.
-Phép nhân hoá: Làm cho các yếu tố thiên nhiên( ma, đất trời, cây cỏ ) trở nên sinh khí, có tâm hồn.
-Phép so sánh: Làm cho chi tiết, hình ảnh ( Những hạt ma trở nên cụ thể, gợi cảm).
2.2. Chỉ rõ tính liên kết của đoạn văn;
-Liên kết nội dung:Các câu trong đoạn cùng phục vụ chủ đề của đoạn là miêu tả ma mùa xuân và sự hồi
sinh của đất trời. Các câu trong đoạn cũng đợc sắp xếp theo một trình tự hợp lí

a1-Làn thu thuỷ nét xuân sơn
a2-Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.
Nêu nghĩa của mỗi từ xuân ấy ?
b. Các tổ hợp từ sau đây là tục ngữ hay thành ngữ:
- Màn trời chiếu đất.
- Nớc mắt cá sấu.
Nghĩa của mỗi hợp từ ấy ?
Câu2 ( 2 điểm )
Cảm nhận của em về đoạn thơ sau: Ngày xuân con én đa thoi
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mơi
Cỏ non xanh tận chân trời
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa
( Cảnh ngày xuân-Truyện Kiều- Nguyễn Du )
Câu3 ( 1.5 điểm )
Cách đặt nhan đề tác phẩm Bài thơ về tiểu đội xe không kính có gì khác lạ? Hãy làm rõ giá trị độc đáo
của cách đặt tựa đề ấy( Diễn đạt không quá một trang giấy thi )
Câu4 (5 điểm)
Phân tích vẻ đẹp nhân cách, tâm hồn của nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của
Nguyễn Thành Long ?
Gợi ý cách giải:
Câu1 ( 1.5 điểm)
a. Nêu đợc nghĩa gốc và nghĩa chuyển:
a1. Xuân: Nghĩa gốc.
a2. Xuân: Nghĩa chuyển.
* Nghĩa của từ xuân ở đây là chỉ tuổi trẻ.
Câu2. (2 điểm)
MB: Giới thiệu khái quát tác giả, truyện kiều, đoạn trích, dẫn đoạn trích
TB: Cần phân tích:
-Hai câu thơ trớc: Vừa miêu tả không gian và thời gian
Ngày xuân thấm thoát trôi mau, tiết trời đã chuyển sang tháng ba, tháng cuối mùa xuân, những con én bay