B() GIAO Dl}C VA I>AO T ~0

[l
l

,

'

TRUONG

D~I

.

K

,...,

.,

H(>C KINH TE TP. HO CHI MINH

~

•

VOMINHSANG

(


.

l

,..

'

?

CHUYEN NGANH: QUAN TR~ KINH DOANH
"

•

MA s6: 60.34.05

,'
LUAN
. VAN THAC
. Si KINH TE

NGUOI HlJONG DAN KHOA HQC:
TS. NGO QUANG HUAN

f

"

•

va nang len m(lt bu6'c dang k~. Do Ia thanh t\fll cua dfnh hu6'ng phat tri~n kinh
te dung dan CUa nUOC ta, cac thanh phftn kinh te phat huy dUQ'C the m~nh, tit~m
nang va co nhiffig dong gop to l6'n vao cong cu(lc phat tri~n kinh te- xa h(lt D~c
bi~t, thanh phftn kinh te ngoai quoc doanh phat tri~n m~nh, ket qua d~t duqc

rat dang dUQ'C khich ·~, th~ hi~n ca ve so luqng va chat luqng. Khdng dfnh vf tri,
vai tro quan tr~mg doi Vffi Sl! tang trUOng va phat tri~n cao Va 6n dfnh Clla nen
kinh te dat nu6'c. Do v:)y, trong djnh hu6'ng phat tri~n nen kinh te nhieu thanh
phan theo co che thi trubng c6 SI! quan li va dieu tiet cua Nha nu6'c, doi tuqng
doanh

nghi~p

ngoai quoc doanh rna tr(;mg tam Ia doanh

nghi~p

nho va vira tiep

t\(C dUQ'C quan tam va dUQ'C h6 trQ' phat tri~n.
Thm gian qua, ben

c~nh

nhiffig ket qua

d~t

duQ'c thi doi tuqng doanh



tlnh hinh khffi nghi~p va hinh thanh phat tri~n cua doanh nghi~p chUa CO SI!
danh ghi XaC thl!C. Si! trang bj Ve t6ng th~ fJ moi trUOng kinh doanh, phap ly,
van de ve t6 chuc quan trj doanh nhu the ni10 Ia phu hQ'P va d~t hi~u qua cling
chua duqc c:)p nh:)t va ph6 bien r(lng rai. Hay sl! dfnh hu6'ng phat tri~n d~ phil
hQ'p v6'i quy ho~ch phat tri~n cua nen kinh te ho~c d~ phil hQ'p v6'i xu the rna
Ctra hQi nh:)p thi doanh nghi~p can CO SI! chuftn bf va xay dl!Dg tl:)e nao cho ho~t
d(lng khOi nghi~p va t6 chuc quan trf doanh nghi~p dUQ'c hi~u qua, d~ doanh
nghi~p hinh thanh, phat tri~n va co du sue c~nh tranh Ia van de can dUQ'C

nghien Ctlu. I)~ tiep t\(C phat tri~n doi tUQ'Ilg doanh nghi~p ngoai quoc doanh ca
ve luqng Ian ve chat, rna trQng tam Ia DNNVV.
Xuat phat tir nh:)n thuc tren, toi ChQn de tai lu:)n van tot nghi~p: "KH(H

NGHI~P- TO CHUC QUAN TRl DOANH NGHI~P NHO VA VUA 0 VI~T NAM;,.
M\(C tieu cua de tai nham di vao tim hi~u thl!C tr~ng cong tac khOi nghi~p,
t6 chuc quan trj doanh nghi~p nho va vira

aVi~t Nam trong thOi gian qua d~ co


th~ nh(m djnh ra nhfmg kh6 khan va ton t~i lam cho nhfmg danh ghi, de xm1t
gop ph~n cho cong bic ho~ch dfnh khOi nghi~p, t6 chuc qmin trf doanh nghi~p
co nhfmg chuftn Hie nhat djnh giup cho ho~t d«)ng kinh doanh d~t hi~u qua va
doanh nghi~p du SUC c~nh tranh tren thf .trUOng Va d~ tiep ti,J.C khfing dfnh Va
nang cao vf trf, vai tro doi v6i st,r phat tri~n kinh te- xa h«)i nu6'c nha.
Doi tUQ'Ilg nghien CUu cua de tai Ia cac doanh nghi~p nho va vira 0 Vi~t
Nam trong vi~c khOi. nghi~p va ho~t d«)ng djnh hlnh ve t6 chuc quan trj trong
doanh nghi~p tren cac g6c dQ ve markering, ban hang, san xuat, nhan st,r, tai
chfnh trong thOi gian qua. Tren ca so danh gia nhfmg ton t~i va h~n che d~ c6

ljch sir, phuang phap so sanh t6ng hqp, phuang phap thong ke phan tich, tham
khao

y kien

chuyen gia, chu doanh nghi~p, phuang phap dt,r bao, ... 1>~ nh(tn

djnh va de xuat giai phap cho de tai.
Do tfnh chat va muc dQ cua van de nghien CUll 0 goc dQ t6ng th~ va bao
quat, nen de tai dt,ra tren C
echien Iuqc ------------------------------------------------------· -- 2

1.2.4.2. Khai lu~n e qmin trf chien Iuqc ----------------------------------------- ---- 3
1.3. CO SO LY LU~N VE T6 CHlJC QUAN TR~ DOANH NGHI~P------~--- 3
1.3.1. Khai lu~n ve qmin trf marketing------------------------------------------------- 3
1.3.1.1 Khai lu~n ve marketing ------------------------------------------ --------------- 3
1.3.1.2. Khai lu~n ve quan trf marketing------------------------------------ ---------- 4
1.3.2. Nhfi'ng khai lu~n ve t6 chuc quan trf va quan trf nhan S\1' -------- --------- 5
1.3.2.1. Khai ni~m, m\(C tieu, nguyen tac va cac ki~u cua t6 chuc------- --------- 5
1.3.2.2 Thiet ke t6 chuc cong vi~c -------········-······-·············-········· ••••••••• 6
1.3.2.3. Nhiing khai lu~n ve quan trf nhan 1\l'C ---------------------------- ---------- 6
1.3.3. Khai lu~n ve quan trf san xuat ----~------------------~-------------· ----------- 7
1.3.3.1. Khai

ni~m

ve quan trf san xuat----------------------------------- •••• ;. ________ 7

1.3.3.2. Ho~ch dfnh san xuat san phftm--------------------------------- --------------- 8
1.3.3.3. Ho~ch dfnh ton kho nguyen v~t li~u------------------------ ------------------ 8
1.3.4. Khai Iu~n ve ke tmin - tai chinh doanh nghi~p ----------· -------------------- 9
1.3.4.1. Khai ni~m ve ke toan ------------------------------------ ----------------------- 9
1.3.4.2. Nhiing khai ni~m ve tai chinh --------------------- --------------------------- 9
1.3.4.3. Khai lu~n ve bao cao tai chinh -·-··---------- .. -------------------------------- 9


1.3.4.4. Bao cao ket qua kinh doanh --------------------·------------------------------- 10
1.3.4.5. Bao cao Juan chuy~n tMn t~ ----------------------------------------------------- 10
1.3.4.6. Danh gia hi~u qua Uti chinh ciia doanh nghi~p ----------------------------- 10
CHlJONG 2 : THVC TR~NG VE KHCH NGHII;:P VA T6 CHirC QUAN TRl


NVV

0

VII;:T NAM --------------------------------------------------------------------------------- 28
3.1.1. Quan di~m phat tri~n DNNVV -------------------------------------------------- 28
3.1.2. D!nh hinh chien luq-c phat tri~n cho DNNVV --------------------------------- 29
3.1.2.1. Danh gia nhihtg van d~ C
ap li quan li Nha mr6'c -------------------------------- 63

d~Jn

~U~N -------------

ket qua------------------------------------------------- 64
---------------------------------------------------------- 67


CHlJONG 1

COS6LfLU!NV~DOANHNGH~PVACACYfUT6COBANL~NQUAN
DfN TO CHU'C - QUAN TRf DOANH NGHIJ:;P
1.1. NHUNG KHAI LU!N V~ DOANH NGHI:¢P
1.1.1. Khai ni~m ve doanh nghi~p nho va vira (DNNVV)
- Doanh nghi~p, Ia t6 chuc kinh te c6 ten rieng, c6 tai s{m, c6 trv

sa giao djch 6n

djnh, dUQ'C dang ky kinh doanh theo quy djnh cua phap lm~t nhi\m ml)C dich thJ!C hi~n
cac ho~t d(mg kinh doanh (1).
Theo quy djnh cua phap lu:)t, doanh nghi~p c6 cac quyen va nghia Vl) duqc Nha
hii'u doanh nghi~p
nuac dam bao khong chi doi vm doanh nghi~p va ca cho ngum

sa

m(>t each hQ'p phap.


sa hii'u vm nhii'ng d;)c trung tieu bi~u duqc neu aphl) lvc 2.

1.2. NHUNG VAN D~ CO BAN V~ KH(H NGHI~P VA CHIEN LlJ(JC PHAT
,1!

TRIENDNNVV
1.2.1. Khai ni~m ve nha doanh nghi~p
Nha doanh

nghi~p

- ngum

t~o

dJ!Dg cong cu(>c kinh doanh mm phai doi m;)t vm

nhii'ng nguy CO', rid ro nhilm mvc dich d~t duqc lqi nhu:)n va lao m~nh bilng each
·nh:)n ra nhii'ng gia trj tiem nang va t:)p hQ11 nhii'ng nguon IJ!c d~ t:)n dvng
vi~c

tin rang h(_) lam

m}ng nh(_)C

hon, kiem duqc nhi~u ti~n bon va cam thay h~nh phuc bon so vm di lam thue. Truoc
khi lao vao m()t dlf an kinh doanh cho ho~t d()ng khm nghi~p, moi nha doanh nghi~p
ti~m

nang

d~u

phai xem xet den cac lqi ich co ban cua vi~c lam chu m()t doanh

nghi~p:

• Thm co kien t~o v:Itn m~nh ca nhan, co h()i t~o ra sl,l' khac bi~t;
• Co h()i thu duqc nhii'ng khoan lm nhu:Itn 16'n;
• Co h()i thl,l'c hi~n nhii'ng di~u ca nhan yeu thich.
- Ben

c~nh

nhii'ng thu:Itn lqi thi cling khong ich nhii'ng tro

doi voi nha doanh

nghi~p


nghi~p

ren nhii'ng nhin nh:Itn v~ ich lqi va rui ro va nha doanh nghi ~
ho~t

quyet djnh cho

d{)ng khffi nghi~p thi CaC van d~ CO' ban dUQC dUa VaO xem xet:
• Slf cong nh:Itn va bao v~ cua Nha nuoc doi vm doanh nghi~p;
• Moi truang vi mo va Slf 6n djnh cua ~hinh trj- xa h()i;
• Sl! dap (mg va ho trq cua CO' soh~ tang va phap Ii;
• Sl! phat hi~n va kien

t~o

CO' h()i kinh doanh;

• Nh:Itn d~ng va mota ich lqi va tro ng~i trong dl,l' an kinh doanh;
• Danh gia ngu6n ll,l'c va kha nang d~ dfin dat den sv phat tri~n.
1.2.4. Khai lu:Itn
1.2.4.1. Khai

v~

chien luqc va quan trj chien luqc

ni~m v~

chien luqc


• D~ thanh cong, c~n lam chu nhung nang IIJc Ioi va tay nghe gl ?
• Doanh nghi~p phai t6 chrrc vi~c phan b6 cac nguon IIJc nhu the nao?
1.2.4.2. Khai lu(m ve quan trj chien IUQ'C
• Quan trj chien IUQ'C Ia m(>t

ngh~

thu(lt va khoa hQC thiet l(lp, thtJc

hi~n

va danh

gia cac quyet djnh lien quan nhieu chrrc nang cho phep m(>t t6 chrrc d~t duqc nhfi'ng
mvc tieu de ra .
. Quan trj chiec Iuqc gon c6 ba giai do~n: thiet l(lp chien Iuqc, th\l'c hi~n chien
Iuqc va danh gia chien Iuqc. Giai do~n thiet l(lp chien luqc gom vi~c phat tri~n nhi~m
vj kinh doanh, xac djnh cac co h(>i va nguy co den tir ben ngoai, chi ro cac di~m m~nh
va yeu di~m

aben trong, thiet l(lp cac ml;IC tieu dai h~n, t~o ra cac chien IUQ'C thay the

va chQn ra nhfi'ng chien luqc d~c thu d~ theo du6i.
Qua trlnh quan trj chien IUQ'C c6 th~ dUQ'C nghien crru va rrng dl;lng vao vi~c sir
dvng mo hlnh, m6i mo hlnh bi~u hi~n m(>t lo~i qua trlnh nao d6. Minh hQa
3.1, Ia mo hlnh quan tri chien Iuqc toan

di~n


ChO IDl;IC tieu CUa ca nhfm, CUa t6 chrrc VaCUa xa h(>i (6).
· Ban chat cua marketing Ia xac djnh va thoa man dtrQ'C cac nhu c~u cua khach
hfmg tot han each cua doi thu c~nh tranh d~ kiem lui

(?).

(5): Trich dAn theo "Khai lu(m v~ quan tri chien hrQ'c", ciia Fred R. David, Chuong 2, Tr. 49- 90.
(6): Hi~p hl)i Marketing My
(7): Business Ed~e VietNam, Giao trlnh ho~ch dinh va xily dun~ chien IUQ'c marketin~. 2005.
Page3


- Moi trubng marketing Ia bao gom tat ca cac nhan to lam anh huang den kha
nang thoa man nhu cau khach hang ctia doanh nghi~p. Moi trubng marketing
baogom: moi trubng marketing vi mo va marketing VI mo. Trong d6, moi trubng
marketing vi mo gom cac yeu to dUQ'C neu 0 SO do 1: (xem SO do 1)
So do 1: Moi

- Marketing vi mo Ia toan b() nhii'ng ho~t d()ng nao d6 doanh nghi~p huang vao
vi~c hoan thanh nhii'ng mvc tieu ctia t6 chrrc thong qua vi~c dl}' toan nhu cau khach
hang va dieu khi~n Iuong san philm/djch VI} den khach hang nham thoa man nhu cau
tot bon each cua doi tho c~nh tranh thl}'c hi~n.
1.3.1.2. Khai lm)n ve quan trj marketing
- Quan trj marketing Ia m()t quy trl.nh bao gom 3 giai
do~n

c6 moi quan

h~

.'V'X0>':=»:>«

v•<>.V'>':)>V

va ngm)n Jv·c

.

I

·

thong nhat CO nhi~m Vl;l tim giai dap cho cac van de nham thoa man CaC nhu cau d~c
bi~t cua con ngum trong lien h~ h6 tuong vai cac h~ thong ho:;tt d()ng va tai nguyen
nhan II!C khac trong moi trUOng cua no(S).
- Tren nhii'ng khai ni~m lam ro ban chat cua t6 chuc, no lam thanh m()t t6 chuc
chinh th~, co cau t~o, m()t cau true vai nhii'ng chuc nang nhat djnh.
- Trong t6 chuc co CO' cau t6 chuc, Ia t6ng hqp cac bQ ph~n (ho~c cac khau) khac
nhau, duqc chuyen mon hoa va co nhii'ng trach nhi~m, quyen h~n nhat djnh, duqc bo
tri theo nhii'ng cap nham dam bao thi!C hi~n cac chuc nang quan trj.
Nhii'ng yeu cau chinh doi vai ca cau t6 chuc Ia: khoa hQc, can doi, hqp ly, linh
ho:;tt, don gian rna hi~U qua, phil hqp v

ti~n

thubng, bao

hi~m, phuc lgi. Ngay nay, ngoai lttO'ng va y~u t6 v~t chfft, nguai lao d~ng con c6 nhii'ng

mong mu6n v~ cac y~u t6 phi v~t chfft. (xem sO' d6 4)
SO' d6 4: H~ th6ng cO' cffu tra lttO'ng, thu nh~p cho nhan vien
LttO'ng cO' ban
Phvdp
Thttbng

Page 6


- Nhiing nhan to thu

tiep thu duqc tru6'c day va bay gib' to ra khong co hm)c c6 nguy co co nhii'ng
khiem khuyet (do quen, thieu hm)c khong v;)n d~;~ng du).
• Dao t~o boi du6ng: nang cao kien thll'c va nang IIJc, co tinh den sJ! phat tri~n
va cai tien cua thiet bi, v;)t tu, cong ngh~, ...
Van de dao t~o Ia m
===>

! Danh J?;ia

I.___H_i_nh_p_h_~t__,l~

1.3.3.1. Khai ni~m ve quan tri san xuat
- San xuat: theo quan ni~m ph6 bien tren the gim thl san xuat duqc hi~u Ia mng lien quan den vi~c qu{m trj cac yeo t6
dau vao,

t6 chuc, ph6i hqp nham chuy~n hoa thanh cac slm ph~m v*t chat ho~c djch

a

Vl;l VOi hi~u Smlt CaO nhat dau ra dUQ'C trinh bay chi tiet
1.3.3.2 Ho~ch djnh slm xuat san ph~m
Vi~c san xuat san ph~m dUQ'C tien hanh tren

aphl,lll,IC 4. (xem phl,lll,IC 4)

ca sa ho~ch djnh cua tien trinh ve



muc d(> t1,1' d(>ng hoa, chat IUQ'ng san ph~m hay djch Vl,l.
- Cong ngh~ san xuat: H6 trQ' cho qua trinh san xuat san ph~m dUQ'C t6i rru va
mang den chat Iuqng cao cho san ph~m vm chi phi h~. D~c bi~t Ia cong ngh~ tl! d(>ng
hoa tra nen tinh Vi han, VUQ't khoi

ph~m

Vi tirng may moe rieng

h~

rna lien ket ciJ.ng

nhau cho nhfing m1,1c tieu Ian han da tra nen ph6 bien. Ca ban co b6n Io~i h~ th6ng:
day chuyen t1,1' d(>ng, h~ th6ng hip rap t1,1' d(>ng, h~ th6ng che t~o linh ho~t, h~ th6ng
ton trfi' va phl,IC hoi t1,1' d(>ng.
1.3.3.3 Ho~ch djnh ton kho nguyen v*t Ii~u
Chinh sach ton kho rat quan trQng khien cho nha quan H san xuat, quan H
marketing va quan H tai chinh phai lam vi~c cung nhau d~ d~t den SI! th6ng nhat.
Ho~ch djnh va quan trj ton kho nham giam chi phi san xuat, chi phi ton tru. Trong

thl!c te co cac mo hinh ton kho: EOQ- Mo hinh Iuqng d~t hang kinh te ca ban; POQMo hinh Iuqng d~t hang theo san xuat; BOQ- Mo hinh hrQ'Dg dl)t himg d~ l~i; Mo hinh
khau trir theo s6 IUQ'Dg hay Mo hinh xac xuat vm thOi gian phan ph6i khong d6i. M6i
mo hinh deu co nhung dl)c trrrng tieu bi~u. Vi d1,1 ap d1,1ng mo hinh EOQ dUQ'C xay
dl!Jlg tren sao gia djnh sao:
• Nhu cau ca nam bi€t truac va khong thay d6i;
• Biet truac chu ky d~t hang, chu ky d~t hang ngan va khong thay d6i;
PageS


- Che de) ke toan Ia nhii'ng quy djnh va huang d~n ve ke toan trong mc)t linh VI!C
ho~c mc)t so cong vi~c c1;1 th~ do ca quan quan li nha nu6'c ve ke toan ho~c t6 chuc

dU
DNNVV.
- Suat sinh lai tren von c6 phan thuO'ng (ROE): do IuO'ng hi~u qua sir dl).ng von
chu so hihi cua mc)t doanh nghi~p d~ t~o ra thu nh:)p va Iai cho cac c6 dong c6 phan
thuO'ng. N6i each khac, n6 do IuO'ng thu nh~p tren mc)t dong von c6 phan thuO'ng duqc
dua vao SX- KD hay con gQi Ia muc hoan von dau tu cho von c6 phan thu

TOM TAT CHU'ONG 1
De tai t~p trung nghien CUu cac van lien quan den ho~t dc)ng khm nghi~p - t6
chuc quan trj DNNVV o Vi~t Nam do v~y cac khai lu~n va ca so ly lu~n t~p trung vao
nghien coo cac khai ni~m, khai lu~n ve doanh nghi~p, DNNVV o Vi~t Nam.
Ciing tren C
•!• Dong gop ve tang truong, phat tri~n chung cho nen kinh te

- Dat nm1c ta vm s11 chuy~n d6i kinh te theo kinh te thj tru
nliieu thanh phan, nhieu nganh nghe s{m xuat kinh doanh (xem phi) lvc 9.2.), t~o ca
ht)i phan cong l~i lao dt)ng tren ph~m vi ca nuac cho mvc tieu phat tri~n.
- Tir vi~c tang nhanh ve so luqng keo theo S\1' dong gop cho cac yeu to nhu: san
xuat nhu lao dt)ng, nguon von, tai san va ket qua san xuat kinh doanh nhu doanh thu,

a

a

thue, nt)p ngan sach cling tang len. Doanh nghi~p phat tri~n Ia yeu to quyet djnh den
S\1' tang trufing cao va 6n djnh cho nen kinh te trong nhiing nam qua
1992

199.l

.W5.U

I

3.1.17.7

I

1994

/9').~

J.3RJ.O

J.2M.9

I

I
/996

1997
··-

..


2003

10.852

648

1.764

(Ngu6n: Chuong trinh hQ'p tac dieu tra doanh nghi~p gifi'a T6ng Cl)C thong ke va IMF)

Tren nhilng dii' li~u thong ke trong thai gian qua khfing djnh vj tri, vai t~o cua
doanh nghi~p ngoai quoc doanh, rna chu yeu Ia cac DNNVV. Cimg v6i st.t gia tang
nhanh ve so IUQ'Dg thl St! dong gop cua cac doanh nghi~p ngoai quoc doanh cling tang
len dang k~. D6 Ia, g6p phan t~o ra t6ng san phfim trong nu6'c (GDP); Ia doi tUQ'Dg
dong vai tro quan trQng trong giai ph6ng va phat tri~n sue san xuat; luu thong hang
h6a; buy d