I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM
-------------------------------------

L U A CHINH

tài:
N TR
XU T GI I PHÁP B O V
XÃ CHI NG LAO, HUY

NG NÔNG THÔN VÀ
NG
A BÀN
NG LA, T

KHÓA LU N T T NGHI P

H
o
: Chính quy
Chuyên ngành : Khoa h
Khoa
ng
Khóa h c
: 2011 - 2015

Thái Nguyên, 2015

IH C



: Chính quy
: Khoa h
ng
: 43 - MT - N02
ng
: 2011 - 2015
: PGS.TS. Nguy n Th Hùng

Thái Nguyên, 2015


i

L IC
hoàn thành t

c khoá lu n t t nghi p này, d a trên s c g ng

r t nhi u c a b

thi u s

h tr c a các

th y cô, b n bè trong th i gian h c t p. V i lòng kính tr ng và bi
s c, em xin chân thành c

y giáo PGS.TS. Nguy n Th Hùng


Em xin c
dân Chi

u ki

c ti p

t quá trình th c t p t i phòng.

i các bác, cô, chú, anh ch cán b UBND xã và nhân
o nh

u ki n t t nh

em th c hiên

tài này.
C

ng viên em trong

su t quá trình h c t p. Trong su t quá trình th c t
g ng h

tránh kh i nh ng thi u sót.

Em kính mong các th y cô giáo và b
lu n t t nghi p c

khoá

ng ngu

c th i c a các h

B ng 4.9. Tình hình nhà v sinh c a h

............... 41

....................................... 43
............................................ 44

B ng 4.10. Tình hình s d ng phân bón c a các h

........................ 45

d ng thu c BVTV.......................... 46

B ng 4.12. Tình hình s c kho c a các h
B ng 4.13. Nh n th c c

.......................... 40

c th i t các h

rác th i c a các h

B ng 4.11. Tình hình các h

.................... 38


i g m sàn.............................................................. 33

th hi n tình hình nuôi nh t, gia súc, v t nuôi c a các h
i các b

i Thái........................................................ 34

Hình 4.4. Bu c gia súc g n nhà . .................................................................. 35
Hình 4.5. Th rong v t nuôi, v t nuôi t ti n th
Hình 4.6. Bi

th hi n tình hình nuôi nh t, gia súc, v t nuôi c a các h
i các b

Hình 4.7. Bi
h
Hình 4.8. Bi

ng xóm .......... 35

i mông ...................................................... 36

th hi n t l ngu

cs d

ng c a các

........................................................................................ 37
th hi n t l ch


.......... 43

Hình 4.13. Bi

th hi n t l ki u nhà v sinh c a các h

......... 44

Hình 4.14. Bi

th hi n tình hình s d ng phân bón c

......... 45

Hình 4.15. Bi

th hi n tình hình s d ng thu c BVTV c

Hình 4.16. Bi

th hi n tình hình s c kho c

Hình 4.17. Mô hình RHình 4.18. C u t

c th i t

... 46

....................... 47


c th i b ng bãi l c ng m và th c v t thu sinh..... 57

quy trình x lý rác th i, phân gia súc v t nuôi làm phân bón
compost ............................................................................................ 58
Hình 4.24. Mô hình nhà v sinh t ho
Hình 4.25. mô hình nhà ti

.............................................. 60
c ch d ng tro .............. 61


v

DANH M C CÁC T

CSSKSS

:
:

FAO

VI T T T

c kho sinh s n
ng sinh h c

: T ch



Trang
L IC

.................................................................................................... i

DANH M C CÁC B NG................................................................................ii
DANH M C CÁC HÌNH................................................................................iii
DANH M C CÁC T

VI T T T .................................................................. v

M C L C........................................................................................................ vi
PH N 1: M

U.......................................................................................... 1

tv

................................................................................................... 1

1.2. M c tiêu c

tài ..................................................................................... 2

1.3. Yêu c u c

tài ...................................................................................... 3
tài....................................................................................... 3


NGHIÊN C U............................................................................................... 19
i

ng và ph m v nghiên c u............................................................ 19
ng nghiên c u............................................................................ 19

3.1.2. Ph m vi nghiên c u............................................................................... 19


vii

m và th i gian nghiên c u ............................................................ 19
m nghiên c u ............................................................................. 19
3.2.2. Th i gian nghiên c u ............................................................................ 19
3.3. N i dung nghiên c u................................................................................ 19
u.......................................................................... 20
3.4.1.

p s li

p..................................................... 20

p tài li u th c p .................................................. 20
y m u và phân tích ....................................................... 20
............................................................ 21
ng kê và trình bày s li u........................................... 21
PH N 4: K T QU NGHIÊN C U .......................................................... 22
u ki n t nhiên, kinh t và xã h i xã Chi ng Lao - huy
t


ng và suy

a bàn................................................................... 29

4.2.2. Thói quen th rong, nh t v
ng xung quanh, ngu

n ch

n ...... 29

i g m sàn gây

ng

n môi

c sinh ho t...................................................... 31


viii

4.3. Hi n tr
t
4.3.1. V

a bàn xã Chi ng Lao - huy

ng La -


ng

......................................................................................................................... 49
..................................................................................... 49
xu t m t s gi i pháp b o v và qu

ng ...................... 50

PH N 5: K T LU N VÀ KI N NGH ..................................................... 63
5.1. K t lu n .................................................................................................... 63
5.2. Ki n ngh .................................................................................................. 64
TÀI LI U THAM KH O ................................................................................


1

PH N 1
M

U

tv
Nhìn chung nông thôn Vi t Nam có c nh quan thiên nhiên phong phú,
ng, giàu giá tr

c

m khác nhau v

u ki n thiên nhiên, kinh t - xã h i, cho nên các vùng

cv b ov

ng, nên h

ng tu ti n theo thói

, khi g p n ng b c mùi, g

r a trôi làm ô nhi m

c. Hay t p quán nuôi nh

i dân

i g m sàn làm ô nhi m môi

ng s ng c
b c

ng La

ng h xí t m
c làm g n nhà b c mùi hôi th i ho c không có h

i ti n t

i r ng khi g

r a trôi làm ô nhi m ngu


máng ho
ng tr c ti p t i ngu
lo i b nh t

y....

nh

c sinh ho t hàng ngày và là ti

phát sinh các

i nông dân không th nh n th

Ngoài ra, t i các vùng nông thôn mi
các lo i rác th

c.
a bàn xã Chi ng Lao,

i dân t do v t các lo i rác th i
ng v t nuôi b ch

dùng ph th i c

ng xung quanh, c ng v i phân gia súc, gia c
ng s ng thêm ô nhi m. M t khác, làm nông nghi p không ch
d a vào m y lo i cây tr

mà ph

ti n hành th c hi

n tr

xu t gi i pháp b o v

a bàn xã Chi ng Lao - huy n

ng La - t
1.2. M c tiêu c

tài

- Tìm hi u v m t s thói quen c a các dân t
ng x

ng.

- huy

n tr
ng La - t

-

a bàn xã gây nh

ng nông thôn t i xã Chi ng Lao

La.

thông tin c n thi t cho vi
- Các ki n ngh

i phù h p v

có tính kh thi cao.
tài
-

c t p và nghiên c u khoa h c:

+ Nâng cao ki n th c, k

m th c t ph c v cho

công tác sau này.
+ V n d ng

c các ki n th

-

c ti n:

+ K t qu c

s góp ph

i dân v vi c b o v



là y ban nhân dân

ng và làm vi c c a m t c

ng bao g m ch

y u là nông dân, là vùng s n xu t nông nghi p
h t

ti p c n th

u

s n xu t hàng hóa th

v i thành th .
-

ng bao g m các y u t t nhiên và v t ch t nhân t o bao
i, có

c

i s ng, s n xu t, s t n t i, phát tri n

i và sinh v t. (Lu t b o v
- Ho

lành, s

c nhu c u c a th h

n kh

ng nhu c

k t h p ch t ch , hài hoà gi a
m ti n b xã h i và b o v
- Ô nhi

a các th
ng kinh t , b o

ng. [11]

ng là s bi

không phù h p v i tiêu chu

i c a các thành ph
ng, gây

ng

ng x

i,

sinh v t. [11]
BVMT. Ch


ng,

ng b ô nhi

2.2. M t s

m v hi n tr ng và xu th di n bi

th gi i

c

2.2.1. M t s

m v hi n tr ng và xu th di n bi

ng trên

ng trên

th gi i
a) Khí h u toàn c u bi

i và t n xu

Vào cu i nh

c phát tán dioxit cacbon (CO2) hàng


l

i. Các nhà khoa h c cho bi t, trong vòng 100
t

ng 0,50C và trong th k này s

t 1,5 - 4,50C so v i nhi

th k XX.

t nóng lên có th mang t i

nh ng b t l
-M

c bi n có th dâng lên cao t

n 140cm, do s

và s nh n chìm m t vùng ven bi n r ng l
xu t nông nghi p, d
- Th i ti

c bi t
id

t, phun trào núi l a, ho ho
n s s ng c a loài n



ng các tia c c tím có

i và các loài sinh v

t. B c x tia c c tím có

ng, h u h t mang tính ch t phá hu

và th c v

ng tr c ti p t i

iv

ng v t

i v t li u khác, khi t ng Ôzôn ti p t c b suy
ng này càng tr nên t i t . Ví d , m c c n ki t t ng Ôzôn là

10% thì m c b c x tia c c tím

c sóng gây phá hu

x tia c c tím có th gây hu ho i m

c thu tinh th và phá ho i

võng m


ng qua quang

ng thu sinh.[9]

Ôzôn là lo i khí hi m trong không khí n m trong t
quy n g n b m

t và t p trung thành m t l p dày

km ph thu

. Vi

ng b

i ra kho ng 30 ch t h

ng NOx
o ra Ôzôn m

Ôzôn l

t nhiên

v i s c kho

cao t 16 - 40
n có

c phát tri n và nhi u


2,


7

NO, NOx) có kh

p v i O3 và bi

làm suy gi m t ng Ôzôn trong t
1994 và hi
s

i nó thành ôxy. Các ch t
t

m c cao nh

m d n. Theo Ngh

i c a Ngh

n

ng, t ng Ôzôn s

c ph c h i so v i

c nh

n Qu c t Hà Lan tham kh o l y ý ki

ng,

t màu m (g n b ng di n tích c

thoái do bàn tay c
Kho ng 910 tri
thoái

suy thoái ho c b tri t phá

i, làm m

c i t o thì qu

s n xu t nông nghi p.

tt

i di

m c trung bình, gi

c Úc) s b suy

n xu t và n u không có bi n pháp

t này s b suy thoái


i trên th gi i
i và còn ti p t c gi m

[9]


8

- S phá hu r ng v

n ra v i m

r ng có kho ng 40 tri u km2, song c
n a, trong s

cao, trên th gi i di n tích

n nay di

mt

i chi m kho ng 1/3 và r ng nhi

phá hu r ng x y ra m

c bi t

nh

nhu c u khai thác g c i và nhu c u l

gi i
S

c s ch và 50% thi u các h th ng v sinh an toàn.

c ng t ngày càng lan r

nghiêm tr
bi

c quá m c

c trên ph m vi Toàn c u. G n 20% dân s th

c dù

suy gi

n thi

c

u v

nhi

xâm nh p m n. Ô nhi

i v i các khu v c ven
c u ng là ph bi n

p trung

ng

c",
i vì v i t ng

c ng t ch chi m 2,5% t
t i

i chi m 2/3. S
tri n. Ch y u do

n 65 tri u ha r ng b m t vào nh ng

m

t

i ph
i b ô

c làm cho hàng ch c tri u

ng,... gây xu ng c

ng. Có kho ng 1 t

c


t nông nghi

ng gi

màu m

t ngày càng suy gi m.[9]

d) Ô nhi

y ra

S phát tri
ch t th

quy mô r ng

, khu công nghi p, du l ch và vi

b các lo i

t, bi n, các thu v

ngày càng r

c bi
i nhau

ng
. Nhi u v

i s ng t i

n cu i th k XX, dân s s ng

u và chi m t i 1/2 dân s th gi i.
phát tri
vùng có m

nhi u qu c gia
. Châu Phi là

th hoá kém nh
im

là 3%, s

l

Hi n nay, trên th gi i, nhi
Ví d ,

quy mô

nh là b ô nhi m.

c xác nh n 300 vùng v i di n tích 10.000 ha b ô

nhi m, tuy nhiên trên th c t có t i 50.000 - 100.000 vùng v i di n tích
kho ng 100.000ha (Bridges, 1991). Còn


i
M

s th gi i

tu i t 15 - 24 tu i.

ng 78 tri

s th gi i s

i. Theo d

m c t 6,9 - 7,4 t

s là 8 t

là 10,3 t

n 2025 dân s

i. 95% dân s
c này s ph

nghiêm tr ng c v kinh t , xã h

f) S suy gi

a nh


nh khí h u, làm s ch các ngu
t. S

ngu n v t li u quý giá cho các ngành công nghi
ngu n th c ph m lâu dài c
các gi ng loài m
d

ng c a t
c ph m, du l ch, là

i, và là ngu
c chia thành 3 d

t o ra
ng di truy n,

ng sinh thái.[9]
-

v t ch

c, h n ch

ng di truy n: V t li u di truy n c a vi sinh v t, th c v
ng nhi

cá th t o nên s

ng

ng trên c

o nên m t s

l n bao g m r
m n ch

c

i loài trong 1 vùng.[9]

ng HST: S phong phú v

i

i di truy n l i xác

ng

ng l n HST. Nh ng sinh c nh r ng

ng c

t ng

ng nhi

c, san hô và r ng ng p
t giàu có v


s

i v m t luân lý trong c

i là ngu n tài nguyên nuôi s

ng sinh v t

i.

Nguyên nhân chính c a s m
-M
-

ng do ch t phá r ng và phát tri n kinh t .
t quá m

- Ô nhi

buôn bán.
c và không khí.

- Vi c du nh p nhi u loài ngo

t

H u qu c a quá trình này không d kh c ph c, không ch gây t n th t
v giá tr

n th t không nh v kinh t .


n tích r ng ch còn 9,5 tri u ha (chi m

n nay ch còn kho ng 6,5 tri
c ar

nm

che ph
ng. Ch

ng r ng

các vùng

còn r ng b h xu ng m c quá th p. Trên th c t ch còn kho ng 10% là r ng
nguyên sinh. (Ngu n: Hi n tr n

ng Vi t Nam và nh ng l i báo

ng, 2013).[13]
S li u c a T ng c c Lâm nghi p, B Nông nghi p và Phát tri n nông
thôn cho th

nh

d ng vào nhi u m

u nh


i v i th gi i.[13]

Th

pk

chim b tuy t ch ng và 120 loài thú b di t vong. Và, m c dù có v ngh ch lý
t th c t là các trang tr

ng v

nh ng loài r n, rùa, cá s u, kh và các loài quý hi m khác vì m
m i

Vi t Nam và khu v

tr

i không h làm gi m b t tình

ng v t hoang dã trong t nhiên, mà th m chí còn làm cho v n
tr nên t i t

i nh ng trang tr

i các ho

ng

ng v t hoang dã.[13]

so v i nh ng ích l i mà chúng có th

t nhi u

Th m chí, nh ng trang tr i

ng nhanh v i t l sinh s
c

ng tiêu

n công tác b o t n vì nh ng trang tr i này liên t c nh p kh u các loài
ng v t có ngu n g c t nhiên.[13]
t ngo

l

n di n t

i nguy

ng

c ng h i d

cánh

c bi t là vi c nh p kh u 40 t

-m

i m t v i tình tr ng ô nhi m n ng n nh t
là: sông C u, sông Nhu H u

Tây Nam B

ng Nai và h th ng sông Ti n và sông

ng b ng sông C u Long. Nh

c h i, làm h y ho i ngu n th y s n và
ng s ng, s c kho c a c
d) Bãi rác công ngh và ch t th i

ng.[13]

ng tr c ti p t i môi


14

Hi n các doanh nghi p

Vi t Nam là ch s h u c

con tàu bi n tr ng t i l

t nghìn

u h t các c ng bi n trên th gi i



ng th

bi n Vi

và ch t th i. Bài h c
ng x y ra v i ngành s n xu

p l i n u nh ng dây chuy n luy n gang, thép b lo i b
l

t

n có kh
Trung Qu c

Vi t Nam.[13]

e) Ô nhi m t s n xu t nông nghi p.
Báo cáo m

a B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn cho th y,

ngu n ch t th

ng t tr ng tr
c ki

t hi u qu


m nh các bi n pháp th

ut

ng ch t th

a

[13]
p ph i v

. Vi

y

t t i các vùng nuôi tôm t p


15

y
v

m ngu

c. Cùng

ng s d ng phân bón và thu c b o v th c v t trong tr ng tr t

m t cách tràn lan, không có ki


n cho tình tr ng ô nhi

càng tr

ng i.[13]

i 13,5
ng ch t th i t s n xu t nông
ng

khu v c nông thôn ngày

n xu t hàng tri u t n phân lân t các nhà máy
l

n và Ninh

Bình). D

ng phân bón s d ng

tri u t n. (Tr

n, 2011, Vi

c ta s trên 3,5

.[5]


t. Các nhà nghiên c u v

ng x u c
[5]

ng c a m t s

ng cây

ng nitrat quá cao trong nông