Chương 1 Những khái niệm chung về nhà máy đóng mới và sửa chữa tàu thủy

1-1
Chương 1
NHỮNG KHÁI NIỆM CHUNG VỀ NHÀ MÁY
ĐÓNG MỚI VÀ SỬA CHỮA TÀU THỦY.

1.1. Những nhiệm vụ cơ bản của xưởng đóng mới và sửa chữa tàu thuỷ.
1.1.1.Công tác sửa chữa tàu thuỷ.
Như chúng ta đã biết, hiện nay số lượng tàu thuỷ trên thế giới rất lớn. Trong quá
trình khai thác, do nhiều nguyên nhân làm cho các con tàu bị hao mòn, hư hỏng cục bộ và
xuống cấp. Để tăng tuổi thọ của những con tàu, một vấn đề lớn đặt ra là cần phải sửa
chữa. Công tác sửa chữa phải đảm bảo yêu cầu kỹ thuật cao và đảm bảo thời gian sửa
chữa ít nhất, vì
đây là một vấn đề có ý nghĩa kinh tế và quốc phòng lớn.
Những nhiệm vụ cơ bản của công tác sửa chữa là: Bảo đảm sự hoạt động bình
thường của tàu trong suốt thời gian khai thác, ngăn ngừa hư hại thiết bị và vỏ tàu; Bảo
đảm thời gian sửa chữa nhanh chóng; Trang bị lại và cải tiến tính năng khai thác của tàu,
kéo dài tuổi thọ của chúng.
Trên cơ sở các nhiệ
m vụ đặt ra, công tác sửa chữa có thể phân thành 4 hình thức
sau: Bảo dưỡng; Tiểu tu (sửa chữa nhỏ); Trung tu (sửa chữa vừa); Đại tu (sửa chữa lớn).
Các hình thức sửa chữa trên mang tính định kỳ. Ngoài ra còn có những hình thức sửa
chữa không định kỳ, đó là sửa chữa những con tàu bị nạn.
1). Bảo dưỡng: là hình thức sửa chữa thấp nhất, được tiến hành một phần trong
lúc vận hành, một phần ở cảng. Công việc chủ yếu là lau chùi, kiểm tra các thiết
bị máy móc và sơn phần vỏ tàu trên mặt nước.
2). Tiểu tu: công tác này được tiến hành theo định kỳ hàng năm. Nhiệm vụ chủ
yếu là sửa chữa những hư hỏng được phát hiện trong lúc bảo dưỡng mà do thiếu
thiết bị nên chưa sửa chữa được, cạo gỉ và quét sơn phần dưới n
ước của thân tàu.

Tàu hàng có trọng tải ( 1000 tấn)
Hàng rời Hàng bách hoá
20 100 200 20 50 100 20 50 100
1970 50 15 4 33 7 2 19 2 -
1975 50 23 10 40 12 3 24 3 -
1980 45 27 10 46 16 7 28 7 3

1). Gia công cấu kiện và lắp ghép phân đoạn: Dựa vào tính chất và kích thước
của tàu cần đóng, dựa vào thiết bị nâng và vận chuyển của nhà máy, người ta
chia thân tàu thành nhiều đoạn. Trọng lượng và kích thước của các đoạn phải
tương đối đồng đều và có thể tới 300T (Xem H.I-1). Các cấu kiện được gia
công trong phân xưởng gia công, sau đó chuyển sang phân xưởng hàn để hàn
chúng thành các phân đoạn.
2). Lắp ghép thân tàu
: Sau khi các phân đoạn đã được hoàn thành, chúng được
chuyển đến vị trí lắp ghép thành thân tàu. Vị trí lắp ghép là các công trình thuỷ
công như: bệ tàu, ụ tàu, triền tàu hoặc đà tàu. Sau khi hoàn thành giai đoạn này,
người ta tiến hành thử các mối hàn kín nước, sau đó sơn phần dưới nước của
thân tàu, rồi tiến hành hạ thuỷ.
3). Trang trí thiết bị và thử nghiệm: Tàu được hạ thuỷ và đưa tới bến trang trí để
lắp máy, trang bị các thiết bị điện, hệ thống đường ống, kiến trúc phần trên
boong và quét sơn. Sau khi trang trí xong, người ta tiến hành thử máy, cho chạy
thử để phát hiện và bổ sung những thiếu xót có thể xảy ra, rồi tiến hành bàn giao
cho đơn vị đặt hàng.
1.2. Các bộ phận chủ yếu của nhà máy đóng mới và sửa chữa tàu thuỷ.
Mặt bằng bố trí các bộ phận sản xuất trong 1 nhà máy đ
óng mới hoặc sửa chữa tàu
thuỷ phụ thuộc rất nhiều vào công nghệ sản xuất như: phương pháp đóng tàu, dây chuyền
sản xuất, nhiệm vụ sản xuất của nhà máy, loại công trình nâng, hạ... Tuy thế, một cách
tổng quan ta có thể phân thành những bộ phận chủ yếu sau đây:

Trong các bộ phận kể trên, công trình thuỷ công là quan trọng nhất vì nó chiếm vị
trí trung tâm của nhà máy, giá đắt nhất lại khó thi công. Vì vậy vị trí của công trình thuỷ
công có ảnh hưởng lớn tới toàn bộ dây chuyền sản xuất của nhà máy.
1.3. Các dạng công trình thuỷ công chủ yếu trong nhà máy đóng mới và
sửa chữa tàu thuỷ.
Như trên chúng ta đã khẳng định rằng các công trình thuỷ công trong xưởng
đóng mới và s
ửa chữa tàu thuỷ là những bộ phận quan trọng nhất. Đối với các nhà máy
đóng mới chúng được dùng để hạ tàu xuống nước, còn đối với nhà máy sửa chữa chúng
được dùng để nâng tàu lên bờ để sửa chữa, cạo gỉ, hàn và sơn lại, đồng thời hạ tàu xuống
nước sau khi đã sửa xong phần dưới nước của thân tàu.
Theo nguyên tắc làm việc, các công trình thuỷ công được phân thành một số loại
sau
đây:
1.3.1. Các công trình dùng đường trượt nghiêng.
1.3.1. 1.Đà tàu
Là loại công trình mái nghiêng, chỉ dùng để hạ thuỷ tàu, nên chỉ được xây dựng ở
nhà máy đóng mới. Đà tàu bao gồm 2 đoạn: Đoạn trên khô, đồng thời là bệ đóng mới;
Đoạn dưới nước là đường trượt.
Sau khi đóng xong, tàu tự trượt xuống nước theo mái nghiêng, nhờ trọng lượng
bản thân của nó. Khi hướng trượt trùng với hướng trục dọc của thân tàu, thì đà đó được
g
ọi là đà dọc, còn khi hướng trượt vuông góc với trục dọc của thân tàu thì đà đó được gọi
là đà ngang. Đặc điểm chung của đà tàu là giá thành xây dựng hạ, kết cấu đơn giản, có
thể dùng để đóng mới loại tàu có trọng tải dưới 20000T. Nhược điểm lớn là yêu cầu khu
nước phải có kích thước lớn.
Chương 1 Những khái niệm chung về nhà máy đóng mới và sửa chữa tàu thủy

1-4
1.3.1.2. Triền tàu


Hình 1- 4 Sơ đồ ụ khô
Nguyên tắc đưa tàu vào hoặc ra khỏi ụ được tiến hành như sau:
a) Đưa tàu ra khỏi ụ. Gồm các thao tác cơ bản sau:
- Mở van cấp nước, nước tự chảy vào đầy buồng ụ, ngang bằng với mực nước bên
ngoài;
- Mở cửa ụ;
- Kéo tàu ra khỏi ụ.
b) Đưa tàu vào ụ. Thao tác theo chiều ngược lại.
- Mở cửa ụ;
-
Đưa tàu vào ụ;
- Đóng cửa ụ và bơm khô nước.
Đặc điểm chung của ụ khô:
- Có thể nâng và hạ tàu được;
- Quá trình nâng, hạ tàu đảm bảo an toàn cao không gây biến dạng thân tàu;