Giáo án ngữ văn7
Năm học 2005 2006
Phân phối chơng trình môn Ngữ Văn 7
Cả năm 35 tuần =140 tiết
Học kì I:18 tuần x tiết /tuần =72tiết
Học kì II:17 tuần x 4tiết/tuần =68 tiết
Tuần Bài Tiết
PPCT
Tên bài Ghi
chú
N
I Bài 1
1
2
3
4
Cổng trờng mở ra
Mẹ tôi
Từ ghép
Liên kết trong văn bản
II Bài2
5,6
7
8
Cuộc chia tay của những con búp bê
Bố cục trong văn bản
Mạch lạc trong văn bản
III Bài 3
9
10
11
24
Côn sơn ca.Buổi chiều đứng ở phủ thiên tr-
ờng trông ra
Từ Hán Việt (tiếp)
Đặc điểm văn bản biểu cảm
Đề văn biẻu cảm và cách làm bài văn biểu
cảm
VII Bài 7
25,26
27
28
Sau phút chia ly.Bánh trôi nớc(Tự học)
Quan hệ từ
Luyện tập cách làm văn bản biểu cảm
Trờng THCS Đức Lâm
Giáo viên : Hồ Thị Nga - 1 -
1
Giáo án ngữ văn7
VIII Bài 8
29
30
31,32
Qua đèo ngang
Bạn đến chơi nhà
Làm bài viết tập làm văn số 2 tại lớp
I X Bài 9
33
34
35
36
Thành ngữ
XIII Bài 13
49
50
51,52
Trả bài kiểm tra văn tiếng việt
Cách làm bài văn biểu cảm..
Viết bài tập làm văn số3 tại lớp
XIV Bài 14
53,54
55
56
Tiếng gà tra
Điệp ngữ
Luyện nói:Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm
văn học
XV Bài 15
57
58
59,60
Một thứ quà của lúa non cốm
Chơi chữ
Làm thơ lục bát
XVI Bài 16
61
62
63
64
Chuẩn mực sử dụng từ
Ôn tập văn bản biểu cảm
-Giáo án,Tranh ảnh về ngày khai trờng
-Tham khảo phần khái niệm văn bản nhật dụng đã học ở lớp 6
C:Các hoạt động dạy học
I/Giới thiệu bài:
-Giáo viên có thể nêu câu hỏi gợi ý.
Từ lớp 1 đến lớp 7 em đã đợc dự bảy lần khai trờng,ngày khai trờng lần nào
làm em đáng nhớ nhất? Hãy kể lại cho cả lớp nghe về kỉ niệm đó của em
-HS có nhiều suy nghĩ khác nhau-có nhiều cách trả lời
-GV: Hôm nay học văn bản này chúng ta sẽ hiểu đợc trong đêm trớc ngày khai
trờng để vào học lớp 1 của con những ngời mẹ đã làm gì và nghĩ nh thế nào?
II/Bài mới: 1.Đọc hiểu chú thích
GV đọc mẫu một lần sau đó gọi HS đọc lại.Chú ý uốn nắn những chổ HS đọc
cha đúng giọng cha chuẩn xác
-Có những từ nào trong bài em cha hiểu
-GV hệ thống lên bảng và hớng dẩn HS tìm hiểu
Em hảy nêu tóm tắt nội dung chính
của văn bản?
Văn bản cổng trờng mở ra viết về nội
dung gì?
a)Miêu tả quang cảnh ngày khai trờng
b)Bàn về vai trò của nhà trờng trong
việc giáo dục thế hệ trẻ
c)Kể về tâm trạng của chú bé trong
ngày đầu tiên đến trờng?
d)Tái hiện lại những tâm t tình cảm
của ngời mẹ trong đêm trớc ngày khai
trờng vào lớp một của con
Đêm trớc ngày khai trờng tâm trạng
=>Bài văn viết về tâm trạng của ngời
mẹ trong đêm không ngủ trớc ngày
tầm quan trọng to lớn của nhà trờng
đối với thế hệ trẻ ?
a)Mẹ nghe nói ở nhật,ngày khai trờng
là ngày lễ của toàn xã hội. Ngời lớn
nghĩ việc để đa trẻ con đén trờng,đờng
phố đợc dọnk quang đảng và không
khí tơi vui
b)Tất cả quan chức nhà nớc vào buổi
sáng ngày khai trờng đều chia nhau
đến dự lể khai giảng ở khắp các trờnh
học lớn nhỏ
c)Các quan chức không chỉ ngồi trên
hàng ghế danh dự mà nhân dịp này
còn xem xét môi trờng gặp gỡ ban
giám hiệu ,thầy .cô giáo và phụ
huynh học sinh.
d)Thế giới này là của con,bớc qua
cánh cổng trờng là một thế giới kì
=>Mẹ thao thức không ngủ,suy nghĩ
triền miên
-HS trả lời:
=>Hai tâm trạng khác nhau hoàn toàn
mẹ thì lo lắng con thì vô t thanh thản
=>Phần thì lo chuẩn bị cho con,phần
thì vì tuổi thơ áo trắng của mình sống
lại
SH thảo luận nhóm
=>Ngời mẹ không trực tiếp nói vơi
con mà đang nói với chính mình
HS nghe.
Soạn ngày /9/2007
Tiết 2: Văn bản mẹ tôi
A.Mục tiêu bài học :( nh ở tiết 1)
B.Chuẩn bị:
-Bài soạn, các tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
-Phiếu học tập,bức tranh về ngời mẹ
C.Các hoạt động dạy học
Hoạt động 1:Bài cũ:Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra đợc từ văn bảnCổng tr-
ờng mở ra là gì
GV gọi hai HS trả lời-nhận xét cho điểm
Sau khi HS trả lời GV nêu vấn đề vào bài mới.Trong cuộc của mổi chúng ta
ngời mẹ có một ví trí và ý nghĩa hết sức lớn lao,thiêng liêng và cao cả nhng
không phải khi nào ta cũng ý thức hết đợc điều đó,chỉ đến khi mắc những lỗi
lầm ta mới nhận ra tất cả.Bài văn sẽ cho ta thấy rõ đợc điều đó
Hoạt động 2:Bài mới :
I/Đọc hiểu chú thích
Giáo viên hớng dẫn HS khi đọc cần chú ý đợc những tâm t và tình cảm buồn
khổ của ngời cha trớc lỗi lầm của ngời con
GV chú ý sữa chữa uốn nắn HS những chổ đọc sai ,cha chuẩn xác
Trờng THCS Đức Lâm
Giáo viên : Hồ Thị Nga - 5 -
5
Giáo án ngữ văn7
II/Hiểu văn bản
Trong các phơng thức sau đây đâu là
phơng thức biểu đạt chính đợc dùng
để tạo lập văn bản Mẹ tôi
a)Kể chuyện ngời mẹ
=>Biểu hiện tâm trạng của ngời cha
là phơng thức biể đạt chính của văn
bản Mẹ tôi
=>Ngời cha
=>Vì hầu hết lời nói trong bài là lời
tâm tình của ngời cha
=> -Từ đầu đến sẽ là ngày con mất
mẹ
-Tiếp đến chà đạp lên tình yêu th-
ơng đó
-Phần còn lại
HS tự xác định
1)Hình ảnh ng ời mẹ
=>Thức suốt đêm có thể mất
con.sẵn sàng bỏ hêt một năm hạnh
phúc để cứu sống con
=>Dành hết tình thơng cho con,
quên mình vì con
Hs tự liên hệ
=>Hết sức đau lòng trớc sự vô lễ của
đứa con h
Hết sức yêu quý thơng cảm tới mẹ
của En- ri cô
=>Vì cha yêu quý mẹ và cũng vô
cùng yêu quý con
Cha đã thất vọng vì con h phản lại
tình yêu thơng của cha mẹ
=>Càng làm đau trái tim ngời mẹ
Trờng THCS Đức Lâm
Giáo viên : Hồ Thị Nga - 6 -
của ngời cha trong đoạn cuối
HS tựi bộc lộ
HS trả lời
HS thảo luận
=>Cha thất vọng vì con
Trái tim của ngời mẹ chỉ có chổ cho
tình yêu thơng con nếnẽ đau gấp bội
phần
HS trả lời
2.Những lời nhắn nhủ của ng ời cha
=>Dù có khôn lớn khoẻ mạnh đi
chăng nỡa.Lơng tâm con sẽ không
một chút yên tĩnh
Con hãy nghớ rằng..Tình yêu đó
=>Vì những đứa con h đốn không thể
xứng đáng với hình ảnh dịu dàng
hiền hậu của mẹ
Cha muốn cảnh tĩnh tới những đứa
con bội bạc với cha mẹ
=>Tình cảm tốt đẹp đáng tôn thờ là
tình cảm thiêng liêng nhất của cha
mẹ dành cho con
Trong những tình cảm cao quý tình
yêu thơng cha mẹ là thiêng liêng hơn
cả
=>Làm việc xấu tự thấy hổ thẹn
Rấtg đáng hổ thẹn là chà đạp lên
tình yêu thơng của cha mẹ sẽ bị ngời
khác coi thờng và lên án.
=>Là ngời nghiêm khắc ,yêu quý gia
mặt con nên không nói trực tuếp
c)Vì sợ nói trực tiếp sẽ xúc phạm đến
con
d)Vì qua bức th ngời cha sẽ nói đợc
đầy đủ sâu sắc hơn và ngời con sẽ
cảm hiêủ điều cha nói đợc thấn thía
hơn
Câu văn nào không trợc tiếp bày tỏ
thái độ của ngời cha đối với En - ri
cô
Từ văn bản này em cảm nhận đợc
tình cảm sâu sắc nào từ ngời bố?.
Theo em có gì độc đáo trong cách thể
hiện văn bản này.
Tác dụng của cách thể hiện này?
Em biết những câu ca dao hay bài hát
nào ngợi ca tấm lòng mẹ dành cho
con cái ,con cái dành cho cha mẹ
mềm mại nh khuyên nhủ
=>Ngời cha muốn con thành thật con
xin lỗi mẹ vì nhận ra lỗi lầm của
mình
=>Ngời cha hết lòng thơng yêu con
và con là ngời yêu sự tử tế căm rét
sự hỗn láo bội bạc,ngời có tính cách
yêu ghét rõ ràng
=>HS suy nghĩ trả lời
=>Th bố gợi nhớ mẹ hiền
-Thái độ dứt khoát quyết liệt của bố
tình cảm chân thành
-Ôn lại kiến thức đả học ở lớp 6 về khái niệm từ ghép?Nêu ví dụ .
(Gọi HS trả lời GV NHận xét cho điểm vào bài mới luôn
Hoạt động 2: Bài mới
HS chú ý VD SGK và trả lời các câu
hỏi:
Chú ý các từ bà ngoại và thơm phức
?Tiếng nào trong từ trên là tiếng
chính,tiếng nào là tiếng phụ?
?Em có nhận xét gì về trật tự các tiếng
trong từ ấy?
?Các tiếng trong hai từ ghép quân
áo,trầm bổng ở những VD sau có
phân ra tiéng chính tiếng phụ không?
?Các tiếng đứng sau có bổ nghĩa cho
tiếng đứng trớc không?
Nghĩa của các từ ghép này nhm thế
nào ?
Qua sự phân tích trên em hãy cho biết
I/ Các loại từ ghép ;
GV treo bảng phụ:
=>Bà ngoại=>Bà tiếng chính
Ngoại tiếng phụ
=>Thơm phức :Thơm=> chính
Phức => phụ
=>Tiếng chính đứng trớc ,tiếng phụ
đứng sau
=>GV treo bảng phụ
-Quần áo =>Chỉ quần và áo nói chung
-Trầm bổng (Âm thanh )lúc trầm lúc
bổng nghe rất êm tai
gì đó có mức độ mạnh hơn
=>Từ ghép chính phụ có tính chất
phân nghĩa
=>Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp
hơn nghĩa của tiếng chính
(GV đã phân tích ở phần I)
=>Nó có tính chất hợp nghĩa -Nghĩa
của t ghép đẳng lập khái quát hơn
nghĩa các tiếng tạo nên nó :
III/ Luyện tập :
Bài tập 1:Gv treo bảng phụ HS lên điền vào
Bài tập 2:GV treo bảng phụ HS lên điền vào :
Bài tập 3:
GV hớng dẫn HS làm
Hoạt động 3:
D. H ớng dẫn HS học ở nhà
Về nhà đọc phần ghi nhớ 1 và 2
Làm các bài tập còn lại
Soạn trớc bài:Liên kết câu trong văn bản"
Soạn ngày : /09 /2007
Tiết 4: Liên kết câu trong văn bản:
A.Mục tiêu bài học:
Làm cho HS thấy :
-Muốn đạt đợc mục đích giao tiếp thì văn bản nhất địng phải có tính liên
kết,sự liên kết đó phải đợc thể hiện trên cả hai mặt,hình thức ngôn ngữ và nội
dung ý nghĩa
-Cần vận dụng những kiến thức đã học để bớc đầu xây dựng đợc những văn
bản có tính liên kết
B.Chuẩn bị
Có phải do chép thiếu và chép sai
những từ ngữ ấy mà phần văn bản trên
đây bị mất tính liên kết không ?Vì sao
?
?Từ những VD trên em hãy cho biết
một van bản có tính liên kết trớc hết
phải có điều kiện gì?
Cùng với các điều kiện ấy các câu
văn trong văn bản phải sử dụng các
phơng tiện gì ?
=>Vì các câu văn còn khó hiểu,nội
dung cha thật rõ ràng-Đồng thời giữa
các câu cha có sự liên kết
Chỉ có các câu văn chính xác,rõ ràng
đúng ngữ pháp thì cha đảm bảo sẽ làm
nên văn bản
GV hớng dẩn HS tự rút ra
=>Các câu các đoạn liên kết với nhau
=>Không thể thành văn bản nếu các
câu các đoạn đó không nối liền nhau
Nh vậy một văn bản muốn đợc hiểu rõ
muốn thật sự trở thành văn bản thì
không thể không thể không liên kết
Bài tập 2:GV cho HS đọc bài :
=>So với nguyên văn thì những từ
những câu trong bài viết ngời chép lại
đã chép thiếu cụm từ "còn bây giờ"
chép nhầm chữ Con"đứa trẻ"
=> Những câu văn trở nên rời rạc ngời
viết cha biêt sử dụng phơng tiện liên
C.Các hoạt động dạy học
Hoạt động1: Bài cũ
-Qua văn bản Mẹ tôi em cảm nhận đợc tình cảm gì sâu sắc nhất(GV nhận xét
cho điểm )
Hoạt động 2: Giới thiệu bài mới:
Trong cuộc sống hàng ngày điều mà mọi ngời quan tâm nhất chính là cuộc
sống của trẻ em dù ở đâu trong hoàn cảnh nàoở mọi góc độ khác nhau thì cũng
cần phải quan tâm đến vấn đề này đặc biệt là trẻ em có hoàn cảnh kho
cần đáng đợc quan tâm và bảo vệ .tất cảc đó đợc thể hiện rõ trong bài học
này
Hoạt động 3 : Bài mới :
.
GV gọi HS đọc chú thích 1* ở SGK
Em hãy nêu những hiểu biết của mình
về tác giả tác phẩm
a. Tác giã:
-Khánh Hoài là GV THCS thị xã Phú
Thọ
-Ông có truyện đầu tay viết cho thiếu
nhi
b. Tác phẩm :
-Đây là tác phẩm đạt giải nhì trong
cuộc thi thơ văn viết về quyền trẽ em
Trờng THCS Đức Lâm
Giáo viên : Hồ Thị Nga - 12 -
12
Giáo án ngữ văn7
GV gọi HS tóm tắt văn bản
Truyện kể về ai?
Và nhân vật chính là ai?
=> HS thảo luận trả lời
=>Cuộc chia tay đau đớn buồn bã của
Thành VàThuỷ
=>Gia đình kinh tế khá giả bố mẹ bỏ
nhau=>Bất hạnh
=>Mẹ bắt chia đồ chơi
=>Giọng mẹ khản đặc
1.Tâm trạng của Thành -Thuỷ :
=>-Khi chia đồ chơi
-Khi đến chào cô giáo và lớp học
-Cuộc chia tay đột ngột ở giai đoạn
cuối
=>Thuỷ run bần bật,cặp mắt buồn
thăm thẳm ,khóc nớc nở-Thành nớc
mắt tuôn nh suối
=>Sử dụng nhiều từ láy
=>Vì hai anh em sông yêu thơng nhau
tình cảm với nhau ,quan tâm nhau
=>HS nêu -GV treo bảng phụ
-GV treo bức tranh hai anh em sắp
phải chia tay
HS nêu
-Thuỷ rất dận giữ không muốn chia
hai con búp bê
-Em sợ đêm không có con vệ sỹ
canh giấc ngủ cho anh
=>HS thảo luận nhanh
=>Gia đình Thành Thuỷ đoàn tụ ,hai
anh em không phải chia tay nhau
=>Để con em nhỏ cạnh con vệ sỹ
?Thuỷ và Thành có ớc mơ gì ?
=>Đoạn chia tay với cô giáo và lớp
học (HS đọc)
=>Em khóc thút thít
Thuỷ khóc nức nở
=>Cô tặng Thuỷ bút vở,tái mặt nớc
mắt giàn dụa-Cả lớp kinh ngạc sửng
sờ khóc
=>Kinh ngạc .Cảnh vật con ngời vẩn
bình thờng
-Tâm hồn nh giông bão
=> Vì sắp phải xa em
=>Cuộc chia tay cuối cùng giữa hai
anh em đây là cuộc chia tay đột
ngột .Khiến Thuỷ nh ngời mất hồn
,mặt tái xanh
=>Dặn dò anh .Để búp bê lại cho anh
=.>HS trả lời
2.Ước mơ của Thành và Thuỷ
=>Tình anh em không thể chia xa
=>Mợn đồ vật để nói con ngời đồng
thời đây muốn nói lên tuổi ngây thơ
ngộ nghĩnh đáng đợc quan tâm ,chăm
sóc vậy mà phải chịu cảnh chia li
=>HS thảo luận trả lời
=>Qua hình ảnh con búp bê cho thấy
Thành và Thuỷ có ớc mơ đoàn tụ
không phải xa nhau
Tình cảm gia đình là thứ tình cảm quý
VD:Bố cục văn bản:Đơn xin gia nhập
Đội TNTPHCM
Hoạt động 2:
Tính liên kết là sự nối liền ,các câu
các đoạn trong văn bản một cách tự
nhiên hợp lí
=>Muốn tạo đợc tính liên kết trong
văn bản cần phải sử dụng đợc những
phơng tiện liên kết về hình thứcvà nội
dung
=>GV treo bảng phụ
Thủ môn
1
2 3 =>3
7 4 5 6 8 =>5
9 10 =>2
1.trung vệ thòng .
2,3 Trung vệ dập .
4,5,6 Tiền vệ .
7,8 Hậu vệ biên .
9,10 Tiền đạo
=>Có cần vì các phần ,các đoạn ,ý tứ
trong văn bản cũng cần có trình tự tr-
ớc sau rành mạch hợp lí
=>Là sự bố trí sắp xếp các phần
,đoạn có ý tứ muốn biểu đạt thành
mổttìnhtự trớc sau rành mạch và hợp
lí
=>Quốc hiệu
Tên đơn
?Có ý kiến cho rằng phần mở bà chỉ
là sự tóm tắt ,rút gọn của phần thân
bài ,còn kêt bài chỉ là sự lặp lại một
lần nữa của mở bài .Nói nh vậy có
đúng không ?Vì sao ?
?Có bạn khác lại cho rằng nội dung
-Lời hứa -Lời cảm ơn
-Nơi ngày tháng năm
-Kí tên:
Những yêu cầu về bố cục trong văn
bản :
-Gống các ý đều đầy đủ
-Khác :Bố cục của nguyên bản .
Có 3 phần :
Còn văn bản thứ hai chỉ có hai phần
Các ý trong nguyên bản mạch lạc còn
ở văn bản 2 sắp xếp lộn xộn
*Nhận xét ở mục I2 bố cục không hợp
lí nên tối nghĩa -Các í sắp xếp không
hợp lí không đúng trình tự củathời
gian ,sự việc nên Vb trở nên vô lí
=>Có 3 phần :Mở bài 1 đoạn
Thân bài một đoạn
Kết bài một đoạn để
nhận xét văn bản
Các phần của bố cục
Mở bài ,Thân bài và kết bài trong văn
bản
Tự Sự
Mở bài:Giới thiệu sự việc
GV gọi HS đọc SGK
Hoạt động 5: Luyện tập :
GV Hớng dẫn HS làm bài tập 1:
Nừu còn thời gian làm bài tập 2 :
Kết hợp chữa bài nhận xét cho điểm :
Hoạt động 6: H ớng dẩn học ở nhà :
Về nhà đọc kỉ phần ghi nhớ :
Làm các bài tập còn lại Chuẩn bị bài mới :Mạch lạc trong văn bản
Ngày soạn : /09 /2007
Tiết 8: Mạch lạc trong văn bản
A. Mục tiêu :
-Giúp HS có những hiểu biết bớc đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết
phải làm cho văn bản có tính mạch lạc ,không dứt đoạn hoặc quẩn quanh
-Chú ý đến sự mạch lạc trong các bài tập làm văn
Trờng THCS Đức Lâm
Giáo viên : Hồ Thị Nga - 17 -
17
Giáo án ngữ văn7
B .Chuẩn bị :
SGK , SGV Ngữ văn 7 tập 1 ,bài soạn ,bảng phụ
C .Các hoạt động dạy
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
GV :Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt ,sụ phân chia . Nhng văn bản lại
không thể không liên kết .Vậy làm thế nào để các phần ,các đoạn của một văn
bản vẩn đợc phân cách rành mạch mà lại không mất đi sự liên kết chặt chẻ với
nhau để thấy đợc điều đó ta tìm hiểu nội dung bài học
Hoạt động 2:
Mạch lạc và những yêu cầu về ma chj lạc trong văn bản
Đọc tình huống ở SGK
?Xác định mạch lạc trong văn bản có
Tuần tự đi qua các phần các đoạn
trong văn bản ,không đứt đoạn
=>Em sẽ đồng ý vì nó mang tính
thuyết phục ,lôi cuốn ngời đọc văn
bản
II / Các điều kiện để một văn bản có
tính mạch lạc
-HS thảo luận -lên bảng trả lời
-HS nghe giảng
-Lên bảng làm bài
-Việc chia tay của Thành và Thuỷ
-Vai trò chính
HS nghe giảng
Trờng THCS Đức Lâm
Giáo viên : Hồ Thị Nga - 18 -
18
Giáo án ngữ văn7
hệ với nhau về không gian,về tâm lí
,về ý nghĩa ,miễn là sự liên hệ hợp lí
tự nhiên
Vậy một văn bản có tính mạch lạc thì
văn bản đó phải ntn?
* Ghi nhớ : SGK
III /Luyện tập :GV hớng dẩn HS làm các bài tập trong SGK
D . H ớng dẩn học ở nhà
-Học bài củ ,học ghi nhớ -Làm bài tập còn lại
-Xem ,chuẩn bị trớc bài mới ''Ca dao ,dân ca''
Ngày soạn : /09 /2007
Tuần 3: Bài3:
Tiết 09 -10: Ca dao -dân ca
ca này đòi hỏi phải có tính nghiêm
ngặt ,bởi khi cất tiếng hát
-Có nhiều khái niệm khác nhau về
dân ca ca dao nhng nó là những bài
hát có hoặc không có chơng khúc do
nhân dân sáng tác và lu truyền trong
nhân dân ở từng vùng từng miền có
nội dung trữ tình và giá trị đặc biệt về
nhạc gọi là dân ca
-Ca dao là nhữngbài hát có hoặc
không có chơng khúc do nhân dân
sáng tác bằng những văn vần hoặc văn
đọc để diễn đạt tình cảm =>Nó có
nội dung phong phú
GV hớng dẩn HS cách đọc -cách ngắt
nhịp
-Nhịp 2/2/2/2 hoặc 4 /4
-Giọng nhẹ nhàng ,chậm ,êm -thể
hiện tình cảm thành kính ,nhẹ nhàng
vừa tha thiết
GV đọc mẩu -gọi HS đọc bài
-Giải thích nghĩa các từ ngữ khó
Em hảy xác định cụ thể của lời ca của
bài ca dao?Vì sao em biết
Câu đầu tiên có ý nghĩa gì ?
Vật biện pháp ở hai câu tiếp theo là gì
?
Lối ví von ấy đặc sắc ntn? Em hãy tìm
một số câu ca dao tơng tự VD.
Ơn cha nặng lắm ai ơi
Câu cuốicùng nhằm khuyên con cái
điều gì?Có dọng điệu ntn ?
Mô típ chúng ta thờng gặp ở ca dao là
gì ?
Tại sao lại là chiều chiều mà là không
phải là thời gian khấc trong ngày ?
Ra đứng ngõ sau có ý nghĩa gì?
Nội dung của toàn bài ca dao là gì ?
Nổi nhớ ông bà đợc thể hiện ở bài 3
ntn ?
Em hiểu nuộc lạt là gì ?
GV giải thích thêm :
Ngày xa thờng lợp nhà bằng tranh cho
nên ngời ta lấy lạt để cột
Đây là bài ca dao nói lên tình cảm anh
em vậy tình cảm này đợc nói đến
ntn ?
=>Câu 3 có ý nghĩa chuyển tiếp để
bắt sang câu kết
=>Câu 4 là lời khuyên con cái phải có
nghĩa vụ biết ơn và kính yêu cha mẹ
=>Mô típ chiêu chiều thờng gẳp trong
ca dao trữ tình
=>Dùng thời gian ,nghệ thuật ớc lệ
,phiếm chỉ lặp lại không phải là một
chiều mà là chiều nào cũng thế
=>Nơi khuất nẽo ít ngời trong nhà để
ý đến nên ngời con dâu tha hồ tự do
A/ M ục tiêu (nh ở tiết 1)
B/Chuẩn bị
-Bảng phụ, phiếu học tập ,một số bài ca dao viết về chủ đề này
C/ Các hoạt động dạy học :
Hoạt động 1 :Bài củ:
Ca dao là gì ?Em hảy đọc 1 bài ca dao mà em yêu thích nhất
Nêu nội dung chíhh của bài ca dao đó?
HS trả lời GV nhận xét cho điểm
Hoạt động 2: Giới thiệu bài mới
Trong kho tàng văn học dân gian -Ca dao- dân ca cổ ttruyền Việt Nam ,các bài
ca về chủ đề tỳnh yêu quê hơng ,đất nớc con ngời rất phong phú .Mỗi miền qê
trên đất nớc ta đều có không ít câu ca hay ,mợt mà mộc mạc tô điểm cho niềm
tự hào của riêng địa phơng mình cụ thể qua bốn bài ca dao dới đây cho chúng
ta hiểu rõ hơn về điều đó
Hoạt động 3: Bài mới:
GV hớng dẩn HS đọc bài1 với dọng
hỏi - đáp -Hồ hởi ,phấn khởi ,tự hào
Bài 2 giọng cứng hơn hơi thách
thức ,và tự hào hơn
Bài 3 dọng gọi mời
Bài 4 dọc với nhịp 4/4/4 -ở câu 2,2
đọc chậm hơn
GV đọc một đoạn -HS đọc bài GV
nhận xét
Có từ ngữ nào các em còn khó hiểu?
Bài 1:
-HS đọcphân vai bài ca dao 1 -HS
nam đọc lờ hỏi :HS nữ đọc lời đáp
Theo em hình thức của bài ca dao có
gì đặc biệt ?vì sao ?
''và nêu nhận xét của em về cách tả
cảnh
Quan hệ giửa ngời rủ và ngời đợc rủ
ntn?
Câu hỏi ở cuối bài có gì dống câu hỏi
ở bài 1 không ?vì sao ?
Bài 3
So với hai bài trên em có nhận xét gì?
(độ dài ,cách tả ,cấu tạo)
=>Họ hỏi về núi,sông ,đất nớc
=>Thờng diển ra giữa buổi trồng
khoai gặt lúa có khi lại trông đêm
trăng sáng ở cổng làng dới gốc đa
già ,trai làng trên ,gái xóm dới ..đây
là lối sinh hoạt tinh thần
=>Mỗi câu hỏi về một địa danh
-chứng tổ ngời hỏie thật lòng với quê
hơng ,đất nớc con ngời .Mỗi câu có
một đặc điểm riêng của từng đối tợng
=>Sử dụng về các địa danh làm cho
ngời trả lời chỉ thay những từ dùng để
hỏi .nào ở đâu
Vừa thể hiện sự thử tài trí vừa để vui
chơi giao lu tình cảm
Sự hiểu biết tự hàovà yêu quý quê h-
ơng
=>ở đây "Rủ nhau " có nghĩa là cùng
nhau đi xem cảnh đẹp của một danh
lam thắng cảnh nổi tiếng giữ lòng thủ
đô Hà Nội.Cảnh đẹp ấy gắn với truyền
_Đây là lời của cô gái ,thấy cánh
đồng lúa mênh mông bát ngát thấy cô
gái với vẽ đẹp mảnh mai , trẻ trung
đầy sức sống và ngời ấy cố cảm tình
HS đọc
=>Khác dòng thơ bìnhthờng đợc kéo
dài ra khiến cho ta liên tơng tới sự dài
rộng của cánh đồng .
=>Nhìn phía nào cũng thấy mênh
mông rộnglớn của cánh đồng ,đẹp trù
phú đầy sức sống đang lên
=>Tác giả đã so sánh cô gái với "đòng
đòng" Lúa đang thì con gái chuẩn bị
trổ bông .Lúa sắp trởng thành ở đây
ngời con gái cũng vậy phới phới sức
xuân,mơn mởn nh tuổi dậy thì của
''chẻn lúa ''
Ghi nhớ :SGK
D.Hớng dẩn học ở nhà :Đọc thuộc lòng bốn bài ca dao trên
Học thuộc phần ghi nhớ :
Chuẩn bị trớc bài từ láy
Soạn ngày : /09/2007
Tiết 11: Tứ láy .
A.Mục tiêu :
Làmcho HS hiểu
Câu tạo của hai loại từ laý (Láy toàn bộ và láy bộ phận )
Hiểu đợc cơ chế tạo nghĩa của từ láy tiếng việt
Biết vận dụng những hiểu biết về cơ chế tạo nghĩa của từ lay để sử dụng tốt từ
láy :
tắc ,gâu gâu đợc tao thành do đặc
điểm gì về âm thanh và về nghiã
Các từ láy lí nhí,li ti,ti hí ,nhấp nhô
,phập phồng ,bập bềnh chỉ cái gì
So sánh nghĩa của các từ láy mềm
mại, đo đỏ với nghĩa gốc của các
tiếng gốc làm cơ sở cho chúng
=>Từ đăm đăm đợc láy lại hoàn toàn
=>Xinh xinh ,rầm rầm .
=>Từ láy toàn bộ giữ nguyên thanh
điệu chỉ nhấn mạnh trọng âm ở phía
sau
VD :đo đỏ ,khe khả ,. Có nghĩa
giảm nhẹ thăm thẳm ,sạch sành sanh
có nghĩa nhấn mạnh
2.Từ láy toàn bộ :
=>Mừu máo ,liêu xiêu
-Tiếng gốc :Mếu ,Xiêu
Tiếng láy lại tiếng gốc :Máo, liêu
Phụ âm đầu là "M" vần là "yêu"
Không còn rõ nghĩa điều này chứng tỏ
nghĩa của từ láy toàn bộ khác với
nghĩa của tiếng gốc
Ghi nhớp :SGK
II/Nghĩa của từ láy
Do sự hoà phối âm thanh giữấ các
tiếng
Chỉ vật ,âm thanh nhỏ bé
=>Chỉ vật nhẹ đang trôi nổi trên mặt
nớc