Trường THCS Thị Trấn   Giáo án Lịch sử 8

Tuần : 18
Tiết: 35
Soạn ngày.........
PHẦN HAI: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1858 ĐẾN 1918
Chương I: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP TỪ
NĂM 1858 ĐẾN CUỐI THẾ KỶ XIX
Bài 24: CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ 1858 ĐẾN 1873
I.THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức: HS cần nắm
- Nguyên nhân thực dân Pháp xâm lược Việt nam
- Quá trình thực dân Pháp xâm lược VN (Chiến sự ở Đà Nẵng và Gia Định)
- Phong trào kháng chiến của nhân dân ta trong những năm đầu thực dân Pháp xâm lược nước
ta,Triều đình nhu nhược,chống trả yếu ớt,nhưng nhân dân quyết tâm kháng chiến.
2.Tư tưởng
- Bản chất tham lam,tàn bạo,xâm lược của bọn thực dân.Tinh thần đấu tranh kiên cường bất
khất của nhân dân ta trong những ngày đầu kháng chiến chống thực dân Pháp.Ý chí thống nhất đất
nước.
3. Kỹ năng
- Rèn luyện Hs kỹ năng bản đồ,quan sát tranh ảnh lịch sử để rút ra những nhận xét minh hoạ
cho những kiến thức cơ bản của bài học.
II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Bản đồ Đông nam Á trước cuộc xâm lăng của Tư Bản phương Tây.Bản đồ chiến sự ở Đà
Nẵng và Gia Định.Tranh ảnh và cuộc tấn công của thực dân Pháp ở Đà Nẵng và phong trào kháng
chiến của nhân dân
III.NỘI DUNG BÀI MỚI
1.Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ
- Em hãy nêu những sự kiện chính của lịch sử thế giới hiện đại

Trường THCS Thị Trấn   Giáo án Lịch sử 8
? Tình hình chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858-
1859?
TL: dựa vào SGK
? Bước đầu quân pháp đã bị thất bại như thế nào.
TL: kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh thất bại,dẫm chân
tại chỗ gặp nhiều khó khăn.
Cho HS đọc mục 2 SGK
- Pháp kéo vào Gia Định vì: Nam kì là kho lúa gạo của
triều đình,nếu cắt đứt sự viện trợ lương thực của Nam
Kỳ Huế sẽ khó khăn ,lấy song Nam kì chúng sẽ đánh
sang Cam Pu Chia,Pháp phải hành động ngay vì Anh
ngấp nghé đánh Sài Gòn
? Chiến sự ở Gia Định như thế nào?
TL: Dựa vào SGK
? Trong lúc quan quân nhà Nguyễn bỏ thành mà
chạy,nhân dân ta kháng chiến ntn?
TL: Dựa sgk
? Sau khi mất thành Gia Định,Triều đình Huế chống
Pháp ntn
TL: Triều đình chỉ thủ hiểm ở Đại đồn Chí Hoà
? TDP tấn công đại đồn Chí Hoà như thế nào.
GV: hướng dẫn học sinh xem hình 84.Quân Pháp tấn
công Đại đồn.
? Tại sao Triều đình Huế ký điều ước Nhâm Tuất?
TL: Nhân nhượng cho Pháp để giữ lấy quyền lợi giai
cấp và dòng họ.
? Em cho biết nội dung của điều ước Nhâm Tuất 5-6-
1862
TL: dựa vào phần chữ nhỏ sgk

sgk)
4. Củng cố
- Nguyên nhân Pháp xâm lược Việt nam
- Nội dung hiệp ước Nhâm Tuất 5-6-1862
5.Dặn dò
Học bài làm bài tập,soạn bài mới phần II dựa vào câu hỏi từng mục bài
-------------------O0O--------------------------
Bài Tập:
Lương Văn Sơn Năm học 2008 - 2009
2
Trường THCS Thị Trấn   Giáo án Lịch sử 8
Soạn ngày: 28/12/2009
Dạy ngày:29/12/2009 Tiết 37. Bài 24: CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ 1858 ĐẾN 1873
(Tiếp theo)
II.CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TỪ NĂM
1858-1873

I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức:
- Thực dân Pháp nổ súng xâm lược, Triều đình bạc nhược chống trả yếu ớt và đã ký điều ước
cắt 3 tỉnh Đông Nam Kỳ cho Pháp.
- Nhân dân ta đứng lên chống Pháp ngay từ đầu chúng xâm lược Đà Nẵng,3 tỉnh Miền Đông,3
tỉnh Miền Tây quần chúng nhân dân là thế lực hiệu quả nhất ngăn chặn sự xâm lược của Thực dân
Pháp.
2.Tư tưởng
- Học sinh cần thấy rõ và trân trọng sự chủ động,sáng tạo quyết tâm đứng lên kháng chiến
chống xâm lược của nhân dân ta.
- Giáo dục cho các em kính yêu các lãnh tụ nghĩa quân,họ đã quyết phấn đấu hy sinh cho độc
lập dân tộc.
3. Kỹ năng

- Điển hình là khởi nghĩa của Nguyễn
Lương Văn Sơn Năm học 2008 - 2009
3
Trường THCS Thị Trấn   Giáo án Lịch sử 8
? Em biết gì về cuộc khởi nghĩa Trương Định
GV: cho học sinh đọc phần chữ nhỏ
? Sau khi khởi nghĩa Trương Định thất bại,phong
trào kháng chiến ở Nam bộ phát triển ra sao.
TL: Con trai Trương Định là Trương Quyền tiếp tục
khởi nghĩa
GV: Giới thiệu cho HS Hình 85.
Cho Học sinh đọc SGK mục 2
? Em hãy cho biết tình hình nước ta sau điều ước
ngày 5-6-1862.
TL: Dựa vào SGK
? Thực dân Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam kì ntn.
TL: Dựa vào lược đồ H.86 trình bày
GV: Xác định 3 tỉnh miền Tây Nam kì trên bản đồ
? Sau 3 tỉnh Miền Tây nam kì rơi vào tay Pháp,phong
trào kháng chiến của nhân dân lục tỉnh Nam kì ra
sao.
TL: Dựa vào SGK
GV: Yêu cầu học sinh nhắc lại câu nói của Nguyễn
Trung Trực trước khi chém đầu: SGK
Trung Trực đốt cháy tàu Ét pê Răng (Hi
vọng) 10-12-1861
- Khởi nghĩa Trương Định từ 2-1859
20-8-1864
+ Cuộc khởi nghĩa đã làm cho địch thất “
điên bát đảo”

dân ta ở Nam Kì ?
- Em hãy đọc một đoạn thơ kháng chiến chống Pháp của Nguyễn Đình Chiểu em biết
- Bài tập trắc nghiệm trong vở bài tập lịch sử 8
5.Dặn dò
Học bài ,làm bài tập,soạn bài mới bài 25 phần I dựa vào câu hỏi từng mục bài
--------------------o0o----------------------
Lương Văn Sơn Năm học 2008 - 2009
4
Trường THCS Thị Trấn   Giáo án Lịch sử 8
Soạn ngày: 02/01/2009
Dạy ngày : 03/01/2009
Tiết 38 . Bài 25: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873-1884)
I.THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KỲ LẦN THỨ NHẤT.CUỘC KHÁNG
CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức:
- Tình hình Việt Nam trước khi thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ 1867-1873
- Thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ lần thứ nhất 1873.Cuộc kháng chiến của nhân dân Hà Nội và các tỉnh
đồng bằng Bắc Kỳ 1873-1874.
- Nội dung chủ yếu của hiệp ước và Hương ước 1874.Đây là hiệp ước thứ hai nhà Nguyễn ký với
Pháp,từng bước đầu hàng Pháp (mất lục tỉnh Nam Kỳ)
2.Thái độ
- Giáo dục cho học sinh trân trọng và tôn kính những vị anh hùng dân tộc.Căm ghét bọn thực dân
Pháp tham lam tàn bạo và những hành động nhu nhược của triều đình Huế.
- Có những nhận xét đúng đắn về triều đình Huế (khi bàn về nguyên nhân mất nước)
3. Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ, tường thuật những sự kiện lịch sử, phân tích và khái quát một số
vấn đề lịch sử điển hình
II. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
1. GV

TL: Dựa SGK
GV: Kết luận:
Học sinh đọc mục 2 SGK
GV: Dùng bản đồ hành chính VN cuối thế kỉ 19 để minh
hoạ quá trình bành trướng của Pháp.
? Thực dân Pháp kéo quân ra Bắc trong hoàn cảnh nào.
TL: Dựa vào SGK
GV: Giải thích thêm vụ Giăng-Đuy-Puy
? Chiến sự ở Bắc kỳ ra sao.
HS trả lời bằng bản đồ
? Sau khi chiếm thành Hà Nội,chiến sự ở Bắc kỳ diễn ra
như thế nào.
TL: Dựa sgk
? Tại sao quân triều đình ở Hà Nội đông gấp nhiều lần
quân địch mà không thắng chúng.
TL: Vì quân triều đình không chủ động tấn công địch.Trang
thiết bị lạc hậu
Cho HS đọc SGK mục 3 và đặt câu hỏi
? Em hãy trình bày phong trào kháng chiến của nhân
dân Hà Nội 1873.
TL: SGK
? Trong thời kì này, quân và nhân dân hà Nội đã lập nên
chiến thắng điển hình nào.
TL: Đó là chiến thắng Cầu Giấy
? Em cho biết phong trào kháng chiến tại các tỉnh Bắc kì
1.TÌNH HÌNH VIỆT NAM TRƯỚC KHI
PHÁP ĐÁNH BẮC KỲ
a. Thực dân Pháp
- Sau khi đánh chiếm xong 3 tỉnh miền
Đông Nam kì, Pháp tiến hành thiết lập bộ

TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KỲ (1873-
1874).
a. Tại Hà Nội
- Nhân dân sẵn sàng chiến đấu, ban đêm tập
kích địch. Đốt cháy kho đạn của giặc.
- Chặn đánh địch ở cửa ô Thanh Hà (Ô
Quang Chưởng)
- Tổ chức nghĩa hội được thành lập
b. Tại các tỉnh Bắc kì
- Quân Pháp đi đến đâu cũng bị nhân dân đột
Lương Văn Sơn Năm học 2008 - 2009
6
Trường THCS Thị Trấn   Giáo án Lịch sử 8
trong thời gian này (1873-1874) .
TL: SGK
? Em cho biết nội dung của điều ước Giáp Tuất 15-3-
1874.
TL: SGK
? Tại sao nhà Nguyễn kí điều ước 1874.
GV: Hướng dẫn học sinh thảo luận nhóm
kích, tập kích
- Điển hình là phong trào cha con ông
Nguyễn Mậu Kiến (Thái Bình) và Phạm Văn
Nghị (Nam Định)
c. Điều ước 1874
* Nội dung:
- Quân Pháp rút khỏi Bắc Kì
- Nhà Nguyễn cắt 6 tỉnh Nam Kì cho Pháp

4. Củng cố

II. DNG DY HC
- Bn hnh chớnhVit Nam cui th k XIX
- Bn thc dõn Phỏp ỏnh Bc k ln th hai
- Bn trn Cu Giy ln th hai
III. NI DUNG BI MI
1. n nh
2. Kim tra bi c
- Ti sao TDP chim gn 6 tnh Nam kỡ nm 1867 m nm 1873 mi ỏnh chim Bc kỡ ln th
nht.
- Trỡnh by din bin trn Cu Giy ln thII (21-12-1873)
- Ni dung c bn ca iu c Giỏp Tut (1874)
3.Bi mi: Gii thiu bi mi u mc bi sgk

HOT NG DY V HC GHI BNG
Cho hc sinh c SGK mc 2
H: Vỡ sao TDP ỏnh Bc kỡ ln I (1873)

10 nm sau
chỳng mi dỏm ỏnh Bc kỡ ln th II (1882)?
TL: GV hng dn hc sinh tr li
H: Em cho bit: Thửùc daõn Phaựp ỏnh Bc kỡ ln th II
trong hon cnhr no?
T: SGK
H: Em bit gỡ v tỡnh hỡnh nc Phỏp u thp k 80?.
GV: Hng dn hc sinh tr li
H: Em cho bit nguyờn c trc tip thửùc daõn Phaựp ỏnh
1.THC DN PHP NH CHIM
BC Kè LN TH HAI
a. Hon cnh
* Trong nc

TL: SGK
GV: Dùng bản đồ minh hoạ vấn đề này
H: Em hãy trình bày trận Cầu Giấy lần thứ hai.?
H: Sau khi chiến thắng Cầu Giấy lần thứ hai,tình hình
ta,địch như thế nào?.
TL:
H: Tại sao thực dân Pháp khơng nhượng bộ triều đình
Huế,sau khi Ri-Vi-ơ chết tại trận Cầu Giấy lần thứ hai.?
TL: Vì tham vọng xâm lược của Pháp,chúng quyết xâm
chiếm tồn bộ nước ta.
- Triều đình Huế nhu nhược,yếu hèn càng thúc đẩy Pháp
đánh mạnh hơn.
Học sinh đọc SGK mục 3
GV: Dùng bản đồ kinh thành Huế giới thiệu
H: Em hãy trình bày cuộc tấn cơng của thực dân Pháp
vào Thuận An.?
TL: SGK
H: Em cho biết nội dung cơ bản của điều ước Hắc-
Măng?.
TL: Dựa vào đoạn chữ nhỏ
b. Diễn Biến
- Ngun cớ trực tiếp: Thực dân Pháp lấy cớ
nhà Nguyễn vi phạm điều ước 1874 và giao
thiệp với nhà Thanh
- Chiến Sự : SGK
2.NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC
KHÁNG CHIẾN
- Ở Hà Nội: SGK
- Phong trào kháng chiến của các tỉnh Bắc kì:
SGK

H: Trước thái đọ phản kháng mạnh mẽ của quần chúng
nhân dân,thöïc daân Phaùp đã đối phó như thế nào?.
TL: SGK
H: Tại sao hiệp ước Pa-Tơ-nốt được kí kết.?
TL: giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời
H: Em cho biết nội dung cơ bản của điều ước Pa-tơ-nốt?.
TL:
* Hậu quả:
- Phong tràp kháng chiến của nhân dân lên
mạnh.
- Phe chủ chiến trong triều đình hình thành
và hành động.
c. Điều ước Pa-tơ-nốt 6-6-1884
* Lí do kí
- Pháp muốn xoa dịu tình hình, chấm dứt vai
trò nhà Thanh ở Bắc kì
- Nhà Nguyễn chính thức đầu hàng TDP về
mặt pháp lí.
* Nội dung
- Căn bản giống điều ước Hắc -Măng
- Sửa đổi địa giưói Trung kì, nhà Nguyễn
chính thức đầu hàng TDP.
- Từ đó trở đi, nước ta là nước thuộc địa nửa
phong kiến.
4. Củng cố
- Em cho biết nội dung cơ bản nhất của điều ước nhà Nguyễn kí với Pháp 1862-1884 ?
GV: cho học sinh thảo luận nhóm  kết luận: Đó chính là quá trình triều đình phong kiến nhà Nguyễn
từng bước đầu hàng thực dân Pháp.
- Nội dung cơ bản của điều ước Hắc-Măng và Pa-tơ-nốt
5.Dặn dò

- Thơng qua hệ thống điều ước Pháp, năm 1862-1884 Chứng minh rằng: đó là q trình
từng bước Thực dân Pháp xâm lược nước ta, đồng thời cũng là từng bước triều đình Nguyễn
đầu hàng.
- Trình bày nội dung chủ yếu của điều ước Hac-Măng (1883) và điều ước Pa-Tơ-nốt
(1884)
3.Bài mới: Giới thiệu bài mới đầu mục bài sgk

HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
NỘI DUNG
Cho học sinh đọc mục 1sgk và đặt câu hỏi

? Em hãy trình bày bối cảnh lịch sử vụ binh
biến kinh thành Huế (7-5-1885).
TL: + Triều đình

+ Pháp
GV: Giải thích thêm: Sau hai điều ước 1883-
1884 triều đình Huế bị phân hố thành hai bộ
phận: chủ chiến và chủ hồ.
I . CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI CHỦ
CHIẾN TẠI KINH THÀNH HUẾ. VUA HÀM
NGHI RA ‘‘CHIẾU CẦN VƯƠNG.”
1. Cuộc phản cơng qn Pháp của phái chủ chiến
ở Huế 7-1885.
a. Bối cảnh:
*Triều đình:
- Sau điều ước 1883 và 1884, phe chủ chiến vẫn có
hi vọng giành lại quyền thống trị từ tay Pháp khi có
điều kiện
- Xây dựng lực lượng, tích trữ lương thực và khí

? Kết cục giai đoạn 1 của phong trào Cần
Vương như thế nào.
TL:1888 Tơn Thất Thuyết lên đường sang
Trung Quốc cầu viện.1-1888 vua Hàm Nghi
bị bắt và bị đầy sang An-Giê-Ri.
2. Phong trào Cần Vương bùng nổ và lan rộng
a. Ngun Nhân
- Sau vụ binh biến kinh thành Huế thất bại
-13-7-1885 Tơn Thất Thuyết nhân danh vua Hàm
Nghi ra “Chiếu Cần Vương”, kêu gọi các văn thân
và nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước gọi là
phong trào Cần Vương.
b. Diễn Biến: chia làm hai giai đoạn
+ Giai đoạn 1: 1885-1888: (gạch chân SGK)
+ Giai đoạn 2: 1889-1896: Phong trào qui tụ thành
những cuộc khởi nghĩa lớn, có quy mơ và qui mơ
trình độ tổ chức cao.
**Kết Luận: Phong trào cần vương là phong trào
kháng chiến lớn mạnh thể hiện truyền thống yêu
nước và khí phách anh hùng của dân tộc ta, tiêu
biểu nhất cho cuộc kháng chiến tự vệ của nhân
dân ta cuối thế kỉ XIX, hứa hẹn một năng lực
chiến đấu dồi dào trong cuộc đương đầu với chủ
nghóa đế quốc.
4. Củng cố
- Trình bày ngun nhân,diễn biến vụ binh biễn kinh thành Huế 5-7-1885.
- Ngun nhân chủ yếu dẫn đến phong trào Cần Vương.
- Trình bày tóm lược hai giai đoạn của phong trào Cần Vương.
5.Dặn dò
Học bài ,làm bài tập, soạn bài mới bài 26 phần II dựa vào câu hỏi từng mục bài

1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ
- Trình bày ngun nhân,diễn biến vụ binh biến kinh thành Huế 5-7-1885.
- Ngun nhân phong trào Cần Vương và tóm tắt giai đoạnI của phong trào.
3.Bài mới: Giới thiệu bài mới đầu mục bài sgk
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
NỘI DUNG BÀI HỌC
Cho học sinh đọc SGK mục 1 và hướng dẫn quan sát
H.91 xác định căn cứ Ba Đình.
GV: Giới thiệu đặc điểm căn cứ Ba Đình và đặt câu
hỏi
? Nhận xét của em về căn cứ Ba Đình.
? Lãnh đạo khởi nghĩa là ai.
? Thành phần nghĩa qn gồm những ai.

? Em hãy trình bày tóm lược của cuộc khởi nghĩa.
GV: Dùng bản đồ lớn treo tường cho học sinh quan
sát tường thuật
GV:Quan sát H.92 và đặt câu hỏi
? Vì sao nghĩa qn lại rút lên Mã cao.
II. NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN
TRONG PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG
1.Khởi nghĩa Ba Đình 1886-1887
a. Căn cứ:
- Cắn cứ Ba Đình thuộc huyện Nga Sơn
,tỉnh Thanh Hố. Đó là chiến tuyến phòng
thủ kiên cố được xây dựng trên 3 làng:
Thượng Thọ, Mậu Thịnh, Mỹ Khê.
b. Lãnh đạo: Phạm Bành và Đinh Cơng
Tráng

? Em biết gì về Cao Thắng. ( giáo viên hướng dẫn để
học sinh trả lời),
? Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Hương Khê.
TL: Dùng bản đồ tường thuật 2 giai đoạn.
? Để đối phó với lực lượng nghĩa quân, thực dân
Pháp đã làm gì?
căn cứ.Xoá tên 3 làng trên bản đồ.
2. Khởi nghĩa Bãi Sậy 1883-1892
a. Căn cứ:
- Bãi Sậy (Hưng Yên).Đó là vùng đầm lầy
ở các huyện Văn Lâm, Khoái Châu, Mỹ
Hào,Yên Mỹ.
b. Lãnh đạo
- 1883-1885 là Đinh Gia Quế
- 1885-1892 là Nguyễn Thiện Thuật
c. Diễn biến:
- Từ 1883  1892,nghĩa quân thưch hiện
chiến thuật du kích, đánh vận động, khống
chế địch trên các đường giao thông số 1, 5,
39.
- Giặc nhiều lần bao vây tiêu diệt nghĩa
quân nhưng đều thất bại.Tuy vậy lực lượng
nghĩa quân hao mòn dần đến năm 1892 tan
rã.
3. Khởi nghĩa Hương Khê (1885-1895)
a. Lãnh đạo:
- Lãnh đạo cao nhất là Phan Đình Phùng,
- Trợ thủ đắc lực của Phan Đình Phùng laøø
Cao Thắng (1864-1893).
b. Diễn biến: