ĐẠI HỌC HUẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

NGÔ THỊ HOAN

NHỮNG SAI LẦM CỦA HỌC SINH TRONG VIỆC HỌC
PHẦN HÓA HỮU CƠ LỚP 11 TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH KONTUM
VÀ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC
Demo Version - Select.Pdf SDK
Chuyên ngành: LÍ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN HOÁ HỌC
Mã số: 60 14 01 11

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC
THEO ĐỊNH HƢỚNG NGHIÊN CỨU

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. LÊ VĂN DŨNG

Thừa Thiên Huế, năm 2017
i


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và
kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa từng công bố trong bất
cứ công trình nào.
Huế, tháng 10 năm 2017
Tác giả

Ngô Thị Hoan


Kon Tum và các bän bè đồng nghiệp gæn xa đã giúp đỡ tôi hoàn
thành luận văn này.
Huế, tháng 10/2017
Ngô Thị Hoan
iii
iii


MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa ...............................................................................................................i
Lời cam đoan .............................................................................................................. ii
Lời cảm ơn ................................................................................................................ iii
Mục lục ........................................................................................................................1
Bảng chữ viết tắt .........................................................................................................5
Danh mục các bảng .....................................................................................................6
Danh mục các đồ thị, biểu đồ ......................................................................................7
PHẦN I: MỞ ĐẦU ....................................................................................................8
1. Lí do chọn đề tài ..................................................................................................8
2. Mục đích nghiên cứu ...........................................................................................8
3. Nhiệm vụ nghiên cứu ..........................................................................................9
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.....................................................................9
5. Phương pháp nghiên cứu .....................................................................................9
6. Giả thuyết khoa học ...........................................................................................10

Demo Version - Select.Pdf SDK

7. Những đóng góp của đề tài ................................................................................10
PHẦN II: NỘI DUNG .............................................................................................11
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI ...........................11

cơ lớp 11 .........................................................................................................29

Demo
Version
- Select.Pdf
2.2.1. Hướng
dẫn
HS tự phát
hiện sai lầm SDK
của mình .........................................29
2.2.2. GV phát hiện sai lầm của HS ...................................................................29
2.3. Một số ví dụ về các sai lầm của HS khi giải bài tập hóa hữu cơ và biện pháp
khắc phục ........................................................................................................30
2.3.1. Sai lầm khi giải bài tập về phần đại cương về hóa học hữu cơ ...............30
2.3.2. Những sai lầm của học sinh giải bài tập phần hiđrocacbon ....................33
2.3.3. Sai lầm khi giải bài tập phần: Dẫn xuất halogen – Ancol – Phenol ........42
2.3.4. Sai lầm khi giải bài tập phần: Anđehit – Xeton – Axit cacboxylic .........53
2.4. Những sai lầm về kĩ năng thực hành hóa học ................................................64
2.4.1. Một số thao tác sai lầm của học sinh khi thực hành hóa học ..................64
2.4.2. Yêu cầu cơ bản của thí nghiệm ................................................................65
2.4.3. Tăng cường rèn luyện kiến thức, kỹ năng thực hành thí nghiệm ............67
2.5. Một số dạng bài tập học sinh hay mắc sai lầm ...............................................67
2.5.1. Đại cương hóa hữu cơ ..............................................................................67

2


2.5.2. Hiđrôcacbon .............................................................................................69
2.5.2.1. Hiđrôcacbon no .................................................................................69
2.5.2.2. Hiđrocacbon không no ......................................................................72

3


3.5.2.2. Bài kiểm tra 45 phút của trường PTDTNT Đăk Hà và PTDTNT
Tumơrông ..........................................................................................98
3.5.3. Phân tích kết quả thực nghiệm.................................................................99
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...........................................................101
1. Kết luận ...........................................................................................................101
2. Kiến nghị .........................................................................................................101
TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................................103
PHỤ LỤC
Phụ lục 1. Phiếu nhận xét của giáo viên và học sinh về hệ thống bài tập………P1
Phụ lục 2. Giáo án bài dạy thực nghiệm sư phạm................................................P6
Phụ lục 3. Đề kiểm tra 45 phút...........................................................................P15
Phụ lục 4. Kết quả của hai trường thực nghiệm.................................................P19

Demo Version - Select.Pdf SDK

4


BẢNG CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ

Chữ viết tắt

Bài tập hóa học

BTHH


đktc

Giáo viên

GV

Hệ thống bài tập

HTBT

Hóa học

HH

Học sinh

HS

Demo Version - Select.Pdf SDK

Phương pháp dạy học

PPDH

Thực nghiệm

TN

Thực nghiệm sư phạm




DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ, BIỂU ĐỒ
Trang
Hình 3.1. Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra 15 phút ...............................................97
Hình 3.2. Đồ thị kết quả bài kiểm tra 15 phút ...........................................................97
Hình 3.3. Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra 45 phút ...............................................98
Hình 3.4. Đồ thị kết quả bài kiểm tra 45 phút ...........................................................99

Demo Version - Select.Pdf SDK

7


PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Nền giáo dục trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đang có nhiều
chuyển biến tích cực kể cả về nội dung cũng như về phương pháp giảng dạy nhằm
tạo ra những con người phát triển một cách toàn diện, đó là những con người năng
động, sáng tạo biết chia sẻ, hợp tác có năng lực giải quyết vấn đề.
Đối với môn hóa ở trường THPT là môn học có kiến thức mang tính hệ
thống, liên tục. Kiến thức ở các lớp dưới chính là nền tảng cho kiến thức ở các lớp
trên. Do vậy không phải học sinh nào cũng có thể học tốt môn hóa một cách dễ
dàng, mà thực tế khi giảng dạy ở trường PTDTNT Đăk Hà – Kon Tum tôi nhận ra
rằng học sinh thường mắc sai lầm về những kiến thức cơ bản dẫn đến việc sai lầm
trong giải bài tập hóa học hoặc những kiến thức nền tảng ở các lớp dưới dẫn đến sai
lầm trong khi giải quyết vấn đề hóa học ở các lớp trên. Đặc biệt là phần hóa hữu cơ
học sinh mới chỉ được ở học kì II lớp 9 rồi đến học kì 2 lớp 11 học sinh mới lại học
tiếp. Do vậyDemo
học sinh

mắc phải khi học và làm bài tập hóa hữu cơ từ giáo viên và học sinh.
- Đề xuất các biện pháp phát hiện, khắc phục và sửa chữa sai lầm của học
sinh khi học phần hóa hữu cơ lớp 11. Nhằm tăng sự hứng thú của học sinh với môn
hóa hữu cơ, nâng cao kết quả học tập của học sinh khi học phần hữu cơ này.
- Thiết kế một số giáo án phần hóa hữu cơ có đề xuất một số biện pháp sửa
chữa khác phục sai lầm cho học sinh trong khi giải bài tập.
- Thực nghiệm sư phạm nhằm đánh giá hiệu quả việc thực hiện đề tài.
4. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

Demo
Version
- Select.Pdf
- Khách
thể nghiên
cứu: Quá
trình dạy họcSDK
(QTDH) Hóa học ở trường PT DTNT.
- Đối tượng nghiên cứu: Những sai lầm trong nhận thức học sinh hay mắc
phải khi giải bài tập phần hữu cơ lớp 11, đề ra biện pháp khắc phục.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp nghiên cứu lí luận
- Nghiên cứu cơ sở lí luận dạy học hóa học ở trường trung học phổ thông.
- Nghiên cứu lí thuyết về kiểm tra đánh giá.
- Phân tích, tổng hợp hệ thống hóa lý thuyết phần hóa hữu cơ lớp 11. Phân
tích những sai lầm học sinh hay mắc phải khi học phần hóa hữu cơ, từ đó đề ra
những biện pháp giải quyết những sai lầm.
5.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
-Tìm hiểu, quan sát quá trình học tập và giải bài tập hóa học phần hóa hữu cơ
của học sinh.


10