BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

KEOPASEUTH PHOUVA

LUẬN VĂN THẠC SĨ

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH
TRUNG HỌC CƠ SỞ Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ
SAVANNAKHET NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. HỒ VĂN LIÊN

Thành phố Hồ Chí Minh – 2014


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

KEOPASEUTH PHOUVA

LUẬN VĂN THẠC SĨ

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH
TRUNG HỌC CƠ SỞ Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ
SAVANNAKHET NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
Mã số:


được học tập và nghiên cứu trong suốt thời gian học thạc sĩ tại Việt Nam
Với tình cảm trân trọng nhất, tôi xin tỏ lòng cảm ơn các thầy, cô giáo
đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học và nghiên cứu. Đặc biệt, tôi
xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với Tiến sĩ Hồ Văn Liên, ngưỡi đã tận
tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện hoàn thành luận văn
với đề tài: Thực trạng quản lý hoạt động của học sinh trung học

cơ sở ở trường phổ thông dân tộc nội trú Tỉnh Sa Văn Nà Khệt,
nước Công Hoà Dân Chủ Nhân Dân Lào.
Một lần nữa tôi xin cảm ơn các bạn Lào và Việt Nam đã quan tâm
giúp đỡ tôi trong thời gian sống và học tập tại Việt Nam. Sự giúp đỡ của các
bạn góp phần không nhỏ giúp tôi hoàn thành và thành công với luận văn
này.
Xin trân trọng cảm ơn !

TP. Hồ Chí Minh, 2014
Tác giả

Keopaseuth Phouva


NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

CHDCND

:

Công hòa Dân chủ Nhân dân

CNH-HDH


:

Kinh tế-xã hội

NT

:

Nội trú

PPDH

:

Phương pháp dạy học

QLGD

:

Quản lý giáo dục

TH

:

Tự học

THPT

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Tổng số học sinh trường phổ thông DTNT Savannakhet từ
năm 1997-2014…………………………………………………………..39
Bảng 2.2. cơ cấu học sinh DT của trường phổ thông DTNT Savanakhet..39
Bảng 2.3. Tổng số giáo viên trường phổ thông DTNT Savannakhet từ
năm 1997- 2014…………………………………………………………..40
Bảng 2.4. Nhận thức giáo viên về ý nghĩa hoạt động tự học…………….43
Bảng 2.5. Hoạt động tự học có tác dụng gì đối với học sinh trong quá
trình gì đối với học sinh trong quá trình dạy học ở nhà trường…………..45
Bảng 2.6. Mức độ thực hiện các quy định về hoạt động tự học………….47
Bảng 2.7. Kế hoạt quản lý hoạt động tự học cho học sinh được xây
dựng ở nhà trường…………………………………………………………47
Bảng 2.8. Xây dựng và lựa chọn bài tập về nhà học sinh………………....50
Bảng .2.9. Mực độ giáo viên giao nhiệm vụ tự họccho học sinh và
hướng dẫn các em thực hiện nhiệm vụ đó…………………………………51
Bảng .2.10. Mức độ hướng dẫn tự học của giáo viên trong quá trình dạy..52
Bảng .2.11. Mức độ sử dụng phương pháp tự học của học sinh………….54
Bảng .2.12. Mức độ thực hiện các hình thức tự học của học sinh………...55
Bảng .213. Mức độ thực hiện các phương pháp kiểm tra kết quả thực
hiện nhiệm vụ tự học của học sinh………………………………..............56


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU......................................................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỰ HỌC VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ
HỌC CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG TRƯỜNG PHỔ
THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ ......................................................................................... 6
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu...................................................................................... 6
1.2. Một số khái niệm cơ bản .................................................................................................. 10
1.2.1. Hoạt động dạy học .......................................................................................10

2.3. Thực trạng quản lý họat động tự học của học của học sinh trung học cơ sở tại
trường phổ thông dân tộc nội trú Savanakhet ............................................................. 42
2.3.1. Thực trạng về nhận thức của giáo viên và học sinh ....................................42
2.3.1.1. Nhận thức của giáo viên về hoạt động tự học ......................................42
2.3.1.2. Về động cơ thái độ học tập của học sinh ..............................................43
Bảng 2.5. Hoạt động tự học có tác dụng gì đối với học sinh trong quá trình dạy
học ở nhà trường.................................................................................................43
2.3.2. Thực trạng các quy định của trường về hoạt động tự học ...........................45
2.3.3. Thực trạng hoạt động ban quản lý hoạt động tự học của trường .................46
2.3.4. Thực trạng quản lý HĐTH trên lớp .............................................................48
2.3.5. Thực trạng quản lý HĐTH ngoài giờ lên lớp ..............................................48
2.3.6. Thực trạng về hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên theo
hướng dạy- tự học ..................................................................................................49
2.3.7. Thực trạng về hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh
theo hướng phát huy tự học ...................................................................................54
2.3.8. Thực trạng về quản lý các điều kiện, phương tiện hỗ trợ HĐTH ................56
2.3.9. Thực trạng về công nghệ thông tin và mạng internet đối với hoạt động tự
học ..........................................................................................................................58
2.3.10. Thực trạng về phong trào thi đua tự quản của học sinh ............................58
2.3.11. Thực trạng về thực hiện các chức năng quản lý HĐTH ............................59
2.3.11.1. Kế hoạch hóa .......................................................................................60


2.3.11.2. Tổ chức ................................................................................................60
2.3.11.3. Chỉ đạo ................................................................................................61
2.3.11.4. Kiểm tra ...............................................................................................62
2.3.12. Phối hợp quản lý hoạt động tự học ............................................................64
2.4. Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động tự học ............................................................ 66
2.4.1. Ưu điểm .......................................................................................................65
2.4.2. Hạn chế ........................................................................................................66

3.2.3.1. Tổ chức và quản lý học trên lớp. ...........................................................73
3.2.3.2. Tổ chức quản lý hoạt động tự học của học sinh....................................74
3.2.4. Nâng cao khả năng tự học của học sinh ......................................................74
3.2.5. Tăng cường đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên theo hướng dạy tự học .....................................................................................................................75
3.2.6. Đổi mới hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo
hướng pháp huy tự học ..........................................................................................77
3.2.7. Tăng cường cơ sở vật chất sư phạm để tạo điều kiện về phòng học, thư
viên, thí nghiệm cho học sinh tự học .....................................................................79
3.2.8. Nâng cao việc sử dụng công nghệ thông tin-mạng internet ........................81


3.2.9. Đẩy mạnh trào thi đua tự quản học sinh trong quản lý tự học ....................81
3.2.10. Thực hiện có hiệu quả các chức năng quản lý đối với hoạt động tự học ..83
3.3. Kiểm chứng tính hợp lý và khả thi của các biện pháp quản lý .............................. 86
3.3.1 Kết quả xin ý kiến chuyên gia về các biện pháp quản lý .............................86
3.3.2. Những kết quả biểu đạt sự tăng cường họat động tự học của học sinh tại
trưởng nội trú Savănakhệt......................................................................................88
3.3.3. Tổng kết kinh kinh nghiệm về quản lý tự học .............................................90
Tiểu kết chương 3. ...................................................................................................................... 90
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. ....................................................................................... 91
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................................ 94


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tại
Dạy học - một bộ phận của quá trình tổng thể giáo dục nhân cách toàn vẹn là quá trình tác động qua lại giữa giáo viên và học sinh nhằm truyền thụ và lĩnh hội
tri thức khoa học, những kỹ năng và kỹ xảo hoạt động nhận thức và thực tiễn. Trên
cơ sở đó hình thành thế giới quan, phát triển năng lực sáng tạo và xây dựng các phấn

trọng và có ý nghĩa hết sức to lớn, song cũng là một nhiệm vụ hết sức khó khăn đặc
biệt là ở các lớp đầu cấp. Để nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trườngTHCS
nhằm đáp ứng yêu cầu của sự phát triển kinh tế -xã hội (KT-XH), bên cạnh việc thừa
kế những thành tựu lý luận về tự học trong di sản khoa học giáo dục cần đẩy mạnh
nghiên cứu vấn để chỉ đạo việc tự học của học sinh lứa tuổi này.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, có nhiều loại hình trường lớp khác nhau
với những điều kiện KT-XH khác nhau, phân bố trên những đia bàn khác nhau,
những điều kiện dạy học và phương thức tổ chức của mỗi loại hình nhà trường
không giống nhau. Khác với trường phổ thông bình thường, trường phổ thông dân
tộc nội trú (DTNT) có những đặc thù về đối tượng học sinh, về tổ chức dạy và học,
về cơ sở vật chất, về nội trú (sinh sống và học tập) hoàn toàn tại trường. Đặc trưng
đó, yêu cầu các nhà quản lý trường học chỉ quan tâm tổ chức tốt việc dạy và học
trên lớp, trong giờ chính khóa mà còn phải quan tâm tổ chức cuộc sống mà còn phải
quan tâm nhiều đến tổ chức và quản lý hoạt động tự học của học sinh trong từng
ngày từng tuần.
Đã có nhiều công trình nghiên cứu về tự học và quản lý hoạt động tự học của
học sinh của các tác giả keobandith BOUALAY, (2005) miền nam của nước Cộng
hòa Dân chủ Nhân đân Lào (CHDCND Lào), tuy nhiên chúng tôi thấy, các tác giả
quan tâm chủ yếu đến hoạt động tự học và quản lý hoạt động tự học của học sinh,
sinh viên người lớn, rất ít công trình nghiên cứu về tự học của học sinh trung học cơ
sở (THCS) trong các trường phổ thông DTNT.
Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (CHDCND Lào) trong những năm
gần đây đã có nhiều công trình nghiên cứu dạy học phát huy tính tích cực của học
sinh. Bộ giáo dục và thể thao (BGD&TT) đã có kế hoạch thực hiện bồi dưỡng
thường xuyên cho đội ngũ giáo viên nhằm mang lại sự đổi mới phương pháp dạy
học trên lớp từ cấp tiểu học đền cấp Đại học. Tuy nhiên các công trình nghiên cứu
về tự học còn ít, nghiên cứu về quản lý hoạt động tự học của học sinh nói chung, của
học sinh THCS trường DTNT nói riêng ở Tỉnh Savannakhet còn chưa có công trình
nào đề cập đền.



4. Giả thuyết khoa học
Công tác quản lý hoạt động tự học của học sinh THCS ở trường phổ thông
DTNT Tỉnh Savannakhet, nước CHDCND Lào đã được quan tâm đến những vẫn đề
hoạt động dạy học của giáo viên theo hướng dạy – tự học của học sinh và những vấn
đề còn hạn chế trong việc xây dựng kế hoạch, tổ chức – chỉ đạo, khiểm tra đánh giá
hoạt động tự học. Do đó, hoạt động tự học của học sinh chưa thành nền nếp, chưa
được duy trì thường xuyên nội đung và phương pháp tự học của học sinh chưa phù
hợp. Từ kết quả nghiên cứu thực trạng có thể đề xuất các biện pháp quản lý hoạt
động tự học của học sinh THCS trường DTNT Tỉnh Savannakhet phù hợp nhằm
nâng cao chất lượng giáo dục.

5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tự học của học sinh tại các
trường phổ thông DTNT.
5.2. Khảo sát thực trạng tự học của học sinh THCS và quản lý hoạt động tự học
của học sinh THCS trường phổ thông DTNT tỉnh Savannakhet, nước CHDCND Lào.


4

5.3.Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động tự học của học sinh THCS của
hiệu trưởng trường phổ thông DTNT tỉnh Savannakhet, nước CHDCND Lào.

6. Phạm vi nghiên cứu
Vì điều kiện hạn chế về nguồn lực, thời gian và cách trở về địa điểm nghiên
cứu, chúng tôi chỉ tập trung khảo sát thực trạng và đề xuất một số biện pháp quản lý
hoạt động tự học của học sinh tại trường phổ thông DTNT tỉnh Savannakhet, nước
CHDCND Lào.


-

Phương pháp chuyên gia


5

Phương pháp này được sử dụng nhằm mục đích hoàn chỉnh các biện pháp
quản lý hoạt động tự học của học sinh THCS mà đề tài đã đề xuất.

7.3. Phương pháp thống kê
Phương pháp thống kê được sử dụng để xử lý số liệu điều tra

8. Cấu trúc của luận văn
- Phần Mở đầu gồm
- Chương 1: Cơ sở lý luận về tự học và quản lý hoạt động tự học của học
sinh trung học cơ sở tại trường THPT dân tộc nội trú.
- Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tự học của học sinh trung học cơ sở
tại trương THPT dân tộc nội trú Tỉnh Savannaket, nước CHDCND Lào.
- Chương 3: Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động tự học của học sinh
trung học cơ sở tại trừơng phổ thông dân tộc nội trú Tỉnh Savannakhet, nước
CHDCND Lào.
- Kết luận và kiến nghị.
- Ngoài ra trong luận văn còn có danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục.


6

Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỰ HỌC VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC


7

Hai nhà giáo dục nổi tiếng Ấn Độ S.D Sharma và Shakti Rahmed cho rằng
hoạt động tự học của con người là một hình thức tổ chức dạy học có hiệu quả
cao.Cốt lõi của hình thức này là quá trình điều khiển gián tiếp của giáo viên đối với
quá trình tự học của học sinh thông qua việc giao nhiệm vụ Nhận thức đã được thiết
kế thành dạng phù hợp, nhằm thực hiện các nhiệm vụ học tập.Đã xác định. Mục đích
của dạy học là phát triển ở học sinh kỹ năng và năng lực dối lập học tập và quyết
định các vấn đề.
Ở các nước xã hội chủ nghĩa , đựa trên nền tảng của chủ nghĩa duy vật biện
chứng , nhiều nhà giáo dục, nhất là các nước Đông ÂU VÀ Liên Xô (cũ) như G . X
. Caxchuc , R.Retke , T.AIlina không những đã khẳng định vai trò to lớn của hoạt
động tự học mà còn quan tâm tới nhiều khía cạnh tổ chức nhằm nâng cao hiệu quả
hoạt động tự học của người học. họ đã nêu những biện pháp tổ chức hoạt động tự
học của người học , trong đó nêu lên những biện pháp tổ chức hoạt động nhậ n
thức độc lập của quá trình tự học . Ở việt nam hoạt động tự học thực sự được quan
tâm nghiên cứu triển khai rộng rãi từ khi nền giáo dục XHCN hình thành mà Chủ
tịch Hồ chí Minh Vừa là người khởi xướng vừa là tấm gương về tinh thần tự học .
Người đã dạy: cách học tập phải lấy tự học làm nòng cốt . Phong trào tự học và
nghiên cứu tự học trong nước ra đời và phát triển gắn liền với phong trào bình
dân học vụ . từ những năm 60 Của thế kỷ trước , tư tưởng về tự học đã được
một số tác giả trình bày trực tiếp hay gián tiếp của các tài liệu về phương pháp
giảng dạy bộ môn.
Khi nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về tự học, tác giả nguyễn thị Hoàng Yến
đã nêu 5 vấn đề nhằm bảo đảm chất lượng và hiệu quả hoạt động tự học là: mục đích
tự học rõ ràng, lao động nghiêm túc, bảo đảm các điều kiện cho tự học: tiếp tục
luyện tập và thực hành.
Các tác giả Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt đã chỉ ra các biện pháp năng cao chất
lượng và hiệu quả hoạt động tự học là hình thành ý thức tự học, bảo đảm thời gian tự

phạm Hà Nội đã hoàn thành đề tài nghiên cứu về sự tự học của sinh viên một số
trường đại học, đề ra một số phương hướng và biện pháp tổ chức nhằm tăng cường
hiệu quả tự học cả sinh viên, xây đựng các qui trình làm việc với sách, qui trình rèn
luyện nghiệp vụ Sư phạm, qui trình nghiên cứu các khoa học,...
Nghoại những công trình nghiên cứu trên, vấn đề tự học còn được đề cấp đền
trong công trình nghiên cứu các tác giả như: Trịnh Quang Từ, Nguyễn Minh Hằng,
Hoàng Hữu Niền,… Tàc giả Trịnh Quang từ khi nghiên cứu về tự học của sinh viên
các trường Quan sự đã chỉ ra thực trạng tự học của sinh viên và số một phương


9

hướng, biện pháp tổ chức tự học cho sinh viên như hình thành kỹ năng tự học, xây
dựng hệ thông bài tập nhận thức, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ tự học.
Còn tác giả Nguyễn Minh Hằng thì quan tâm nghiên cứu việc tự học của sinh viên
cao đẳng sư phạm và đã nêu bật được ý nghĩa tự học của sinh viên, đề xuất các kỹ
năng cần thiết để tự học có kết quả là kỹ năng nhận thức vấn đề, kỹ năng đọc sách,
kỹ năng giải bài tập. kỹ năng kiểm tra đánh giá,…
Khi nghiên cứu việc tổ chức tự học cho người lớn trong các trung tâm giáo
dục thường xuyên, tác giả Hoàng Hữu Niêm đã chỉ ra cách biên soàn tài liệu, qui
trình hướng dẫn tự học, làm việc với sách của học viên.
Nghiên cứu vấn để tổ chức tự học cho học sinh Trung học phổ thông các
trường dân tộc nội trú, tác giả Phạm Hồng Quang đã đề xuất các biện pháp ra kiểm
ra được trình độ xuất phát của học sinh bồi dưỡng về tiếng việt, kiểm tra đánh giá
kịp thời và đầy đủ kết quả tự học của học sinh.
Nước CHDCND Lào, là một nước có truyền thống văn hóa từ lâu đời. Văn
hóa dân tộc được hình thành và phát triển đựa trên một nền tảng giáo dục- đào tạo
vững chắc toàn diện. Ở Lào, hoạt động tự học được quan tâm chú ý từ lâu. Trong
thời kỳ phong kiến, tuy nền giáo dục chưa phát triển nhưng thời đại nào đất nước
nào cũng có người kiệt xuất và vắng bóng hiền tài. Những người thành đạt đó, bên

yếu đề thục hiện mục đích giáo dục của nhà trường.

1.2.2. khái niệm hoạt động tự học
Hoạt động tự học của học sinh có thế diễn ra dưới sự điều khiển
trực tiếp của giáo viên trong các hình thức dạy học trên lớp, học sinh đóng vai trò
chủ thể nhận thức tích cực huy động các chức năng tâm lý cá nhân thực hiện các
thành động học tập đề lĩnh hội kiến thức, hình thành kỹ năng, thái độ dưới sự dẫn dắt
của giáo viên.
Khi tự học không có chỉ đạo trực tiếp của giáo viên, học sinh phải tự lợp kế
hoạch hay cụ thể hóa nhiểm vụ học tập của bản than, tập kế hoạch về sự dụng các
phương pháp, phương tiện hình thức tự học, tự tổ chức, tự kiểm tra, tự điều chỉnh
việc học, tự phân tích kết quả học tập. trong giải đoạn này học sinh tiến hành hoạt
động tự học nhằm củng cổ, ôn tập đào sâu, mở động tri thức,… hoàn thành các
nhiệm vụ học tập giáo viên giao cho.
Trong quá trình học tập, ngoài những hoạt động tự học được tiến hành dưới sự
tổ chức và điều khiển của giáo viên, học sinh còn tiến hành hoạt động tự học nhằm
đáp ứng như cầu hiểu biết riêng, bổ sung và mở rộng hiểu biết ngoài chương trình
dạy học đã qui định.