ĐẠI HỌC HUẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

NGUYỄN THỊ QUỲNH CHI

NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH NANO CURCUMIN TRONG
MỘT SỐ LOẠI THỰC PHẨM CHỨC NĂNG BẰNG
PHƢƠNG PHÁP SẮC KÝ LỎNG HIỆU NĂNG CAO
Demo Version - Select.Pdf SDK

LUẬN VĂN THẠC SĨ HÓA HỌC

Thừa Thiên Huế, năm 2016


ĐẠI HỌC HUẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

NGUYỄN THỊ QUỲNH CHI

NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH NANO CURCUMIN TRONG
MỘT SỐ LOẠI THỰC PHẨM CHỨC NĂNG BẰNG
PHƢƠNG PHÁP SẮC KÝ LỎNG HIỆU NĂNG CAO
CHUYÊN NGÀNH: HÓA PHÂN TÍCH

Demo Version - Select.Pdf SDK

MÃ SỐ: 60440118

LUẬN VĂN THẠC SĨ HÓA HỌC


Sƣ phạm Huế, phòng Đào tạo Sau đại học đã giảng dạy, giúp đỡ và tạo
mọi điều kiện cho tôi trong suốt thời gian học Cao học và thực hiện luận
văn.

Demo
Version
Select.Pdf
SDKđến các anh chị tại Trung
Tôi
xin bày
tỏ lòng -cảm
ơn chân thành
tâm kiểm nghiệm Thuốc, Mỹ phẩm, Thực phẩm Thừa Thiên Huế đã
nhiệt tình giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi có thể hoàn thành
tốt luận văn này.
Xin gửi lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình, bạn bè đã động viên, giúp
đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành bản luận văn này.
Cuối cùng, tôi xin đƣợc kính chúc quý thầy cô, gia đình, các anh
chị và các bạn sức khỏe, thành công và hạnh phúc.
Chân thành cảm ơn!
Tác giả
Nguyễn Thị Quỳnh Chi

iii


MỤC LỤC

Trang


1.2. Tổng quan về Curcumin .....................................................................................20
1.2.1. Lịch sử phát hiện .............................................................................................20
1.2.2. Cấu trúc hóa học..............................................................................................20
1.2.3. Tính chất..........................................................................................................21
1.2.3.1. Tính chất vật lí .............................................................................................21
1.2.3.2. Tính chất hóa học .........................................................................................21

1


1.2.4. Tác dụng dƣợc lí .............................................................................................22
1.2.5. Nguồn cung cấp Curcumin..............................................................................22
1.2.6. Nano Curcumin ...............................................................................................23
1.3. Một số nghiên cứu về định lƣợng Curcumin .....................................................26
1.4. Giới thiệu về phƣơng pháp sắc kí lỏng hiệu năng cao HPLC ............................27
1.4.1. Nguyên tắc của phƣơng pháp HPLC...............................................................27
1.4.2. Các giai đoạn chạy sắc ký HPLC ....................................................................28
1.4.2.1. Giai đoạn tách ..............................................................................................28
1.4.2.2. Giai đoạn phát hiện và xử lý kết quả phân tích ............................................29
1.4.3. Detector trong HPLC ......................................................................................29
1.4.4. Phƣơng pháp định lƣợng trong HPLC ............................................................30
1.4.4.1. Diện tích và chiều cao peak .........................................................................30
1.4.4.2. Định lƣợng ...................................................................................................31
CHƢƠNG 2. NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ...........................33
2.1. Nội dung nghiên cứu ..........................................................................................33
2.2. Thiết bị, dụng cụ và hóa chất .............................................................................33

Demo
- Select.Pdf SDK
2.2.1. Thiết bị,

3.1.2.4. Khảo sát ảnh hƣởng của tốc độ dòng ...........................................................49
3.2. Thẩm định qui trình phân tích Curcumin ...........................................................51
3.2.1. Khảo sát tính tƣơng thích của hệ thống sắc ký ...............................................51
3.2.2. Tính đặc hiệu của phƣơng pháp ......................................................................53
3.2.3. Xác định khoảng tuyến tính của phƣơng pháp định lƣợng .............................54
3.2.4. Giới hạn phát hiện và giới hạn định lƣợng .....................................................55

Demo
Version
- Select.Pdf
SDK
3.2.5. Xác định
độ lặp
lại của phƣơng
pháp ..............................................................
56
3.2.6. Xác định độ đúng của phƣơng pháp xây dựng................................................57
3.2.7 Quy trình phân tích Curcumin .........................................................................60
3.3. Áp dụng qui trình phân tích ...............................................................................61
3.3.1. Áp dụng qui trình phân tích hàm lƣợng Nano Curcumin trong một số loại
thực phẩm chức năng đƣợc bán trên thị trƣờng Thừa Thiên Huế .............................61
3.3.2. Đánh giá kết quả phân tích hàm lƣợng Nano Curcumin trong một số loại thực
phẩm chức năng đƣợc bán trên thị trƣờng Thừa Thiên Huế .....................................63
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ...................................................................................66
Tài liệu tham khảo .....................................................................................................68
Phụ lục ...................................................................................................................... P1

3




4

DPL

Dilution

Độ pha loãng

5

ĐKSK

Chromatographic conditions

Điều kiện sắc ký

High performance liquid

Sắc ký lỏng hiệu năng cao

6

HPLC

chromatography

7

LOD

11

Ppb

12

Ppm

13
14

Part per billion

Phần tỉ

Demo Version - Select.Pdf SDK
Part per million

Phần triệu

RSD

Relative standard deviation

Độ lệch chuẩn tƣơng đối

TPCN

Functional food


17

Các nhóm sản phẩm phân loại theo phƣơng thức chế
biến

Trang
13

Một số nghiên cứu định lƣợng Curcumin bằng
4

Bảng 1.4

phƣơng pháp HPLC sử dụng detector PDA và UV-

26

VIS
5

Bảng 1.5

Diện tích peak và nồng độ

32

6

Bảng 2.1



10

Bảng 3.4

11

Bảng 3.5

12

Bảng 3.6

Kết quả khảo sát độ lặp lại trên mẫu TPCN

57

13

Bảng 3.7

Độ lặp lại của phƣơng pháp phân tích

57

14

Bảng 3.8

Kết quả diện tích peak khảo sát độ đúng

Kết quả kiểm tra hàm lƣợng Nano Curcumin trong
mẫu TPCN

5

52
54

62

64

65


DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH
STT

Hình

Tiêu đề

Trang

1

Hình 1.1

Thực phẩm chức năng đƣợc sử dụng rộng rãi trên TG


Dạng keto và enol của Curcumin.

21

6

Hình 1.6

Tác dụng phòng và chống ung thƣ của Curcumin

22

7

Hình 1.7

8

Hình 1.8

9

Hình 1.9

10

Tính tan trong nƣớc của Nano Curcumin và
HìnhDemo
1.10 Version - Select.Pdf SDK
Curcumin


30

16

Hình 1.16

Đƣờng chuẩn của phƣơng pháp thêm chuẩn

32

17

Hình 2.1

Xác định LOD bằng cách tính S/N

39

18

Hình 3.1

Sơ đồ xử lý mẫu

43

19

Hình 3.2



STT

Hình

Tiêu đề

Trang

Sắc ký đồ khảo sát ảnh hƣởng thành phần pha động:
20

Hình 3.3

(a) ACN: đệm H3PO4/H2PO4- = 50:50(v/v);
(b) ACN: đệm H3PO4/H2PO4- = 60:40(v/v);

48

(c) ACN: đệm H3PO4/H2PO4- = 70:30(v/v).
Sắc ký đồ của hệ pha động ACN: đệm H3PO4/H2PO421

Hình 3.4

= (60:40) với các tốc độ dòng:

50

a. 0,5 mL/ph; b. 0,8 mL/ph; c. 1mL/ph.

Sắc ký đồ xác định độ lặp lại của hệ thống

56

Sắc kí đồ của Curcumin trong mẫu trắng (a) và mẫu
trắng thêm chuẩn nồng độ 1ppm (b)

52
54

Sắc kí đồ xác định độ đúng của mẫu thử (a); mẫu

Demo Version - Select.Pdf SDK

27

Hình 3.10

thêm chuẩn 8ppm (b); mẫu thêm chuẩn 10 ppm (c);

59

mẫu thêm chuẩn 12ppm (d)
28

Hình 3.11

29

Hình 3.12

Với những
tácVersion
dụng sinh- học
quý giá, lại
có nguồn gốc tự nhiên, an toàn nên
Curcumin ngày càng đƣợc quan tâm và sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, theo
Kawanishi et al. (2005), Curcumin cũng giống nhƣ các chất chống oxy hóa khác, là
con dao hai lƣỡi. Các nghiên cứu lâm sàng trên ngƣời với 2-12g Curcumin cho thấy
các tác dụng phụ nhƣ buồn nôn, tiêu chảy, rối loạn chuyển hóa sắt và chặn protein
hepcidin, có khả năng gây ra thiếu sắt ở các bệnh nhân mẫn cảm [42]. Trong khi đó,
Curcumin chỉ chiếm 0,3-1% về khối lƣợng của củ nghệ. Để chữa đƣợc bệnh thì
bệnh nhân phải uống liên tục tới 12-20g Curcumin, tƣơng đƣơng với 4-6 lạng bột
nghệ. Đây là liều rất cao, Curcumin lại có hƣơng vị hơi cay nóng, hơi đắng, có mùi
mù tạc nên gây khó chịu và kích ứng đƣờng tiêu hóa. Bên cạnh đó, độ tan và độ hấp
thu của Curcumin rất thấp. GS. TS Đào Văn Phan cho biết: “Curcumin tuy uống với
liều cao nhƣng hàm lƣợng trong máu và nơi tác dụng lại vẫn thấp. Do Curcumin
không tan trong nƣớc, dễ bị phá hủy ở ruột, dễ bị chuyển hóa và thải trừ ở gan, nên
chỉ hấp thu vào máu đƣợc 2 đến 5%” [41]. Cho nên, để đạt đƣợc nồng độ trong máu

8


đủ để phát huy hiệu quả thì bệnh nhân phải sử dụng liều cao Curcumin hoặc phải sử
dụng các dạng bào chế công nghệ cao để tăng độ hấp thu vào máu. Điều này đã dẫn
đến sự ra đời và phát triển mạnh mẽ của các loại thực phẩm chức năng chứa
Curcumin ở dạng nano.
Thực phẩm chức năng chứa Curcumin là các sản phẩm có nguồn gốc tự
nhiên hoặc là thực phẩm trong quá trình chế biến đƣợc bổ sung thêm Curcumin. Nó
đƣợc chế tạo ở dạng viên, chứa hàm lƣợng Curcumin cao, dễ uống, không gây khó
chịu và dễ hấp thu hơn. Hiện nay, trên thị trƣờng có nhiều loại thực phẩm chức

góp phần hiệu quả vào công tác kiểm tra chất lƣợng một số loại thực phẩm chức
năng, chúng tôi thực hiện đề tài “Nghiên cứu xác định Nano Curcumin trong một
số loại thực phẩm chức năng bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao” với
mục tiêu:
1. Xây dựng quy trình phân tích định lƣợng Nano Curcumin trong một số loại thực
phẩm chức năng bằng phƣơng pháp sắc lỏng hiệu năng cao, là phƣơng pháp hiện
đại, có độ chính xác và độ nhạy cao.
2. Phân tích Nano Curcumin trong một số loại thực phẩm chức năng chứa
Curcumin đƣợc bán trên thị trƣờng Thừa Thiên Huế.

Demo Version - Select.Pdf SDK

10