BÀI DỰ THI: “TÌM HIỂU PHÁP LUẬT
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM”
Câu 1: Những điểm mới của Hiến pháp năm 2013 so với Hiến pháp năm 1992 về
quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân? Điểm mới nào bạn
tâm đắc nhất? Vì sao?
a. Những điểm mới của Hiến pháp năm 2013 so với Hiến pháp năm 1992 về
quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.

Những điểm mới và tiến bộ vượt bậc của Chương II Hiến pháp năm 2013 trong
việc ghi nhận và thực thi các công ước quốc tế về quyền con người tại Việt Nam so với
Hiến pháp năm 1992 được thể hiện ở một số điểm chủ yếu sau đây:
+ Thứ 1. Hiến pháp năm 2013 đã đổi tên Chương “Quyền và nghĩa vụ công dân”
thành “Quyền con người, quyền và nghĩa vụ của công dân”. Qua đặt tên Chương đã
cho chúng ta thấy: Hiến pháp năm 1992 chỉ bàn chủ yếu đến quyền công dân, chưa bao
quát hết nội dung cần có là quyền con người; Hiến pháp năm 2013 đã khắc phục nhược
điểm đó và đã hiến định những yêu cầu cơ bản về bảo đảm quyền con người và quyền
công dân, trong đó quyền con người lần đầu tiên được đưa vào tên Chương ở cụm từ
đầu tiên trong tên gọi của Chương.
+ Thứ 2. Hiến pháp năm 2013 đã chuyển Chương “Quyền con người, quyền và
nghĩa vụ của công dân” từ vị trí Chương 5 trong Hiến pháp năm 1992 lên vị trí
Chương 2. Việc chuyển đổi vị trí của Chương cho thấy các nhà lập hiến đã nhận thức
rõ về tầm quan trọng của chế định quyền con người, quyền công dân trong Hiến pháp.
+ Thứ 3. Hiến pháp năm 2013 không còn đồng nhất quyền con người và quyền
công dân như ở Điều 50 Hiến pháp năm 1992 khi quy định quyền con người “…thể
1


hiện ở quyền công dân”. Hiến pháp năm 2013 đã sử dụng cả 2 thuật ngữ “quyền con
người” và “quyền công dân” với những nội dung được quy định chủ thể quyền là công
dân thì Hiến pháp năm 2013 quy định chủ thể quyền không chỉ là công dân mà quyền
của con người, của mọi người, quyền của mỗi người đều có chứ không chỉ công dân.

thường thiệt hại vật chất và phục hồi danh dự cho người bị oan sai trong tố tụng; xử lý
nghiêm minh người thi hành tố tụng gây oan sai. Trong Hiến pháp năm 2013, ngoài
những nội dung đã nêu trên đây còn bao gồm những nội dung khác như: xét xử kịp
thời, công bằng, công khai; không bị kết án hai lần cho cùng một tội phạm; quyền tự
bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa… Việc mở rộng nội dung này phù hợp với yêu
cầu thực thi Luật nhân quyền quốc tế và các quy định của các công ước quốc tế về
quyền con người tại Việt Nam.
+ Thứ 9. Chủ thể của quyền sở hữu tư nhân trong Hiến pháp năm 2013 đã được mở
rộng từ “công dân” trong Hiến pháp năm 1992 sang “mọi người” trong Điều 32 Hiến
2


pháp năm 2013, nghĩa là không chỉ công dân Việt Nam mà tất cả mọi người sống trên
đất nước Việt Nam đều có quyền về tài sản và nhân thân phi tài sản.
+ Thứ 10. Lao động và việc làm là một trong những quyền trọng tâm của hệ thống
quyền con người, quyền và nghĩa vụ của công dân. Điều 55, 56 Hiến pháp năm 1992 là
những quy định dài dòng, mang tính hô hào, “khẩu hiệu” về lao động, việc làm.
Chương II Hiến pháp năm 2013 đã thay thế bằng những quy định thực chất hơn, rõ
ràng hơn, đặc biệt là bám sát các điều khoản liên quan trong Công ước quốc tế về các
quyền kinh tế, xã hội, văn hóa. Cụ thể, theo Điều 35 Hiến pháp năm 2013 thì quyền về
lao động, việc làm bao gồm: quyền làm việc, lựa chọn nghề nghiệp, việc làm và nơi
làm việc; quyền được bảo đảm các điều kiện làm việc công bằng, an toàn; được hưởng
lương, chế độ nghỉ ngơi.
+ Thứ 11. Chương II Hiến pháp năm 2013 đã bổ sung mới rất nhiều quyền dân sự,
chính trị theo yêu cầu của Luật nhân quyền quốc tế như: Quyền sống, quyền không bị
bắt làm nô lệ, quyền không bị lao động cưỡng bức, quyền không bị tra tấn, đánh đập,
xúc phạm nhân phẩm, quyền xác định dân tộc, quyền sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ, quyền
tự do lựa chọn ngôn ngữ giao tiếp, quyền về môi trường … Có thể nói 36 điều của
Chương II Hiến pháp năm 2013 đã bao quát khá đầy đủ các quyền dân sự, chính trị,
kinh tế, xã hội và văn hóa trong Bộ luật nhân quyền quốc tế.

ràng trong Luật nhân quyền quốc tế.
b. Điểm mới nào bạn tâm đắc nhất? Vì sao?
Điểm mới của Hiến pháp năm 2013 so với Hiến pháp năm 1992 em thấy tâm đắc
nhất một điểm trong Điều 37: “Trẻ em được Nhà nước, gia đình và xã hội bảo vệ,
chăm sóc và giáo dục; được tham gia vào các vấn đề về trẻ em. Nghiêm cấm xâm
hại, hành hạ, ngược đãi, bỏ mặc, lạm dụng, bóc lột sức lao động và những hành vi
khác vi phạm quyền trẻ em”.
Trẻ em không chỉ là lực lượng đông đảo của hiện tại mà là nguồn nhân lực của
tương lai. “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”, bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em
hôm nay chính là tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân tố tạo nên sự phát triển bền
vững của đất nước trong tương lai. Đó không chỉ là nhiệm vụ của riêng các cấp, các
ngành nào, mà chính là nhiệm vụ của toàn xã hội. Công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo
dục trẻ em luôn được Đảng, Nhà nước và các địa phương xem là chính sách ưu tiên
hàng đầu trong việc bảo đảm an sinh xã hội, vì mục tiêu phát triển ổn định và lâu dài
của đất nước.
Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, em nhận thấy xã hội hiện nay
cần rung lên hồi chuông cảnh báo về nạn bạo hành trẻ em đang ngày càng gia tăng.
Trên cả nước hiện nay, có hơn 26 triệu trẻ em, trong đó có khoảng 1,5 triệu trẻ em có
hoàn cảnh đặc biệt và gần 2,5 triệu trẻ em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặt biệt. Các
em nhỏ hay các bạn cùng trang lứa với em đang bị cha mẹ bỏ rơi, nhiều trẻ em từ khi
vừa lọt lòng đã không nhận được tình thương yêu từ cha mẹ; trẻ em bị mồ côi hoặc bị
chính bố mẹ đẻ hành hung; trẻ em lang thang cơ nhỡ; trẻ em bị các bà bảo mẫu đối xử
tàn nhẫn;...

4


5



giám sát, xây dựng cơ sở dữ liệu về trẻ em; thực hiện phối hợp liên ngành trong thực
hiện quyền trẻ em và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ, chăm sóc trẻ em.

Bên cạnh hệ thống thể chế, pháp luật đang ngày càng được hoàn thiện, các hoạt động
truyền thông, giáo dục và vận động xã hội về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em cũng
được các cấp, các ngành quan tâm thực hiện, tạo sự chuyển biến tích cực về cung cấp
dịch vụ bảo vệ trẻ em, đồng thời mở rộng, nâng cao chất lượng dịch vụ và phúc lợi xã
hội dành cho trẻ em.
Em cũng như các bạn luôn cần sự quan tâm chăm sóc, dạy bảo của gia
đình, của thầy cô giáo và sự quan tâm chăm lo của toàn xã hội. Chúng em có quyền
được sống trong tình yêu thương của gia đình và một xã hội hòa bình, được học tập
trong những ngôi trường xanh – sạch – đẹp và an toàn, có các điều kiện về cơ sở vật
chất tốt để chúng em được rèn luyện, học tập và phát huy năng lực của bản thân. Điểm
mới của Hiến pháp năm 2013 (so với Hiến pháp năm 1992) Điều 37: “Trẻ em được Nhà
nước, gia đình và xã hội bảo vệ, chăm sóc và giáo dục; được tham gia vào các vấn đề về
trẻ em. Nghiêm cấm xâm hại, hành hạ, ngược đãi, bỏ mặc, lạm dụng, bóc lột sức lao
động và những hành vi khác vi phạm quyền trẻ em” đã, đang và sẽ là hành lang pháp lí
để bảo vệ chúng em và đảm bảo các quyền lợi cho chúng em – thế hệ “măng non” của
đất nước.

7


8


9


Câu 2: Luật giáo dục năm 2005 ( sửa đổi, bổ sung năm 2009 ) quy định thế nào về

môi trường làm việc trong bối cảnh hội nhập quốc tế; bảo đảm nâng cao năng suất, chất
lượng lao động; tạo điều kiện cho người học sau khi hoàn thành khóa học có khả năng
tìm việc làm, tự tạo việc làm hoặc học lên trình độ cao hơn.
- Mục tiêu cụ thể đối với từng trình độ của giáo dục nghề nghiệp được quy định như
sau:
+ Đào tạo trình độ sơ cấp để người học có năng lực thực hiện được các công việc
đơn giản của một nghề.
+ Đào tạo trình độ trung cấp để người học có năng lực thực hiện được các công việc
của trình độ sơ cấp và thực hiện được một số công việc có tính phức tạp của chuyên
ngành hoặc nghề; có khả năng ứng dụng kỹ thuật, công nghệ vào công việc, làm việc
độc lập, làm việc theo nhóm.
+ Đào tạo trình độ cao đẳng để người học có năng lực thực hiện được các công việc
của trình độ trung cấp và giải quyết được các công việc có tính phức tạp của chuyên
ngành hoặc nghề; có khả năng sáng tạo, ứng dụng kỹ thuật, công nghệ hiện đại vào
công việc, hướng dẫn và giám sát được người khác trong nhóm thực hiện công việc.
Câu 4: Luật Phòng, chống ma túy năm 2000 ( sửa đổi, bổ sung năm 2008) quy
định thế nào là chất ma túy, chất gây nghiện, chất hướng thần, tiền chất, thuốc
gây nghiện, thuốc hướng thần và cây có chứa chất ma túy. Các hành vi nào bị
nghiêm cấm để phòng ngừa, ngăn chặn, đấu tranh chống tệ nạn ma túy?
a. Luật Phòng, chống ma túy của Việt Nam tại Điều 2 năm 2000 ( sửa đổi, bổ sung
năm 2008) quy định chất ma túy, chất gây nghiện, chất hướng thần, tiền chất, thuốc gây
nghiện, thuốc hướng thần và cây có chứa chất ma túy như sau:
+ Chất ma tuý là các chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định trong các danh
mục do Chính phủ ban hành.

11


+ Chất gây nghiện là chất kích thích hoặc ức chế thần kinh, dễ gây tình trạng nghiện
đối với người sử dụng.


- Ni-cô-tin (thuốc lá)

- Ca-phê-in
14


- Thuốc bác sĩ cho toa như thuốc ngủ an thần (sedative-hypnotics) gồm có: Benzô-đai-a-zê-pin (Benzodiazepines) như Serepax, Valium, Librium...
- Một số dược phẩm trong nhóm amphetamies như: dexamphetamine,
methylphenidate, phentermine...
Ghi chú: Tuy nhiên có một vài giới hạn đối với một số thuốc hợp pháp. Những
loại này có thể trở thành bất hợp pháp, ví dụ như việc thiếu niên dưới 18 tuổi mua
rượu bia hay thuốc lá là bất hợp pháp. Những loại thuốc trị bệnh cũng có thể trở thành
bất hợp pháp nếu mua qua bạn bè, chợ đen hay mua không có toa bác sĩ.
Ma túy bất hợp pháp: Những loại ma túy được xem là bất hợp pháp gồm có:
- Cần sa (Cannabis)
- Bạch phiến (Heroin)
- Các loại gây ảo giác (Hallucinogens/Psychedelics): LSD, DMT, Psilocybin,
Psilocin, Mescaline, DOM (STP), Phencyclidine or PCP, Ketamine...
- Cô-ken (Cocaine)
- Mê-tha-qua-lôn (Methaqualone) và những loại gây nghiện (narcotics) mua
không có toa bác sĩ.
- Các loại amphetamine bất hợp pháp như: methamphetamine, crystal
methamphetamine....

Lá cần sa

Lá Coca - Cây Ma hoàng

15

lược, chính sách phát triển kinh tế phù hợp.
+ Thứ hai là: Phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng Xã hội Chủ nghĩa.
+ Thứ ba là: Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Đào tạo những
con người có tri thức, có đạo đức trong sáng. Cùng với đó là nâng cao đời sống của
nhân dân, đặc biệt là khu vực nông thôn và miền núi, quan tâm đến đời sống của đồng
bào dân tộc ít người. Dùng luật pháp để thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội.
16


+ Thứ tư là: Đảm bảo an ninh quốc phòng và trật tự an toàn xã hội. Đặc biệt quan tâm
đến công tác phòng chống các tệ nạn xã hội và bảo vệ chủ quyền biển đảo.
+ Thứ năm là: Thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình và hữu nghị,
hợp tác và phát triển, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế.
+ Thứ sáu là: Xây dựng Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do dân
và vì dân. Cùng với đó là phải củng cố bộ máy nhà nước phù hợp với sự phát triển của
đất nước và hội nhập quốc tế.
+ Thứ bảy là: Xây dựng Đảng phải thực sự trong sạch, vững mạnh; chống quan liêu,
tham nhũng.
+ Thứ tám là: Xây dựng nền dân chủ Xã hội chủ nghĩa, phát huy sức mạnh khối đại
đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường và mở rộng mặt trận dân tộc thống nhất.
Trong quá trình thực hiện các phương hướng trên, Nhà nước cần phải đặc biệt
chú trọng nắm vững và giải quyết tốt các mối quan hệ lớn như: quan hệ giữa đổi mới,
ổn định và phát triển; giữa đổi mới kinh tế và chính trị; giữa kinh tế thị trường và định
hướng Xã hội chủ nghĩa; giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hóa; thực hiện tiến
bộ và công bằng xã hội; giữa xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ
nghĩa; giữa độc lập tự chủ và hội nhập quốc tế; giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lí
và nhân dân làm chủ…không mang tính phiến diện, cực đoan, duy ý trí.
2. Đối với gia đình

Bác Hồ Chí Minh đã từng nói: “Mỗi gia đình là một tế bào của xã hội” , vì vậy

nhưng có một điều không bao giờ thay đổi được đó là dân tộc Việt Nam luôn luôn tôn
trọng và phát triển những truyền thống tốt đẹp của cha ông ta, đó là tình yêu nước, yêu
dân tộc, đoàn kết, tương thân tương ái, lá lành đùm lá rách.... Đặc biệt, tương lai, vận
mệnh đất nước nằm trong tay thế hệ trẻ chúng ta. Với sức trẻ dồi dào, lòng nhiệt tình
cống hiến . Thế hệ trẻ khoẻ mạnh thì đất nước vững bền, thế hệ trẻ yếu ớt thì đất nước
18


suy vong. Tuổi trẻ Việt Nam hãy luôn có mơ ước, không ngừng sáng tạo và nhiệt huyết
trong lao động.
Để góp phần xây dựng nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng,
dân chủ và văn minh, tiến lên chủ nghĩa xã hội thì mỗi thanh niên cần có những hành
động và việc làm cụ thể sau:
+ Thứ nhất, thanh niên phải tích cực tham gia học tập, nâng cao trình độ lí luận chính
trị, bồi dưỡng tư tưởng cách mạng trong sáng.
+ Thứ hai, thanh niên cần tích cực học tập và tự học tập để nâng cao trình độ văn hóa,
chuyên môn, khoa học kĩ thuật và tay nghề.
+ Thứ ba, thanh niên phải tích cực tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân.
+ Thứ tư, thanh niên phải tích cực tham gia xây dựng môi trường xã hội lành mạnh và
môi trường sinh thái trong lành, sạch đẹp. Tích cực tham gia phòng chống ô nhiễm môi
trường, suy thoái môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu toàn cầu.
+ Thứ năm, thanh niên phải xung kích đi đầu trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã
hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh.
+ Thứ sáu, thanh niên cần chủ động tham gia vào quá trình hội nhập quốc tế, tham gia
giải quyết các vấn đề toàn cầu; tham gia vào công tác ngoại giao nhân dân để nâng tầm
ảnh hưởng của Việt Nam trên trường quốc tế.
Trong công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Đảng và Nhà
nước ta đánh giá rất cao vai trò của thanh niên, luôn quan tâm chăm lo xây dựng và
phát huy sức mạnh của các thế hệ thanh niên tham gia vào sự nghiệp xây dựng và bảo

Có lẽ đối với mỗi người chúng ta đất nước là gì quá to lớn và xa xôi, ta không cảm thấy
tôi nhỏ bé có thể làm được gì cho đất nước. Và đôi khi ta cảm thấy như giữa ta và đất
nước không liên hệ gì mấy. Nhưng, cũng như gia đình chỉ là một nhóm của vài người
mẹ, cha, mấy anh chị em, còn đất nước cũng chỉ là một nhóm của 80 triệu người. Đông
hơn thì có, nhưng quy tắc vẫn là các cá nhân chụm lại mà thành. Và nếu ta làm mạnh
cho gia đình ta thế nào, thì ta cũng làm mạnh đất nước ta như thế. Bằng những kiến
thức em đã được học trong sách vở, những điều em được thầy cô và gia đình dăn dạy
em nhận thấy rằng để góp phần xây dựng đất nước ta giàu đẹp em cần có những hành
động cụ thể như:
+ Thứ nhất em luôn làm điều tốt: Học hành chăm chỉ, giữ thân thể khỏe mạnh, giữ
đầu óc sáng suốt, giúp người già yếu nghèo khổ và các em nhỏ,...
+ Thứ hai em không làm điều xấu: Không hút sách, không trộm cắp, không dối trá,
không đánh nhau, không nhũng lạm và tích cực tham gia tuyên truyền để phòng tránh
các tệ nạn xã hội …
+ Thứ ba là cần giữ trái tim trong sáng: Tích cực tham gia xây dựng và bảo vệ gia
đình và đất nước ta ngày càng giàu đẹp; luôn làm cho mình giàu mạnh thêm, luôn làm
cho mình giỏi giang thêm, luôn hỗ trợ các anh em của mình để họ giàu mạnh thêm và
giỏi giang thêm…
+ Thứ tư là rèn luyện ý thức tự giác: Luôn giữ gìn nhà cửa, trường lớp và những nơi
công cộng sạch sẽ, không vứt rác bừa bãi gây ô nhiễm môi trường, bảo vệ tài sản của cá
nhân và công cộng, ...
Nếu tất cả mọi người đều tốt, đều giàu mạnh, đều giỏi giang… thì đương nhiên là cả
nước sẽ tốt, sẽ giàu mạnh, sẽ giỏi giang… Phát triển bản thân chính là phát triển đất
nước. Làm hại bản thân chính là làm hại đất nước. Giữa chúng ta và đất nước có liên hệ
mật thiết như liên hệ giữa ta và gia đình ta. Nếu ta tốt, giàu mạnh, giỏi giang, ta có thể
thấy ngay là gia đình ta thêm tốt, giàu mạnh giỏi giang. Đất nước ta cũng thêm tốt, giàu
mạnh, giỏi giang như thế, chỉ là khó thấy hơn gia đình một chút vì đất nước quá lớn
nên hậu quả không lộ rõ như gia đình.

20