BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỂ DỤC THỂ THAO THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
…………………………………..

PHÙNG VĂN THẢO

“NGHIÊN CỨU SỰ PHÁT TRIỂN HÌNH THÁI,
CHỨC NĂNG VÀ THỂ LỰC CỦA VĐV NAM BÓNG ĐÁ
ĐỘI TUYỂN TRẺ TỈNH ĐĂK LĂK SAU MỘT NĂM
TẬP LUYỆN 2015 – 2016”

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

TP.HCM, năm 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỂ DỤC THỂ THAO THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
…………………………………..

PHÙNG VĂN THẢO

“NGHIÊN CỨU SỰ PHÁT TRIỂN HÌNH THÁI,
CHỨC NĂNG VÀ THỂ LỰC CỦA VĐV NAM BÓNG ĐÁ
ĐỘI TUYỂN TRẺ TỈNH ĐĂK LĂK SAU MỘT NĂM

Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đối với Thầy hướng dẫn: TS. Trịnh
Toán đã tận tình động viên, giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học
tập và nghiên cứu.
Tác giả luận văn

PHÙNG VĂN THẢO


MỤC LỤC
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 80
TÀI LIỆU THAM KHẢO 1
PHỤ LỤC 5


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
STT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12

CÁC CHỮ VIẾT TẮT

3
4
5
6
7

Lít
Mét
Centimet
Giây
Phút
Gam

l
m
cm
s
Ph
G

Kilôgam

Kg


DANH MỤC CÁC BẢNG
BẢNG

TÊN BẢNG



Bảng 3.4

Error:
Referenc
Kết quả về kiểm tra thể lực lần 1 của VĐV nam Bóng
e source
Đá lứa tuổi 17-18 tỉnh Đăk Lăk
not
found

Bảng 3.5

Error:
Referenc
Kết quả kiểm tra về hình thái của VĐV nam Bóng Đá
e source
lứa tuổi 17-18 tỉnh Đăk Lăk sau 1 năm tập luyện.
not
found

Bảng 3.6

Kết quả kiểm tra về các chức năng sinh lý sau một Error:
năm tập luyện của VĐV nam Bóng Đá lứa tuổi 17-18 Referenc


tỉnh Đăk Lăk.

e source

not
found

Error:
Bảng so sánh kết quả về chức năng sinh lý của VĐV Referenc
Bảng 3.10 nam Bóng Đá lứa tuổi 17-18 tỉnh Đăk Lăk với một vài e source
nghiên cứu khác.
not
found

Bảng 3.11

Bảng đánh giá chỉ sô VO2max theo lứa tuổi
William & Wilkins

Bảng 3.12 Đánh giá chỉ số công năng tim của Ruffer

Error:
Referenc
của
e source
not
found
Error:


Referenc
e source
not
found

Bảng 3.17
e source
tổng hợp ban đầu của VĐV nam Bóng Đá lứa tuổi 17not
18 tỉnh Đăk Lăk
found


Error:
Bảng đánh giá và xếp loại tổng hợp các chỉ tiêu hình
Referenc
thái, chức năng sinh lý và tố chất thể lực và xếp loại
Bảng 3.18
e source
tổng hợp của VĐV nam Bóng Đá lứa tuổi 17-18 tỉnh
not
Đăk Lăk sau một năm tập luyện.
found

Bảng 3.19 So sánh xếp loại tổng hợp qua 2 lần kiểm tra.

Error:
Referenc
e source
not
found


DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ
TT


Trình độ người được phỏng vấn.
Biểu đồ 3.1

Error:
Referen
ce
source
not
found

Biểu đồ nhịp tăng trưởng về hình thái của VĐV Error:
nam Bóng Đá lứa tuổi 17-18 tỉnh Đăk Lăk sau 1 Referen
năm tập luyện.
ce
Biểu đồ 3.2
source
not
found
Biểu đồ 3.3 Biểu đồ nhịp tăng trưởng về chức năng sinh lý của Error:
VĐV nam Bóng Đá lứa tuổi 17-18 tỉnh Đăk Lăk sau Referen
một năm tập luyện.
ce


source
not
found
Biểu đồ nhịp tăng trưởng về thể lực của VĐV nam Bóng Error:
Đá lứa tuổi 17-18 tỉnh Đăk Lăk sau 1 năm tập luyện.
Referen

cân đối, giáo dục tính dũng cảm, ngoan cường, tình đồng đội, tình yêu thương
lẫn nhau, tình đoàn kết hợp tác, và nhất là tinh thần chịu đựng gian khổ, khắc
phục mọi khó khăn mà môn thể thao này đòi hỏi. Trong những năm gần đây,
nền bóng đá nước ta đã bắt đầu khởi sắc, với những thành tích ban đầu rất
đáng khích lệ, mang đầy tính thuyết phục: Đội tuyển QG lọt vào vòng tứ kết


2

Asian Cup 2007, vô địch AFF cúp ở Thái Lan (năm 2009), xếp thứ 131 trên
bảng xếp hạng của FIFA năm 2012 hơn đối thủ cùng khu vực là Thái Lan 136,
… Tuy nhiên, để hội nhập vào bóng đá khu vực và thế giới, Việt Nam cần làm
được nhiều hơn nữa.
Thực tế, bóng đá Việt Nam có khoảng cách xa so với các nước trên khu
vực Châu Á và trên thế giới. Ngày nay xu hướng phát triển bóng đá hiện đại
yêu cầu các VĐV phải đáp ứng nhu cầu khá cao về thể lực, kỹ thuật, chiến
thuật, chức năng nhiệm vụ của từng cầu thủ ngày càng mở rộng, tốc độ thi
đấu càng cao, sự đối kháng càng quyết liệt. Mỗi trận đấu đòi hỏi VĐV phải có
thể hình và nền tảng thể lực vững chắc. Trong khi đó một số cầu thủ nồng cốt
của đội tuyển quốc gia đang giảm sút phong độ do tuổi tác cao, các cầu thủ trẻ
chưa được đầu tư đúng mức, chất lượng đào tạo cầu thủ trẻ chưa được coi
trọng. Đây chính là yếu tố quyết định đến chất lượng bóng đá đỉnh cao của
mỗi đội bóng, câu lạc bộ cũng như đội tuyển quốc gia.
Muốn đào tạo được VĐV trẻ tốt thì ít nhất VĐV đó phải được đào tạo
ngay từ nhỏ theo chương trình tuyển chọn, huấn luyện một cách khoa học.
Sau khi huấn luyện chúng ta cần đánh giá lại công tác tuyển chọn ban đầu rồi
tiếp tục chọn lựa những VĐV ưu tú nhất để tiếp tục huấn luyện nâng cao. Dựa
vào sự phát triển về thể hình, thể lực, kỷ thuật, tư duy chiến thuật và tâm lý thi
đấu sau một quá trình tập luyện, từ đó đánh giá sự phát triển của VĐV, nhằm
đưa ra những nhận định về sự biến đổi các mặt năng lực thể thao của VĐV.

tỉnh đã đầu tư làm tốt. Hầu hết các vận động viên từ nguồn đào tạo từ các
tuyến trẻ đã bổ sung cho đội tuyển nhiều năm qua của tỉnh.
Đặc biệt đội tuyển trẻ tỉnh ĐĂK LĂK được quan tâm hơn cả. Vì đây là
lứa năng khiếu mà trung tâm TDTT cùng với Sở Văn Hóa, Thể Thao và Du


4

Lịch tỉnh ĐĂK LĂK tuyển sinh, đào tạo bài bản để làm nồng cốt cho các
tuyến trên của tỉnh sau này.
Từ những yêu cầu thực tiễn của bóng đá địa phương với mong muốn
bóng đá tỉnh nhà ngày càng phát triển, rút ra những thông tin cần thiết cho
người làm chuyên môn tham khảo, làm cơ sở cho việc xây dựng kế hoạch
tuyển chọn và huấn luyện phục vụ trực tiếp công tác đào tạo VĐV bóng đá trẻ
của tỉnh nhà. Tôi chọn hướng nghiên cứu đề tài là:
“NGHIÊN CỨU SỰ PHÁT TRIỂN HÌNH THÁI, CHỨC NĂNG
VÀ THỂ LỰC CỦA VĐV NAM BÓNG ĐÁ ĐỘI TUYỂN TRẺ TỈNH
ĐĂK LĂK SAU MỘT NĂM TẬP LUYỆN 2015 – 2016”
♦ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Nghiên cứu thực trạng và sự phát triển hình thái, chức năng sinh lý và
tố chất thể lực của VĐV nam Bóng Đá lứa tuổi 17-18 tỉnh Đăk Lăk sau một
năm tập luyện.
♦ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
1. Xác định chỉ tiêu đánh giá hình thái, chức năng sinh lý và tố chất thể
lực của VĐV nam Bóng Đá lứa tuổi 17-18 tỉnh Đăk Lăk.
2. Đánh giá thực trạng và sự phát triển về hình thái, chức năng sinh lý
và tố chất thể lực của VĐV nam Bóng Đá lứa tuổi 17-18 tỉnh ĐăkLăk sau một
năm tập luyện giai đoạn 2015-2016.
3. Xây dựng tiêu chuẩn đánh giá hình thái, chức năng sinh lý và tố chất
thể lực của VĐV nam Bóng Đá lứa tuổi 17-18 tỉnh Đăk Lăk.

hiện ở các cuộc thi đấu và thành tích thông qua các test.
Theo Nôvicôp AD và Mátvêép L.P thì TĐTL liên quan phần lớn đến
những thay đổi thích ứng sinh học ( chức năng và hình thái ) xảy ra trong cơ
thể VĐV dưới tác động của LVĐ tập luyện và thay đổi có biểu hiện ở sự phát
triển năng lực của VĐV. Từ đó ông đưa ra khái niệm : “ TĐTL là thước đo


6

mức thích ứng của cơ thể với một hoạt động cụ thể đạt được qua tập luyện ’’.
[21, tr8].
Aulic I.V trong quyển “ Đánh giá trình độ tập luyện thể thao ’’ cho
rằng : “ việc đánh giá TĐTL khong phải là mục đích tự thân, là nhiệm vụ
hàng thứ hai, nó như là một phương tện kiểm tra cần phải cóđể phục vụ vấn
đề chính, đó là phương pháp tập luyện tạo điều kiện đạt được những thành
tích thể thao cao ’’[2, tr11]. Ông nhận xét : “ có một yếu tố cơ bản TĐTL
không được Nôvicôp AD và Mátvêép L.P nói tới đó là thành tích thể thao’’ vì
vậy theo ông : “ TĐTL là năng lực tiềm tàng của VĐV để đạt được những
thành tích nhất định trong môn thể thao lựa chọn và năng lực này được biểu
hiện cụ thể ở mức chuẩn bị về kỹ - chiến thuật, thể lực, đạo đức, ý chí và trí
tuệ.TĐTL nâng cao thì VĐV càng có thể làm trọn vẹn được một nhiệm vụ
nhất định với hiệu quả mỹ mãn hơn.’’[2, tr5-6]
Ở Việt Nam các nghiên cứu của nhiều tác giả cũng đưa ra các khái
niệm về TĐTL như sau:
Theo PGS.TS Trịnh Trung Hiếu – TS Nguyễn Sĩ Hà : “ TĐTL là trạng
thái gắn liền với những biến đổi thích nghi của các đặc tính sinh học trong cơ
thể của VĐV, những biến đổi đó xác định mức độ khả năng của hệ thống chức
năng cơ thể .’’[11, tr12-13]
Quan điểm của PGS.TS Nguyễn Toán – TS Phạm Danh Tốn : “ TĐTL
của VĐV là kết quả tổng hợp của việc giải quyết các nhiệm vụ trong thực tiễn

Phát triển TĐTL nhờ tác động lâu dài của LVĐ tạo nên những biến đổi
vè chức năng và cấu trúc trong các cơ quan và các hệ thống cơ thể. Tuy nhiên
mọi quá trình phát triển đều mang tính tịnh tiến thường gắn với các yếu tố có
tính chất chu kỳ. Do đó, quá trình phát triển TĐTL được thực hiện không theo
đường vòng, không theo đường thẳng mà dường như theo đường xoáy chân
ốc bao gồm cả các yếu tố đối lập nhau nghĩa là vừa có chu kỳ, vừa có dạng
tuyến tính trong quá trình phát triển của TĐTL.
Trong những năm qua, bóng đá trẻ Việt Nam đã và đang được quan
tâm và cũng đã đạt được một số thành tích đáng ghi nhận. Nhưng nếu nhìn
xa hơn một chút thì việc đào tạo VĐV bóng đá trẻ ở từng các địa phương


8

chưa thật sự được chú trọng về chiều sâu, chưa có định hướng phát triển
bóng đá lâu dài và bềnh vững. Từ đó công tác đào tạo bóng đá trẻ ở các địa
phương chưa được thực hiện một cách tương xứng xu thế phát triển chung
của bóng đá cả nước nói chung và thế giới nói riêng. Việc thực hiện và ứng
dụng khoa học kỹ thuật vào quá trình đào tạo và huấn luyện là việc làm rất
cấp thiết cho công tác đào tạo VĐV bóng đá trẻ cả nước nói chung và bóng
đá Đăk Lăk nói riêng.
1.1.2 Các quan điểm đánh giá trình độ tập luyện của VĐV bóng đá trẻ:
Các môn thể thao khác nhau thì mức độ quan trọng của từng mặt năng
lực thể thao trong TĐTL khác nhau, mỗi môn thể thao đều có những yêu cầu
cao có tính chất riêng đối với cơ quan hoặc hệ cơ quan trong cơ thể. Vì vậy,
mỗi môn thể thao đều có tác dụng hoàn thiện chủ yếu một, hay một số chức
năng hoặc cơ quan nhất định. Trình độ tập luyện của cơ thể vận động viên
được xác định thông qua các phương pháp sư phạm, tâm lý, y sinh học. Tuy
nhiên, trình độ tập luyện là một khái niệm tổng hợp, đặc trưng cho khả năng
cho toàn bộ cơ thể.

phòng ngự sang tấn công hoặc tấn công sang phòng ngự một cách chủ động
và nhanh hơn đối phương thì đội bóng đó sẽ làm chủ trận đấu và khả năng
giành tháng lợi là rất lớn.
Cầu thủ phải có thể lực tốt và toàn diện để đáp ứng các yêu cầu ngày
cao và khắc nghiệt của các trận đấu và cả giải đấu.
Trên cơ sở ban đầu của một cầu thủ là phát triển một cách toàn diện về
thể chất lẫn năng lực chuyên môn, sau đó cầu thủ được chuyên môn hóa vị trí,
đảm đương nhiệm vụ cụ thể và hoàn thành tốt trong cả tấn công lẫn phong ngự.
Kết hợp tính nguyên tắc, tính kỹ luật trong chiến thuật, phát huy tính
sáng tạo, tính ngẫu hứng của từng cầu thủ trong tấn công lẫn phòng ngự. Tính
sáng tạo được thể hiện qua sự quan sát, phán đoán, nhạy bén trong mọi tình
huống, chớp thời cơ nhanh và hiệu quả nhất. Thông thường ở các đội bóng có


10

đẳng cấp cao đều có một cầu thủ (thủ lĩnh) chỉ huy điều khiển nhịp độ trận
đấu, thể hiện kinh nghiệm và bản lĩnh cũng như trình độ chuyên môn.
Ở mỗi đội bóng cũng có những chuyên gia chuyên thực hiện các quả đá
phát: trực tiếp, gián tiếp, phạt góc, penalty. Bởi vì trong bóng đá hiện đại ngày
nay, việc thực hiện tố và có hiệu quả các tình huống cố định đóng vai trò hết
sức quan trọng trong việc giành thắng lợi trong một trận đấu.
Trong bóng đá hiện đại việc chuẩn bị tâm lý cho một trận đấu hay cả
giải đấu luôn được coi trọng vì mỗi cầu thủ luôn bị áp lực cả trong lẫn ngoài
sân cỏ. Vì vậy, người HLV và kể cả cầu thủ phải được trang một tâm lý hết
sức vững vàng để kiểm soát mình và có thể vượt qua các áp lực đó [32].
1.3. Những yêu cầu đối với VĐV bóng đá hiện đại:
Năng lực của một cầu thủ bóng đá mang đặc tính tổng hợp của nhiều
yếu tố, các yếu tố này phối hợp với nhau tạo thành năng lực của cầu thủ quyết
định đến thành tích thể thao của cầu thủ đó. Ngoài những tiêu chuẩn chung

thời gian ngắn nhất.
Tố chất sức nhanh là một trong các tố chất cơ bản của VĐV bóng đá,
chiếm một vị trí quan trọng trong tố chất thân thể của VĐV. Ngày nay do tốc
độ của các trận đấu bóng đá ngày một nhanh, nên yêu cầu khả năng nhanh
nhẹn đối với cầu thủ ngày càng cao. Trong một chuẩn mực nào đó, cầu thủ có
tốc độ tốt trong thi đấu luôn luôn là nhân tố quan trọng trong việc chiếm ưu
thế về không gian và thời gian, nó cũng thể hiện ở mặt tập thể, ở cá nhân, tính
uy hiếp trong tấn công và tạo sựu tin cậy trong phòng ngự. Ngày nay, yếu tố
sức nhanh được xem như là một trong những chỉ tiêu để đánh giá và tuyển
chọn VĐV.
 Sức mạnh:
Là khả năng lực tuyệt đối của cơ bắp khắc phục lực cản bên trong hoặc
bên ngoài của quá trình vận động.Là năng lực biểu hiện của cơ bắp khi hoạt
động hoặc khi co giãn. Tố chất sức mạnh được chia làm bốn loại: sức mạnh


12

tuyệt đối, sức mạnh tương đối, sức mạnh bền và sức mạnh tốc độ.
Tố chất sức mạnh là cơ sử cho các tố chất thể lực khác và cũng là cơ sở
cho VĐV trong việc nắm vững những kỹ năng vận động, nâng cao thành tích
vận động của VĐV.
Bóng đá hiện đại ngày nay các trận đấu diễn ra quyết lệt, tốc đọ ngày
càng nhanh.... vì vậy yêu cầu cầu thủ phải thực hiện các động tác chạy, nhảy,
dừng, xuất phát nhanh, chuyển thân....khắc phục quán tính và lưc cản.Ngoài
ra còn đòi hỏi cầu thủ phải hoàn toàn xuất sắc khi thực hiện các động tác kỹ
thuật một cách nhanh chóng và chính xác. Chính vì vậy, tố chất sức mạnh trở
thành thước đo huấn luyện thể lực cho VĐV bóng đá.
 Sức bền:
Sức bền chỉ năng lực đấu tranh chóng mệt mỏi trong thời gian hoạt

sự liên kết giữa chiến thuật, thể lực, tâm lý trong suốt quá trình tập luyện cũng
như thi đấu bóng đá.
Kỹ thuật là cơ sở cho việc hoàn thiện chiến thuật, sự phát triển của kỹ
thuật sẽ nâng chiến thuật lên một tầm cao mới.VĐV phải được trang bị kỹ
thuật một cách điêu luyện và đạt đến mức kỹ xảo, có như vậymới thể xử lý
bóng, tình huống một cách chính xác và đạt được yêu cầu của chiến thuật đề
ra. Kỹ thuật bóng đá là cách gọi tổng hợp để chỉ những hành động, phương
pháp và động tác hợp lý mà cầu thủ áp dụng trong tập luyện và thi đấu như:
kỹ thuật tâng bóng, sút bóng, nhận bóng, dẫn bóng, tranh cướp bóng, ném
biên và kỹ thuật thủ môn. Dù đã là cầu thủ trưởng thành hay mới bước vào tập
luyện thì cầu thủ đó phải được trang bị các kỹ thuật một cách cơ bản nhất và
để trở thành một cầu thủ gỏi, có kỹ thuật siêu hạng thì cầu thủ đó phải đảm
bảo được các yêu cầu sau:
Chơi bóng thuần thục bằng cả hai chân, chuyền bóng, sút bóng mạnh
và chính xác ở mọi cự ly, mọi góc độ.
Nhận bóng, giử bóng dưới nhiều hình thức, biết thay đổi linh hoạt các
động tác kỹ thuật nhằm đánh lạc hướng phán đoán của cầu thủ đối phương.
Có khả năng không chiến tốt, dù cho đó có là động tác đánh đầu