TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TPHCM
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ



Tiểu luận cuối khóa:
CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN
TRONG VIỆC XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA VIỆT NAM
TIẾN TIẾN ĐẬM ĐÀ BẢN SẮC DÂN TỘC
Môn học:
ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG
CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Mã số môn học: LLCT230214
GVHD: HUỲNH THỊ KIM TRÚC
NHÓM THỰC HIỆN: NHÓM 7
1. Lê Minh kha

16126027

2. Sơn Hoàng Danh

15742005

3. Nguyễn Đức Trí

16126094

4. Phạm Minh Hiếu

16119087



Lê Minh Kha

4

Trần Hoàng Lộc

5

Nguyễn Đức Trí

6

Sơn Hoàng Danh

Điểm TT

Điểm TL

Tổng điểm

(A)

(B)

(A + B)/2

Nhận xét của giáo viên
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................

LỜI NÓI ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Cùng với sự phát triển như vũ bảo của nền kinh tế, nền văn hóa cũng phát
triển mạnh mẽ làm cho xã hội ngày càng văn minh tiến bộ hơn, con người mở
mang được tầm vóc của mình hơn. Dưới tác động của khoa hoc kỹ thuật, công
nghệ thông tin. Hành tinh của chúng ta trở nên nhỏ bé, không một quốc gia nào
có thể phát triển trong sự biệt lập với thế giới bên ngoài. Ngược lại, sự tùy thuộc
lẫn nhau ngày càng gia tăng và tác động trực tiếp đến từng quốc gia, từng khu
vực và toàn thế giới. Hiện tượng cộng sinh văn hóa là một tất yếu và là một đặc
trưng mới của văn hóa thế giới. Mỗi người đều được sống với bản sắc văn hóa
dân tộc mình, vừa được tiếp xúc với nhiều nền văn hóa khác. Khi khoa học kỹ
thuật ngày càng phát triển, đời sống vật chất ngày càng được nâng cao, thì đời
sống đạo đức của con người lại có su hướng sa sút, những vấn nạn xã hội ngày
càng gia tăng: “đồng tiền lên ngôi, lối sống vụ lợi vị kỷ, thực dụng, tôn thờ các
giá trị vật chất, các tiện nghi tiêu dùng và hưởng lạc, sự trỗi dậy của chủ nghĩa
cá nhân cực đoan… đã lấn át và làm xói mòn các giá trị tinh thần, làm hủy hoại
đạo đức, nhân cách… phát triển có nguy cơ biến thành phản phát triển bởi sự coi
thường đạo đức và các nền tảng của đạo đức xã hội”. chính lúc này vấn đề văn
hóa trở nên quan trọng nhất.Nền văn hoá Việt Nam là một nền văn hoá đậm đà
bản sắc dân tộc. ở một tiểu vùng mà văn hoá của một vài nước lớn dễ chi phối,
ảnh hưởng và có xu thế đồng hoá, bộc lộ rõ qua các thời kỳ lịch sử nhưng văn
hoá Việt Nam vẫn tồn tại bền vững và có bản sắc riêng cho đến ngày nay. Trong
giai đoạn hội nhập và phát triển của nền kinh tế. các nền văn hóa khác sẽ theo
chân tràn vào nước ta. Nền văn hóa Việt đang đứng trước những cơ hội lớn đổi
mới nền văn hóa để theo kịp với thời đại và tiến bộ xã hội. Nhưng đó cũng là
những thách thức lớn đối vơi nền văn hóa. Làm thế nào để phát triển đồng thời
phải giữ được những giá trị tinh hoa của dân tộc. Hiện nay Đảng và nhà nước ta
đã có những chủ trương chính sách gì để xây dựng , bảo tồn và phát triển nền
văn hóa..Đó cũng là một vấn đề lớn mang tính cấp thiết mà nhóm chúng em
chọn đề tài này


Trang 2


Tiểu luận: Chủ trương của Đảng Cộng Sản trong
việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên
tiến đậm đà bản sắc dân tộc hiện nay

GVHD: Huỳnh Thị Kim Trúc

NỘI DUNG
Chương 1: Khái niệm văn hóa và vai trò, vị trí của văn hóa đối với sự phát
triển kinh tế-xã hội.
1.1.Khái niệm văn hóa
Hiện nay, khái niệm văn hoá có thể được tiếp cận ở nhiều góc độ khác nhau
như: văn hóa là trình độ phát triển vật chất và tinh thần của loài người, văn hoá
là khái niệm mà nội dung bao gồm khoa học, kỹ thuật, giáo dục, văn học, nghệ
thuật… hoặc văn hoá là khái niệm chỉ nếp sống, lối sống, đạo đức xã hội… Nói
tới văn hoá là nói tới con người, nói tới việc phát huy các năng lực bản chất của
con người nhằm hoàn thiện con người, hoàn thiện xã hội. Cơ sở của mọi hoạt
động văn hoá là khát vọng hướng tới tính chân, thiện, mỹ. Văn hóa là môi
trường để hình thành nuôi dưỡng nhân cách, văn hoá thẩm thấu trong bất kỳ
hoạt động nào của con người, trong tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị - xã hội,
ứng xử, giao tiếp… Hoạt động văn hoá rất đa dạng, phong phú như hoạt động về
giáo dục, khoa học, văn học, nghệ thuật… Tóm lại, văn hoá là tổng thể những
hoạt động nhằm phát huy năng lực bản chất của con người, thể hiện khát vọng
vươn tới tính chân, thiện, mĩ nhằm hoàn thiện con người hoàn thiện xã hội. Văn
hoá có tính giai cấp, tính dân tộc và tính nhân loại. Xét về khía cạnh xã hội, con
người là sản phẩm của văn hoá đồng thời con người là chủ thể sáng tạo ra văn
hoá. Văn hoá là sự phản ánh rõ nét nhất bản sắc của mỗi dân tộc.

khiến văn hóa trở thành động lực của phát triển kinh tế là sự thay đổi của kết cấu
kinh tế. Nhưng nguyên nhân chủ yếu lại là sự biến đổi của nhu cầu. Nhu cầu của
con người phát triển từ thấp đến cao mà văn hóa chính là nhu cầu cao cấp nhất
của con người. Sản xuất vật chất ngày nay vừa phải tạo ra sản phẩm đáp ứng các
nhu cầu kinh tế của xã hội, trong đó có nhu cầu của chính nền sản xuất; đồng
thời phải tạo ra sản phẩm đáp ứng các nhu cầu tinh thần của từng cá nhân người
và toàn xã hội. Lôgíc tồn tại và vận động của sản xuất và kinh tế hiện đại đang
tạo ra tiền đề và điều kiện làm gia tăng vai trò của yếu tố văn hóa nói chung và
nhu cầu tinh thần nói riêng (*). Chúng ta thừa nhận vai trò của khoa học kỹ thuật
đối với phát triển kinh tế - xã hội. Nếu khoa học kỹ thuật tiên tiến, hiện đại sẽ
thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, ngược lại nếu khoa học kỹ thuật thấp kém,
lạc hậu sẽ kìm hãm sự phát triển của kinh tế - xã hội nhưng khoa học kỹ thuật là
kết tinh của trí tuệ, kinh nghiệm và sức sáng tạo của con người. Điều đó có
nghĩa là khoa học kỹ thuật là sản phẩm của con người, của văn hoá. Khoa học
kỹ thuật là một nội dung của văn hoá. Cùng với trình độ khoa học kỹ thuật thì
những yếu tố lương tâm,tinh thần trách nhiệm, ý thức giác ngộ xã hội của người
lao động là những yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả lao động. Như vậy,
văn hoá là động lực để thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Nói văn hoá là động
lực
phát
triển
kinh tế - xã hội không phải chỉ nói đến các yếu tố như trình độ học vấn, trình độ
khoa học - kỹ thuật mà còn phải nói đến các yếu tố khác như lương tâm, đạo
đức, lối sống… Nhận thức được điều đó, hầu hết các quốc gia trên thế giới đều
xác định muốn đất nước giàu mạnh phải nâng cao dân trí và đều có chiến lược
đầu tư cho giáo dục đào tạo.
*Văn hoá là mục tiêu của phát triển kinh tế - xã hội
Nói văn hoá là mục tiêu của phát triển kinh tế - xã hội có nghĩa là phát
triển kinh tế phải hướng vào phát triển và hoàn thiện con người, hướng vào phát
triển và hoàn thiện xã hội. Nói văn hóa là động lực của sự phát triển, bởi lẽ mọi

sự
phát
triển là trí tuệ, là thông tin, là sáng tạo và đổi mi không ngừng nhằm tạo ra
những giá trị vật chất và tinh thần ngày càng cao, đáp ứng nhu cầu đa dạng và
phong phú của mỗi người cũng như của toàn xã hội. Tuy nhiên, sự phát triển của
trí tuệ, của khoa học – kĩ thuật dẫn đến tăng trưởng kinh tế cũng có khả năng
gây ảnh hưởng xấu đến lối sống, đạo đức xã hội nói riêng và văn hoá nói chung.
Nếu chỉ chú trọng nâng cao trình độ khoa học kỹ thuật mà không chú trọng các
yếu tố đạo đức, lối sống… thì không thể có được một xã hội phồn vinh và hạnh
phúc. Phát triển kinh tế phải hướng vào mục tiêu văn hoá, hướng vào sự hoàn
thiện con người, hoàn thiện xã hội. Đó là sự phát triển hiện đại. Một chính sách
phát triển đúng đắn là chính sách làm cho các yếu tố cấu thành văn hóa thấm sâu
vào tất cả các lĩnh vực sáng tạo của con người: văn hóa trong sản xuất, văn hóa
trong quản lý, văn hóa trong lối sống, văn hóa trong giao tiếp, văn hóa trong
sinh hoạt gia đình, ngoài xã hội, văn hóa trong giao lưu và hợp tác quốc tế…
Nói cách khác, hàm lượng trí tuệ, hàm lượng văn hóa trong các lĩnh vực của đời
sống con người càng cao bao nhiêu thì khả năng phát triển kinh tế - xã hội càng
trở nên hiện thực bấy nhiêu.
*Văn hóa là hệ điều tiết của sự phát triển kinh tế - xã hội
Nói văn hóa là hệ điều tiết của sự phát triển, bởi lẽ, văn hóa phát huy mặt
tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của các nhân tố khách quan và chủ quan, của các
điều kiện bên trong và bên ngoài, bảo đảm cho sự phát triển được hài hòa, cân
đối, lâu bền. Trong nền kinh tế thị trường, một mặt văn hóa dựa vào chuẩn mực
của nó là chân, thiện, mỹ để hướng dẫn và thúc đẩy người lao động không
ngừng phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao tay nghề, nâng cao năng
suất lao động, đáp ứng nhu cầu không ngừng tăng lên của xã hội; mặt khác, văn
hóa sử dụng sức mạnh của các giá trị truyền thống, của đạo lý, dân tộc để hạn
chế những mặt tiêu cực của nền kinh tế thị trường. Toàn cầu hóa kinh tế quốc tế
là một xu thế, đòi hỏi chúng ta phải chủ động và tích cực hội nhâp. Đây là cơ hội
để chúng ta phát triển nhanh có hiệu quả, nhưng cũng là thách thức rất lớn với

tưởng độc lập dân tộc là sợi chỉ đỏ xuyên suốt. Đây là chủ nghĩa yêu nước chân
chính, hoàn toàn xa lạ với chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi hoặc chủ nghĩa sôvanh
nước lớn. Chủ nghĩa yêu nước là giá trị cao nhất trong thang bậc giá trị của văn
hóa Việt Nam. Nó là cơ sở để liên kết cộng đồng và liên kết thế hệ tạo thành sức
sống liên tục của truyền thống văn hóa dân tộc. Trong sự nghiệp đổi mới hiện
nay, chủ nghĩa yêu nước Việt Nam phải được nâng lên tầm cao của thời đại và
phải được bổ sung những nội dung mới gắn liền với lý tưởng tiến bộ và cách
mạng của thời đại, thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Vì vậy, lý tưởng độc lập
dân tộc phải gắn liền với lý tưởng xã hội chủ nghĩa. Đó là con đường phát triển
vững chắc của dân tộc, con đường đảm bảo hạnh phúc của toàn thể nhân dân. Vì
vậy, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trở thành nội dung cốt lõi của nền văn
hóa Việt Nam hiện đại.
Nền văn hóa tiến bộ là nền văn hóa thúc đẩy sự phát triển của đất nước
dựa trên tư tưởng cách mạng và khoa học dẫn đường. Đó là chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Nền văn hóa tiến bộ cũng là nền văn hóa thể
hiện tinh thần nhân văn và dân chủ sâu sắc.
Tính nhân văn thể hiện ở ngay trong mục tiêu, nội dung, nhiệm vụ xây dựng nền
văn hóa mà Đảng ta đã đề ra. Đây là nền văn hóa hướng tới đấu tranh, giải
phóng cho con người, trước hết là nhân dân lao động khỏi sự áp bức, bóc lột về
phương diện giai cấp, dân tộc và xã hội; phấn đấu để không ngừng nâng cao đời
sống vật chất và tinh thần của nhân dân; tạo điều kiện để nhân dân tham gia sáng
tạo, hưởng thụ nhiều hơn những thành tựu văn hóa của dân tộc và nhân loại. Văn
kiện Đại hội lần thứ IX của Đảng đã khẳng định: “Mọi hoạt động văn hóa nhằm
xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ,
đạo
đức,
Thực hiện: nhóm 07

Trang 6



Nền văn hóa tiên tiến phản ánh trình độ phát triển cao mang tính hiện đại,
cập nhật với thành tựu văn hóa chung của khu vực và cộng đồng quốc tế. Bên
cạnh hệ tư tưởng tiên tiến là chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh,
các thành tố khác của nền văn hóa Việt Nam cũng phải được hiện đại hóa. Cần
phải phát triển giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, nâng cao trình độ dân
trí, khả năng chiếm lĩnh và sử dụng những thành tựu của cuộc cách mạng khoa
học-công nghệ hiện đại để thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước. Nền văn hóa mới phải tập trung xây dựng những phẩm chất mới, xây
dựng đạo đức, lối sống của con người Việt Nam hiện đại ngang tầm với công
cuộc đổi mới. Mặt khác, nền văn hóa Việt Nam phải tham gia cùng cộng đồng
quốc tế giải quyết những vấn đề đặt ra trong xu thế toàn cầu hóa, khẳng định bản
lĩnh và bản sắc dân tộc trong giao lưu, hợp tác và hội nhập quốc tế.
Nền văn hóa tiên tiến thể hiện ở nội dung phản ánh, đó là toàn bộ sự
nghiệp đổi mới vĩ đại của dân tộc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công
bằng, dân chủ, văn minh, tiến bước vững chắc lên chủ nghĩa xã hội. Nền văn hóa
hướng
Thực hiện: nhóm 07

Trang 7


Tiểu luận: Chủ trương của Đảng Cộng Sản trong
việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên
tiến đậm đà bản sắc dân tộc hiện nay

GVHD: Huỳnh Thị Kim Trúc

tới đấu tranh để khẳng định cái đúng, cái tốt, cái đẹp, phủ nhận cái xấu, cái ác,
cái giả; góp phần xây dựng con người phát triển toàn diện và tạo lập môi trường
văn hóa lành mạnh cho quá trình phát triển bền vững của đất nước. Đây cũng là

mình sáng tạo ra trong quá khứ và hiện tại, vừa bao hàm các giá trị tinh hoa của
văn
hóa
nhân
Thực hiện: nhóm 07

Trang 8


Tiểu luận: Chủ trương của Đảng Cộng Sản trong
việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên
tiến đậm đà bản sắc dân tộc hiện nay

GVHD: Huỳnh Thị Kim Trúc

loại được dân tộc tiếp nhận một cách sáng tạo, biến nó thành nguồn lực bên trong
để xây dựng và bảo vệ đất nước. Cũng không nên đồng nhất bản sắc văn hóa dân
tộc với một số yếu tố hình thức bên ngoài của nền văn hóa, mà đây là sự thống
nhất giữa nội dung và hình thức, thống nhất giữa trình độ tư duy, tinh thần độc lập
tự cường, ý chí và bản lĩnh dân tộc với các hình thức biểu hiện bên ngoài của nó.
Bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trước hết cần bảo vệ và phát huy
truyền thống yêu nước và đại đoàn kết dân tộc, khẳng định ý chí và bản lĩnh của
con người Việt Nam hiện đại trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đồng thời bảo
vệ và phát huy các tài sản văn hóa vật thể và phi vật thể, các giá trị tinh hoa của
văn hóa dân tộc, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh để làm động lực thúc
đẩy sự phát triển của đất nước trong thời kỳ mới.
2.3. Chủ trương của Đảng trong việc xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà
bản sắc dân tộc
* Một là, văn hoá là nền tảng tinh thần xã hội, vừa là mục tiêu vừa là
động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội

GVHD: Huỳnh Thị Kim Trúc

lực

của sự đổi mới kinh tế một phần quan trọng nằm trong những giá trị văn hoá
đang được phát huy.
Trong nền kinh tế thị trường, một mặt văn hoá dựa vào tiêu chuẩn cái
đúng, cái tốt, cái đẹp, để hướng dẫn và thúc đẩy người lao động không ngừng
phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao tay nghề, sản xuất ra hàng hoá
với số lượng và chất lượng cao đáp ứng yêu cầu xã hội. Mặt khác, văn hoá sử
dụng sức mạnh của các giá trị truyền thống để hạn chế xu hướng sùng bái lợi ích
vật chất dẫn tới suy thoái xã hội.
Trong vấn đề bảo vệ môi trường vì sự phát triển bền vững, văn hoá giúp
hạn chế lối sống chạy theo ham muốn quá mức của "xã hội tiêu thụ" dẫn đến chỗ
làm cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường sinh thái.
- Văn hoá là một mục tiêu của phát triển
Mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội
công bằng dân chủ, văn minh chính là mục tiêu của văn hoá.
Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 1991-2000 xác định: Mục tiêu và
động lực chính của sự phát triển là vì con người, do con người. Đồng thời nêu rõ
yêu cầu "tăng trưởng kinh tế phải gắn liền với tiến bộ và công bằng xã hội, phát
triển văn hoá, bảo vệ môi trường".
Thực tế nhiều nước cho thấy mối quan hệ giữa văn hoá và phát triển là
vấn đề bức xúc. Sau khi thoát khỏi ách thống trị của chủ nghĩa thực dân, các
nước độc lập đang tìm tới con đường dẫn tới ấm no hạnh phúc, thì việc giải
quyết đúng đắn mối quan hệ giữa văn hoá và phát triển kinh tế xã hội càng có ý
nghĩa quan trọng đối với mỗi quốc gia.
Tuy nhiên, trong nhận thức và hành động, mục tiêu kinh tế vẫn thường
lấn át mục tiêu văn hóa và thường được đặt vào vị trí ưu tiên trong các kế hoạch,
chính sách phát triển của nhiều quốc gia, nhất là các nước nghèo đang phát triển

phát triển con người, một trong ba chỉ tiêu của cách tính toán mới này là thành
tựu giáo dục (hai chỉ tiêu khác là tuổi thọ bình quân và mức thu nhập). Chỉ tiêu
giáo dục lại được tổng hợp từ hai tiêu chí: Tình trạng học vấn của nhân dân và
số năm được giáo dục tính bình quân cho mỗi người.
Theo đó, quốc gia nào đạt thành tựu giáo dục cao, tức là có vốn trí tuệ
toàn dân nhiều hơn thì chứng tỏ xã hội đó phát triển hơn, có khả năng tăng
trưởng dồi dào. Như vậy văn hoá trực tiếp tạo dựng và nâng cao vốn "tài nguyên
người".
Việt Nam từ một nước nông nghiệp lạc hậu, đi vào công nghiệp hoá,
hiện đại hoá, nên chưa có lợi thế về chỉ số phát triển con người như mong muốn.
Tỷ lệ người biết đọc, biết viết được xếp vào thứ hạng cao trong khu vực nhưng
nguy cơ tái mù chữ lại đang tăng, đặc biệt là mù ngoại ngữ, tin học.

* Hai là, nền văn hoá mà chúng ta xây dựng là nền văn hóa tiên tiến, đậm
đà bản sắc dân tộc
- Tiên tiến là yêu nước và tiến bộ mà nội dung cốt lõi là lý tưởng độc lập
dân tộc và chủ nghĩa xã hội theo chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí
Minh nhằm mục tiêu tất cả vì con người.
- Bản sắc dân tộc bao gồm những giá trị văn hóa truyền thống bền vững
của cộng đồng các dân tộc Việt Nam được xây dựng, vun đắp qua hàng nghìn
năm dựng nước và giữ nước.
Đó là lòng yêu nước, ý chí tự lực tự cường tinh thần đoàn kết, đó là lòng
nhân ái khoan dung, trọng đạo lý, là đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động sản
xuất...
Thực hiện: nhóm 07

Trang 11


Tiểu luận: Chủ trương của Đảng Cộng Sản trong

Nét đặc trưng nổi bật của văn hoá Việt Nam là sự thống nhất mà đa
dạng, là sự hoà quyện bình đẳng, sự phát triển độc lập của văn hoá các dân tộc
anh em cùng sống trên lãnh thổ Việt Nam. Mỗi thành phần dân tộc có truyền
thống và bản sắc của mình, cả cộng đồng dân tộc Việt Nam có nền văn hoá
chung nhất. Sự thống nhất bao hàm cả tính đa dạng, đa dạng trong sự thống nhất
không có sự đồng hoá hoặc thôn tính, kỳ thị bản sắc văn hoá của các dân tộc.
54 dân tộc trên đất nước Việt Nam đều có những giá trị và bản sắc văn
hoá riêng. Các giá trị và bản sắc văn hoá đó bổ sung cho nhau, làm phong phú
nền văn hoá Việt Nam và củng cố sự thống nhất dân tộc.

Thực hiện: nhóm 07

Trang 12


Tiểu luận: Chủ trương của Đảng Cộng Sản trong
việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên
tiến đậm đà bản sắc dân tộc hiện nay

GVHD: Huỳnh Thị Kim Trúc

* Bốn là, xây dựng và phát triển văn hoá là sự nghiệp chung của toàn dân
do Đảng lãnh đạo, trong đó đội ngũ trí thức giữ vai trò quan trọng.
- Mọi người Việt Nam phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã
hội công bằng dân chủ, văn minh đều tham gia sự nghiệp xây dựng và phát triển
nền văn hoá của đất nước, trong đó đội ngũ tri thức giữ vai trò quan trọng trong
sự nghiệp này. Sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hoá do Đảng ta lãnh đạo và
Nhà nước quản lý.
- Để xây dựng đội ngũ trí thức, Đảng ta khẳng định: giáo dục và đào tạo,
cùng với khoa học và công nghệ được coi là quốc sách hàng đầu.

Tiểu luận: Chủ trương của Đảng Cộng Sản trong
việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên
tiến đậm đà bản sắc dân tộc hiện nay

GVHD: Huỳnh Thị Kim Trúc

+ Phát triển khoa học xã hội, tiếp tục góp phần làm sáng tỏ những vấn đề
lý luận về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.
+ Phát triển khoa học tự nhiên và khoa học công nghệ.
+ Đổi mới cơ chế quản lý khoa học và công nghệ.

* Năm là, văn hoá là một mặt trận, xây dựng và phát triển văn hoá là một
sự nghiệp cách mạng lâu dài, đòi hỏi phải có ý chí cách mạng và sự kiên trì, thận
trọng.
Bảo tồn và phát huy những di sản văn hóa tốt đẹp của dân tộc, sáng tạo
nên những giá trị văn hóa mới, làm cho những giá trị ấy thấm sâu vào cuộc sống
toàn xã hội và mỗi con người, trở thành tâm lý và tập quán tiến bộ, văn minh là
một quá trình cách mạng đầy khó khăn, phức tạp, đòi hỏi nhiều thời gian. Trong
công cuộc đó, "xây" đi đôi với "chống", lấy xây" làm chính. Cùng với việc giữ
gìn và phát triển những di sản văn hóa quý báu của dân tộc, tiếp thu những tinh
hoa văn hoá thế giới, sáng tạo, vun đắp nên những giá trị mới, phải tiến hành
kiên trì cuộc đấu tranh bài trừ các hủ tục, các thói hư tật xấu, nâng cao tính chiến
Chương 3: Vai trò của sinh viên trong việc bảo vệ nền văn hóa tiên tiến đậm
đà bản sắc dân tộc
Bản sắc văn hóa dân tộc đã được Đảng cộng sản Việt Nam coi như là một trong
những đặc trưng của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, là giá trị cốt lõi nhất của nền
văn hóa, thể hiện tâm hồn, cốt cách, lý trí, sức mạnh của dân tộc, tạo nên chất
keo kết nối các cộng đồng người gắn bó, đoàn kết với nhau để cùng tồn tại và
phát triển. Chính vì vậy, việc phát huy vai trò của thanh niên trong giữ gìn bản
sắc văn hóa dân tộc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay.

Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc là hoạt động tự giác của các chủ thể để bảo
vệ, giữ vững, bổ sung, phát triển và quảng bá những giá trị của bản sắc văn hóa
dân tộc Việt Nam, đồng thời tiếp thu một cách chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân
loại nhằm tăng cường sức nội lực, tích cực xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên
tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu,
nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Trong thời gian qua, thanh niên chúng ta đã phát huy được vai trò của
mình trong giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, tích cực, chủ động làm tốt công tác
tuyên truyền, vận động mọi quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà
nước về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Đặc
biệt, ở những vùng sâu, vùng xa, những nơi khó khăn còn tồn tại nhiều phong
tục, tập quán, hủ tục lạc hậu thì thanh niên, sinh viên tình nguyện là những
người đã bám sát địa bàn, đi vào tận nhà dân để phân tích, chứng minh, giải
thích cho bà con hiểu rõ hơn về giá trị của những lễ hội truyền thống, về phong
tục, lối sống, cốt cách của con người Việt Nam, từ đó bà con hiểu rõ hơn,
nghiêm chỉnh chấp hành và tích cực thực hiện. Không chỉ có vậy, thanh niên còn
phát huy được vai trò của mình trên mặt trận văn hóa, thực sự trở thành chiến sĩ
văn hóa trong cuộc đấu tranh chống lại các sản phẩm xấu độc, lai căng làm
phương hại đến thuần phong mỹ tục của dân tộc. Và chính họ đã cùng nhân dân
làm cho âm mưu diễn biến hòa bình của chủ nghĩa đế quốc bị thất bại, góp phần
quan trọng làm rạng rỡ nền văn hóa Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh, khiến
nó đã thực sự trở thành mục tiêu, động lực quan trọng trong sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Tuy nhiên, trước bối cảnh hội nhập quốc tế, tác động của mặt trái cơ chế
thị trường, văn hóa phương Tây và văn hóa phương Đông du nhập vào nước ta
một cách tràn lan, bên cạnh văn hóa trong sạch, lành mạnh thì sản phẩm xấu độc
cũng nhanh chóng thâm nhập, len lỏi vào mọi ngõ ngách, tâm hồn, đời sống của
con người Việt Nam trong đó có thanh niên. Thanh niên là đối tượng tiếp thu và
Thực hiện: nhóm 07


giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Sau khi đã có nhận thức đúng thì thanh niên
phải xây dựng kế hoạch, đề ra những biện pháp cụ thể hữu ích để làm cho những
di tích lịch sử, những lễ hội truyền thống của dân tộc như lễ hội Đền Hùng ở Phú
Thọ, lễ hội chùa Hương ở Hà Nội…. được thăng hoa có ý nghĩa quan trọng về
mặt tinh thần. Thông qua công tác tuyên truyền vận động, giáo dục, thanh niên
cần ý thức và giúp người dân biết giữ gìn những gì đã có, hiểu rõ đâu là cái cần
phải giữ gìn, bảo vệ không những cho hôm nay mà còn cho mãi mãi về sau và
cái gì cần phê phán, loại bỏ ra khỏi đời sống xã hội. Ở những cuộc thi, những
chương trình, những lễ hội là dịp tốt nhất để cho thanh niên phát huy hết vai trò,
sở trường, năng lực của bản thân góp phần định hướng những giá trị về đạo đức,
lối sống có văn hóa cho thanh niên và các tầng lớp khác.
Thứ ba, phát huy tính tích cực, chủ động của thanh niên trong giữ gìn bản
sắc văn hóa dân tộc. Điều kiện bên ngoài có thuận lợi bao nhiêu chăng nữa,
Thực hiện: nhóm 07

Trang 16


Tiểu luận: Chủ trương của Đảng Cộng Sản trong
việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên
tiến đậm đà bản sắc dân tộc hiện nay

GVHD: Huỳnh Thị Kim Trúc

nhưng nếu bản thân mỗi thanh niên không tích cực nghiên cứu, tìm hiểu thì sẽ
không bao giờ phát huy được vai trò của bản thân mình. Không ai hết mà chính
thanh
niên
phải là người chiến sĩ xung phong trên mặt trận văn hóa như Hồ Chí Minh đã
từng nói: Mỗi người phải là một chiến sĩ trong cuộc đấu tranh chống lại văn hóa

Thực hiện: nhóm 07

Trang 17


Tiểu luận: Chủ trương của Đảng Cộng Sản trong
việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên
tiến đậm đà bản sắc dân tộc hiện nay

GVHD: Huỳnh Thị Kim Trúc

không chỉ có ý nghĩa trong hiện tại, tương lai mà còn mãi mãi về sau. Nó luôn
nhắc nhở thế hệ ngày hôm nay, trong đó có thanh niên chúng ta, hãy biết giữ gìn,
trân
trọng

nền văn hóa của dân tộc đồng thời phải không ngừng bổ sung, phát triển, quảng
bá cho văn hóa tương lai của dân tộc.
Trước những thách thức và khó khăn mà đất nước đang phải đối mặt, sinh viên
phải tự đặt ra cho bản thân mình câu hỏi: Là những trí thức tương lai của đất
nước, mình đã, đang và sẽ làm gì để góp phần đưa đất nước phát triển, giữ gìn
và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc?
Để trả lời được câu hỏi nêu trên, mỗi sinh viên phải tự mình phấn đấu, rèn
luyện, tự trau dồi cho bản thân những kỹ năng cần thiết, không ngừng nâng cao
trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nỗ lực rèn luyện vì lợi ích chung của cộng đồng
và vì chính sự phát triển của cá nhân. Quan trọng hơn, các bạn trẻ cần xây dựng
bản lĩnh văn hóa, sẵn sàng đấu tranh với những hoạt động, sản phẩm văn hóa
không lành mạnh.
Với trách nhiệm của mình, Hội Sinh viên Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh
việc giáo dục tư tưởng, đạo đức, tác phong sống trong sinh viên và coi đây là

Báo cáo của BCH T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam khóa VIII tại Đại hội Sinh
viên toàn quốc lần thứ IX:
Công tác nắm bắt tình hình sinh viên có nơi, có lúc chưa kịp thời. Nội
dung, phương thức và hiệu quả giáo dục của tổ chức hội đối với sinh viên trước
những hiện tượng tiêu cực, tệ nạn xã hội và những tác động tiêu cực xã hội khác
thể hiện chưa rõ nét. Cuộc vận động "Sinh viên 5 tốt" ở một số đơn vị triển khai
chưa tích cực, công tác truyền thông chưa sâu rộng, nhiều đơn vị lúng túng trong
thực hiện các giải pháp tạo động lực cho "sinh viên 5 tốt"...
Bùi Văn Thanh, sinh viên Khoa Tài chính Ngân hàng, Trường đại học Kinh
tế (Đại học Quốc gia Hà Nội):
Hằng năm, Đoàn trường cùng các đơn vị chức năng vẫn tổ chức các cuộc
thi, các chương trình giao lưu âm nhạc, trong đó, những tiết mục liên quan văn
hóa dân tộc luôn là lựa chọn và ưu tiên hàng đầu. Trong những năm học trước,
Đoàn trường đã có kế hoạch tổ chức Chương trình văn hóa, văn nghệ các dân
tộc, tuy nhiên đến nay vẫn chưa liên hệ được các cơ quan, tổ chức có kinh
nghiệm, chuyên môn hỗ trợ và đặc biệt là gặp khó khăn về kinh phí tổ chức...
Hiện nay, các hoạt động văn hóa, văn nghệ luôn được các bạn sinh viên hưởng
ứng nhiệt tình, và mong muốn có thêm nhiều chương trình nữa được tổ chức.
Lê Quang Tự Do, Phó trưởng Ban Tuyên giáo, Trung ương Đoàn TNCS Hồ
Chí Minh:
Vai trò dẫn dắt, định hướng cho thanh niên của tổ chức đoàn còn chậm;
việc khảo sát, đánh giá tình hình thanh niên nói chung, các nhu cầu hưởng thụ
văn hóa, thị hiếu thẩm mỹ nói riêng chưa thường xuyên. Công tác nghiên cứu
đúc kết những vấn đề mới tác động đến đời sống văn hóa, lối sống của thanh
niên chưa kịp thời. Nắm bắt, định hướng tình hình tư tưởng thanh niên có lúc, có
nơi thiếu kịp thời, đặc biệt qua in-tơ-nét chưa nhạy bén. Các ấn phẩm, tài liệu
phục vụ tuyên truyền về văn hóa dân tộc còn thiếu, chưa sinh động, chưa hấp
dẫn thanh, thiếu nhi. Vì vậy, phương thức hoạt động của Đoàn phải ngày càng
được đổi mới, phù hợp sự vận động của nền kinh tế thị trường và quá trình hội
nhập quốc tế...

Với tinh thần và bản lĩnh của người Việt Nam, chúng ta sẽ “ phát huy tối đa nội
lực, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế , bảo đảm độc lập tự chủ và định hướng
xã hội chủ nghĩa “, kết hợp sức mạnh dân tộc với những ưu thế của thời đại để
phát triển đất nước và từng bước khẳng định vị thế bản lĩnh của dân tộc mình
trước thế giới
Để khác phục những hạn chế , yếu kém, tiếp tục giữ gìn và phát huy bản sắc văn
hóa dân tộc, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội và con người trong điều kiện
đẩy mạnh công nghiệp hóa , hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế cần thực
hiện một số nhiệm vụ cơ bản sau:
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng , quản lý của Nhà nước, phát huy sức
mạnh tổng hợp của đất nước , tạo sự chuyển biến cơ bản và bước phát triền
mạnh mẽ trong xây dựng, nền văn hóa Việt Nam tiên tiến , đậm đà bản sắc dân
tộc đồng bộ với sự phát triển kinh tế xã hội
Đẩy mạnh hơn nữa phong trào “ Toàn dân đoàn kết, xây dựng lối sống văn
hóa” gắn chặt với cuộc vận động chính trị sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân,
toàn quân học tập và thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức , lối sống
trong cán bộ , đảng viên và nhân dân, nhất là đối với cán bộ chủ chốt và các cấp
thanh niên
Thực hiện: nhóm 07

Trang 20


Tiểu luận: Chủ trương của Đảng Cộng Sản trong
việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên
tiến đậm đà bản sắc dân tộc hiện nay

GVHD: Huỳnh Thị Kim Trúc

Gắn xây dựng văn hóa với nhiệm vụ trung tâm xây dựng kinh tế và nhiệm vụ t

việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên
tiến đậm đà bản sắc dân tộc hiện nay

GVHD: Huỳnh Thị Kim Trúc

Danh mục tài liệu tham khảo
1. Công nghệ hóa và hiện đại hóa về vấn đề dân giữ gìn bản sắc dân
tộc_Nguyễn Văn Huyên
2. Bản sắc và toàn cầu hóa - GS. Cao Huy Thuấn
3. Giáo trình Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb
Chính trị quốc gia.
4. Giáo trình Đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước Việt Nam về các
lĩnh vực của đời sống xã hội, Nxb Lý luận chính trị.
5. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành
Trung Ương khóa VIII, Nxb.Chính trị quốc gia, H.1998.
6. Trường Chinh: Chủ nghĩa Mác và văn hóa Việt Nam (năm 1948).
7. Đề cương Văn hóa Việt Nam (năm 1943).

Thực hiện: nhóm 07

Trang 22