BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NÔNG NGHIỆP & PTNT
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP
NGUYỄN VĂN PHONG
GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI TẠI
HUYỆN HOẰNG HÓA, TỈNH THANH HÓA
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
Đồng Nai, 2017
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NÔNG NGHIỆP & PTNT
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP
NGUYỄN VĂN PHONG
GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI TẠI
HUYỆN HOẰNG HÓA, TỈNH THANH HÓA
CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
MÃ SỐ: 60 62 01 15
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
DANH MỤC BẢNG BIỂU:…………………………………………….…………....……iii
MỞ ĐẦU:...……………………………………………….………….………1
1- Tính cấp thiết của đề tài:……………………………………..…………….2
2- Mục tiêu nghiên cứu:……………………………………...….……………2
3- Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:…………………….……………...……2
4- Nội dung nghiên cứu:………………………………………………………2
5- Kết cấu của Luận văn:……………………………………...………………3
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀTHỰC TIẾN VỀ KINH TẾ TRANG TRẠI...4
1.1. Cơ sở lý luận về kinh tế trang trại và phát triển kinh tế trang trại:……….4
1.2. Cơ sở thực tiễn về phát triển kinh tế trang trại:…………………………21
CHƯƠNG II: ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA HUYỆN HOẰNG HOÁ -THANH
HÓA VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:……………………………….34
2.1. Đặc điểm cơ bản của Huyện Hoàng Hóa:………………………………34
2.2. Phương pháp nghiên cứu:………………………………….……………38
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:……………………....…………41
3.1. Thực trạng phát triển kinh tế trang trại của huyện Hoàng Hóa:………...41
3.2. Thực trạng phát triển kinh tế trang trại 3 xã nghiên cứu:……………….49
3.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế trang trại tại huyện Hoằng Hóa:……..60
3.4. Đánh giá chung:…………………………………………………………63
3.5. Giải pháp phát triển kinh tế trang trại ở huyện Hoàng Hóa:……………69
KẾT LUẬN:………………...….……………………………………….…..84
PHỤ LỤC
TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt
Diễn giải
Hợp tác xã
NN và PTNT
SXKD
TN/ĐVDT
TLSX
Nông nghiệp và phát triển nông thôn
Sản xuất kinh doanh
Thu nhập trên đơn vị diện tích
Tư liệu sản xuất
TP
Thành phố
TT
Trang trại
Tr.đ
Triệu đồng
UBND
Ủy ban nhân dân
Hiện nay, hình thức kinh tế trang trại đang tăng nhanh về số lượng với
nhiều thành phần kinh tế tham gia, nhưng chủ yếu vẫn là trang trại hộ gia đình
nông dân. Với nguồn gốc đa dạng, sử dụng lao động của gia đình là chủ yếu,
một số có thuê lao động thời vụ và lao động thường xuyên, tiền công lao động
được thoả thuận giữa hai bên; Hầu hết vốn đầu tư là vốn tự có và vốn vay của
cộng đồng; vốn vay của tổ chức tín dụng chỉ chiếm tỷ trọng thấp;Phần lớn
trang trại phát huy được lợi thế của từng vùng, phát triển kinh doanh tổng
hợp, lấy ngắn nuôi dài. Sự phát triển của kinh tế trang trại đã góp phần khai
thác thêm nguồn vốn trong dân, mở mang thêm diện tích đất trống, đồi núi
trọc, đất hoang hoá, nhất là ở các vùng trung du, miền núi và ven biển; tạo
thêm việc làm cho lao động nông thôn, góp phần xoá đói giảm nghèo; tăng
thêm nông sản hàng hoá. Một số trang trại đã góp phần sản xuất và cung ứng
giống tốt, làm dịch vụ, kỹ thuật tiêu thụ sản phẩm cho nông dân trong vùng.
Và trong xu hướng chung đó, huyện Hoằng Hoá - tỉnh Thanh Hóa cũng
đang trong quá trình phát triển kinh tế trang trại nhanh chóng cả về số lượng
lẫn chất lượng. Quá trình phát triển trang trại ở đây đã phần nào thu được
những kết quả khả quan như thay đổi bộ mặt nông thôn, góp phần tăng thu
nhập cho hộ nông dân… Tuy nhiên do xuất phát điểm thấp và cũng mới trong
giai đoạn đầu tìm hướng ra cho hộ nông dân, nên tình hình phát triển trang
trại ở huyện Hoằng Hoá- tỉnhThanh Hóa vẫn còn nhiều mặt hạn chế cần tìm
hướng giải quyết. Với bản thân là 1 sinh viên chuyên ngành Kinh tế Nông
nghiệp của trường Đại học lâm nghiệp và hơn hết là con em của tỉnh nhà. Vì
vậy em đã chọn đề tài nghiên cứu là:"Giải pháp phát triển kinh tế trang
trại tại huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa” nhằm vận dụng 1 phần kiến
thức đã học được vào thực tế tỉnh nhà.
2
2-Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu tổng quát: Trên cơ sở đánh giá thực trạng làm cơ sở đề xuất
5- Kết cấu của Luận văn:
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Luận văn được kết cấu thành 3 chương:
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIẾN VỀ KINH TẾ
TRANGTRẠI
CHƯƠNG II: ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA HUYỆN HOẰNG HOÁ THANH HÓA VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
4
CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIẾN VỀ KINH TẾ TRANG TRẠI VÀ
PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI
1.1. Cơ sở lý luận về kinh tế trang trại
1.1.1. Khái niệm, đặc trưng, vai trò của kinh tế trang trại
1.1.1.1.Bản chất của trang trại và kinh tế trang trại
Trang trại là cơ sở sản xuất nông nghiệp gắn với hộ gia đình nông dân.
Các nội dung cùng những hoạt động của trang trại chính là những việc làm
của người nông dân trên đồng ruộng, của người chủ hộ gia đình sản xuất kinh
doanh nông nghiệp….. Các Mác đã phân biệt người chủ trang trại với người
tiểu nông bằng sự so sánh: Người chủ trang trại bán ra thị trường hầu hết các sản
phẩm do họ làm ra, người tiểu nông thì dùng toàn bộ các sản phẩm do họ sản
xuất ra, việc mua bán càng ít càng tốt. Từ những phân biệt đó của Các Mác,
nổi lên một số vấn đề kinh tế cần được lưu ý:
- Một là, sự khác nhau về mục đích sản xuất: Một nền sản xuất nông
nghiệp được chuyển từ tự cung, tự cấp sang sản xuất hàng hoá là chủ yếu.
Nông sản được sản xuất ra trước đây là để thoả mãn nhu cầu tiêu dùng trực
tiếp thì nay được sản xuất ra để bán nhằm tăng thu nhập và có lợi nhuận.
- Hai là, về mặt sở hữu cũng có thay đổi theo hướng phát triển của nền
kinh tế xã hội. Ngày nay trong nền kinh tế thị trường, hình thức sản xuất nông
nhiều hơn về cả vốn và kỹthuật, có thuê mướn nhân công để sản xuất ra một
hoặc vài loại sản phẩm hàng hoá từ nông nghiệp với khối lượng lớn cho thị
trường.
Trang trại là một hình thức tổ chức sản xuất cơ sở trong nông nghiệp
(bao gồm cả nông, lâm, ngư nghiệp) mà tư liệu sản xuất thuộc quyền sở hữu
hoặc quyền sử dụng của một người chủ độc lập. Sản xuất được tiến hành với
quy mô ruộng đất và các yếu tố sản xuất tập trung đủ lớn cùng phương thức tổ
chức quản lý sản xuất tiến bộ và trình độ kỹ thuật cao, hoạt động tự chủ để
6
sản xuất ra các loại sản phẩm hàng hoá phù hợp với yêu cầu đặt ra của cơ chế
thị trường. [4]
Theo Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP ngày 02/02/2000: “Kinh tế trang
trại là hình thức tổ chức sản xuất hàng hoá trong nông nghiệp, nông thôn chủ
yếu dựa vào hộ gia đình, nhằm mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả sản
xuất trong lĩnh vực trồng trọt, trồng rừng, chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản, gắn
sản xuất với chế biến và tiêu thụ nông, lâm, thuỷ, hải sản”.[3]
Gần đây khái niệm kinh tế trang trại được thống nhất hiểu theo cách sau:
kinh tế trang trại là 1 hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh trong nông nghiệp
được hình thành và phát triển trên cơ sở kinh tế hộ gia đình nông dân có mức tích
tụ và tập trung cao hơn về đất đai, vốn, lao động, kỹ thuật… Nhằm tạo ra khối
lượng hàng hóa nông sản lớn hơn, với lợi nhuận cao hơn theo yêu cầu của kinh tế
thị trường, có sự điều tiết của nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
1.1.1.2. Đặc trưng của kinh tế trang trại
* Mục đích sản xuất của trang trại là sản xuất nông, lâm, thủy sản hàng
hóa với quy mô lớn
Đặc trưng này của kinh tế trang trại là một bước tiến so với kinh tế hộ
nông dân.Nếu như kinh tế hộ nông dân sản xuất hàng hóa là để tự cung tự
cấp; thì kinh tế trang trại phát triển với mục đích sản xuất ra hàng hóa để bán