Ph¹m V¨n V¬ng – THPT Phơ Dùc – Gi¸o ¸n «n thi tèt nghiƯp 2009 – theo 3tiÕt/bi
Bi 1: ¤n TÝnh chÊt sãng cđa ¸nh s¸ng
A – Mơc tiªu
- Gióp häc sinh cđng cè «n tËp lý thut vỊ tÝnh chÊt sãng cđa ¸nh s¸ng vµ vËn dïng lµm bµi tËp
- vËn dơng kiÕn thøc vµo lµm bµi tËp
- RÌn luyªn kü n¨ng tr¶ lêi tr¾c nghiƯm lý thut vµ lµm bµi tËp tr¾c nghiƯm
B – Chn bÞ
- Gi¸o viªn: chn bÞ c©u hái «n tËp vµ bµi tËp tr¾c nghiƯm
- Häc sinh: Chn bÞ kiÕn thøc cò
C - TiÕn tr×nh «n
Ho¹t ®éng 1 - ¤n tËp kiÕn thøc c¬ b¶n lý thut
Ho¹t ®éng cđa häc sinh Sù trỵ gióp cđa gi¸o viªn
- Tr¶ lêi c¸c c©u hái cđa gi¸o viªn
+ HiƯn tỵng t¸n s¾c
+ HiƯn tỵng nhiƠu x¹
+ HiƯn tỵng giao thoa
+ Quang phỉ liªn tơc
+ Quang phỉ v¹ch ph¸t x¹
+ Quang phỉ v¹ch hÊp thơ
+ øng dơng cđa phÐp ph©n tÝch b»ng quang phỉ
+ Tia hång ngo¹i
+ Tia tư ngo¹i
+ Tia X
- Theo dâi c©u tr¶ lêi cđa tõng b¹n vµ rót kinh
nghiƯm bỉ xung c¸c kiÕn thøc ph¸t biĨu cha ®Çy ®đ
- Yªu cÇu häc sinh nh¾c l¹i mét sè kiÕn thøc cò
- nhËn xÐt vµ kh¾c s©u cho häc sinh mét sè hiƯn tỵng
vËt lý quan träng nh hiƯn tỵng t¸n s¾c, nhiƠu x¹, giao
thoa. Mét sè ®Ỉc trng cđa c¸c lo¹i quang phỉ, vµ ®Ỉc
®iĨm vµ øng dơng cđa 3 lo¹i tia: Hång ngo¹i, tư
ngo¹i vµ R¬nghen
B. thay đổi, chiết suất là lớn nhất đối với ánh sáng đỏ và nhỏ nhất đối với ánh sáng tím.
C. thay đổi, chiết suất là nhỏ nhất đối với ánh sáng đỏ và lớn nhất đối với ánh sáng tím.
D. thay đổi, chiết suất lớn nhất đối với ánh sáng màu lục còn đối với các ánh sáng màu khác chiết
suất nhỏ hơn
PV7. Các sóng ánh sáng giao thoa bò triệt tiêu lẫn nhau (xuất hiện vân tối) tại vò trí cố đònh trong môi
trường, nếu tại vò trí này:A. chúng đồng pha và có chu kì bằng nhau B. chúng ngược pha và có biên độ
bằng nhau. C. các pha của chúng khác nhau một đại lượng π/2 và chúng có vận tốc bằng nhau.
D. các pha của chúng khác nhau một đại lượng
π
và chúng có bước sóng bằng nhau.
PV8. Quan sát ánh sáng phản xạ trên các váng dầu mỡ hoặc bong bóng xà phòng, ta thấy những vân
màu sặc sỡ. Đó là hiện tượng nào sau đây?A. Tán sắc ánh sáng của ánh sáng trắng. B. Giao thoa ánh
sáng. C. Nhiễu xạ ánh sáng. D. Phản xạ ánh sáng.
PV9. Tìm công thức tính khoảng vân i trong hiện tượng gioa thoa ánh sáng đơn sắc:
A.
iD
λ=
a
B.
Di
a=
λ
C.
λa
i=
D
D.
Dλ
i=
a
bíc sãng
+C«ng thøc x¸c ®Þnh vÞ trÝ cùc ®¹i cùc tiĨu (vÞ trÝ v©n
s¸ng, v©n tèi )
+ C«ng thøc x¸c ®Þnh kho¶ng v©n
+ C«ng thøc x¸c ®Þnh sè v©n s¸ng v©n tèi
+ C«ng thøc x¸c ®Þnh bỊ réng quang phỉ
- NhËn xÐt bỉ sung c¸c c«ng thøc vµ nªu tõng ®¹i l-
ỵng trong mçi c«ng thøc
- Yªu cÇu häc sinh nh¾c l¹i mét sè c«ng thøc giao
thoa sãng ¸nh s¸ng
- Bỉ xung vµ kh¾c s©u c¸c c«ng thøc øng dơng cho
häc sinh
- Yªu cÇu häc sinh lµm bµi tËp trong phiÕu häc tËp 2
PhiÕu häc tËp 2
@V1/. Trong thí nghiệm Iâng, ánh sáng được dùng là ánh sáng đơn sắc có bước sóng λ=0,52μm. Khi thay
ánh sáng trên bằng ánh sáng đơn sắc có bước sóng λ' thì khoảng vân tăng thêm 1,3 lần. Bước sóng λ' bằng
bao nhiêu:
a 0,68μm b.0,4μm c.4μm d.6,8μm
@V2 Trong thí nghiệm Iâng, Các khe sáng được chiếu sáng bằng ánh sáng trắng có bước sóng từ 0,4μm đến
0,75μm. Khoảng cách giữa hai khe là 0,5mm, khoảng cách giữa hai khe đến màn là 2m. Độ rộng quang phổ
bậc một quan sát được trên màn là:
a 2,8mm b.2,8cm c1,4cm d.1,4mm
@V3Ánh sáng đơn sắc mau lục với bước sóng λ=500nm được chiếu vào hai khe hẹp cách nhau 1mm.
khoảng cách giữa hai vân sáng trênmang đặt cách hai khe 2m bằng:
a0,4mm b.1mm c.0,25mm d. 0,25mm
@V4. Thí nghiệm giao thoa ánh sáng có bước sóng λ,với hai khe Iâng cách nhau 3mm.. Nếu ta dời màn ra xa
thêm 0,6m thì khoảng vân tăng thêm 0,12mm.Bước sóng λ bằng A. 0,4μm B. 0,6μm C. 0,75μm
D. Một giá trị khác
@V5. Trong thí nghiệm giao thoa ánh sáng với hai khe Iâng cách nhau 0,5mm, màn quan sát đặt song song với
mặt phẳng chứa hai khe và cách hai khe một đoạn 1m . Tại vị trí M trên màn , cách vân sáng trung tâm một
C. cựng biờn v cú lch pha khụng i. D.cựng cng sỏng v cú lch pha khụng i.
@V13 Trong thớ nghim Young, võn sỏng bc nht xut hin trờn mn ti cỏc v trớ m hiu ng i ca
ỏnh sỏng t hai ngun n cỏc v trớ ú bng :A.. B. /2. C.1,5. D.2.
@V14.Trong giao thoa ỏnh sỏng n sc qua khe Young, nu tng khong cỏch gia mt phng cha 2 khe
S1S2 vi mn hng võn lờn hai ln thỡ : A.khong võn gim i hai ln. B.khong võn khụng i.
C.B rng giao thoa gim hai ln. D.khong võn tng lờn hai ln.
@V15.Mt ngun sỏng n sc = 0,6m chiu vo mt mt phng cha hai khe hp S1, S2 song song, cỏch
nhau 1mm v cỏch u ngun sỏng. t mt mn nh song song v cỏch mt phng cha hai khe 1m. Xỏc
nh v trớ võn ti th ba.
A.1,75mm. B.0,9mm. C.1,25mm. D.1,5mm.
D Hớng dẫn về nhà
- Yêu cầu học sinh làm bài tập trong tài liệu ôn tập tốt nghiệp và cao đẳng đại học năm 2009 phần tính chất
sóng của ánh sáng
....................................................
Buổi 2: Ôn tập tiếp bài tập về tính chất sóng của ánh sáng
A Mục tiêu
Giúp học sinh vận dụng kiến thức đã học để ôn tập vận dụng làm bài tập về giao thoa ánh sáng và tia
Rơnghe (Tia X)
- Rèn luyện kỹ năng tính toán và trả lời trắc nghiệm
B Chuẩn bị
- Giáo viên: Chuẩn bị bài tập trắc nghiệm thông qua phiếu trả lời trắc nghiệm bài tập về giao thoa
ánh sáng nâng cao và bài tập về tia X
- Học sinh chuẩn bị các công thức và các kỹ năng làm bài tập
C Tiến trình ôn tập
Hoạt động của HS Sự trợ giúp của giáo viên
- Trả lời các câu hỏi của giáo viên
+ Công thức xác định vị trí vân trung tâm, và khoảng
vân khi có bản mặt song song
+ Công thức xác định vị trí vân trung tâm, và khoảng
vân khi dịch chuyển nguồn
@V2.thớ nghim ca Iõng, khong cỏch hai khe l 1,5 mm, khong cỏch gia 2 khe n mn M l 2 m.
Ngun S chiu ng thi 2 bc x n sc cú bc súng 1 v 2 = 4/3 1. Ngi ta thy khong cỏch gia
hai võn sỏng liờn tip cú mu ging nh mu ca võn chớnh gia l 2,56mm . Tỡm 1. A.1=0,75m.
B.1=0,52m. C.1=0,64m. D.1=0,48m.
@V3.Trong thớ nghim Iõng cho a = 2mm, D = 1m. Nu dựng bc x n sc cú bc súng 1 thỡ khong
võn giao thoa trờn mn l i1 = 0,2mm. Thay 1 bng 2 > 1 thỡ ti v trớ võn sỏng bc 3 ca bc x 1 ta
quan sỏt thy mt võn sỏng ca bc x 2 . Xỏc nh 2 v bc ca võn sỏng ú. A. 2 = 0,4m ; k2 = 2. B.
2 = 0,6m ; k2 = 3. C. 2 = 0,6m ; k2 = 2. D. 2 = 0,4m ; k2 = 3.
@V4.Thc hin giao thoa vi ỏ.s trng cú bc súng 0,4m 0,75m. Hai khe cỏch nhau 0,5mm, mn
hng võn giao thoa cỏch hai khe 1m. Ti im M cỏch võn trung tõm 4mm cú bao nhiờu võn sỏng ca ỏnh
sỏng n sc trựng ti ú ?
A.3 võn sỏng. B. 4võn sỏng C.1võn sỏng. D.2 võn sỏng
@V5. Hai khe Iõng cỏch nhau a = 0,8mm v cỏch mn D = 1,2m. Chiu ng thi hai bc x n sc 1 =
0,75m v 2 = 0,45m vo 2 khe. Khong cỏch ngn nht gia hai võn sỏng cú mu ging nh mu ca ca
võn trung tõm l : A.4,275mm. B. 3,375mm. C.2,025mm. D.5,625mm.
@V6. thớ nghim giao thoa ỏ.s bng khe Iõng, 2khe cỏch 1mm v cỏch mn quan sỏt 2m. Chiu ng thi
2bc x n sc 1 = 0,6m v 2 vo 2 khe thỡ thy võn sỏng bc 3 ca bc x 2 trựng vi võn sỏng bc 2
ca bc x 1. Giỏ tr ca 2 l : A.0,4m. B. 0,52m. C.0,44m. D.0,75m.
@V7. Thc hin giao thoa bng khe Iõng. Khong cỏch gia hai khe 1mm, mn quan sỏt t song song vi
mt phng cha hai khe v cỏch hai khe 2m. Chiu sỏng hai khe bng ỏnh sỏng trng cú bc súng 0,4m
0,75m. Cú bao nhiờu bc x cho võn ti ti im N cỏch võn trung tõm 12mm ? A.6 bc x. B.5 bc x.
C.8 bc x. D.7 bc x.
@V8.thớ nghim Iõng v giao thoa ỏ.sỏng, cỏc khe c chiu bi ỏ.s trng cú bc súng nm trong khong
t 0,4m n 0,7m. Ti ỳng v trớ ca võn sỏng bc 4 ca ỏnh sỏng vng cú 1 = 0,5m cũn cú bao nhiờu
bc x khỏc cú võn sỏng ti v trớ ú ? A.4 bc x. B. 3 bc x. C.5 bc x. D.2 bc x.
@V9. thớ nghim Young : a=2mm , D=1m . Dựng bc x n sc chiu vohai khe Young , ngi ta o c
khong võn giao thoa trờn mn l 0,2mm . Tn s ca bc x n sc l :
A. 0,5.10
15
Hz B. 0,6.10
=0,5mC.
2
=0,6m D. Mt giỏ tr khỏc
@V12. .thớ nghim ca Young, khong cỏch gia hai khe l 0,5mm khong cỏch gia hai khe n mn l 2m,
ỏ.s cú = 0,5m. B rng giao thoa trng l 48mm. S võn sỏng quan sỏt c l:
A.21 võn. B.23 võn. C. 31 võn. D.25 võn.
@V13. Mt ngun sỏng n sc = 0,6m chiu vo mt mt phng cha hai khe h S1, S2, hp, song
song, cỏch nhau 1mm v cỏch u ngun sỏng. t mt mn nh song song v cỏch mt phng cha hai khe
Ph¹m V¨n V¬ng – THPT Phô Dùc – Gi¸o ¸n «n thi tèt nghiÖp 2009 – theo 3tiÕt/buæi
1m. Đặt Trước khe S1 một bản thuỷ tinh 2 mặt fẳng song song có chiết suất n=1,5, độ dày e =12 μm. Hỏi vị
trí hệ thống vân sẽ dịch chuyển trên màn thế nào?
A. Về phía S1 2mm B. Về phía S2 2mm C. Về phía S1 3mm D. Về phía S1 6mm
@V15 Hai gương phẳng Fresnel họp với nhau một góc α = 100. Ánh sáng có bước sóng λ = 0,6μm được
chiếu lên gương từ một khe cách giao tuyến của hai gương một khoảng r = 10cm. Các tia phản xạ từ gương
cho hình ảnh giao thoa trên một màn cách giao tuyến hai gương một đoạn l = 270cm. Tìm khoảng vân.
A. 2mm B. 2,2mm C. 2,9mm D. 3,1mm
@V16. Trong thí nghiệm giao thoa ánh sáng. Gọi L là bề rộng của giao thoa trường xuất hiện trên màn, M là
vị trí vân sáng có tọa độ là Xm. Công thức nào dưới đây dùng để xác định số vân sáng trên màn ?
A.–L ≤ x
M
≤ L. B. 0 ≤ x
m
≤ L. C.–L/2 ≤ x
m
≤ L/2. D.0 ≤ x
m
≤ L/2
D – Củng cố
- Yêu cầu học sinh trả lời phiếu học tập
E - Hướng dẫn về nhà
- Theo dõi các công thức của bạn nhận xét bổ sung
- Nêu câu hỏi yêu cầu học sinh suy nghĩ trả lời về
một số lý thuyết cơ bản của hiện tượng quang điện
trong và quang điện ngoài
- Yêu cầu học sinh nhận xét câu trả lời của các bạn
- Củng cố bổ sung cho học sinh
- Yêu cầu học sinh nêu công thức về quang điện
- Yêu cầu học sinh nhận xét và sửa sai các công thức
chưa chính xác
- Khắc sâu một số công thức ứng dụng tính toán
nhiều trong bài tập cho học sinh
Ph¹m V¨n V¬ng – THPT Phô Dùc – Gi¸o ¸n «n thi tèt nghiÖp 2009 – theo 3tiÕt/buæi
Phiếu học tập 1.
Câu 1: Một chùm ánh sáng đơn sắc tác dụng lên bề mặt một kim loại và làm bứt các êlectrôn (êlectron) ra khỏi
kim loại này. Nếu tăng cường độ chùm sáng đó lên ba lần thì: A. động năng ban đầu cực đại của êlectrôn
quang điện tăng chín lần. B. công thoát của êlectrôn giảm ba lần.
C. động năng ban đầu cực đại của êlectrôn quang điện tăng ba lần.
D. số lượng êlectrôn thoát ra khỏi bề mặt kim loại đó trong mỗi giây tăng ba lần.
Câu 2: Khi nguyên tử hiđrô chuyển từ trạng thái dừng có năng lượng -1,514 eV sang trạng thái dừng có
năng lượng -3,407 eV thì nguyên tử phát ra bức xạ có tần số
A. 6,542.10
12
Hz B. 4,572.10
14
Hz C.
2,571.10
13
Hz D. 3,879.10
14
Hz
A. tia Rơnghen B. tia tử ngoại C. ánh sáng nhìn thấy. D. tia hồng ngoại
Câu 6: Một sóng âm có tần số xác định truyền trong không khí và trong nước với vận tốc lần lượt là 330
m/s và 1452 m/s. Khi sóng âm đó truyền từ nước ra không khí thì bước sóng của nó sẽ
A. giảm 4,4 lần B. giảm 4 lần C. tăng 4,4 lần D. tăng 4 lần
Câu 7: Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về ánh sáng đơn sắc?
A. Ánh sáng đơn sắc là ánh sáng không bị tán sắc khi đi qua lăng kính. B. Trong cùng một môi trường
truyền, vận tốc ánh sáng tím nhỏ hơn vận tốc ánh sáng đỏ.
C. Trong chân không, các ánh sáng đơn sắc khác nhau truyền đi với cùng vận tốc.
D. Chiết suất của một môi trường trong suốt đối với ánh sáng đỏ lớn hơn chiết suất của môi trường đó đối
với ánh sáng tím.
Câu 8: Nội dung chủ yếu của thuyết lượng tử trực tiếp nói về
A. sự hình thành các vạch quang phổ của nguyên tử.
B. sự tồn tại các trạng thái dừng của nguyên tử hiđrô.
C. cấu tạo của các nguyên tử, phân tử.
D. sự phát xạ và hấp thụ ánh sáng của nguyên tử, phân tử.
Câu 9: Ánh sáng đơn sắc có tần số 5.10
14
Hz truyền trong chân không với bước sóng 600 nm. Chiết suất
tuyệt đối của một môi trường trong suốt ứng với ánh sáng này là 1,52. Tần số của ánh sáng trên khi truyền
trong môi trường trong suốt này
A. vẫn bằng 5.10
14
Hz còn bước sóng lớn hơn 600 nm
B. lớn hơn 5.10
14
Hz còn bước sóng nhỏ hơn 600 nm.
C. nhỏ hơn 5.10
14
Hz còn bước sóng bằng 600 nm.
D. vẫn bằng 5.10
Câu 12: Khi làm thí nghiệm với tế bào một quang điện người ta thấy dòng quang điện chỉ xuất hiện khi ánh
sáng chiếu lên bề mặt catốt có bước sóng ngắn hơn 0,6μm. Với ánh sáng kích thích có bước sóng λ = 0,
25μm thì động năng ban đầu cực đại của các electron quang điện là bao nhiêu?
A. 2,9.10
-13
J B. 2,9.10
-19
J C. 4,64.10
-19
J D. 4,64.10
-13
J
Câu 13: Công thoát của kim loại làm catốt của một tế bào quang điện là 2,5eV. Khi chiếu bức xạ có bước
sóng λ vào catốt thì các electron quang điện bật ra có động năng cực đại là 1,5eV. Bước sóng của bức xạ nói
trên là
A. 0,31μm B. 3,2μm C. 0,49μm D. 4,9μm
Câu 14: Hiệu điện thế hãm của một kim loại ứng với bức xạ có bước sóng λ là – 1,2V. Giá trị này cho thấy
các electron quang điện bật ra có vận tốc cực đại là
A. 2,05.10
6
m/s B. 6,5.10
6
m/s C. 20,5.10
6
m/s D. 6,5.10
5
m/s
Câu 15: Công cần thiết để tách một electron ra khỏi một kim loại làm catốt của một tế bào quang điện là
2,76eV. Nếu chiểu lên bề mặt catốt này một bức xạ mà phô tôn có năng lượng là 4,14eV thì dòng quang điện
triệt tiêu khi đặt vào giữa anốt và catốt của tế bào quang điện một hiệu điện thế là
phổ vạch nguyên tử Hyđrô
- Bổ sung và khắc sâu một số điểm quan trọng về
quang phổ vạch nguyên tử hidrô
- Công thức xác định bán kính chuyển động của e
trên quỹ đạo và bước sóng các vạch?
- yêu cầu học sinh nhận xét các công thức và bổ sung
- khắc sâu cho học sinh một số công thức xác định
bước sóng một số vạch ứng dụng