SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TRIỆU SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ
MẪU GIÁO 4 – 5 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON
THỊ TRẤN TRIỆU SƠN”

Họ tên: Nguyễn Thị Châm
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn
Sáng kiến thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HÓA NĂM 2018


MỤC LỤC
NỘI DUNG
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi
tại Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn
1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận của việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5
tuổi tại Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn.
2.2. Thực trạng của việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5
tuổi tại Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn.

sống trong một môi trường giáo dục tốt thì sẽ có những đức tính tốt, ngược lại
sống trong một môi trường thiếu giáo dục thì nhân cách con người sẽ phát triển
không tốt.
Thế kỷ XXI là thế kỷ mà nền khoa học và công nghệ phát triển mạnh do
đó con người phải năng động, biết cải tạo thế giới cho phù hợp với sự phát triển
của thời đại. Trang bị vốn kiến thức cho con người để phù hợp với thời đại là
chiến lược của giáo dục hiện đại. Để đạt được mục đích đó đòi hỏi giáo dục nói
chung và giáo dục mầm non nói riêng phải đào tạo thế hệ trẻ phát triển mọi mặt:
đức, trí, thể, mỹ, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân
tài. Bởi vậy cần nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục, đổi mới nội dung cũng
như phương pháp, biện pháp dạy học cho khoa học hợp lý.
Trẻ em là tương lai của đất nước. Đất nước có giàu mạnh, phồn vinh là
nhờ vào thế hệ trẻ. Chính vì vậy phải chăm sóc giáo dục trẻ thật tốt ngay từ khi
trẻ còn ở độ tuổi mầm non là rất quan trọng và cần thiết. Người giáo viên Mầm
non ngoài việc hướng dẫn cho trẻ vui chơi, cho ăn, cho ngủ, giáo dục trẻ trở
thành những đứa trẻ lễ phép ngoan ngoãn thôi chưa đủ, mà nhiêm vụ của người
giáo viên Mầm non còn phải chú trọng đến việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.
Giáo dục “Kỹ năng sống” cho trẻ là giáo dục cách sống tích cực trong xã
hội hiện đại . Giáo dục cho trẻ những kỹ năng mang tính cá nhân và xã hội nhằm
giúp trẻ có thể chuyển kiến thức , thái độ , cảm nhận thành những khả năng thực
thụ , giúp trẻ biết xử lý hành vi của mình trong các tình huống khác nhau trong
cuộc sống .
Ngay từ khi còn bé trẻ cần được uốn nắn giáo dục từ cử chỉ, lời nói hành
động văn minh lịch sự thì lớn lên trẻ mới là người có ích cho gia đình và xã hội,
trẻ phải biết tu dưỡng bản thân trong ngày, trong giờ học theo hướng tốt, nói lời
hay ý đẹp, đi đứng nhẹ nhàng, cư sử với mọi người niềm nở, lịch sự.
Một cá nhân nếu có đầy đủ kiến thức trong cuộc sống nhưng lại chưa có
kỹ năng cuộc sống ( Bao gồm rất nhiều kỹ năng ) và biết sử dụng linh hoạt kỹ
năng này thì không đảm bảo cá nhân đó có thể đưa ra các quyết định hợp lý,
giao tiếp có hiệu quả và có mối quan hệ tốt với mọi người. Kỹ năng sống chính

để thực hiện giáo dục kỹ năng sống cho trẻ đạt hiệu quả hơn.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
Đề tài nghiên cứu các biện pháp nhằm giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu
giáo nhỡ B2 trường Mầm non Thị Trấn, thông qua đề tài này tạo cho trẻ sự mạnh
dạn, tự tin, có khả năng giao tiếp tốt, có những kĩ năng sống cơ bản như có sự
hợp tác, tự kiểm tra, tính tự lập, tò mò, biết chia sẽ, chăm sóc, lắng nghe, trình
bày và diễn đạt được ý của mình trong nhóm bạn từ đó phát triển toàn diện nhân
cách.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
Với đề tài này tôi đã sử dụng các phương pháp như:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng lí thuyết
- Phương pháp điều tra và khảo sát thực tế nhóm lớp
- Phương pháp thu thập thông tin
- Phương pháp vận dụng thực tiễn
- Phương pháp thống kê
- Phương pháp xử lý số liệu

2


2. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lí luận của việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 4-5
tuổi tại Trường Mầm non Thị Trấn Triệu Sơn.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), kỹ năng sống là khả năng để có hành
vi thích ứng (adaptive) và tích cực (positive), giúp các cá nhân có thể ứng xử
hiệu quả trước các nhu cầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày
Theo Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), kỹ năng sống là cách tiếp
cận giúp thay đổi hoặc hình thành hành vi mới. Cách tiếp cận này lưu ý đến sự
cân bằng về tiếp thu kiến thức, hình thành thái độ và kỹ năng.
Theo UNESCO, kỹ năng sống gắn với 4 trụ cột của giáo dục, đó là: Học

làm. Đối với trẻ mầm non, rèn kỹ năng sống cho trẻ là rèn kỹ năng ứng xử hợp
lý các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc sinh hoạt theo
nhóm, rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe. Và điều quan trọng mà
3


chúng ta mong muốn là sẽ giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin khi tiếp nhận các thử
thách mới qua việc phát triển các kỹ năng cho trẻ. Nếu chỉ suy ngẫm và trò
chuyện thôi thì chưa đủ, cần có các kỹ năng ứng dụng vào thực tế. Ngày nay trẻ
cần được trải nghiệm, hiểu kết quả của hành vi ứng xử và muốn chủ động đưa ra
những quyết định có sức ảnh hưởng lớn.
Ngày nay khi xã hội phát triển, trình độ tri thức của trẻ được nâng lên gấp
bội, nhưng bên cạnh đó kỹ năng sống của trẻ dường như bị bỏ quên. Điều này
càng thể hiện rõ đối với trẻ ở thành thị, những vùng kinh tế phát triển. Chúng ta
dễ dàng bắt gặp trẻ 4-5 tuổi vẫn còn được mẹ chăm sóc từng ly từng tí: từ việc
vệ sinh cá nhân, mặc quần áo đến việc xúc ăn…những việc làm này vô tình sẽ
làm mất dần kỹ năng sống ở trẻ.
Đối với trẻ nhỏ tư duy của trẻ chủ yếu là trực quan hình tượng, trẻ luôn
bắt chước những hành vi, hành động của người lớn. Chính vì vậy những hành vi,
hành động của người lớn đều ảnh hưởng rất lớn đến trẻ. Để trẻ có được những
thói quen hành vi văn minh lịch sự, những kỹ năng sống đơn giản nhất trong
cuộc sống hàng ngày thì người lớn cần là tấm gương sáng cho trẻ noi theo, đặc
biệt là cô giáo - người mà trẻ luôn nghe lời và luôn xem cô là điểm sáng để học
tập theo.
Như vậy giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là một hoạt động giữ vị trí quan
trọng trong các hoạt động ở trường mầm non, nó có ý nghĩa, tác dụng lớn đối
với sự phát triển toàn diện của trẻ, góp phần hình thành nhân cách của trẻ. Chính
vì thế là một giáo viên mầm non tôi muốn góp một phần nhỏ bé của mình vào
việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ phát triển toàn diện.
2.2. Thực trạng của việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 4 – 5

năng đơn giản cho trẻ, đôi khi phó mặc cho cô.
- Một số trẻ được bố mẹ, ông bà cưng chiều và khi hành động sai vẫn
không được sự nhắc nhở từ cha mẹ, những công việc cá nhân vẫn luôn phụ
thuộc, chính vì vậy việc bồi dưỡng hành vi văn minh lịch sự đối với trẻ là vấn đề
giáo dục mà gia đình không thể coi nhẹ ngay khi trẻ còn nhỏ tuổi.
Ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát kĩ năng sống của trẻ tại lớp
4 – 5 tuổi - B2 Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn với sĩ số 30 cháu, cụ thể
như sau:

TT

Nội dung khảo sát

1

Mạnh dạn, tự tin

2

Kỹ năng hợp tác

3

Kỹ năng nhận thức

4

Kỹ năng tự phục vụ

5

%)

30

13

43,3%

17

56,7%

30

12

40%

18

60%

30

11

36,7%

19


66,7%

30

11

36,7%

19

63,3%

30

16

53,3%

14

46,7%

Trước thực trạng trên tôi suy nghĩ, nghiên cứu tài liệu để tìm ra các biện
pháp hay dạy trẻ có kỹ năng sống qua đề tài “Một số biện pháp giáo dục kỹ
năng sống cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở Trường Mầm non Thị Trấn Triệu
Sơn”.
5


2.3. Các biện pháp thực hiện để giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu


ngợi những hành vi tốt, với những hành vi chưa tốt cô cần nhắc nhở kịp thời
nhưng không phải hình thức trách phạt mà dùng lời lẽ ân cần hoặc qua thơ
chuyện giáo dục trẻ [4].
Trước đây, với những nội dung dạy trẻ nhận biết một số nguy cơ không an
toàn và cách phòng tránh thì giáo viên thường giáo dục trẻ với những lời dặn dò
nhắc nhở đơn giản thông qua nội dung các bài thơ, câu chuyện, bài hát có nội
dung giáo dục dạy trẻ. Song trên thực tế, trong chương trình có rất ít bài hát, bài
thơ, câu chuyện có nội dung đó. Vì vậy, trong năm học này, tôi nghiên cứu lựa
chọn và đưa ra những tình huống cụ thể để dạy trẻ có kỹ năng ứng biến khi gặp
tình huống khó khăn, biết cách suy nghĩ và giải quyết .
Ví dụ: Với chủ điểm “Bản thân”.
Trước đây, thông qua câu chuyện“Chú vịt xám” hoặc nội dung bài hát
“Đàn vịt con” [1] chúng tôi chỉ dùng lời giáo dục trẻ: “Khi đi công viên hoặc
đến những nơi công cộng thì phải đi với bố mẹ, không được chạy lung tung để
khỏi bị lạc” chứ chưa dạy trẻ nếu chẳng may xảy ra sẽ phải xử lý như thế nào.
Với cách giáo dục như vậy tôi thấy kết quả đạt trên trẻ chưa đạt hiệu
quả. Trẻ ghi nhớ một cách thụ động, và thường chóng quên. Và điều cốt yếu trẻ
không hiểu cốt lõi của vấn đề là tại sao không nên làm như vậy và nếu xảy ra thì
phải làm thế nào. Do đó bây giờ ngoài việc giáo dục như vậy vào giờ hoạt động
chiều, tôi đã đưa ra tình huống “Khi bé bị lạc mẹ trong siêu thị hoặc đi chợ Tết bé sẽ làm gì ?
Tôi đã cho trẻ suy nghĩ, mỗi trẻ đưa ra một cách giải quyết của riêng trẻ.
Lắng nghe ý kiến của trẻ, cho trẻ suy nghĩ và trả lời theo ý kiến của mình, gợi
mở cho trẻ bằng các câu hỏi :
Theo con làm như vậy có được không? Tại sao? Sau đó, cô giúp trẻ rút ra
phương án tối ưu nhất: Khi bị lạc mẹ, bé hãy bình tĩnh, không khóc và chạy lung
tung mà hãy đứng yên tại chỗ chờ. Vì bố, mẹ sẽ quay lại chỗ đó để tìm bé. Hoặc
bé có thể đến chỗ chú bảo vệ, cô bán hàng trong siêu thị ở gần chỗ đó để nhờ
gọi điện thoại, hoặc thông báo lên loa để tìm bố mẹ. Tuyệt đối không đi theo
người lạ dù người đó có hứa sẽ đưa về với bố mẹ. Vì có thể đó sẽ là kẻ xấu lợi

nào?”
Qua tình huống này tôi dạy trẻ: Khi thấy có khói hoặc cháy ở đâu, trước
hết bé phải chạy xa chỗ cháy, hãy hét to để báo với người nhà và những người
xung quanh có thể nghe thấy. Nếu không có người ở nhà thì chạy báo cho hàng
xóm.
Từ những tình huống cụ thể mà rất dễ xảy ra đối với trẻ, bằng cách cho trẻ
thảo luận, yêu cầu trẻ suy nghĩ, vận dụng vốn hiểu biết của mình đã có để tìm
cách giải quyết vấn đề. Thông qua đó cô giúp trẻ tìm ra phương án tối ưu nhất,
đó cũng chính là kinh nghiệm mà ta cần dạy trẻ. Thông qua hoạt động đó cũng
giúp trẻ có sự tư duy lôgích, biết cách diễn đạt suy nghĩ của mình, và giúp trẻ có
thêm kinh nghiệm trong cuộc sống.
2.3.3. Giáo dục kỹ năng sống thông qua nội dung các câu chuyện.
Kể chuyện cho trẻ hàng ngày bằng phương pháp mưa dầm thấm lâu, cô
giáo, cha mẹ hãy dành thời gian mỗi ngày để kể cho trẻ nghe những câu chuyện,
dành thời gian trò chuyện với trẻ. Nội dung các câu chuyện thường để lại ấn
tượng cho trẻ khó phai mờ. Chính vì vậy tôi đã sử dụng một số câu chuyện lồng
vào đó các tình huống để giáo dục trẻ. Giúp trẻ tiếp nhận một cách hứng
thú, tự nguyện.
Ví dụ: Ở chủ điểm “Nước và mùa hè”.
Với đặc thù trẻ đang sống ở Thị Trấn, vì vậy ngoài việc giáo dục trẻ tránh
xa ao, hồ, hố nước nguy hiểm mà môi trường sống của trẻ ít gặp. Thì nhà vệ
sinh cũng nhiều tình huống có thể gây nguy hiểm cho trẻ. Chính vì vậy, tôi đưa
ra những tình huống để dạy trẻ cách sử dụng an toàn trong phòng tắm bằng cách
đưa vào câu chuyện để trẻ rút ra bài học kinh nghiệm cho mình như “Chuyện
trong phòng tắm”. Qua câu chuyện tôi giúp trẻ rút ra bài học : Sàn nhà tắm rất
trơn, tuyệt đối không chạy nhảy, leo trèo sẽ dễ bị ngã.
Bên cạnh đó tôi còn đưa ra những tình huống khác đối với trẻ như :
- Không tự ý xả nước ở vòi vì dễ xảy ra bỏng khi sử dụng bình nóng lạnh
- Khi tắm bồn: Chờ người lớn xả nước và giúp vào bồn. Không tự ý xả
8

hiện qua họat động vui chơi. Chính vì vậy, tôi rất chú trọng đến việc tạo các tình
huống khi trẻ đóng vai để trẻ tìm cách giải quyết, cũng như quan sát những điều
trẻ thể hiện được những kiến thức mà trẻ đã có.
Ví dụ:
+ Ở góc Phân vai trẻ chơi “Gia đình”, khi tôi đóng giả một người lạ đến
gõ cửa thì trẻ biết nhắc nhau “Đừng mở cửa, phải đợi bố mẹ về đã”.
Hoặc tôi cho trẻ ở nhóm gia đình cùng đi siêu thị và đưa ra tình huống :
“Con bị lạc bố mẹ ở siêu thị” thì trẻ biết ra nhờ cô bán hàng gọi điện thoại cho
bố mẹ, cháu đóng vai người bán hàng cũng nhắc trẻ: Cháu chờ ở đây với cô đợi
bố mẹ đón.
Với nhóm “Nấu ăn”, tôi cũng lưu ý đến những thao tác mà trẻ thể hiện
vai của mình :
Ví dụ : Khi nấu ăn bác phải làm như thế nào? Khi để nồi lên bếp ga đặt
như thế nào? Vì sao? (Bếp đặt đúng giữa bếp nếu không sẽ dễ đổ và xảy ra tai
nạn, nấu xong phải tắt bếp, bắc nồi phải dùng cái lót tay để không bị bỏng...)
9


Hay khi trẻ chơi Bán hàng:
Người bán hàng chào hỏi khách hàng: Cô, chú mua gì ạ?
Người đi mua hàng trật tự khi mua, nói tên hàng cần mua: Bán tôi một cân
gạo, bao nhiêu vậy cô? Hay tôi đóng một vai làm người đi đường và rủ bé : Đi
cùng cô để cô dắt về với mẹ. Các trẻ trong nhóm đã nhắc nhau: “Đừng đi, nếu
không sẽ bị bắt cóc đấy”.
Hoặc với trò chơi “Đi ô tô” tôi gợi hỏi trẻ “Khi ngồi trên xe ô tô chúng
mình phải làm gì?...”. (Phải thắt dây an toàn, không thò đầu, thò tay ra ngoài khi
xe đang chạy ...)
Với Trò chơi đóng vai Y tá – Bác sĩ:
Bác sĩ biết hỏi thăm bệnh nhân ân cần, “Cháu đau chỗ nào? Cháu có mệt
lắm không? ...Y tá phát thuốc dặn dò bệnh nhân uống thuốc.

Mặt khác, ở Trường Mầm non không có giờ dạy đạo đức riêng, mà thông
10


qua sử dụng hình thức tích hợp với nội dung bài dạy của các lĩnh vực để
hướng trẻ tới cảm xúc, tình cảm, hành vi lễ giáo.
Ví dụ:
+ Hoạt động phát triển thể chất: Cô dạy trẻ biết các kỹ năng vận động,
biết siêng năng rèn luyện để cơ thể khỏe mạnh, trẻ biết trong khi tập không chen
lấn xô đẩy nhau, biết chờ đến lượt...
+ Hoạt động khám phá khoa học:
Tôi dạy trẻ kỹ năng giao tiếp qua đề tài: Gia đình bạn, gia đình tôi
Trẻ biết chia sẻ thông tin về gia đình, kể về các thành viên trong gia đình, những
việc mà trẻ thường làm ở nhà.
Kỹ năng sống trẻ học được đó là: Giao tiếp cởi mở với bạn, lắng nghe bạn
nói và chờ đến lượt mình nói. Biết nói rõ ràng để bạn hiểu và chơi cùng bạn.
Qua đó trẻ nắm rõ hơn về địa chỉ gia đình mình và gia đình bạn, về các thành
viên trong gia đình.
+ Hoạt động tạo hình: “ Tô màu ngôi nhà của bé”
Cô giáo dục trẻ biết yêu quí ngôi nhà mình ở, biết quét dọn nhà cửa sạch sẽ,
sắp xếp đồ dùng trong gia đình ngăn nắp gọn gàng...
+ Hoạt động làm quen văn học: Qua câu chuyện “Người bạn tốt”
Cô đàm thoại cùng trẻ:
Linh và Trang là đôi bạn như thế nào?
Khi Linh gặp nạn thì Trang đã làm gì?
Con học tập được đức tính gì ở hai bạn?
Cô giáo dục trẻ tình đoàn kết, thương yêu giúp đỡ bạn bè, biết nói những
lời cảm ơn chân tình khi được người khác giúp đỡ mình.
+ Hoạt động Giáo dục âm nhạc: Dạy bài hát “ Rửa mặt như mèo”
Qua bài hát này đã giáo dục trẻ thói quen tự vệ sinh thân thể sạch sẽ.

Kết quả, trẻ lớp tôi rất hứng thú khi tham gia buổi trò chuyện đầu tuần.
Trẻ đã có thói quen trước khi nói biết thưa cô, chào bạn và đặc biệt rất mạnh dạn
tự tin khi kể “chuyện của mình” cho bạn nghe.
+ Qua việc tổ chức bữa ăn cho trẻ, tôi hình thành ở trẻ thói quen rửa tay
trước khi ăn.

Trẻ rửa tay trước khi ăn
Tôi còn tập cho trẻ làm một số công việc tự phục vụ qua đó hình thành ở
trẻ một số kỹ năng sử dụng đồ dùng ăn, uống đúng cách và hành vi văn hoá văn
minh như:
- Cách dùng ca, cốc, bát, thìa.
- Cách rót nước, chia thức ăn.
- Chuẩn bị bàn ghế cho bữa ăn ( tự kê bàn ghế, gấp khăn lau, tự chia đĩa,
chia bát…)
- Trẻ được tập luyện một số thói quen hành vi văn minh trong ăn uống
( Trẻ biết mời cô, mời bạn, biết vệ sinh cá nhân trước và sau khi ăn, biết giữ vệ
sinh chung và hành vi văn hoá như không nói chuyện khi ăn, ho hoặc ngáp phải
quay ra ngoài đồng thời lấy tay che miệng, biết nhặt cơm, thức ăn rơi bỏ vào đĩa
và lau tay…)
12


+ Giờ hoạt động ngoài trời, dạo chơi tham qua, tôi đều quan tâm nhắc nhở
trẻ luôn có những ý thức và hành động tốt như biết đoàn kết vui chơi cùng bạn,
trẻ được tham gia các hoạt động chăm sóc cây, cùng nhau nhặt lá rụng, tưới
nước, lau lá cây...Thông qua đó giáo dục trẻ biết yêu quý thiên nhiên, biết cùng
nhau tham gia bảo vệ môi trường...

Trẻ chăm sóc cây
Trẻ tham quan vườn cổ tích và nhặt lá

trò chuyện cùng trẻ:
- Vì sao Gấu Xù không nhận quà của cô giáo ? (Vì Gấu Xù thấy mình có
lỗi).
- Bạn Cún Đốm đã nói gì với cô giáo ? (Thưa cô lỗi tại con, chính con đã
bá vai Gấu Xù làm Gấu Xù ngã vào Mèo Khoang)
- Vì sao Cún Đốm và Gấu Xù vẫn nhận được quà và bé ngoan? ( Vì hai
bạn đã nhận ra được lỗi của mình).
Hay những hình ảnh giáo dục cho trẻ nhận biết và tránh các nơi nguy hiểm,
không chơi với những đồ vật nguy hiểm, những trò chơi nguy hiểm, ai cho gì thì nhận
bằng hai tay và cảm ơn, biết chào hỏi khi khách đến nhà...

Không leo trèo nơi ban công

Chào hỏi khi nhà có khách
14


Mặt khác, một trong những nội dung của chuyên đề bảo vệ môi trường là tiết
kiệm năng lượng nên tôi cũng thường xuyên trò chuyện, cho trẻ xem những hình ảnh có
liên quan đến tiết kiệm năng lượng để từ đó hình thành cho trẻ thói quen biết tiết kiệm
năng lượng như: Biết khóa vòi nước sau khi dùng, tắt bóng điện, quạt, tivi khi không
dùng...

Mỗi một tình huống, mỗi một câu chuyện tôi dựa vào nội dung để giáo
dục trẻ cách ứng xử phù hợp. Qua việc thảo luận các tình huống như vậy trẻ
luôn có ý thức ứng xử phù hợp với con người và môi trường xung quanh.
Tôi cũng tổ chức các hoạt động nhằm dạy trẻ kỹ năng tuân thủ quy tắc xã
hội trong hoạt động chiều.
Ví dụ: Dạy trẻ biết xếp ghế đúng nơi quy định như xếp nhẹ nhàng, không
gây ồn, khi xếp ghế ngồi học phải xếp thẳng hàng theo đúng tổ của mình, khi

mạnh dạn hơn rất nhiều khi mình trự tiếp được tham gia các hoạt động trong các ngày
lễ, hội đó.
Ví dụ: Tổ chức ngày hội đến trường, ngày Tết Trung thu, ngày hội 20/11, ngày
8/3; hội chợ xuân, ngày tổng kết năm học... Từ đó trẻ cảm nhận được không khí vui
tươi, sự thân thiện ở trường, lớp và thích đến lớp. Qua đó kỹ năng xã hội của trẻ cũng
được củng cố và phát triển.
2.3.8. Biện pháp noi gương.
Ở trường cô giáo là người mẹ thứ hai đối với trẻ. Trẻ rất thích được cô
yêu thương, gần gũi. Mọi hành động cử chỉ của cô trẻ rất lưu tâm và bắt chước
theo.Vì vậy cô phải luôn luôn chuẩn mực trong mọi lĩnh vực: như cách giao tiếp
với phụ huynh, với trẻ hay tác phong của cô, hành động cử chỉ của cô… Tôi
luôn ân cần dịu dàng thương yêu trẻ, luôn tạo mối thân thiện giữa cô và trẻ. Cô
là tấm gương cho trẻ thực hiện và noi theo. Làm sao để trẻ cảm nhận được mỗi
ngày đến trường thật sự là một ngày vui.
Ví dụ: Khi chúng ta dạy trẻ nói lời cám ơn khi nhận được sự giúp đỡ của
người khác hoặc khi người khác làm một điều gì đó cho mình. Nhưng trong mối
quan hệ giữa các cô giáo và giữa cô với trẻ, người lớn không nói cám ơn thì trẻ
sẽ không hình thành ý thức của việc nên cám ơn người khác.
Hay khi thấy trên sân trường có lá cây, cô giáo đi qua và bảo trẻ: Con hãy
nhặt bỏ vào thùng rác đi. Khi ấy trẻ sẽ nhặt vì bị sai khiến.Cũng tình huống trên:
Cô nhặt lá cây bỏ vào thùng rác và hỏi trẻ: Con biết tại sao cô bỏ lá cây vào
thùng rác không? Giải thích cho trẻ hiểu: việc làm này nhằm giữ sân trường sạch
đẹp cho các con học và chơi. Lần sau thấy rác trẻ sẽ tự động nhặt rác vì trẻ hiểu
rằng: nhặt rác làm sạch sân trường.
Bên cạnh đó cô cũng cần khen trẻ kịp thời trước những hành động đẹp của
trẻ hay những kỹ năng trẻ làm tốt để từ đó nhân rộng thêm với những trẻ khác.
Đó sẽ lầ động lực cho trẻ tiếp tục thực hiện hành động đẹp và cũng là tấm gương
để trẻ noi theo.
2.3.9. Phối hợp với phụ huynh trong việc giáo dục kỹ năng sống cho
trẻ.

nếu xảy ra thì sẽ phải làm như thế nào?
Tuyên truyền để các bậc phụ huynh hiểu rằng: Giáo dục kỹ năng sống là
giúp trẻ nâng cao năng lực để tự lựa chọn giữa những giải pháp khác nhau. Nội
dung giáo dục phải xuất phát từ chính nhu cầu và kinh nghiệm của trẻ. Trẻ cần
có điều kiện để cọ sát các ý kiến khác nhau, trao đổi kinh nghiệm, tập tành, thực
hành và áp dụng. Bên cạnh đó, yêu cầu phụ huynh phối hợp cùng cô giáo trong
việc thống nhất phương pháp giáo dục trẻ:
- Tin tưởng vào trẻ và năng lực của trẻ.
- Tôn trọng ý kiến của trẻ, không áp đặt ý kiến của mình .
- Không nói dài và nói nhiều, không đưa lời giải đáp có sẵn mà hãy đưa
câu hỏi để trẻ tự tìm tòi.
- Không vội vàng phê phán đúng - sai mà kiên trì giúp trẻ biết tranh luận
và có thể đưa ra kết luận của mình.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
2.4.1. Đối với bản thân.
Nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, từ đó có các phương pháp để giáo
dục trẻ tốt hơn. Chuẩn bị tốt không gian và đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động.
Tạo mọi điều kiện để trẻ phát huy được những kỹ năng sống, cô là người gợi
mở, hướng dẫn cho trẻ để trẻ được khám phá, tìm tòi và phát huy hết khả năng
17


của mình. Thường xuyên tổ chức các hoạt động giáo dục phát huy tính tích cực
ở trẻ, giúp trẻ hứng thú chủ động khám phá, tìm tòi, biết vận dụng vốn kiến
thức, kỹ năng vào việc giải quyết các tình huống khác nhau.
2.4.2. Đối với đồng nghiệp và nhà trường.
Sau khi nghiên cứu về vai trò của giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo
tôi đã trao đổi cùng đồng nghiệp trong trường thông qua các buổi sinh hoạt
chuyên môn của trường, của tổ chuyên môn, qua đó 100% đồng nghiệp trong tổ
và nhà trường đã hiểu được bản chất của vấn đề, phối kết hợp chặt chẽ với nhau

0
2

Kỹ năng hợp tác

3

Kỹ năng vệ sinh cá nhân

4

Kỹ năng tự phục vụ

5

Kỹ năng giao tiếp lịch
sự, lế phép

30

30

100%

0

0

30


30

100%

0

0

6

Kỹ năng bảo vệ bản thân

7

Kỹ năng tuân thủ các quy
tắc xã hội

30

29

96,7%

1

3,3%

8

Kỹ năng thích nghi với

giáo dục phù hợp, phải động viên khen trẻ kịp thời trước những việc làm đúng
của trẻ, nhắc nhở trẻ khéo léo khi trẻ thực hiện hành vi chưa đúng. Cô phải hết
lòng yêu trẻ với tinh thần là người mẹ thứ 2 của trẻ, cô cần nhạy bén trước
những diễn biến của trẻ, hiểu được hoàn cảnh sống của từng trẻ.
- Khi dạy trẻ kỹ năng sống, không hạ thấp trẻ, không nên tạo cho trẻ thói
quen kiêu ngạo nhưng cũng không nên lăng nhục trẻ, không doạ nạt trẻ, không
bao bọc, làm thay trẻ, không nên yêu cầu trẻ phục tùng theo ý người lớn, nên tạo
điều kiện phát triển tính tự lập ở trẻ, không yêu cầu những điều không phù hợp
với lứa tuổi của trẻ.
- Lồng ghép các nội dung giáo dục kĩ năng sống cho trẻ thông qua các
hoạt động chung trên lớp cũng như các hoạt động mọi lúc mọi nơi. Giáo viên
cần tích cực đổi mới phương pháp giảng nhằm phát huy tính tích cực của trẻ,
giúp trẻ hứng thú, chủ động khám phá tim tòi, biết vận dụng vốn kiến thức, kỹ
năng vào việc giải quyết các tinh huống khác nhau.
- Bên cạnh đó cần có sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội để
giáo dục trẻ. Gia đình phải thực sự là mái ấm tình thương của trẻ, bố mẹ phải là
tấm gương sáng để trẻ noi theo.Thường xuyên trao đổi với phụ huyng những nội
dung và biện pháp chăm sóc và giáo dục trẻ tại nhà, bàn bạc cách giải quyết
những khó khăn gặp phải.
3.2. Kiến nghị.
Để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo được tốt hơn tôi xin có một đề
xuất với ban giám hiệu nhà trường tham mưu với các cấp lãnh đạo để tổ chức
nhiều hơn nữa các buổi hội thảo về kỹ năng sống cho trẻ mầm non.
Trên đây là một vài kinh nghiệm trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo 4-5 tuổi. Đề tài này không tránh khỏi những thiếu xót, kính mong hội
đồng khoa học xét duyệt góp ý bổ sung để bản sáng kiến này hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Triệu Sơn, ngày 22 tháng 4 năm 2018
XÁC NHẬN CỦA
Tôi xin cam đoan sáng kiến kinh nghiệm này


Cấp đánh giá
xếp loại
(Phòng, Sở)

1.

Một số biện pháp giáo
dục lễ giáo cho trẻ mẫu
giáo 3 – 4 tuổi tại Trường
mầm non Thị Trấn Triệu
Sơn.

Phòng GD&ĐT

Kết quả
đánh giá
xếp loại
(A, B
hoặc C)

Năm học
đánh giá xếp
loại.

C

2014 – 2015

22