VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN THANH TỊNH

NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI VỀ MA TÚY
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội – Năm 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN THANH TỊNH

NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI VỀ MA TÚY
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành

: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm

Mã số

: 838.01.05


Tố tụng hình sự

CTTP:

Cấu thành tội phạm

TNHS:

Trách nhiệm hình sự

HSST:

Hình sự sơ thẩm

CSĐT:

Cảnh sát điều tra

TAND:

Tòa án nhân dân

DTTS:

Dân tộc thiểu số

HĐND:

Hội đồng nhân dân


PHỐ ĐÀ NẴNG ............................................................................................. 36
2.1. Khái quát tình hình tội phạm về ma túy trên địa bàn Thành phố Đà
Nẵng giai đoạn từ năm 2013 – 2017 ............................................................... 36
2.2. Các đặc điểm của nhân thân người phạm tội về ma túy trên địa bàn
Thành phố Đà Nẵng giai đoạn từ năm 2013 - 2017 ........................................ 42
2.3. Thực tiễn các yếu tố tác động đến quá trình hình thành nhân thân
người phạm tội về ma túy trên địa bàn TP Đà Nẵng ...................................... 49
CHƯƠNG 3. DỰ BÁO VỀ ĐẶC ĐIỂM NHÂN THÂN NGƯỜI
PHẠM TỘI VỀ MA TÚY TẠI ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA. ............................................................... 62
3.1. Dự báo về đặc điểm nhân thân của người phạm tội ma túy trên địa
bàn Thành phố Đà Nẵng ................................................................................. 62
3.2. Giải pháp phòng ngừa trên cơ sở nghiên cứu các đặc điểm nhân thân
người phạm tội về ma túy ............................................................................... 68
KẾT LUẬN .................................................................................................... 79
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC BẢNG
Số hiệu

Tên bảng

Trang

Bảng 2.1

Mức độ tổng quan tuyệt đối số vụ và số bị cáo phạm

37


ma túy bị TAND Thành phố Đà Nẵng xét xử từ năm
2013 - 2017.
Bảng 2.6

Thống kê về trình độ học vấn của người phạm tội về

44

ma túy TAND Thành phố Đà Nẵng đã xét xử từ năm
2013 đến năm 2017.
Bảng 2.7

Thống kê về nghề nghiệp của người phạm tội về ma

46

túy TAND Thành phố Đà Nẵng đã xét xử từ 2013
đến 2017.
Bảng 2.8

Thống kê theo tiêu chí tái phạm của TAND Thành
phố Đà Nẵng đã xét xử tội phạm về ma túy giai đoạn
2013 – 2017.

48


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài


nghiên cứu chuyên sâu về tội phạm học đều dành một nội dung đáng kể để
nghiên cứu làm rõ về nhân thân người phạm tội.
Thành phố Đà Nẵng là trung tâm của Miền Trung về kinh tế, chính trị,
văn hóa, xã hội, nằm ở trung độ của trục giao thông Bắc- Nam về đường bộ,
đường sắt, đường thủy và đường hàng không, là điểm cuối của tuyến hành
lang kinh tế Đông- Tây có vị trí thuận lợi cho hoạt động kinh doanh du lịch.
Thành phố Đà Nẵng có diện tích tự nhiên là 1.283,7 km2, trong đó các quận
nội thành chiếm diện tích 241,51km2, các huyện ngoại thành chiếm diện tích
1.041,91km2; có 06 quận( Hải Châu; Thanh Khê; Ngũ Hành Sơn; Sơn Trà;
Cẩm Lệ; Liên Chiểu) với 45 phường, 02 huyện( Hòa Vang; đảo Hoàng Sa)
với 11 xã, dân số khoảng 257.422 hộ, 1.130.043 nhân khẩu. Trên địa bàn
Thành phố Đà Nẵng có trên 10 dân tộc anh em cùng sinh sống, đông nhất là
dân tộc Kinh chiếm 99,43% dân số, ngoài ra có phần nhỏ các dân tộc thiểu số
khác như: Hoa; Cơ Tu; Tày: Nùng và Thái [Giới thiệu tổng quan về Thành
phố Đà Nẵng]. Chính quyền Thành phố đẩy mạnh tốc độ quy hoạch đô thị,
mở rộng phát triển cơ sở hạ tầng, hiện thành phố có 06 khu công nghiệp, 41
trường học và cơ sở giáo dục từ trung cấp chuyên nghiệp đến đại học. Với
những yếu tố trên dẫn đến việc di dời, giải tỏa làm dân cư có sự biến động, số
người ở địa phương khác đến học tập, làm việc, sinh sống tăng mạnh gây khó
khăn cho công tác quản lý nhà nước về an ninh trật tự.
Trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, tính đến cuối năm 2017 có tổng cộng
3.353 người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy có hồ sơ quản lý. Từ
năm 2013 đến năm 2017 trên toàn Thành phố đã xảy ra 675 vụ với 960 người
phạm tội về ma túy. Thành phố Đà Nẵng không phải là địa bàn trọng điểm,
phức tạp về ma túy tuy nhiên trong thời gian gần đây tình hình sử dụng và
phạm tội về ma túy có chiều hướng gia tăng mạnh, đặc biệt là về ma túy tổng
hợp. Theo số liệu thống kê, từ năm 2013 đến 2017 các vụ án phát hiện, xử lý
liên quan đến ma túy tổng hợp chiếm đến 72% tổng số vụ án về ma túy bắt
giữ, cá biệt có những năm chiếm đến 98% tổng số vụ án [Theo báo cáo của

tội vẫn còn chưa được chú trọng đúng mức. Mặc dù vậy, thời gian qua đã có
nhiều tác giả đi sâu nghiên cứu các vấn đề liên quan đến nhân thân người
phạm tội góp phần hoàn thiện lý luận về tội phạm học cũng như phục vụ thực

3


tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm trong giai đoạn hiện nay. Có thể chia
các công trình nghiên cứu nhân thân người phạm tội thành các nhóm như sau:
* Các công trình nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận về nhân thân
người phạm tội:
Thuộc về nhóm này có thể kể đến các công trình nghiên cứu tiêu biểu
sau đây:
- Giáo trình tội phạm học, do GS.TS Võ Khánh Vinh chủ biên, NXB
Công an nhân dân, năm 2011, 2013;
- Môt số vấn đề tội phạm học Việt Nam, do GS.TS Nguyễn Văn Cảnh
và PGS.TS Phạm Văn Tỉnh chủ biên, Học viện cảnh sát nhân dân, năm 2013;
- Luận án tiến sĩ luật học: “ Nhân thân người phạm tội trong Luật hình
sự Việt Nam” của Nguyễn Thị Thanh Thủy, năm 2005;
- Giáo trình tội phạm học của tập thể tác giả, trường Đại học Luật Hà
Nội, năm 2012, tái bản năm 2013, 2015;
- Phòng ngừa tội phạm trong tội phạm học, của PGS. TS Nguyễn Xuân
Yêm, NXB Công an nhân dân, Hà Nội, 2001;
- Phòng ngừa tội phạm trong tội phạm học, của PGS.TS Nguyễn Ngọc
Hòa, Tạp chí luật học, số 6(2007) tr31;
- Bài viết “ Nhân thân bị can và một số khái niệm kề cận”, của tác giả
TS. Bùi Kiên Điện,tạp chí Luật học, số 6/2001, tr.14-18;
- Bài viết: “Một số vấn đề về nhân thân người phạm tội” của tác giả
Nguyễn Thị Thanh Thuỷ, Tạp chí Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 5/2001,
tr. 46-53;

người phạm tội trong cơ chế hành vi phạm tội...Đây là nhưng cơ sở lý luận
quan trọng mà luận văn kế thừa làm nền tảng lý luận trong luận văn của mình.
* Các công trình nghiên cứu liên quan trực tiếp đến đề tài:
Thuộc nhóm này có các công trình nghiên cứu như:
- Bài viết “Đặc điểm nhân thân người phạm tội về ma túy trên địa bàn
Tỉnh Điện Biên giai đoạn 2006 – 2015” của tác giả Đỗ Thành Trường, tạp chí
Cảnh sát số 9/2016;
- Bài viết: “Một số đặc điểm chú ý về nhân thân người phạm tội về ma
túy ở Việt Nam” của tác giả Nguyễn Tuyết Mai, tạp luật học, số 11/2006,

5


tr.32-37;
- Bài viết: “Chống tái phạm với người phạm tội về ma túy” của tác giả
Phạm Vũ, báo An ninh Thủ Đô, số ra ngày 27/12/2009;
- Bài viết: “03 nguyên nhân chủ yếu làm phát sinh tội phạm ma túy”,
báo điện tử Luật sư tố tụng, số ra ngày 23/8/2016;
- Bài viết: “Đà Nẵng tăng cường giải pháp, quyết tâm đẩy lùi tệ nạn ma
túy” của tác giả Giang Sơn, báo Dân sinh, số ra ngày 27/6/2017;
Các tác giả, các công trình nghiên cứu đã phân tích và làm rõ vai trò của
nhân thân người phạm tội trong quyết định hình phạt, trong định tội danh hoặc
trong quy định liên quan đến các trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự. Một
số tác giả đã tập trung đi sâu phân tích đặc điểm nhân thân người phạm tội với
một số loại tội phạm, đặc biệt là các tội phạm về ma túy... Những kết quả của
công trình nghiên cứu này cũng là những tri thức, hiểu biết quan trọng mà tác
giả có thể kế thừa trong quá trình nghiên cứu làm đề tài của mình.
Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu nào nghiên cứu chuyên sâu
về nhân thân người phạm tội về ma túy trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng. Vì
vậy, trên cơ sở kế thừa những tri thức lý luận nền tảng về nhân thân người