Tiểu luận: Phát triển lý luận dạy học môn toán

MỤC LỤC
Mục lục : Trang 1
Phần mở đầu …………………………….Trang 2-3
Phần nội dung …………………………..Trang 4-9
Phần kết luận …………………………….Trang 10
.2

1


Tiểu luận: Phát triển lý luận dạy học môn toán
A: PHẦN MỞ ĐẦU
Nghiên cứu khoa học (NCKH) là quá trình nhận thức hướng vào việc
khám phá những thuộc tính bản chất của sự vật hiện tượng trong thế giới khách
quan nhằm phát triển nhận thức khoa học (KH) về thế giới. Đó là hoạt động trí
tuệ nhằm cải tạo hiện thực. Bản chất của NCKH là hoạt động sáng tạo của các
nhà KH nhằm nhận thức thế giới, tạo ra hệ thống tri thức có giá trị để sử dụng
vào cải tạo thế. Chức năng của NCKH (thể hiện trình độ nhận thức khoa học)
+ Mô tả: Trình bày lại những kết quả nghiên cứu một hiện tượng hay
một sự kiện khoa học làm sao cho đối tượng đó được thể hiện đến mức độ
nguyên bản tối đa.
+ Giải thích: Trình bày một cách tường minh bản chất của đối tượng
nghiên cứu, chỉ ra đối tượng ấy đã tuân thủ một phần hay toàn bộ các quy luật
chung của sự phát triển hiện thực.
+ Giải thích : KH không chỉ phản ánh trung thực các sự kiện của
hiện thực mà còn chỉ ra nguồn gốc phát sinh, phát triển, mối quan hệ của sự kiện
với các sự kiện khác, với môi trường xung quanh, những điều kiện, nguyên
nhân, những hệ quả đã hoặc có thể xảy ra.
+ Phát hiện: Khám phá ra bản chất, các quy luật vận động và phát

trong quản lý kinh tế - xã hội.
Nghiên cứu triển khai: Loại hình nghiên cứu có mục tiêu là tìm khả năng áp
dụng đại trà các nghiên cứu ứng dụng vào thực tế sản xuất và đời sống XH.
Nghiên cứu dự báo : Mục tiêu phát hiện những triển vọng, những khả năng, xu
hướng mới của sự phát triển của khoa học và thực tiễn. - Hệ thống quan điểm
phương pháp luận nghiên cứu trong giáo dục Phương pháp luận: Hệ thống các
quan điểm chỉ đạo công tác NCKH.
Nghiên cứu khoa học giáo dục là quá trình phát hiện ra những quy luật
và những giải pháp của thực tiễn giáo dục nhằm thúc đẩy sự hình thành và
phát triển nhân cách cho đối tượng giáo dục để đạt được mục tiêu phát triển
của xã hội. Nghiên cứu khoa học giáo dục là hoạt động tìm tòi, phát hiện và
vận dụng những quy luật trong giáo dục và đào tạo con người theo yêu cầu
của thực tiễn. Do đó để phân tích quan điểm tiếp cận cơ bản trong nghiên cứu
khoa học giáo dục tôi trình bày trong phần nội dung của tiểu luận này.

3


Tiểu luận: Phát triển lý luận dạy học môn toán
B: PHẦN NỘI DUNG
1. Quan điểm tiếp cận hệ thống cấu trúc

trong nghiên cứu KHGD

a. Nội dung quan điểm
Khi nghiên cứu sự vật hiện tượng, quá trình của thế giới phải xem xét
một cách toàn diện, nhiều mặt, nhiều mối quan hệ liên hệ trong trạng thái vận
động và phát triển với việc phân tích những điều kiện nhất định để tìm ra bản
chất và qui luật vận động của đối tượng.
b. Yêu cầu khi thực hiện

phát triển của giáo dục trong những thời gian và không gian cụ thể với những
điều kiện hoàn cảnh cụ thể để phát hiện ra qui luật tất yếu của quá trình dạy học
– giáo dục.
b. Yêu cầu khi thực hiện
- Dùng các sự kiện lịch sử để minh hoạ chứng minh, làm sáng tỏ các luận điểm
khoa học, các nguyên lí sư phạm hay kết quả của các công trình nghiên cứu.
- Dựa vào xu thế phát triển của lịch sử giáo dục để nghiên cứu thực tiễn giáo
dục, tìm ra các khả năng mới, dự đoán các khuynh hướng phát triển của các hiện
tượng giáo dục.
- Sưu tập, xử lí thông tin, kinh nghiệm giáo dục để giải quyết các nhiệm vụ giáo
dục, để ngăn ngừa và tránh khỏi những sai lầm khuyết điểm có thể lặp lại trong
tương lai.
- Dựa vào lịch sử để thiết kế mô hình các biện pháp, các hình thức giáo dục mới,
dự đoán triển vọng phát triển của quá trình giáo dục.
c. Ý nghĩa
Quan điểm lịch sử trong nghiên cứu KHGD cho phép ta nhìn thấy toàn cảnh sự
xuất hiện, sự phát triển, diến biến và kết thúc của các sự vật hiện tượng, mặt
khác giúp ta phát hiện qui luật tất yếu của sự phát triển đối tượng, giúp các nhà
khoa học nghiên cứu và hoạt động thực tiễn giáo dục tránh được những sai lầm
không đáng có.
Ví dụ:
Khi dạy bộ môn lịch sử trong trường THPT khi nói đến các cuộc kháng
chiến GV cần phải có những tư liệu, hình ảnh cụ thể để minh họa cho học sinh
hay khi nói về các di tích ( nếu có điều kiện) GV nên đưa học sinh đến tận địa
điểm đó để giới thiệu.
5


Tiểu luận: Phát triển lý luận dạy học môn toán
3. Quan điểm tiếp cận thực tiễn trong nghiên cứu KHGD


Tiểu luận: Phát triển lý luận dạy học môn toán
linh hoạt kết hợp các kiến thức đó với các kiến thức của hình học phẳng là một
trong những hoạt động tư duy đặc thù của nội dung này. Các hoạt động đó cần
có sự rèn luyện thường xuyên. Do đó ngoài việc tổng hợp các đề thi đã có thì
việc tự sáng tạo các bà tập dạng này là một yêu cầu đối với mỗi giáo viên .
Thực chất việc sáng tạo các bài bà toán mới nói chung nằm ở khâu khai thác bà
tập trong quy trình 4 bước giải một BT của G.Polya. Mỗi gióa viên dù truyền
đạt theo cách nào, vận dụng phương pháp dạy học nào để đạt được mục tiêu rèn
luyện kỹ năng giải toán tốt cho học sinh cũng đều phải là những người có năng
lực giải toán và sáng tạo các bà tập . Mỗi một bà tập được giáo viên sáng tạo
theo mục đích rèn luyện kỹ năng hay phát triển các năng lực cho học sinh có đạt
yêu cầu hay không phụ thuộc nhiều vào khả năng khai thác bà tập và một phần
không nhỏ là ở cách giải quyết các bà toán mở mà mỗi giáo viên tự đặt ra. Vì
vậy, thiết kế bài toán mở không chỉ dành cho học sinh mà còn dành cho giáo
viên trong việc sáng tạo các bài tập mới.
4. Quan điểm tiếp cận tích hợp
a. Nội dung quan điểm
Tích hợp là một khái niệm rộng, tích hợp (Tiếng Anh, tiếng Đức: Integration) có
nguồn gốc từ tiếng La tinh: Integration với nghĩa: xác lậpcái chung, cái toàn thể,
cái thống nhất trên cơ sở những bộ phận riêng lẻ.Theo từ điển Tiếng Anh-Anh
(Oxford Advanced Learner’s Dictionary), từ Intergrate có nghĩa là kết hợp
những phần, những bộ phận với nhau trong một tổng thể. Những phần, những bộ
phận này có thể khác nhau nhưng tích hợp với nhau.Trong lĩnh vực nghiên cứu
khoa học giáo dục, quan điểm tiếp cận tích hợp là chỉ một quan niệm GD toàn
diện con người, chống lại hiện tượng làm cho con người phát triển thiếu hài hòa,
cân đối. Tích hợp còn có nghĩa là thành lập một loại hình nhà trường mới, bao
gồm các thuộc tính trội của các loại hình nhà trường vốn có.
b. Ví dụ minh họa:
Trong dạy học các bộ môn, tiếp cận tích hợp được hiểu là sự kết hợp, tổ hợp các

Tôi xin trân trọng cảm ơn

10