BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH
*****************

TRƯƠNG ĐÀO ÁNH NGUYỆT

KHẢO SÁT VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ MÔ HÌNH MẢNG XANH VÒNG XOAY
GIAO THÔNG TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngành: Cảnh Quan & Kỹ Thuật Hoa Viên

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Người hướng dẫn: ThS Phạm Văn Hiếu

Thành phố Hồ Chí Minh
Tháng 7/2011

i


MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING
NONG LAM UNIVERSITY – HO CHI MINH CITY


TRUONG ĐAO ANH NGUYET

INVESTIGATING AND PROPOSING MODELS OF LANDSCAPE DESIGN OF
TRAFFIC ROUNDABOUT IN HO CHI MINH CITY

DEPARTMENT OF LANDSCAPING AND ENVIRONMENTAL

Đề tài sẽ không được hoàn thành tốt nếu không có được sự giúp đỡ của tất cả
mọi người.
Dù đã rất cố gắng hoàn thành luận văn một cách tốt nhất nhưng không tránh
khỏi những thiếu xót, rất mong được sự đóng góp quí báu của quí thầy cô và các
bạn.
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 06 năm 2011
Trương Đào Ánh Nguyệt

iii


TÓM TẮT
Đề tài “Khảo sát và đề xuất một số mô hình mảng xanh tại một số vòng xoay giao
thông Thành Phố Hồ Chí Minh”được thực hiện tại Thành Phố Hồ Chí Minh,từ ngày
15 tháng 03 năm 2011 đến ngày 10 tháng 07 năm 2011,bao gồm:
Khảo sát hiện trạng cảnh quan các vòng xoay giao thông:
○ Vòng xoay Phú Lâm
○ Vòng xoay Hàng Xanh
○ Vòng xoay Nguyễn Bỉnh Khiêm
○ Vòng xoay An Lạc
○ Vòng xoay Quách Thị Trang
- Tìm hiểu một số mô hình cảnh quan vòng xoay tại một số địa phương và trên
thế giới có thể áp dụng tại Thành phố Hồ Chí Minh.
- Tìm hiều về một số đặc điểm về đường nét và nguyên tắc phối màu trong kiến
trúc cảnh quan, có thể áp dụng cho mô hình vòng xoay giao thông.
- Kết quả thu được:đề xuất mô hình cải tạo mảng xanh cụ thể tại các vòng xoay
đã khảo sát, kèm theo danh mục cây sử dụng trong các mô hình.

iv


Lời cảm ơn........................................................................................................ iii
Tóm tắt............................................................................................................... iv
Abtract ................................................................................................................ v
Mục lục .............................................................................................................. vi
Danh sách các bảng ............................................................................................ x
Danh sách các hình ............................................................................................ xi

vi


Chương 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Chương 2. TỔNG QUAN
2.1 Khái niệm nút giao thông ............................................................................ 3
2.2 Đảo giao thông ............................................................................................ 3
2.2.1 Hình dạng ................................................................................................. 3
2.2.2 Cấu tạo ....................................................................................................... 3
2.2.3 Kích thước ................................................................................................. 4
2.3 Tên gọi nút giao thông.................................................................................. 4
2.3.1 Tại Việt Nam ............................................................................................. 4
2.3.2 Tại Malaysia .............................................................................................. 4
2.3.3 Tại Anh ...................................................................................................... 4
2.2.4 Tại Mỹ ....................................................................................................... 6
2.4 Phân loại nút giao thông ............................................................................... 6
2.4.1 Phân loại theo số đường dẫn vào nút......................................................... 6
2.4.2 Phân loại theo cấu tạo ................................................................................ 6
2.4.3 Phân loại theo cao độ................................................................................. 7
2.4.4 Phân loại theo phương thức điều khiển ..................................................... 7
2.5 Lịch sử nút giao thông .................................................................................. 7
2.5.1 Tại Việt Nam ............................................................................................. 7
2.5.2 Tại một số nước trên thế giới. ................................................................... 8

4.2.5 Vòng xoay Quách Thị Trang ................................................................... 28
4.3 Một số nguyên tắc trong thiết kế cảnh quan............................................... 31
4.3.1 Sự đơn giản .............................................................................................. 31
4.3.2 Sự thay đổi ............................................................................................... 32
4.3.3 Sự nhấn mạnh .......................................................................................... 32
4.3.4 Sự cân bằng ............................................................................................. 32
4.3.5 Liên tục .................................................................................................... 32
4.3.6 Tỷ lệ ......................................................................................................... 33
viii


4.4 Cây xanh trong kiến trúc cảnh quan ........................................................... 33
4.5 Hình khối và đường nét trong thiết kế cảnh quan ...................................... 34
4.5.1 Hình khối trong thiết kế cảnh quan ......................................................... 34
4.5.2 Đường nét trong kiến trúc cảnh quan ...................................................... 35
4.6 Màu sắc trong cảnh quan ............................................................................ 37
4.6.1 Bánh xe màu (the color whee)................................................................. 37
4.6.2 Nguyên tắc phối màu ............................................................................... 38
4.6.3 Màu sắc trong cảnh quan ......................................................................... 39
4.6.4 Phối màu trong cảnh quan ....................................................................... 39
4.7 Một số mô hình vòng xoay giao thông trong nước và trên thế giới ........... 41
4.7.1 Mô hình vòng xoay giao thông trong nước ............................................ 41.
4.6.2 Một số mô hình vòng xoay nước ngoài ................................................... 43
4.8 Đề xuất mô hình cải tạo mảng xanh tại những vòng xoay giao thông đã khảo
sát tại thành phố Hồ Chí Minh ........................................................................ .49
4.8.1 Nhận xét hiện trạng mảng xanh những vòng xoay đã khảo sát tại thành phố
Hồ Chí Minh ..................................................................................................... 49
4.8.2 Mô hình cải tạo mảng xanh tại vòng xoay giao thông đã khảo sát tại thành
phố Hồ Chí Minh ............................................................................................. .51
4.8.2.1 Đề xuất cải tạo mảng xanh vòng xoay Phú Lâm .................................. 52

mảng xanh ................................................................................................................. 55
Bảng 4.13 Danh mục thực vật sử dụng trên vòng xoay An Lạc khi cải tạo
mảng xanh ................................................................................................................. 57
Bảng 4.14 Danh mục thực vật sử dụng trên vòng xoay Quách Thị Trang khi cải tạo
mảng xanh ................................................................................................................. 59

x


DANH SÁCH CÁC HÌNH
HÌNH

TRANG

Hình 2.6 Bản đồ hành chính thành phố Hồ Chí Minh.............................................. 12
Hình 4.1 Vị trí vòng xoay Phú Lâm trên bản đồ ...................................................... 17
Hình 4.2 Hiện trạng mảng xanh tại vòng xoay Phú Lâm ......................................... 18
Hình 4.3 Gốc cây Muồng hoa vàng bị bỏ trống và sức sống yếu làm giảm hiệu quả
trang trí ...................................................................................................................... 19
Hình 4.4 Vị trí vòng xoay Hàng Xanh trên bản đồ .................................................. 20
Hình 4.5 Vòng xoay Hàng Xanh .............................................................................. 20
Hình 4.6 Vị trí vòng xoay Nguyễn Bỉnh Khiêm trên bản đồ ................................... 22
Hình 4.7 Hiện trạng mảng xanh vòng xoay Nguyễn Bỉnh Khiêm ........................... 23
Hình 4.8 Dền kiểng, trâm ổi phát triển kém do không được chăm sóc và thay thế trên
vòng xoay Nguyễn Bỉnh Khiêm................................................................................ 23
Hình 4.9 Vị trí vòng xoay An Lạc trên bản đồ. ........................................................ 25
Hình 4.10 Vòng xoay An Lạc................................................................................... 26
Hình 4.11 Hiện trạng mảng xanh vòng xoay An Lạc............................................... 26
Hình 4.12 Vị trí vòng xoay Quách Thị Trang trên bản đồ ....................................... 28
Hình 4.13 Vòng xoay Quách Thị Trang ................................................................... 28

xanh ........................................................................................................................... 58

xii


Luận văn tốt nghiệp

SVTH:Trương Đào Ánh Nguyệt

Chương 1

ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong quá trình phát triển và hội nhập, thành phố Hồ Chí Minh luôn khẳng
định vai trò là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại và dịch vụ của cả nước.Nhờ
điều kiện tự nhiên thuận lợi, Thành phố Hồ Chí Minh trở thành đầu mối giao thông
quan trọng của Việt Nam và Đông Nam Á, gồm cả đường bộ, đường sắt, đường
thủy và đường hàng không.
Tuy vậy, thành phố Hồ Chí Minh đang phải đối diện với nhiều vấn đề của
một đô thị lớn có dân số tăng quá nhanh. Một thực trạng là không gian sống trở
nên ngột ngạt, những mảng xanh đô thị ngày càng bị thu hẹp. Tỷ lệ cây xanh đô thị
bình quân trên đầu người tại thành phố quá thấp so với các thành phố khác trên thế
giới: Bình quân diện tích cây xanh ở Berlin, Đức là 50 m²/người; ở Paris, Pháp là 25
m²/người; ở Moscow, Nga là 44 m²/người hay ở Anh, London là 9 m²/người. Trong
khi đó ở thành phố Hồ Chí Minh diện tích cây xanh chỉ khoảng 3 m²/người.
Tốc độ tăng dân số nhanh, quy hoạch yếu, hệ thống đường xá nhỏ hẹp, nên tỉ
lệ diện tích đường so với diện tích đất sử dụng ở thành phố Hồ Chí Minh chỉ
khoảng 4,87% trong khi tỉ lệ này ở Singapore là 12%... khiến thành phố luôn phải
đối mặt với nạn ùn tắc giao thông.
Trong đô thị, quỹ đất và không gian hạn chế nên việc tăng cường mảng xanh
được nghiên cứu và xem xét để có thể tận dụng tối đa diện tích bề mặt phát triển

vào cảnh quan ở công viên, vườn hoa hay trên vỉa hè, còn mảng xanh trên vòng
xoay giao thông có rất ít qui chuẩn. Mặt khác, các mảng xanh tại các điểm này tuy
đã được tạo lập từ lâu, bước đầu đáp ứng được yêu cầu tăng cường mảng xanh của
thành phố nhưng mô hình còn đơn giản, thẩm mĩ chưa cao. Nhằm góp phần bổ
sung, cải tạo mảng xanh tại một số vòng xoay của thành phố Hồ Chí Minh, tạo nét
đẹp đường phố giữa không gian sống động của đô thị, đề tà “Khảo sát và đề xuất
một số mô hình mảng xanh vòng xoay giao thông tại thành phố Hồ Chí Minh” được
thực hiện, nhằm bước đầu giải quyết một số yêu cầu kỹ thuật.
Do điều kiện thời gian nên đề tài được thực hiện trên 5 vòng xoay giao thông
tại thành phố Hồ Chí Minh gồm:

 
 



Vòng xoay An Lạc.



Vòng xoay Phú Lâm.



Vòng xoay Hàng Xanh.



Vòng xoay Nguyễn Bỉnh Khiêm.


đảo trung tâm là dẫn hướng để các xe chạy trong nút đi theo một chiều nhất định
xung quanh đảo.
2.2.1 Hình dạng.
Hình dáng đảo phụ thuộc vào các tuyến đường và lưu lượng giao thông, có khi
tổ chức thành vườn dạo, có khi tạo nên địa điểm cây xanh không cho người vào.Cây
xanh trồng trên đảo chủ yếu có tác dụng trang trí cảnh quan, góp phần tăng nét đẹp
trên đường phố cũng như gia tăng mảng xanh trong đô thị.
2.2.2 Cấu tạo
Cấu tạo đảo có thể cao hơn mặt đường hoặc bằng mặt đường.
2.2.3 Kích thước: Kích thước đảo trung tâm dựa trên nguyên tắc:
Thỏa mãn yêu cầu biến đổi liên tục và hài hòa độ cong các đường quỹ đạo xe trong
nút. Đảm bảo một tốc độ hợp lý và an toàn giao thông. Kích thước đảo còn phụ
thuộc vào khoảng không gian sẵn có của trung tâm nút giao thông.
2.3 Tên gọi nút giao thông.
 
 

Trang
3


Luận văn tốt nghiệp

SVTH:Trương Đào Ánh Nguyệt

2.3.1 Tại Việt Nam
Hiện nay, nước ta chưa có một tên gọi nhất quán để phân biệt và gọi tên các
loại nút giao thông vòng đảo.
- Tại miền Bắc thường gọi là nút giao vòng xuyến.
- Tại miền Trung thường gọi là nút giao bùng binh.

thông vòng đảo loại thường hoặc loại mini nối với nhau bằng một đường
ngắn ở giữa hoặc đường có dải phân cách.

Hình 2.3: Nút giao thông vòng đảo kép
○ Nút giao thông vòng kín đa giác (Ring Junction): Là nơi các phương tiện
chạy quanh một đảo lớn hình dạng bất kỳ có thể tổ chức xe chạy một chiều
hoặc hai chiều trên đường vòng quanh, tại các đường dẫn vào đường quanh
đảo có bố trí đèn tín hiệu giao thông.

Hình 2.4: Nút giao thông vòng kín đa giác
○ Nút giao thông vòng đảo điều khiển đèn (Signalised Roundabout): Là nút
giao thông vòng đảo có tín hiệu giao thông lắp đặt trên tuyến dẫn tới nút.
○ Nút giao thông vòng đảo khác mức (Grade Seperated Roundabout
Junction): Là một nút giao có ít nhất một đường giao với nút bằng các công trình
tạo khác mức như cầu vượt hoặc hầm chui.

 
 

Trang
5


Luận văn tốt nghiệp

SVTH:Trương Đào Ánh Nguyệt

Hình 2.5 Nút giao thông vòng đảo khác mức
2.3.4 Tại Mỹ:
Trước những năm 1960 có các tên gọi là nút giao vòng xoay “Rotary”, nút


Trang
6


Luận văn tốt nghiệp

SVTH:Trương Đào Ánh Nguyệt

○ Nút điều khiển: biển và vạch
○ Nút điều khiển bằng đèn tín hiệu
○ Nút điều khiển bằng hiệu lệnh
2.5 Lịch sử nút giao thông.
2.5.1 Tại Việt Nam
Theo VNTEC Forum - Mạng kỹ thuật vận tải giao thông Việt Nam:
Tại Hà Nội có hơn 10 nút giao thông vòng đảo như: nút vòng đảo Cầu Giấy,
nút giao hình đảo khác mức Nam Chương Dương, nút giao hình đảo Nguyễn Văn
Cừ - QL.5, nút giao VDIII - Nguyễn Trãi, nút giao quảng trưởng nhà hát lớn, nút
giao quảng trường 1 - 5 trước cung văn hóa hữu nghị, nút giao Trần Khắt Chân - Lò
Đúc - Kim Ngưu,…
Tại thành phố Hồ Chí Minh có hơn 15 nút giao thông vòng đảo. Trong đó một
số nút được hình thành trước năm 1975.
Mặc dù số lượng còn ít và ra đời trong những hoàn cảnh khác nhau nhưng nút
giao thông vòng đảo đóng một vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông hiện
nay. Tuy vậy những lý thuyết tổng quát và nghiên cứu thực nghiệm từ hoạt động và
vận hành nút giao thông vòng đảo tại Việt Nam chưa có nhiều, tiêu chuẩn thiết kế
chưa có, chỉ có một số yêu cầu và nguyên tắc cơ bản khi thiết kế nút giao thông,
cách vận dụng cũng chưa nhất quán và rõ ràng. Điều này dẫn tới việc thiết kế và
vận hành nút giao vòng đảo còn gặp nhiều khó khăn tại Việt Nam.
2.5.2 Tại một số nước trên thế giới.

○ Số lượng đường vào phù hợp và được phân chia hợp lí để tránh đi nhầm
lẫn.
○ Bề rộng của làn nhập vào của làn đi vòng và làn tách sao cho phù hợp với
hoạt động của xe.
○ Thiết kế và đặt vị trí đảo phân luồng, đảo trung tâm đảm bảo kiểm soát
được tốc độ xe chạy thẳng cắt qua nút giao tới mức mong muốn và an toàn.
○ Cần đảm bảo đủ tầm nhìn cho xe đi vào, đủ tầm nhìn cho xe đi vòng qua
vòng xuyến. Lưu ý, đảo trung tâm phải thiết kế đảm bảo an toàn. Cần có đủ
công trình cho người đi bộ sang đường tại các nhánh của nút giao thông.
○ Khi xây dựng cần xem xét cụ thể nhu cầu của người đi xe đạp và xe thô
sơ khi qua nút giao thông.
○ Đảm bảo cho lái xe cơ giới nhìn thấy rõ vòng xuyến (thông qua biển báo
hiệu vòng xuyến) từ một khoảng cách thích hợp theo tốc độ xe trên đường.
(Nguồn:http://www.manggiaothongvantai.com.vn)
2.7 Các cơ sở, qui định đã có trong công tác thiết kế cảnh quan liên quan đến
vòng xoay giao thông.
Như đã nói ở trên hiện nay vẫn chưa có một qui định rõ ràng và cụ thể. Chỉ có
một vài qui định ít nhiều có liên quan đến vấn đề này như sau:
2.7.1 Thiết kế cây xanh quảng trường giao thông - Viện qui hoạch và thiết kế
tổng hợp (Bộ xây dựng, 1978)
Đảo giao thông khi bố trí cây xanh chú ý đến tính chất và lưu lượng giao
thông.Có thể tổ chức thành vườn dạo hoặc tạo nên điểm không cho người vào…chủ
 
 

Trang
8


Luận văn tốt nghiệp

2

Quảng trường - nút giao 65 - 75
thông (Quy mô dưới 1ha).

20 - 30

5

3

Quảng trường - nút giao
thông lập thể (không cho 40 - 70
người vào).

5 - 10

5 - 15

2.7.3 Yêu cầu thiết kế quy hoạch cây xanh sử dụng công cộng theo Tiêu chuẩn
xây dựng Việt Nam 362 năm 2005 của Bộ Xây Dựng.
Cây xanh trên vòng xoay giao thông là một bộ phận của cây xanh đô thị nên
cũng phải đáp ứng những yêu cầu sau:
- Thiết kế cây xanh sử dụng công cộng đô thị phải phù hợp với quy hoạch
xây dựng đô thị được duyệt, góp phần cải thiện môi trường, phục vụ các
hoạt động vui chơi, giải trí, văn hoá, thể thao và mỹ quan đô thị.
- Tổ chức hệ thống cây xanh sử dụng công cộng phụ thuộc vào điều kiện tự
nhiên, khí hậu, môi trường, cảnh quan thiên nhiên, điều kiện vệ sinh, bố cục
không gian kiến trúc, quy mô, tính chất cũng như cơ sở kinh tế kỹ thuật,
truyền thống tập quán cộng đồng của đô thị.

rụng lá trơ cành vào mùa đông nhưng dáng đẹp, màu đẹp và có tỷ lệ
thấp.
 Không có quả thịt gây hấp dẫn ruồi muỗi.
 Cây không có gai sắc nhọn, hoa quả mùi khó chịu.
 Có bố cục phù hợp với quy hoạch được duyệt.
Về phối kết nên:
 Nhiều loại cây, loại hoa.
 Cây có lá, hoa màu sắc phong phú theo 4 mùa.
 Nhiều tầng cao thấp, cây thân gỗ, cây bụi và cỏ, mặt nước, tượng hay
phù điêu và công trình kiến trúc.
 Sử dụng các quy luật trong nghệ thuật phối kết cây với cây, cây với
mặt nước, cây với công trình và xung quanh hợp lý, tạo nên sự hài hoà,
lại vừa có tính tương phản vừa có tính tương tự, đảm bảo tính hệ thống
tự nhiên.
2.8 Một số nguyên tắc trong thiết kế cảnh quan.
 
 

Trang
10


Luận văn tốt nghiệp

SVTH:Trương Đào Ánh Nguyệt

Một nguyên lí xuyên suốt trong thể hiện bố cục hoa viên là tạo sự hòa hợp của
nhiều thành phần trong một cảnh quan, trong quá trình thiết kế thi công thường tuân
thủ theo 6 yếu tố:
2.8.1 Sự đơn giản: Tạo ra thanh lịch, tao nhã.

Trang
11


Luận văn tốt nghiệp

SVTH:Trương Đào Ánh Nguyệt

là sự cân bằng không đối xứng với các thành phần không giống nhau trên hai phía
của trục.
- Sự cân bằng không chỉ nhìn thấy được mà còn cảm giác được. Trong đó,
màu sắc và kết cấu ảnh hưởng đến sự cân bằng.
- Sự cân bằng áp dụng cho chiều sâu tầm nhìn.
2.8.5 Liên tục
Sự liên tục có thể được tạo ra từ sự phát triển của hình dạng, kết cấu hay màu
sắc. Nó cũng có thể được tạo thành bởi sự tổ hợp của mỗi loại. Nếu 3 yếu tố:nhấn
mạnh, thay đổi, liên tục được dùng một lúc sẽ hiệu quả vì quá nhiều thành phần
được trình bày nên không tạo tính thống nhất, hài hòa cho bố cục.
2.8.6 Tỷ lệ
- Là sự hài hoà về độ lớn yếu tố hình khối trong không gian, tỷ lệ giữa các
hình khối tương quan thể hiện sự trấn áp, chế ngự, hoành tráng hoặc hội tụ,
cân bằng, bình dị.
- Có 2 loại tỷ lệ thường dùng trong kiến trúc cảnh quan:
○ Tỉ lệ trong cùng một tổng thể phải đáp ứng được sự hòa hợp và làm
nổi rõ được yếu tố chính-phụ. Ví dụ đối với đường tròn có tỉ lệ thường
là 1/3 hoặc 2/3.
○ Tỷ lệ vàng: Lấy theo tỷ lệ con người, ốc Anh Vũ.
○ Theo Module: Lấy theo kích thước gốc làm cơ sở cho tất cả các
hình khối không gian khác.
2.9 Cây xanh trong kiến trúc cảnh quan

tăng tính trang nghiêm.
Khóm cây
- Khóm cây là tổ hợp nhiều loài cây thành nhóm có bố cục riêng. Thành
phần của khóm là cây thân gỗ, cây bụi, khác nhau độ lớn, bố trí dày hoặc
thưa.
- Khóm cây có thể kết hợp với tác phẩm điêu khắc, trang trí.
Khi phối kết tạo khóm cây chú ý cây làm chủ đạo và mùa hoa nở.
Hàng cây
Hàng cây là sự sắp xếp cây trồng theo đường nhất định: đường thẳng,
đường tròn hoặc đường cong,…tạo thành đường viền, tường cây xanh, hàng
rào cây xanh.
2.10 Hình khối và đường nét trong thiết kế cảnh quan
2.10.1 Hình khối trong thiết kế cảnh quan:
Cây xanh được cắt tỉa tạo thành các dạng hình học khác nhau: dạng hình
vuông, chữ nhật, dạng hình tam giác, dạng hình tròn, dạng hình đa giác, hình elip,...
Sự kết hợp các dạng hình khối này tạo sự bền vững, trang nghiêm và độc đáo.

 
 

Trang
13