VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Nguyễn Thị Thúy An

PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP LAO ĐỘNG
CÁ NHÂN TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN
TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Nguyễn Thị Thúy An

PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP LAO ĐỘNG
CÁ NHÂN TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN
TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 8.38.01.07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. PHẠM THỊ THÚY NGA

LAO ĐỘNG CÁ NHÂN TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN ............................................7
1.1. Một số vấn đề chung về tranh chấp lao động cá nhân và giải quyết tranh chấp
lao động cá nhân tại Tòa án nhân dân......................................................................7
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm của tranh chấp lao động cá nhân.............................7
1.1.2. Giải quyết tranh chấp lao động cá nhân tại Tòa án nhân dân ................15
1.2. Nội dung pháp luật về giải quyết tranh chấp lao động cá nhân tại Tòa án .....19
1.2.1. Các nguyên tắc giải quyết tranh chấp lao động cá nhân tại Tòa án .......19
1.2.2. Thẩm quyền về giải quyết tranh chấp lao động cá nhân tại Tòa án ........21
1.2.3. Trình tự, thủ tục đối với vấn đề giải quyết tranh chấp lao động cá nhân
tại Tòa án ............................................................................................................23
1.2.4. Thời hiệu yêu cầu Tòa án giải quyết các vụ án tranh chấp lao động cá
nhân tại Tòa án ...................................................................................................25
Chương 2: THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ GIẢI
QUYẾT TRANH CHẤP LAO ĐỘNG CÁ NHÂN TẠI TÒA ÁN VÀ THỰC
TIỄN THI HÀNH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ................27
2.1. Thực trạng quy định pháp luật hiện hành về giải quyết tranh chấp lao động cá
nhân tại Tòa án nhân dân .......................................................................................27
2.1.1. Các nguyên tắc giải quyết tranh chấp lao động cá nhân tại Tòa án nhân
dân ......................................................................................................................27
2.1.2. Thẩm quyền về giải quyết tranh chấp lao động cá nhân của Tòa án nhân
dân ......................................................................................................................31
2.1.3. Trình tự, thủ tục đối với vấn đề giải quyết tranh chấp lao động cá nhân
tại Tòa án nhân dân câp sơ thẩm .......................................................................38
2.1.4. Thời hiệu yêu cầu Tòa án giải quyêt các vụ án tranh chấp lao động cá
nhân ....................................................................................................................52


2.2. Thực tiễn giải quyết các vụ án tranh chấp lao động cá nhân tại Tòa án nhân
dân trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh ..............................................................54
2.2.1. Đặc điểm tình hình tranh chấp lao động cá nhân trên địa bàn thành phố


Người lao động

NSDLĐ:

Người sử dụng lao động

TAND:

Tòa án nhân dân

TCLĐ:

Tranh chấp lao động


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong nền kinh tế thị trường, sức lao động là hàng hoá, quan hệ giữa NLĐ và
NSDLĐ là quan hệ trao đổi sử dụng giá trị sức lao động. Trong mối quan hệ này,
NLĐ đem sức lao động của mình làm việc cho NSDLĐ và phải tuân theo sự quản
lý, điều hành của NSDLĐ thông qua việc thuê mướn, sử dụng lao động nhằm thu
được những giá trị mới lớn hơn – lợi nhuận. Do vậy, mục tiêu đạt được lợi ích tối đa
luôn là động lực trực tiếp của các bên nên giữa họ khó có thể thống nhất được các
quyền và nghĩa vụ trong quá trình thực hiện quan hệ lao động. Những lợi ích đối lập
này giữa NLĐ và NSDLĐ sẽ trở thành mâu thuẫn, bất đồng nếu hai bên không dung
hoà được quyền lợi của nhau. Do vậy, TCLĐ xảy ra là điều dễ nhận thấy, để duy trì
hài hòa quan hệ lao động, cân bằng lợi ích giữa các bên từ đó bảo đảm ổn định sản
xuất kinh doanh, ổn định nền kinh tế, trật tự xã hội thì yêu cầu được đặt ra là giải
quyết TCLĐ phải có hiệu quả.

đến lao động có trình độ chuyên môn cao. Theo Niên giám Cục Thống kê thành phố
năm 2016 thì năm 2017 ước tính lực lượng lao động thành phố có 4.513.193 người
(chiếm 52,71% tổng dân số). Trong bối cảnh hiện nay khi các tranh chấp phát triển
cả về số lượng, quy mô, hình thức và ngày càng trở thành vấn đề phức tạp của cả
nước và đặc biệt tại thành phố Hồ Chí Minh với lực lượng lao động lớn với nhiều
thành phần kinh tế. Mối quan hệ giữa NLĐ và NSDLĐ trở nên phức tạp hơn rất
nhiều một phần do sự có mặt của các nhà đầu tư nước ngoài vốn quen với quan hệ
lao động có nhiều khác biệt tại chính quốc gia họ, một phần từ ý thức ngày càng
nâng cao của NLĐ về các quyền và lợi ích chính đáng của mình. Mặc dù TCLĐ cá
nhân là loại tranh chấp mang tính chất đơn giản, quy mô nhỏ, nhưng thực tế đây là
loại tranh chấp phổ biến, dễ xảy ra và chiếm đa số trong các vụ TCLĐ gây ảnh
hưởng không nhỏ đến hoạt động sản xuất kinh doanh , đời sống kinh tế và trật tự an
ninh xã hội.
Xuất phát vì những lý do trên, tác giả đã lựa chọn vấn đề “ Pháp luật về giải
quyết tranh chấp lao động cá nhân tại Tòa án nhân dân từ thực tiễn thành phố
Hồ Chí Minh” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sỹ.
2. Tình hình nghiên cứu
2


Giải quyết TCLĐ cá nhân là một trong những vấn đề cơ bản của pháp luật
lao động nói chung. Đã có nhiều công trình, bài viết khoa học về TCLĐ đã được
các nhà khoa học, luật gia, tác giả quan tâm nghiên cứu ở các mức độ khác nhau, cụ
thể như:
Giáo trình, sách tham khảo: Giáo trình Luật lao động Việt Nam của Khoa
Luật, Đại học Xã hội và nhân văn quốc gia, năm 2000; Giáo trình Luật lao động
Việt Nam, của trường Đại học Luật Hà Nội, năm 2015;
Luận án, luận văn: Luận án Tiến sĩ luật học năm 2011 của nghiên cứu sinh
Phạm Công Bảy về vấn đề: “Pháp luật về thủ tục giải quyết tranh chấp lao động cá
nhân tại tòa án ở Việt Nam”. Luận án Tiến sĩ luật học “Tài phán lao động theo quy

TAND.
- Những hạn chế, bất cập và góp phần định hướng hoàn thiện pháp luật về
giải quyết TCLĐ tại TAND để pháp luật đi vào đời sống người dân.
Tại thành phố Hồ Chí Minh với đặc điểm địa bàn là một thành phố lớn nhất
của cả nước, tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh, nền kinh tế nhiều thành phần, có
nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất với lực lượng lao động lớn thì các vụ TCLĐ
cá nhân xuất hiện là một điều không thể tránh khỏi và hiện chưa có công trình khoa
học nghiên cứu nào về thực tiễn giải quyết TCLĐ cá nhân bằng TAND tại thành
phố Hồ Chí Minh. Tác giả hy vọng qua công trình nghiên cứu này sẽ đóng góp một
phần vào việc nghiên cứu và hoàn thiện pháp luật giải quyết TCLĐ cá nhân tại
TAND, phù hợp với tình hình phát triển của thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả
nước nói chung trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Mục đích nghiên cứu của đề tài là làm rõ một số vấn đề lý luận về TCLĐ cá
nhân và giải quyết TCLĐ cá nhân tại Tòa án, đánh giá thực trạng quy định pháp luật
và thực tiễn áp dụng trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, từ đó đưa ra những
phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật về giải quyết TCLĐ cá nhân tại
TAND nói chung và tòa án thành phố Hồ Chí Minh nói riêng.
Để đạt được mục đích nêu trên, luận văn tập trung nghiên cứu và giải quyết
các nhiệm vụ chính sau đây:
4


- Tổng hợp, phân tích làm rõ những vấn đề lý luận về giải quyết TCLĐ cá
nhân tại TAND: khái niệm, đặc điểm tranh chấp lao động cá nhân; đặc điểm giải
quyết TCLĐ cá nhân tại tòa án.
-Phân tích, đánh giá thực trạng quy định pháp luật hiện hành về thủ tục giải
quyết TCLĐ cá nhân tại Tòa án, luận văn chỉ ra những thành tựu, hạn chế và các
nguyên nhân của những thành tựu và hạn chế đó.
-Làm rõ các đặc điểm cụ thể của thành phố Hồ Chí Minh có ảnh hưởng đến

tại TAND ở thành phố Hồ Chí Minh.
- Đưa ra kiến nghị về một số biện pháp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật,
nâng cao hiệu quả về giải quyết TCLĐ cá nhân tại TAND nói chung và trên địa bàn
thành phố Hồ Chí Minh nói riêng.
Với những vấn đề nêu trên, tác giả hy vọng luận văn đóng góp một phần nhỏ
vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, đảm bảo các quy phạm pháp luật được áp
dụng một cách thống nhất và đúng đắn. Đồng thời luận văn là tài liệu tham khảo,
học tập hữu ích cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân có tham gia giải quyết TCLĐ cá
nhân cũng như những người nghiên cứu, học tập pháp luật về giải quyết TCLĐ cá
nhân bằng TAND. Thực hiện có hiệu quả giải quyết TCLĐ cá nhân tại TAND giúp
bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong quan hệ lao động, qua đó tạo
điều kiện thuận lợi cho NLĐ làm việc nhiều hơn, kết quả lao động tốt hơn, trật tự xã
hội được ổn định, động viên khuyến khích sản xuất phát triển.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của
luận văn gồm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận pháp luật giải quyết tranh chấp lao động cá nhân tại
Tòa án.
Chương 2: Thực trạng quy định pháp luật hiện hành về giải quyết tranh chấp
lao động cá nhân tại Tòa án nhân dân và thực tiễn thi hành trên địa bàn thành phố
Hồ Chí Minh.
Chương 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật và nâng
cao hiệu quả giải quyết tranh chấp lao động cá nhân tại Tòa án nhân dân ở thành
phố Hồ Chí Minh
6


Luận vận đậy đu ở file:Luận vận Full