VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM HỮU NGHĨA

HỖ TRỢ KHỞI NGHIỆP DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM HỮU NGHĨA

HỖ TRỢ KHỞI NGHIỆP DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 8.38.01.07
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS. TS. HỒ XUÂN THẮNG


Học viện, Quý thầy cô đã nhiệt tình giảng dạy, truyền đạt nhiều kiến thức bổ ích
cho tôi trong suốt quá trình học tập.
Đặc biệt, xin trân trọng cảm ơn PGS TS Hồ Xuân Thắng, giảng viên hướng
dẫn nghiên cứu khoa học, người đã nhiệt tình hướng dẫn, định hướng cho tôi trong
suốt quá trình hoàn thành Luận văn.
Xin kính chúc Ban Giám đốc Học viện Khoa học xã hội, Quý thầy cô, các
bạn Lớp cao học Luật khóa 1. 2016 và PGS TS Hồ Xuân Thắng luôn khỏe mạnh và
thành công.
Mặc dù đã rất cố gắng hoàn thành tốt luận văn này, nhưng sẽ không tránh
khỏi thiếu sót, rất mong nhận được sự quan tâm đóng góp của Quý thầy cô để có thể
giúp tôi hoàn thành luận văn và bổ sung thêm nhiều kiến thức quý báu.
Xin chân thành cảm ơn
Tác giả luận văn

Phạm Hữu Nghĩa


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ......................................................................................................................... 1
Chương 1 Cơ sở lý luận pháp lý về hỗ trợ khởi nghiệp doanh nghiệp nhỏ và
vừa theo pháp luật Việt Nam ........................................................................................ 9
1.1 Khái niệm, đặc điểm, và tầm quan trọng của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong
nền kinh tế thị trường. ................................................................................................... 9
1.1.1 Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa ................................................................ 9
1.1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa........................................................ 14
1.1.3 Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với nền kinh tế thị trường............. 17
1.2 Khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc và vai trò của hỗ trợ khởi nghiệp doanh
nghiệp nhỏ và vừa ....................................................................................................... 18
1.2.1 Khái niệm, đặc điểm của hỗ trợ khởi nghiệp doanh nghiệp nhỏ và vừa ........ 18
1.2.2. Nguyên tắc của hỗ trợ khởi nghiệp doanh nghiệp nhỏ và vừa ...................... 20

Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam

DN

Doanh nghiệp

DNNVV

DNNVV

HCM

Hồ Chí Minh

HSBC

Ngân hàng Hồng Kông – Thượng Hải

NN &PTNT VN

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam

QBLTD

Quỹ Bảo lãnh tín dụng

Techcombank

Ngân hàng Kỹ Thương


Tổ chức thương mại quốc tế


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đảng và Nhà nước ta đã coi trọng phát triển Doanh nghiệp nhỏ và vừa
(DNNVV) là một nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội,
đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Việt Nam. DNNVV đã và đang trở
thành một bộ phận quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Với số lượng chiếm 96%
tổng số doanh nghiệp trên cả nước, các DNNVV đóng góp đáng kể vào Tổng thu
nhập quốc dân, tạo công ăn việc làm, huy động các nguồn vốn trong nước cho hoạt
động sản xuất kinh doanh, giải quyết các vấn đề xã hội. Ngoài ra, trong quá trình
vận hành, các DNNVV đã tạo ra một đội ngũ doanh nhân và công nhân, với kiến
thức và tay nghề dần được hoàn thiện, đáp ứng được các yêu cầu mới trong cạnh
tranh. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, các DNNVV gặp không ít những khó
khăn: thiếu vốn, trình độ công nghệ còn yếu, khó khăn trong việc gia nhập thị
trường, phân biệt đối xử, cạnh tranh gay gắt của các doanh nghiệp nước ngoài khi
sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) Đặc biệt là tác
động tiêu cực của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới khiến cho các DNNVV càng
gặp nhiều bất lợi trong hoạt động sản xuất. Yêu cầu đặt ra là cần phải thực thi cơ
chế chính sách cụ thể để hỗ trợ các DNNVV ở Việt Nam nói chung và doanh
nghiệp trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh nói riêng phát triển, vượt qua những
khó khăn kinh tế, nâng cao khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trên thị
trường trong nước và quốc tế.
Thành phố Hồ Chí Minh với vị trí, vai trò là một trung tâm kinh tế thương
mại lớn và có tầm chiến lược phát triển mạnh nhất trong cả nước có nhiều lợi thế là
một thành phố trẻ năng động, sáng tạo, có nhiều điều kiện về vốn và công nghệ do
đó việc khuyến khích khởi nghiệp DNNVV là rất cần thiết. Tuy nhiên việc thúc đẩy
tốc độ khởi nghiệp của các DNNVV tại TP Hồ Chí Minh trong thời gian qua chưa
thật sự ổn định, số doanh nghiệp đã thành lập nhận được sự hỗ trợ trong khởi

tiễn thành phố Hồ Chí Minh” để làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sỹ luật
học chuyên ngành Luật kinh tế của mình.
2. Tình hình nghiên cứu

2


Trong nhiều năm gần đây, các khía cạnh liên quan đến sự hỗ trợ DNNVV
được nhiều cá nhân, tổ chức quan tâm nghiên cứu. Trong đó, đã có nhiều nghiên
cứu về vai trò của Nhà nước trong việc đưa ra quyết định, chính sách hỗ trợ
DNNVV, có thể điểm qua các nội dung đã nghiên cứu như:
Sách tham khảo, bài báo khoa học:
- Đổi mới cơ chế và chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở
Việt Nam đến năm 2005, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, PGS.TS
Nguyễn Cúc chủ biên. Tài liệu tham khảo này, Tác giả đã đánh giá thực trạng các
quy định của pháp luật cũng như thực tiễn phát triển hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và
vừa ở nước ta cho đến năm 2005, giai đoạn chuẩn bị hội nhập kinh tế thế giới.
Ngoài ra Tác giả cũng đưa ra những kiến nghị căn cơ nhằm đổi mới cơ chế và chính
sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam đến năm 2005 làm tiền
đề cho sự nghiệp tiếp tục đổi mới kinh tế thị trường ở nước ta.
- Phát triển DNNVV, kinh nghiệm nước ngoài và phát triển DNNVV ở Việt
Nam, NXB Thống kê, Hà Nội 2001, Vũ Quốc Tuấn - Hoàng Thu Hoà. Tác giả
nghiên cứu kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới cho việc xây dựng hoàn
thiện hệ thống pháp luật kinh tế, trong đó có liên quan đến các quy định về sự Phát
triển DNNVV, một đội ngũ doanh nghiệp đầy tiềm năng trong tương lai.
- Tài chính hỗ trợ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, NXB Tài Chính, Hà
Nội năm 2002 của GS.TS Hồ Xuân Phương, TS. Đỗ Minh Tuấn và Chu Minh
Phương. Tài liệu này nhóm tác giả viết dưới góc độ kinh tế học mô tả sâu hơn về sự
phát triển loại hình doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nền kinh tế thị trường ở nước ta,
trong đó vấn đề cơ bản vẫn là việc hỗ trợ về mặt tài chính để tháo gỡ sự phát triển

trạng DNNVV tại một địa phương Tây nguyên của nước ta, Tác giả đã hệ thống các
quy định của pháp luật kinh doanh về sự phát triển DNNVV đồng thời kết hợp với
thực tiễn áp dụng quy định của pháp luật về DNNVV để đưa ra những kiến nghị
phù hợp với sự phát triển doanh nghiệp này ở tỉnh Đăk Lăk phù hợp với quy định
hiện hành.
- Luận án Tiến sỹ: DNNVV ở Thành phố Hồ Chí Minh sau khi Việt Nam gia
nhập Tổ chức thương mại thế giới WTO, Thái Văn Rê, 2011 tại Học viện Chính trị Hành chính quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Dưới góc nhìn của người nghiên cứu
4


về kinh tế học, Tác giả luận án đã nêu rõ bức tranh hình thành và phát triển của loại
hình DNNVV trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh cho phù hợp với yêu cầu hội
nhập kinh tế thế giới WTO mà Việt Nam là thành viên thứ 150. Bên cạnh đó Tác
giả đề xuất những giải pháp cơ bản để đội ngũ doanh nhân này vững mạnh, tự tin
hội nhập vào ngôi nhà chung Thương mại thế giới (WTO).
- Luận án Tiến sỹ: Giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Thành
phố Hồ Chí Minh, Hồ Tiến Dũng, 1995 tại trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ
Chí Minh. Luận án đánh giá thực trạng phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa
bàn thành phố Hồ Chí Minh và đưa ra những giải pháp cơ bản để phát triển loại
hình odanh nghiệp này cho phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế xã hội ở nước ta.
Tuy nhiên, từ khi luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ra đời thì tại thành phố
Hồ Chí Minh chưa có tác giả nào đi sâu nghiên các chính sách hỗ trợ của Nhà nước
đối với các DNNVV trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập kinh
tế quốc tế; nhất là những giải pháp hỗ trợ việc khởi nghiệp của DNNVV. Đây là
một vấn đề lớn đòi hỏi cần có những đầu tư nghiên cứu cụ thể.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
3.1 Mục đích nghiên cứu
Đánh giá thực trạng áp dụng quy định của pháp luật về hỗ trợ khởi nghiệp
DNNVV trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh trong những năm qua, đề ra những
kiến nghị hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp phù hợp với sự phát triển kinh tế của đất

để nhận thức, phát hiện và khai thác các khía cạnh khác nhau của lý thuyết từ đó
chọn lọc những thông tin cần thiết phục vụ cho đề tài nghiên cứu. Là phương pháp
nhận xét những mặt mạnh, những điểm yếu, những mối quan hệ thông tin từ các lý
thuyết đã thu thập được và đánh giá thực tiễn, suy luận vấn đề về hỗ trợ doanh
nghiệp khởi nghiệp trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh từ đó đề ra một số kiến
nghị hoàn thiện. Phân tích và tổng hợp là hai phương pháp có quan hệ mật thiết với
nhau tạo thành sự thống nhất không thể tách rời: phân tích được tiến hành theo
phương hướng tổng hợp, còn tổng hợp được thực hiện dựa trên kết quả của phân
tích.
- Phương pháp thống kê: Luận văn thu thập và xử lý số liệu về DNNVV,
nghiên cứu các khó khăn, vướng mắc của DNNVV từ đó kiến nghị giúp hỗ trợ khởi
6


Luận vận đậy đu ở file:Luận vận Full