VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HUỲNH KHẮC DŨNG

TỘI VI PHẠM CÁC QUY ĐỊNH VỀ KHAI THÁC VÀ
BẢO VỆ RỪNG THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NGÃI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, năm 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HUỲNH KHẮC DŨNG

TỘI VI PHẠM CÁC QUY ĐỊNH VỀ KHAI THÁC VÀ
BẢO VỆ RỪNG THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NGÃI

Chuyên ngành

: Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự

Mã số


CHƯƠNG 2. QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 1999 VÀ BỘ
LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 (SỬA ĐỔI, BỔ SUNG 2017) VỀ TỘI VI
PHẠM CÁC QUY ĐỊNH VỀ KHAI THÁC VÀ BẢO VỆ RỪNG VÀ
THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI TỈNH QUẢNG NGÃI ................................ 26
2.1. Quy định của BLHS năm 1999 và BLHS năm 2015 về tội vi phạm các
quy định về khai thác và bảo vệ rừng ............................................................. 26
2.2. Thực trạng áp dụng các quy định của BLHS năm 1999 về tội vi phạm các
quy định về khai thác và bảo vệ rừng tại tỉnh Quảng Ngãi............................. 38
CHƯƠNG 3. ĐIỀU KIỆN VÀ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO ÁP DỤNG ĐÚNG
CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI VI PHẠM CÁC
QUY ĐỊNH VỀ KHAI THÁC, BẢO VỆ RỪNG VÀ LÂM SẢN ............. 66
3.1. Điều kiện đảm bảo áp dụng đúng các quy định của pháp luật hình sự về
tội vi phạm các quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản ..................... 66
3.2. Các giải pháp khác ................................................................................... 72
KẾT LUẬN ................................................................................................... 79
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BLHS

: Bộ luật Hình sự

BLTTHS

: Bộ luật Tố tụng Hình sự

CTTP

: Cấu thành tội phạm

Thống kê tình hình xét xử sơ thẩm tội vi phạm các

45

quy định về khai thác và bảo vệ rừng
Bảng 2.4.

Thống kê quyết định hình phạt đối với tội vi phạm

47

các quy định về khai thác và bảo vệ rừng
Bảng 2.5.

Thống kê số vụ án vi phạm các quy định về khai thác

47

và bảo vệ rừng được định tội danh theo cấu thành cơ
bản của tội phạm
Bảng 2.6.

Thống kê số vụ án vi phạm các quy định về khai thác

52

và bảo vệ rừng được định tội danh theo cấu thành
tăng nặng của tội phạm
Bảng 2.7.


ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, bảo
vệ và phát triển rừng; Kế hoạch số 153/2011/UBND, ngày 04/11/2011 của
UBND tỉnh thực hiện Chỉ thị số 1685/2011/CT-CP, ngày 27/9/2011 của Thủ
tướng Chính phủ về tăng cường chỉ đạo thực hiện các biện pháp bảo vệ rừng,
ngăn chặn tình trạng phá rừng và chống người thi hành công vụ; Quyết định

1


số 54/2013/QĐ-UBND, ngày 05/12/2013 của UBND tỉnh Quảng Ngãi về
phân cấp quản lý Nhà nước về rừng và đất lâm nghiệp; Chỉ thị số 06/CTUBND, ngày 19/3/2015 của Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi về việc tăng
cường các biện pháp quản lý, bảo vệ, phát triển rừng và phòng cháy, chữa
cháy rừng trên địa bàn tỉnh… Cùng với đó, các cơ quan chức năng, chính
quyền địa phương đã tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, xử lý các
hành vi vi phạm các quy định về khai thác, bảo vệ, phát triển rừng. Tuy nhiên,
tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng trái pháp luật để lấy đất sản xuất; săn
bắn, đặt bẫy bắt động vật hoang dã để lấy thịt hoặc mua bán, kinh doanh vẫn
còn xảy ra. Đặc biệt là tình trạng khai thác, mua bán, vận chuyển lâm sản trái
phép vẫn còn diễn biến khá phức tạp và ngày càng tinh vi, trong khi đó, việc
phát hiện, điều tra, xử lý đối với hành vi này bằng pháp luật hình sự hiệu quả
chưa cao. Số vụ án vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng được
đưa ra xét xử trong những năm qua chưa nhiều, chưa tương xứng với thực
trạng vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh
Quảng Ngãi, chủ yếu vẫn là xử lý hành chính. Nhiều vụ vi phạm các quy định
về khai thác và bảo vệ rừng tuy đã được được xử lý hình sự, song kết quả xử
lý còn nhẹ, chưa tương xứng với tính chất, mức độ của hành vi phạm tội nên
các đối tượng coi thường pháp luật, hoạt động ngày càng tinh vi; việc xử lý
hình sự chủ yếu vẫn tập trung vào người làm thuê, người đồng bào dân tộc
thiểu số thiếu hiểu biết về pháp luật nên chưa mang lại hiệu quả trong việc răn
đe, giáo dục, phòng ngừa.

khi áp dụng pháp luật hình sự đối với tội vi phạm các quy định về khai thác
và bảo vệ rừng. Qua đó, có cơ sở để đề xuất một số ý kiến cá nhân nhằm góp
phần nâng cao hơn nữa công tác điều tra, truy tố, xét xử đối với tội phạm này.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong những năm qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học về
tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng dưới dạng luận án tiến
sỹ, luận văn thạc sỹ và các công trình nghiên cứu khoa học khác. Có thể kể
đến như bài viết của tác giả Phạm Văn Beo “Tội vi phạm các quy định về khai
thác và bảo vệ rừng tại Điều 175, BLHS” (Tạp chí Tòa án Nhân dân số
1/2011); Luận án Tiến sỹ: “Phòng ngừa tội phạm vi phạm các quy định về

3


khai thác và bảo vệ rừng” của NCS Nguyễn Văn Chánh, Học viện Cảnh sát
Nhân dân, năm 2015; Luận văn Thạc sỹ: “Tội vi phạm các quy định về khai
thác và bảo vệ rừng trong Luật Hình sự Việt Nam” của tác giả Vũ Thị Huyền,
Đại học Luật Hà Nội, năm 2010; Luận văn Thạc sỹ: “Tội vi phạm các quy
định về khai thác và bảo vệ rừng theo luật Hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh
Kon Tum”, của tác giải Mai Xuân Thành, Học viện Khoa học Xã hội, năm
2016; Luận văn Thạc sỹ “Tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ
rừng theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn Thành phố Đà Nẵng” của
tác giả Trần Minh Triết, Học viện Khoa học Xã hội, năm 2017…
Ngoài ra, khi chọn đề tài này để nghiên cứu, tác giả đã tham khảo một
số giáo trình sau đại học có liên quan của GS.TS Võ Khánh Vinh, TS Lê Văn
Đệ...; Bộ Luật Hình sự Việt Nam, Bộ Luật Tố tụng Hình sự Việt Nam và một
số văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.
Những tài liệu trên rất có giá trị để nghiên cứu và tham khảo khi thực
hiện đề tài “Tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng theo Luật
Hình sự Việt Nam từ thực tiễn địa bàn tỉnh Quảng Ngãi”.

góc độ luật hình sự và thực tiễn áp dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi giai
đoạn 2013 – 2017.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác – Lê
nin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật; quan điểm, chủ trương,
chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước ta về công tác đấu tranh
phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm vi phạm các quy định về khai
thác và bảo vệ rừng nói riêng.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Quá trình nghiên cứu, tác giả sử dụng đồng bộ các phương pháp nghiên
cứu truyền thống, như: phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh, quy nạp, diễn
dịch… Bên cạnh đó, tác giả còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu khác,
như: nghiên cứu tài liệu, tham khảo kinh nghiệm thực tiễn từ công tác đấu tranh
phòng, chống tội phạm nói chung, xét xử tội vi phạm các quy định về khai thác
và bảo vệ rừng nói riêng của các cơ quan chức năng trên địa bàn tỉnh.

5


6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Về mặt lý luận
Luận văn là công trình khoa học nghiên cứu một cách toàn diện, khoa
học dưới góc độ pháp luật hình sự về tội vi phạm các quy định về khai thác và
bảo vệ rừng và thực tiễn áp dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Kết quả
nghiên cứu của luận văn góp phần làm phong phú lý luận chuyên ngành luật
hình sự về tội phạm cụ thể, đó là tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo
vệ rừng.
6.2. Về mặt thực tiễn
Nội dung của luận văn có thể được dùng để làm tài liệu nghiên cứu,