VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐINH THỊ THU SƢƠNG

GIAO KẾT HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG
THEO BỘ LUẬT LAO ĐỘNG 2012
TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐINH THỊ THU SƢƠNG

GIAO KẾT HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG
THEO BỘ LUẬT LAO ĐỘNG 2012
TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Luật kinh tế
Mã số: 8.38.01.07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. LÊ THỊ THÚY HƢƠNG


Đinh Thị Thu Sƣơng


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
Chƣơng 1: KHÁI QUÁT VỀ GIAO KẾT HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG .................7
1.1. Khái niệm và ý nghĩa hợp đồng lao động ............................................................7
1.1.1. Khái niệm hợp đồng lao động ...........................................................................7
1.1.2. Ý nghĩa của hợp đồng lao động .......................................................................9
1.2. Khái niệm, bản chất và ý nghĩa của giao kết hợp đồng lao động ......................11
1.2.1. Khái niệm giao kết hợp đồng lao động ...........................................................12
1.2.2. Bản chất và ý nghĩa của giao kết hợp đồng lao động ................................. 13
1.2.3. Trình tự giao kết hợp đồng lao động ......................................................... 15
1.3. Quy định của Bộ luật lao động 2012 về giao kết hợp đồng lao động ................18
1.3.1. Về nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động .....................................................19
1.3.2. Về chủ thể giao kết hợp đồng lao động ...........................................................22
1.3.3. Về nội dung, hình thức giao kết hợp đồng lao động .......................................24
1.3.4. Các loại hợp đồng lao động được giao kết .....................................................26
Chƣơng 2: THỰC TIỄN GIAO KẾT HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG THEO QUY
ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT LAO ĐỘNG 2012 TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
...................................................................................................................................32
2.1. Tình hình giao kết hợp đồng lao động ở Thành phố Hồ Chí Minh ...................32
2.2. Thực tiễn giao kết hợp đồng lao động trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh ...35
2.2.1. Về thực hiện nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động .....................................35
2.2.2. Về chủ thể giao kết hợp đồng lao động ..........................................................37
2.2.3. Về nội dung, hình thức giao kết hợp đồng lao động .......................................38
2.2.4. Về loại hợp đồng lao động được giao kết .......................................................41
2.2.5. Về trình tự giao kết hợp đồng..........................................................................44
2.3. Đánh giá thực tiễn giao kết hợp đồng lao động tại Thành phố Hồ Chí Minh....47
2.3.1. Kết quả đạt được .............................................................................................47


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BLLĐ

Bộ luật lao động

HĐLĐ

Hợp đồng lao động

NLĐ

Ngƣời lao động

NSDLĐ

Ngƣời sử dụng lao động

QHLĐ

Quan hệ lao động

TP. HCM

Thành phố Hồ Chí Minh

TƢLĐTT

Thỏa ƣớc lao động tập thể


BLLĐ 2012 đƣợc ban hành và các văn bản hƣớng dẫn là nền tảng, cơ
sở pháp lý cho việc giao kết HĐLĐ. Tuy nhiên trong thực tế, việc thực hiện
vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, hạn chế và vƣớng mắc. Tình trạng không giao
kết HĐLĐ với NLĐ, hoặc có giao kết nhƣng không đúng loại HĐLĐ, hay
nhƣ việc kéo dài thời hạn ký tiếp HĐLĐ, nội dung của HĐLĐ còn sơ sài,
chƣa đảm bảo các nội dung chủ yếu… điều này làm cho quá trình thực hiện
HĐLĐ ảnh hƣởng đến quyền lợi của các bên, cũng nhƣ khi tranh chấp xảy ra
khó có đủ các cơ sở để giải quyết và bảo vệ quyền lợi cho các bên.
1


Một HĐLĐ đƣợc soạn thảo tốt sẽ giúp cho QHLĐ đƣợc duy trì ổn
định, hài hòa, giúp cho NLĐ yên tâm làm việc khi thấy các quyền lợi của
mình đƣợc đảm bảo. Mặc khác, NSDLĐ cũng sử dụng đƣợc hiệu quả đối với
“hàng hóa đặc biệt” là sức lao động của NLĐ. Đặc biệt là đối với Tp. HCM,
có dân số đông, trẻ, nguồn lao động phong phú, đa dạng, trình độ lao động
tƣơng đối cao so với các địa phƣơng khác, trình độ chuyên môn của NLĐ
ngày càng đƣợc đào tạo tốt hơn, nhận thức của họ về quyền và nghĩa vụ trong
QHLĐ cũng đƣợc rõ ràng và hiểu biết hơn. Mặc dù vậy, trong thực tiễn thực
hiện vẫn còn nhiều bất cập, vẫn còn có những vi phạm trong khi thực hiện các
quy định của pháp luật về HĐLĐ nói chung và giao kết HĐLĐ nói riêng, làm
ảnh hƣởng đến việc bảo vệ quyền lợi cho các bên. Việc nghiên cứu các quy
định của pháp luật về giao kết HĐLĐ, đối chiếu với thực tiễn, từ đó tìm ra
những nguyên nhân cũng nhƣ các giải pháp có ý nghĩa thực tiễn. Xuất phát từ
yêu cầu đó cũng nhƣ từ thực tiễn thi hành các quy định của BLLĐ 2012 về
giao kết HĐLĐ tại Tp. HCM, tôi đã chọn đề tài “Giao kết hợp đồng lao động
theo Bộ luật lao động 2012 từ thực tiễn Tp. HCM” làm đề tài nghiên cứu
của mình, với mong muốn đóng góp vào việc hoàn thiện và đảm bảo thực
hiện các quy định của BLLĐ 2012 về giao kết HĐLĐ.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài

Ngân, Đại học Luật Tp. Hồ Chí Minh; “Thực tiễn áp dụng pháp luật hợp
đồng lao động tại các doanh nghiệp trong khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh
Hưng Yên” (2014) của Lê Thị Nga, Đại học quốc gia Hà Nội; “Pháp luật về
giao kết hợp đồng lao động và thực tiễn thực hiện trong các doanh nghiệp ở
Đà Nẵng” (2015) của Nguyễn Văn Minh, Khoa luật Đại học Quốc gia Hà
Nội.
Những Luận án, luận văn, bài viết nói trên là những tài liệu quý, dù
trực tiếp hay gián tiếp nghiên cứu về mặt lý luận, thực tiễn một phần hay toàn
3


bộ nội dung pháp luật về HĐLĐ. Còn đối với đề tài "Giao kết hợp đồng lao
động theo Bộ luật lao động 2012 từ thực tiễn Tp. HCM" là một đề tài mang
tính thực tiễn áp dụng tại Tp. HCM, chƣa có công trình khoa học nào nghiên
cứu chuyên sâu quá trình giao kết HĐLĐ về lý luận và thực tiễn gắn với việc
thi hành tại Tp. HCM kể từ khi BLLĐ năm 2012 đƣợc Quốc hội thông qua
ngày 18/6/2012 và có hiệu lực từ ngày 01/5/2013. Do vậy việc đánh giá kết
quả thực hiện trong thực tiễn qua hơn 03 năm thực hiện để từ đó có những
giải pháp để hoàn thiện và đảm bảo thực hiện các quy định về giao kết HĐLĐ
là rất cần thiết.
3. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Mục đích nghiên cứu của đề tài này là tìm hiểu và làm sáng tỏ những
vấn đề lý luận về giao kết HĐLĐ theo quy định của BLLĐ 2012 qua thực tiễn
tại Tp. HCM. Từ đó có thể thấy đƣợc những hạn chế tồn tại của BLLĐ 2012
hiện hành. Qua đó, đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về vấn đề
này.
Để thực hiện mục đích đó, luận văn tập trung giải quyết những nhiệm
vụ sau:
- Tìm hiểu và làm rõ các vấn đề lý luận về giao kết HĐLĐ.
- Tổng hợp, phân tích, hệ thống hoá và đánh giá các quy định pháp luật