Giạo trçnh Tin hc càn bn

Trang1
PHÁƯN I
BI 1. KHẠI QUẠT VÃƯ MẠY TÊNH ÂIÃÛN TỈÍ
I. Pháưn cỉïng:
1. Âån vë xỉí l trung tám: (Central Processing Unit - CPU):
- CPU âỉåüc vê nhỉ bäü no ca mạy tênh. CPU cọ hai chỉïc nàng chênh:
+ Âiãưu khiãøn.
+ Tênh toạn.
* Bäü âiãưu khiãøn nháûp xút: Nhàòm gii m lãûnh v tảo ra cạc tên hiãûu âiãưu khiãøn cạc bäü
pháûn ca mạy tênh. Âiãưu phäúi cạc hoảt âäüng ca cạc thiãút bë nháûp xút, nháûn dỉỵ kiãûn
v xỉí l dỉỵ kiãûn, hiãøn thë thäng tin v lỉu trỉỵ thäng tin.
* Bäü säú hc v Logic: Thỉûc hiãûn cạc phẹp toạn säú hc v logic ca bäü âiãưu khiãøn
chuøn sang.
2. Bäü nhåï:
a. Bäü nhåï ROM (Read Only Memory):
L bäü nhåï do cạc hng sn xút tảo ra, ta chè sỉí dủng m khäng thãø thãm hay xoạ,
ROM cn gi l bäü nhåï chãút. ROM cọ tạc dủng dng âãø khåíi âäüng mạy, kiãøm tra cáúu
hçnh mạy, tảo sỉû giao tiãúp ban âáưu giỉỵa pháưn cỉïng v mãưm ca hãû thäúng (Hãû âiãưu
hnh).
b. Bäü nhåï RAM (Random Access Memory):
Thäng tin trãn RAM âỉåüc hçnh thnh trong quạ trçnh truy cáûp ca ngỉåìi dng âäúi
våïi mạy tênh, tỉïc l chỉïa dỉỵ liãûu âang lm viãûc. Khi tàõt mạy, RAM khạc ROM l
thäng tin trãn nọ s máút âi táút c. Cọ thãø ghi, âc hay xoạ trãn RAM trong quạ trçnh
lm viãûc.
3. Cạc thiãút bë ngoải vi :
a. Thiãút bë nháûp:
+ Bn phêm (Key Board).
+ Mạy quẹt (Scaner).
+ Chüt (Mouse).

chố coù thóứ hióứu hai giaù trở laỡ On hay Off. aỷi dióỷn cho hióỷn tổồỹng õióỷn thóỳ cao laỡ On
tổùc coù giaù trở laỡ 1 vaỡ Off õaỷi dióỷn cho hióỷn tổồỹng õióỷn thóỳ thỏỳp hay bũng 0 tổùc coù giaù trở
laỡ 0.
Dổỷa trón nguyón từc õoù, maỡ ta taỷo õổồỹc ngọn ngổợ maùy. Caùc lóỷnh õióửu khióứn maùy chố
chổùa mọỹt chuọựi chố thở coù giaù trở laỡ 0 hay 1.
2. Ngọn ngổợ Assembler:
ỏy laỡ mọỹt ngọn ngổợ cỏỳp thỏỳp, duỡng õóứ dởch chổồng trỗnh vióỳt bũng chổợ vióỳt sang
ngọn ngổợ maùy (kyù hióỷu ngọn ngổợ maùy bũng chổợ vióỳt).
3. Ngọn ngổợ bỏỷc cao:
Ngọn ngổợ bỏỷc cao cuợng laỡ nhổợng ngọn ngổợ duỡng õóứ taỷo caùc phỏửn móửm cho maùy
nhổng caùc cỏu lóỷnh gỏửn vồùi ngọn ngổợ con ngổồỡi vaỡ dóự daỡng sổớ duỷng hồn nhióửu so vồùi
ngọn ngổợ cỏỳp thỏỳp. Vờ duỷ: Pascal, Foxpro, C, C++, .v.v.
4. Caùc chổồng trỗnh ổùng duỷng:
- Caùc trỗnh xổớ lyù vn baớn: VRES, BKED, ... (Vióỷt Nam), WordPerfect, WordStart,
Microsoft Word, .v.v.
- Caùc chổồng trỗnh xổớ lyù baớng tờnh: Lotus, Quattro, Excel, .v.v.
- Caùc chổồng trỗnh xổớ lyù õọử hoaỷ: AutoCAD, Corel Draw, 3D Studio, Xara3D .v.v.
Giaùo trỗnh Tin hoỹc cn baớn

Trang3
- Chóỳ baớn õióỷn tổớ: Trỗnh baỡy baớn in, thổồỡng duỡng taỷi caùc nhaỡ in ỏỳn. Vờ duỷ: Ventura,
PageMaker,.v.v.
============= ovo =============
Giạo trçnh Tin hc càn bn

Trang4
BI 2. NHỈỴNG KHẠI NIÃÛM CÅ BN
&
HÃÛ ÂIÃƯU HNH MS - DOS
I. Táûp tin (File):

GIAOTRINH
TOAN
HINH . DOC
DAISO . DOC
GIAITICH . DOC
VANHOC . DOC
SUHOC . DOC
C:\>
...
...
Giaùo trỗnh Tin hoỹc cn baớn

Trang5
III. ổồỡng dỏựn:
óứ truy cỏỷp õóỳn mọỹt thổ muỷc con hay tỏỷp tin, ta cỏửn phaới coù caùc thọng tin sau:
Tón ọứ õộa - tón thổ muỷc - tón tỏỷp tin õọỳi tổồỹng
Caùc thọng tin trón õổồỹc trỗnh baỡy theo caùc quy ổồùc nhỏỳt õởnh vaỡ õổồỹc goỹi laỡ õổồỡng dỏựn
(Path).
@ Vờ duỷ: C:\ GIAOTRINH \ TOAN \ HINH .DOC
Theo nhổ vờ duỷ trón: - C:\ laỡ tón ọứ õộa.
- GIAOTRINH laỡ thổ muỷc con cuớa ọứ õộa C.
- TOAN laỡ thổ muỷc con cuớa GIAOTRINH.
- HINH .DOC laỡ tỏỷp tin thuọỹc thổ muỷc TOAN.

Vỏỷy õổồỡng dỏựn õóỳn tỏỷp tin HINH.DOC laỡ C:\GIAOTRINH\TOAN\HINH .DOC
IV. Caùc kyù tổỷ õaỷi dióỷn:
Kyù tổỷ * : aỷi dióỷn cho nhióửu kyù tổỷ kóứ tổỡ vở trờ noù õổùng.
Kyù tổỷ ? : aỷi dióỷn cho mọỹt kyù tổỷ taỷi vở trờ noù õổùng.
@
Vờ duỷ: Trong maùy coù caùc tỏỷp tin sau

Giạo trçnh Tin hc càn bn

Trang6
2. Chỉïc nàng:
Hãû âiãưu hnh thỉåìng cọ cạc chỉïc nàng cå bn sau:
- Âiãưu khiãøn cạc thiãút bë bao gäưm c viãûc âỉa mạy tênh vo hoảt âäüng tỉïc khåíi âäüng
mạy.
- Qun l v phán phäúi bäü nhåï.
- Âiãưu khiãøn viãûc thỉûc thi chỉång trçnh.
- Qun l thäng tin v viãûc xút nháûp thäng tin.
3. Khåíi âäüng mạy tênh:
a. Khại niãûm:
Khåíi âäüng mạy tỉïc l âỉa mạy vo hoảt âäüng, kiãøm tra cạc thiãút bë (bäü nhåï trong,
cạc thiãút bë ngoải vi) v nảp hãû âiãưu hnh vo bäü nhåï trong.
b. Cạc phỉång phạp khåíi âäüng mạy tênh:
* Khåíi âäüng ngüi: Khåíi âäüng ngüi tỉïc l khåíi âäüng tỉì trảng thại mạy âang nghè.
+ Khåíi âäüng tỉì âéa cỉïng: tỉïc l trãn âéa cỉïng ca mạy â cọ sàơn hãû âiãưu hnh, ta
måí cäng tàõc âiãûn mn hçnh v kãú tiãúp måí cäng tàõc Power mạy chênh (CPU).
+ Khåíi âäüng tỉì âéa mãưm: Âãø khåíi âäüng tỉì âéa mãưm, ta phi âỉa âéa mãưm cọ
chỉïa chỉång trçnh khåíi âäüng vo äø âéa mãưm, cạc thao tạc kãú tiãúp tỉång tỉû nhỉ khåíi
âäüng tỉì âéa cỉïng.
* Khåíi âäüng nọng: tỉïc l ta khåíi âäüng lải mạy khi mạy bë treo hay gàûp läùi.
+ Khåíi âäüng tỉì âéa cỉïng: Ta áún täø håüp phêm Ctrl - Alt - Del hồûc áún nụt Reset
trãn mạy.
+ Khåíi âäüng tỉì âéa mãưm: Âỉa âéa mãưm vo äø âéa mãưm v áún täø håüp phêm Ctrl -
Alt - Del hồûc áún nụt Reset trãn mạy.
Y
Chụ : Sau khi áún nụt Power mạy bàõt âáưu tçm cạc táûp tin hãû thäúng trãn âéa, nãúu
khäng tçm tháúy mạy s thäng bạo nhỉ sau : “Non - System disk or disk error , Replace
and strike any key when ready.”. Trỉåìng håüp ny, nãúu cọ âéa A trong äø âéa thç bản

- Khäng phán biãût chỉỵ hoa hay thỉåìng.
- Trong cáu lãûnh, cọ thãø sỉí dủng k tỉû âải diãûn l “ * ” hồûc “ ? “ cho pháưn tãn hay
pháưn måí räüng. K tỉû “ * “ âải diãûn cho tỉì khäng âãún 8 k tỉû, k tỉû “ ? “ âải diãûn cho
mäüt k tỉû.
II. Lãûnh näüi trụ v lãûnh ngoải trụ:
Nhỉỵng lãûnh âỉåüc màûc âënh chuøn tỉì âéa vo bäü nhåï gi lãûnh näüi trụ, cn lải l cạc
lãûnh ngoải trụ, lãûnh ngoải trụ l l cạc lãûnh khi cáưn thỉûc hiãûn måïi chuøn vo bäü nhåï.
1. Lãûnh näüi trụ:
a. Lãûnh VER (Version): Dng âãø xem phiãn bn ca hãû âiãưu hnh
Cụ phạp: VER < Enter >
b. Lãûnh CLS (Clear Screen): Dng âãø xoạ mn hçnh v âỉa dáúu nhàõc vãư phêa trãn trại
mn hçnh.
Cụ phạp: CLS < Enter >
c. Lãûnh DATE: Dng âãø xem hồûc âäøi ngy hãû thäúng.
Cụ phạp: DATE < Enter >
Y
Chụ : Sau khi gi thỉûc hiãûn lãûnh ny, mạy s bạo ngy hãû thäúng theo dảng mm -
dd - yy (thạng - ngy - nàm). Nãúu mún hiãûu chènh lải, ta nháûp lải åí dảng tỉång tỉû
hồûc áún Enter nãúu chè mún xem m khäng hiãûu chènh.
d. Lãûnh TIME: Dng âãø xem hồûc âäøi giåì hãû thäúng.
Cụ phạp: TIME < Enter >
Y
Chụ : Sau khi gi thỉûc hiãûn lãûnh ny, mạy s bạo giåì hãû thäúng theo dảng hh :
mm : ss .ps (giåì:phụt:giáy:mili giáy). Nãúu mún hiãûu chènh lải, ta nháûp lải åí dảng
tỉång tỉû hồûc áún Enter nãúu chè mún xem m khäng cáưn hiãûu chènh.
e. Lãûnh PROMPT: Dng âãø thay âäøi dáúu nhàõc hãû âiãưu hnh.
Cụ phạp: PROMPT [ $ Text ] [ $ Option ] < Enter >
Trong âọ:
Giaùo trỗnh Tin hoỹc cn baớn


C:\>MD TINHOC < Enter > " taỷo thổ muỷc TINHOC trong ọứ õộa C
C:\>MD TINHOC\CANBAN " taỷo thổ muỷc CANBAN trong thổ muỷc TINHOC.
Y Chuù yù: Nóỳu maùy baùo Unable to create directory thỗ ta kióứm tra lóỷnh sai quy caùch ồớ
õỏu õóứ sổớa laỷi cho õuùng.
g. Lóỷnh CD (Change Directory): Duỡng õóứ chuyóứn õọứi thổ muỷc.
Cuù phaùp: CD [ ọứ õộa] [ õổồỡng dỏựn ] < Tón thổ muỷc > < Enter >
-
[ ọứ õộa ]: Tón ọứ õộa chổùa thổ muỷc cỏửn chuyóứn õóỳn.
-
[ õổồỡng dỏựn ]: õổồỡng dỏựn õóỳn thổ muỷc cha chổùa thổ muỷc cỏửn chuyóứn õóỳn.
-
< Tón thổ muỷc >: Tón thổ muỷc cỏửn chuyóứn õóỳn.
@
Vờ duỷ: Trong ọứ õộa C õaợ coù thổ muỷc Tinhoc, nóỳu baỷn goợ lóỷnh:
C:\> CD Tinhoc < Enter >
Luùc naỡy, dỏỳu nhừc trồớ thaỡnh C:\ Tinhoc >_ , tổùc thổ muỷc hióỷn haỡnh laỡ Tinhoc.
Ngoaỡi ra coỡn coù caùc lóỷnh:
CD\< Enter >: Duỡng õóứ thoaùt vóử ọứ õộa gọỳc taỷi bỏỳt kyỡ thổ muỷc naỡo.
CD..< Enter >: Duỡng õóứ chuyóứn vóử thổ muỷc cha.
h. Lóỷnh RD (Remove Directory): Duỡng õóứ xoaù thổ muỷc rọựng. Thổ muỷc rọựng laỡ thổ
muỷc khọng chổùa tỏỷp tin vaỡ thổ muỷc bón trong noù.
Cuù phaùp: RD [ ọứ õộa ][ õổồỡng dỏựn ] < Tón TM > < Enter >
- [ ọứ õộa ]: Tón ọứ õộa chổùa thổ muỷc cỏửn xoaù.
Giaùo trỗnh Tin hoỹc cn baớn

Trang10
- [ õổồỡng dỏựn ]: õổồỡng dỏựn õóỳn thổ muỷc cha chổùa thổ muỷc cỏửn xoaù.
- < Tón thổ muỷc >: Tón thổ muỷc rọựng cỏửn xoaù.
@ Vờ duỷ: RD C:\Tinhoc < Enter >
Giạo trçnh Tin hc càn bn

mäüt v sàõp xãúp theo ngy tảo láûp.
j. Lãûnh COPY CON: Dng âãø tảo táûp tin tỉì bn phêm.
Cụ phạp: COPY CON [ äø âéa ][ thỉ mủc ]< Tãn táûp tin > < Enter >
-
[ äø âéa ]: äø âéa chỉïa táûp tin cáưn tảo.
-
[ âỉåìng dáùn ]: âỉåìng dáùn (â täưn tải) âãún táûp tin cáưn tảo.
-
< Tãn táûp tin >: Tãn táûp tin cáưn tảo.
Y
Ghi chụ: Sau khi < Enter > âãø vo lãûnh, bản bàõt âáưu g näüi dung táûp tin, g xong
näüi dung, < Enter > v lỉu bàòng cạch áún F6 hồûc Ctrl - Z < Enter > âãø lỉu táûp tin. Lỉu
: khi g näüi dung nãúu â áún < Enter > âãø xúng dng thç bản khäng thãø hiãûu chènh
Giạo trçnh Tin hc càn bn

Trang12
âỉåüc näüi dung â ghi åí dng trãn. Trong trỉng håüp ny, mún hiãûu chènh lải chè cn
cạch lỉu táûp tin âọ v xoạ âi âãø tảo lải táûp tin måïi.
k. Lãûnh COPY: Dng âãø sao chẹp táûp tin âãún thỉ mủc khạc v cäng dủng thỉï hai dng
âãø näúi hai táûp tin â täưn tải thnh mäüt táûp tin thỉï ba.
Cụ phạp: COPY [ Ngưn ][ Âêch ] < Enter >
- [ Ngưn ]: [ äø âéa ][ âỉåìng dáùn ] < Tãn táûp tin cáưn sao chẹp >
- [ Âêch ]: [ äø âéa ][ âỉåìng dáùn ][Tãn táûp tin måïi]
Y
Ghi chụ: Våïi tu chn [Tãn táûp tin måïi] nãúu cọ mạy s âäøi tãn c thnh måïi sau
khi sao chẹp sang thỉ mủc måïi, nãúu b tu chn ny mạy s giỉỵ ngun tãn c.
Trỉåìng håüp näúi hai táûp tin â täưn tải:
Cụ phạp: COPY [ äø âéa ][ âỉåìng dáùn ] < Tãn táûp tin 1 > + [ äø âéa ][ âỉåìng dáùn ] <
Tãn táûp tin 2 > [ äø âéa ][ âỉåìng dáùn ]<Tãn táûp tin måïi> < Enter >
@

2. Lãûnh ngoải trụ:
a. Lãûnh DELTREE: Dng âãø xoạ cáy thỉ mủc (tỉïc l kãø c cạc thỉ mủc con v cạc táûp
tin bãn trong), khäng phán biãût thỉ mủc räùng.
Cụ phạp: DELTREE [ äø âéa ][ âỉåìng dáùn ]<Tãn thỉ mủc cáưn xoạ > < Enter >
@ Vê dủ: Bản cáưn xoạ cáy thỉ mủc Tinhoc trong äø âéa C, g lãûnh sau:
C:\>Deltree Tinhoc < Enter >
Nãúu âang âỉïng tải thỉ mủc khạc äø âéa gäúc bản g lãûnh:
C:\>Deltree C:\Tinhoc < Enter >
b. Lãûnh XCOPY: Dng âãø sao chẹp thỉ mủc.
Cụ phạp: XCOPY < Ngưn > < Âêch > [ Tham säú ] < Enter >
Trong âọ:
< Ngưn > : [ äø âéa ][ âỉåìng dáùn ]< Tãn thỉ mủc cáưn sao chẹp >
< Âêch > : [ äø âéa ][ âỉåìng dáùn ]< Tãn thỉ mủc chỉïa thỉ mủc sao chẹp >
[ Tham säú ]: Gäưm mäüt trong cạc lỉûa chn sau:
/E: Sao chẹp c thỉ mủc räùng.
/S: Sao chẹp thỉ åí cáúp tháúp hån nọ v b qua cạc thỉ mủc con räùng. Nãúu khäng
cọ tham säú ny thç lãûnh XCOPY chè sao chẹp thỉ mủc chênh, mún sao chẹp thỉ mủc
con hồûc thỉ mủc räùng thç phi cọ âáưy â hai tham säú âọ.
c. Lãûnh MOVE: Dng âãø di chuøn tãûp tin hay âäøi tãn thỉ mủc.
Cụ phạp: MOVE [ äø âéa ] < Ngưn > < Âêch > < Enter >
Trong âọ:
< Ngưn > :[ äø âéa ][ âỉåìng dáùn ]< Tãn tãûp tin cáưn di chuøn >
< Âêch > :[ äø âéa ][ âỉåìng dáùn chỉïa táûp tin chuøn âãún ]
@
Vê dủ: + bản cáưn di chuøn thỉ mủc Tinhoc trong äø âéa C sang thỉ mủc
Nganhhoc trong äø âéa C, cạch thỉûc hiãûn nhỉ sau:
C:\> Move C:\Tinhoc C:\Nganhhoc < Enter >
+ bản cáưn âäøi tãn thỉ mủc Thuchanh trong äø âéa C thnh Baitap, cạch
thỉûc hiãûn nhỉ sau:
C:\> Move C:\Thuchanh C:\Baitap < Enter >

continue...)
g. Lãûnh LABEL: Dng âàût nhn, thay âäøi, xoạ nhn äø âéa.
Cụ phạp: LABEL [ äø âéa: ] < Enter >
@ Vê dủ: Bản cáưn âàût tãn cho äø âéa A l VANBAN, lãûnh nhỉ sau:
Mạy hiãøn thë thäng bạo sau: “Volume in drive A has no label, Volume label (11
Character, Enter for none )?”, Bản g näüi dung : VANBAN< Enter >
Lãûnh cng cọ thãø viãút : Label C:Boot < Enter >, âãø âàût nhn cho âéa C l Boot.
h.Lãûnh SYS: Dng âãø sao chẹp cạc táûp tin hãû thäúng ra âéa.
Cụ phạp: SYS [ äø âéa ngưn :][ äø âéa âêch :]< Enter >
@ Vê dủ: Bản mún sao cạc táûp tin hãû thäúng ra âéa A, g lãûnh:
Sys C: A:< Enter >
III. Táûp tin lãûnh:
Khi lm viãûc våïi HÂH MS - DOS, cạc lãûnh âỉåüc thỉûc hiãûn mäüt cạch riãng l (sau
khi g lãûnh v áún Enter). Ngoi cạch thỉûc hiãûn cạc lãûnh nhỉ váûy, ta cọ thãø tảo mäüt táûp
tin gäưm cạc lãûnh trong näüi dung ca táûp tin våïi pháưn måí räüng l .BAT. Mún thỉûc hiãûn
táûp tin lãûnh, ta g tãn táûp tin v áún < Enter >.
@
Vê dủ:
C:\> COPY CON TapLenh1.bat < Enter >
CLS < Enter >
MD VANBAN < Enter >
MD VANBAN\HOP < Enter >
MD VANBAN\KHTHUONG < Enter >
MD VANBAN\NOIQUY < Enter >
TIME < Enter >
Giaùo trỗnh Tin hoỹc cn baớn

Trang16
Z^ < Enter >
óứ thổỷc hióỷn tỏỷp tin trón, goợ lóỷnh: