TRƯỜNG THPT QUỐC TUẤN
TỔ: Hóa -Sinh-KTNN

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM
TÌM HIỂU VỀ SỰ ĂN MÒN NÚI ĐÁ VÔI VÀ SỰ TẠO THÀNH THẠCH
NHŨ TRONG HANG ĐỘNG
( Môn Hóa học- năm học 2015-2016)
1.
Mục tiêu dự án
a) Kiến thức
Qua hoạt động này, học sinh cần nắm được những kiến thức cơ bản về chủ
đề có liên quan tới các bộ môn tích hợp.
- Học sinh hiểu được lịch sử huyền thoại núi Voi.
- Học sinh hiểu được tác nhân ngoại lực tác động lên địa hình bề mặt núi Voi thông
qua quá trình phong hóa vật lí, hóa học và sinh học.
* Tích hợp kiến thức bộ môn Địa lí, Vật lí, Hóa học, Văn học, Lịch sử ,
GDCD, để làm nổi bật chủ đề. Cụ thể ở bộ môn Lịch sử học sinh biết một cách
khái quát lịch sử huyền thoại núi Voi của địa phương. Môn Địa lí giúp học sinh tìm
hiểu các quá trình phá hủy, phong hóa, phân biệt được quá trình phong hóa hóa học
và phong hóa lí học, sinh học. Môn Hoá học giúp học sinh tìm hiểu về quá trình
phong hóa hóa học ở khu vực núi Voi, mà kết quả là hình thành nên một số hang
động, và tạo thành các khối thạch nhũ. Môn Vật lí tìm hiểu về tác động của phong
hóa lí học lên địa hình khu vực núi Voi. Môn Văn học tìm hiểu về một số bài thơ,
nhạc về núi Voi huyền thoại.
- Môn Địa lí
+ Môn Địa lớp 10 : Bài 9( tiết 1): Tác động của ngoại lực lên địa hình bề
mặt trái Đất
- Môn Vật lí

- Vận dụng kiến thức để giải thích các tác động của các quá trình phong hóa lên địa
hình
- Có ý tưởng sáng kiến về bảo vệ tôn tạo và phát triển di tích danh thắng của địa
phương
2. Đối tượng
Số lượng
86 học sinh THPT, lớp 12A1, 12A2
Khối lớp: Khối lớp 12.
3. Ý nghĩa của hoạt động TNST:


Ý nghĩa đối với thực tiễn dạy học
- Góp phần đổi mới phương pháp dạy và học, phát triển ở các em tư duy học một
cách khoa học, chủ động, gắn lí thuyết với thực hành, thực tiễn trải nghiệm. Từ đó
có khả năng vận dụng kiến thức để giải quyết các tình huống trong đời sống.
- Nhằm giảm tải nội dung học tập nhưng vẫn đảm bảo tính toàn diện, kế
thừa
Ý nghĩa của đối với thực tế
.
- Giúp học sinh vận dụng được các kiến thức đã học của nhiều môn để tìm
hiểu về một vấn đề mà cụ thể trong dự án này học sinh biết lịch sử về di tích, danh
thắng núi Voi của địa phương được công nhận cấp quốc gia, biết được tác động của
quá trình hóa học lên địa hình núi Voi
- Học sinh vận dụng được kiến thức đã học để tìm ra những giải pháp hạn chế bớt
những tác động của ngoại lực lên bề mặt núi Voi, giải pháp đối với việc bảo vệ tôn
tạo, và phát triển danh thắng, di tích núi Voi
- Bồi đắp cho học sinh lòng yêu thích môn học, có sự gắn kết kiến thức giữa các bộ
môn.
4. Kế hoạch làm việc
- Giáo viên triển khai chủ đề tới học sinh để tìm hiểu chủ đề.

Cách trung tâm thành phố Hải Phòng không xa khoảng 20km về phía tây
nam. Núi Voi huyện An Lão từ lâu được biết đến không chỉ là khu di tích danh
thắng nổi tiếng ẩn chứa bên trong nhiều giá trị văn hoá lịch sử, kho cổ học của
vùng đồng bằng Duyên hải Bắc bộ mà còn là nơi gìn giữ, phát huy những giá trị
văn hoá dân gian độc đáo của người dân vùng biển.
Núi Voi là một quần thể danh thắng thơ mộng giữa miền đồng bằng phì
nhiêu. Dáng tựa như hòn non bộ khổng lồ với những hang sâu, động lớn, hồ trong
như; động Họng Voi, hang Già Vị, hang Chiêng, hang Trống, hang cá chép… còn
lưu giữ đầy vẻ hoang sơ, huyền bí. Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu lịch
sử và các tài liệu khảo cổ thì Núi Voi là một trong những di chỉ khảo cổ học lớn
thuộc nền văn hoá Đông Sơn thời các vua Hùng dựng nước, ẩn chứa nhiều dấu ấn
lịch sử về thời kỳ đồ đá, đồ đồng… Những công cụ lao động của người cổ được
tìm thấy ở đây như rìu đá, bôn đá, quả cân đá, bàn mài đá, giáo đồng dao găm đồng


… về giá trị khảo cổ đây là những hiện vật cực quý, minh chứng cho vùng đất có
chiều sâu, bề dày lịch sử văn hoá cùng với những truyền thuyết bí ẩn và hấp dẫn.
Núi Voi hiện đang thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài
nước.
Núi Voi ngày nay còn đó những địa chỉ đỏ như hang Thành uỷ, hang Huyện
uỷ, hang Già Vị, trận địa súng phòng không,…và truyền thống du kích Núi Voi mãi
mãi là niềm tự hào của người dân An Lão và thành phố Hải Phòng.
Núi Voi cũng được biết đến và nổi tiếng với những công trình văn hoá, kiến
trúc cổ như; chùa Long Hoa, được xây dựng vào thế kỷ XI thời Lý theo đánh giá
của các nhà nghiên cứu sử học thì chùa Long Hoa là trung tâm phật giáo lớn ra đời
từ rất sớm của quốc gia Đại Việt thời độc lập tự chủ.
Nằm trong hệ thống di tích của Núi Voi cùng với di tích đình, chùa Chi Lai
một công trình kiến trúc gỗ cổ độc đáo. Đền thờ Nữ tướng Lê Chân có giá trị tín
ngưỡng sâu sắc, đền thờ vị tướng thời Hai Bà Trưng người đã có công tạo dựng lên
vùng đất An Biên Trang tức Hải Phòng ngày nay. Không chỉ chứa đựng một kho

công trình văn hoá tâm linh như đường giao thông nội bộ, đường đến các điểm di
tích và một số công trình tạo cảnh quan khác như trùng tu khu di tích Đình, chùa
Chi Lai, Nhà bảo tàng. Đặc biệt là một số công trình văn hoá tâm linh như đền thờ
Nữ tướng Lê Chân, Chùa Long Hoa…các công trình này đã và đang được tích cực
triển khai hoàn thành; năm 2010 an vị tượng phật bằng đồng lớn nhất thành phố tại
chùa Long Hoa; Khánh thành Đền thờ nữ tướng Lê Chân dịp khai hội Núi Voi năm
2011, đang khẩn trương hoàn thành công trình cải tạo, mở rộng hệ thống đường
giao thông nội bộ.
Hy vọng với những giải pháp chủ động, tích cực của các cấp, các ngành
cùng tiềm năng sẵn có. Núi Voi sẽ thực sự trở thành điểm đến hấp dẫn của du
khách và là nơi nuôi dưỡng, bảo tồn gìn giữ phát huy các giá trị văn hoá dân gian
độc đáo của quê hương.
Lịch sử núi Voi qua các thời kì chống giặc ngoại xâm
Núi Voi - Xuân Sơn là một quần thể núi đá, núi đất khá cao, xen kẽ lẫn nhau,
nhấp nhô, uốn khúc qua địa phận của 3 xã Trường Thành, An Tiến và An Thắng của
huyện An Lão, thành phố Hải Phòng. Cảnh sắc thiên nhiên và những giá trị


lịch sử văn hoá của Núi Voi - Xuân Sơn là niềm tự hào của người Hải Phòng, đã đi
vào ca dao:
Kiến An có núi ông Voi
Có sông Văn Úc, có đồi Thiên Văn
Núi Voi - Xuân Sơn, một trong các địa điểm được Nhà nước xếp hạng di
tích lịch sử, thắng cảnh sớm nhất của thành phố Hải Phòng (ngày 28/4/1962).

Núi Voi
Với vị trí hiểm yếu, thuận về tấn công, phòng thủ và lưu binh bảo toàn lực
lượng, Trong Biên niên sử ngành Giáo dục, Đào tạo thành phố Hải Phòng đã ghi rõ
cũng là nơi có rât nhiều di tích lịch sử từ thời hai Bà Trưng với nữ tướng Lê Chân Bà đã từng chiêu tập binh mã và tích trữ lương thảo ở Núi Voi để che mắt quân thù
và xây dựng thành căn cứ đánh giặc ở đây. Đến thời nhà Mạc đã xây dựng thành

nhiều địa chỉ đỏ, mãi mãi là niềm tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân
thành phố như hang Thành uỷ, hang Huyện uỷ, hang ông Vin, trận địa súng phòng
không... và truyền thống Du kích núi Voi.
Núi Voi danh thắng của địa phương
Núi Voi Xuân Sơn – Huyện An Lão, Hải Phòng nằm cách trung tâm thành
phố Hải Phòng khoảng 20km. Nơi đây là một địa danh nổi tiếng của vùng đất này


với nhiều di tích lịch sử minh chứng là cái nôi của người tiền và sơ sử từng sinh
sống tại khu vực này. Đây cũng là một trong những danh lam thắng cảnh được nhà
nước công bố là di tích lịch sử đầu tiên của Hải Phòng (28/4/1962).
Danh lam thắng cảnh Núi Voi, điểm đến Hải Phòng là một quần thể núi đá,
núi đất khá cao, xen kẽ lẫn nhau, nhấp nhô, uốn khúc qua địa phận của 3 xã
Trường Thành, An Tiến và An Thắng của huyện An Lão, thành phố Hải Phòng. Sở
dĩ được gọi là núi voi bởi hình dáng của quần thể núi được tạo hóa ban cho vóng
dáng rất giống với hình một ông voi nằm sừng sững giữa bốn bề là những cánh
đồng lúa. Núi Voi có nhiều hang động đẹp: hang Họng Voi, hang Chiêng, hang Cá
Chép, hang Bể… Phía nam núi Voi có động Nam Tào, phía bắc có động Bắc Đẩu.
Trong hang động có nhiều nhũ đá, măng đá với muôn hình kỳ lạ như rồng chầu, hổ
phục, đầu voi… Trên đỉnh núi Voi có một khoảng đất tương đối bằng phẳng gọi là
bàn cờ cõi tiên.
Đường đến núi voi An Lão Hải Phòng Núi Voi đã được các nhà khảo cổ
Pháp chững minh là một di tích khảo cổ học với nhiều di vật tồn tại cách đây
khoảng 3000 năm như : rìu đá, bôn đá, quả cân đá, bàn mài đá; hay những vũ khí
bằng đồng như: giáo đồng, dao găm đồng…
Hàng năm, cứ vào ngày 12 đến ngày 14 tháng 2 là lễ hội núi voi bắt đầu diễn
ra mang nhiều màu sắc văn hóa của người dân miền biển. Dịp này cũng là thời
điểm dành cho những du khách thích khám phá tìm về với núi voi để cùng tìm hiểu
về vùng đất cổ có bề dày lịch sử và tham gia các hoạt động văn hoá độc đáo ở đây.
Lễ hội núi voi ở Hải phòng

chúng ta đang đứng, là kết quả của quá trình tạo hang động ( phong hóa hóa học) .
Khi nước mưa lớn đi qua khí quyển đã lôi theo khí CO2 và hòa tan nó trong nước
tạo ra axit cacbonic. Khi mưa rơi xuống mặt đất, nó ngấm qua các lớp đất.
Ca(HCO3)2→

CaCO3 + CO2 + H2O

Nước có tính axít yếu này bắt đầu hòa tan đá từ vị trí các khe nứt và các lớp
đá trong các tầng đá vôi. Theo thời gian các khe nứt này mở rộng dần và nền đá
vẫn tiếp tục bị hòa tan. Các khoảng rỗng trong các lớp đá tăng dần về kích thước
và bắt đầu phát triển hệ thống thoát nước ngầm, cho nhiều nước hơn đi qua và làm
tăng tốc độ hình thành các hang động ngầm
10


Còn quá trình tạo ra các khối thạch nhũ, măng đá. Ở vị trí chúng ta đang
đứng ngay “Bầu sữa mẹ” cũng là một khối thạch nhũ, bên cạnh còn rất nhiều khối
thạch nhũ khác. Sự tạo thành thạch nhũ gồm 2 quá trình:
- Phá hủy đá vôi CaCO3 do tác dụng của nước mưa có hòa tan CO2 tạo ra muối
Ca(HCO3)2 tan:
CaCO3 + CO2 + H2O → Ca(HCO3)2
- Sự phân hủy Ca(HCO3)2 theo các kẽ nứt chảy xuống các vòm hang và bị phân hủy
tạo thành thạch nhũ:
Ca(HCO3)2 → CaCO3 ↓ + CO2 + H2O
- Đây chính là kết quả của phong hóa hóa học. Ở Việt Nam do khí hậu nóng ẩm mưa
nhiều nên càng thúc đẩy nhanh quá trình tạo thành hang động.
Chủ đề 3: Các giải pháp bảo tồn và tôn tạo di tích- danh thắng núi Voi
- Về cơ sở hạ tầng, ví dụ: cải tạo, nâng cấp, làm mới đường (từ Đại lộ 10, tỉnh lộ 357
vào khu vực này và mở rộng đường ). Đầu từ để khôi phục lại hồ nhà Mạc nhằm
điều hoà khí hậu, nhất là vào mùa hè. Xây dựng công trình cấp nước, điện cho các

2. Từng chiêu tập binh mã và tích trữ lương thảo ở Núi Voi để che mắt quân thù
và xây dựng thành căn cứ đánh giặc ở đây
a.

Hai bà Trưng

b.

Nữ tướng Lê Chân

c.

Bùi Mộng Hoa

d.

Cả 3 đúng

3. Dưới những tán cây cổ thụ vài trăm năm tuổi, có ngôi đền to đẹp.Trong đền
có Thần tượng bằng đồng thờ
a.

Hai bà Trưng

b.

Thờ danh nhân Bùi Mộng Hoa

c.



c.

Ngày 10,11,12 tháng riêng âm lịch hàng năm

7. Đá bị vỡ nứt thành từng tảng to, xếp chồng lên nhau là tác động của
a.

Phong hóa hóa hoc

b.

Phong hóa lí học

c.

Phong hóa sinh học

8. Trong hang Họng Voi có nhiều những khối thạch nhũ, một số khối thạch nhũ
nước vẫn rỉ ra là do
a.
b.

Nước hòa tan đá từ vị trí các khe nứt và các lớp đá trong các tầng đá vôi

Các khoảng rỗng trong các lớp đá bắt đầu phát triển hệ thống thoát nước ngầm, cho
nước đi qua
c.

Do nước mưa lâu ngày đọng lại và chảy xuống


b.

Khí hậu nhiệt đới ẩm, cộng với phần lớn là núi đá vôi

c.

Do địa hình nước ta ¾ là đồi núi

12.Khi giải thích về hiện tượng tạo các hang và khối thạch nhũ trong long núi,
em cần vận dung kiến thức của môn
a.

Sinh học

b.

Hóa học

c.

Địa lí

d.

Vật lí

13.Việc làm em cho là góp phần bảo vệ môi trường, giữ gìn và tôn tạo di tíchthắng cảnh núi Voi xanh- Sạch- Đẹp.
a.
b.