MỤC LỤC

STT

NỘI DUNG

TRANG

I

PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ

1

Lý do chọn đề tài

1

2

Mục đích nghiên cứu

2

3

Đối tượng nghiên cứu

2

4

PHẦN III: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

1

Kết luận

21

2

Kiến nghị

21

Tài liệu tham khảo

23

IV

0


I - MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Thời nào cũng vậy, con người muốn hoàn thiện thì phải luôn học hỏi
“Học, học nữa, học mãi”
Từ xa xưa, con người muốn tồn tại, muốn có những kỹ năng cơ bản để
chống chọi với quy luật sinh tồn của tự nhiên đều phải học, học từ những bài
học trải nghiệm đơn giản nhất cho đến những bài học phức tạp. Học từ kinh

non đã đồng bộ thực hiện nguyên tắc “lấy trẻ làm trung tâm” trong tất cả các
hoạt động, nhằm phát huy cao nhất tính tích cực của trẻ. Tất cả các cuộc vận
động, các thay đổi đó là những “hành động” rất trách nhiệm, rất thực tế của
ngành giáo dục Việt Nam ở từng cấp bậc. Những “hành động” đó cần được nhân
lên, được mở rộng thêm, được cụ thể hóa và chi tiết hơn ở tất cả các “mắt xích”
môi trường giáo dục trẻ.
Với vai trò là người giáo viên mầm non, là người đang hàng ngày tiếp xúc
trực tiếp với trẻ, trực tiếp dạy dỗ trẻ. Tôi luôn trăn trở, mong muốn cùng các
1


đồng nghiệp giáo dục trẻ biết ứng xử đúng đắn và tốt nhất ở mọi tình huống, mọi
hoàn cảnh trong cuộc sống mà không để mất đi sự hồn nhiên ngây thơ của trẻ.
Đặc biệt trong thực tế, mặc dù giáo dục kỹ năng sống là vô cùng cần thiết cho
trẻ, nhưng ở bậc học mầm non môn học này hiện tại cũng chỉ mới nhận được sự
quan tâm, áp dụng ở một số trường thuộc các địa điểm trung tâm, và cũng chỉ
mới dừng lại là một bộ môn năng khiếu - môn học tự nguyện, chứ chưa thành
môn học được áp dụng đồng bộ với giáo trình chuẩn. Theo quan sát cá nhân của
tôi và bằng nghiệp vụ chuyên môn mầm non vốn có tôi thấy, việc áp dụng môn
năng khiếu giáo dục kỹ năng sống ở một số trường mới chỉ là giải pháp tình thế,
số lượng những kỹ năng đưa vào giảng dạy rất ít so với yêu cầu thực tế cuộc
sống quanh trẻ, bên cạnh đó số lượng trẻ được tham gia bài học không nhiều so
với số lượng thực tế của trẻ tại trường. Hơn nữa với trẻ mầm non, muốn thiết lập
cho trẻ một kỹ năng lâu bền thì phải có sự lặp đi lặp lại, gợi nhớ và ôn luyện
thường xuyên tùy thuộc vào yêu cầu của từng hoạt động chứ không chỉ dừng lại
ở một tiết học. Tôi thiết nghĩ, nếu cũng những nội dung đó mà được đưa vào
thành môn học chính thức trong kế hoạch giảng dạy thường xuyên ở trường theo
từng độ tuổi từ đơn giản đến phức tạp, đồng thời phối kết hợp với phụ huynh
cho trẻ thực hành luyện tập bài bản thường xuyên thì hiệu quả sẽ cao hơn rất
nhiều. Từ những lý do và trăn trở trên đã thôi thúc tôi chọn đề tài “Một số biện

từ những bài học giáo dục, kết hợp với đặc điểm “ tự thân” và hoàn cảnh sống sẽ
cho ra những “sản phẩm” đặc điểm tính cách không giống nhau. Đặc điểm cá
nhân và hoàn cảnh sống của trẻ thì sẽ không thay đổi theo ý chủ quan của những
nhà giáo dục chúng ta, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể tác động gián tiếp, nó sẽ
dần thay đổi nhờ sự định hướng có xuất phát điểm từ những bài học giáo dục mà
chúng ta mang đến cho trẻ. Vì vậy, việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là quan
trọng và rất cần thiết. Nếu các kỹ năng sớm được hình thành thì trẻ sẽ có nhân
cách phát triển toàn diện và bền vững. Có nhiều công trình khoa học đã chứng
minh rằng: Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ từ lúc đầu đời là chìa khoá thành công
cho tương lai của mỗi đứa trẻ.
Trong cuộc sống với vô vàn những khó khăn, thử thách, những tình huống
xảy ra, một cá nhân có đầy đủ kiến thức nhưng lại chưa có kĩ năng sống và chưa
biết sử dụng linh hoạt những kĩ năng này thì không đảm bảo cá nhân đó có thể
đưa ra các quyết định hợp lý, giao tiếp có hiệu quả và có mối quan hệ tốt với
mọi người. Kỹ năng sống chính là năng lực tâm lí xã hội để đáp ứng và đối phó
với những yêu cầu, thách thức trong cuộc sống hàng ngày.
Theo một nghiên cứu gần đây về sự phát triển trí não của trẻ cho thấy khả
năng giao tiếp, khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các giác quan của mình, biết
cách ứng xử phù hợp và biết cách tự giải quyết vấn đề cơ bản một cách tự lập rất
quan trọng đối với trẻ. Chính vì vậy, việc đi sâu giảng dạy kĩ năng sống cho trẻ
phù hợp với từng độ tuổi từ lứa tuổi mầm non rất cần thiết đối với sự phát triển
của trẻ.
Nói đến giáo dục kỹ năng sống chính là chúng ta nói đến việc giáo dục trẻ
ở các phương diện cơ bản nhằm mục tiêu phát triển, nuôi dưỡng những giá trị
sống nền tảng và hình thành những kỹ năng sống tích cực trong trẻ, giúp trẻ cân
bằng cuộc sống trên các lĩnh vực: Thể trạng, tâm hồn, trí tuệ và tinh thần. Để đạt
được mục tiêu đó chúng ta phải giáo dục trẻ ở tất cả các phương diện như: Kỹ
năng khám phá thế giới xung quanh; kỹ năng giải quyết tình huống có vấn đề;
kỹ năng trong giao tiếp; kỹ năng thích nghi với môi trường sống; kỹ năng tự
chăm sóc bản thân; kỹ năng tự bảo vệ; kỹ năng làm việc theo nhóm; kỹ năng

khó khăn trong cuộc sống. Trẻ biết vận dụng, biến những kiến thức của mình để
giải quyết những khó khăn trong cuộc sống cho phù hợp. Muốn như vậy, người
lớn phải tạo cho trẻ có môi trường để trải nghiệm, thực hành.
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Hiện nay tôi đang làm việc tại trường mầm non Hoa Mai - trường đạt
chuẩn quốc gia đóng trên địa bàn thành phố nên có nhiều các tiêu chí thuận lợi
cho việc áp dụng sáng kiến như cơ sở vật chất cơ bản đáp ứng các hoạt động của
nhà trường, 100% giáo viên có trình độ đạt chuẩn, trong đó có 79.6% giáo viên
có trình độ trên chuẩn, nhiều giáo viên có bề dày kinh nghiệm, là giáo viên giỏi
các cấp. Ban giám hiệu nhà trường tích cực bồi dưỡng cho giáo viên về chuyên
môn, xây dựng phương pháp đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm
non. Nhà trường quan tâm đến việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ và bước đầu
đưa vào giảng dạy dưới hình thức là bộ môn năng khiếu.
Theo nhiệm vụ của năm học 2017-2018, tôi được phân công dạy lớp Hoa
Phượng 3 ở độ tuổi mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi), với số cháu là 36, trong đó có 16
cháu nam và 20 cháu nữ, tất cả đều đã qua lớp mẫu giáo nhỡ nên đã có một số
kỹ năng cơ bản. Đa số trẻ vô tư, hồn nhiên, ngoan ngoãn, mạnh dạn, đạt yêu cầu
về phát triển thể chất, phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, và tình cảm xã
hội, biết cảm thụ cái hay, cái đẹp trong cuộc sống.
Trong quá trình giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại
trường mầm non Hoa Mai. Tôi gặp những thuận lợi và khó khăn như sau:
2.1. Thuận lợi
Nhà trường đang áp dụng bộ chuẩn đánh giá phát triển trẻ 5 tuổi theo định
hướng của ngành nên việc so sánh kết quả đạt được của trẻ trước và sau khi đưa
kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống của tôi vào giảng dạy trở nên thuận lợi hơn.
Cơ sở vật chất, đồ dùng trang thiết bị dạy học đầy đủ, không gian hoạt
động của trẻ rộng rãi, an toàn, thoáng mát.
Giáo viên có bề dày kinh nghiệm, giúp cho việc tiếp cận, áp dụng những
hoạt động, đưa những cái mới vào chương trình giáo dục trẻ thuận lợi hơn.
Trẻ khỏe mạnh, hào hứng tham gia các hoạt động, lĩnh hội vốn kiến thức


Số lượng
13

Tỉ lệ %
36.1%

Kỹ năng giao tiếp

23

63.9%

13

36.1%

Kỹ năng hợp tác và làm việc
theo nhóm
Kỹ năng tự phục vụ, chăm sóc
bản thân
Kỹ năng học tập

26

72.2 %

10

27.8 %

Qua kết quả khảo sát ban đầu tôi nhận thấy nhiều trẻ vẫn chưa có kỹ năng
sống cần thiết, từ kết quả này tôi đã tìm hiểu, phân tích và đưa ra các phương án
cụ thể để khắc phục những điểm còn hạn chế cho trẻ.
3. Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 5 - 6 tuổi mang
tính khả thi ở trường mầm non Hoa Mai
3.1. Nâng cao nhận thức cho giáo viên về tầm quan trọng của việc dạy
kỹ năng sống cho trẻ
Giáo viên trong trường phần nhiều là đã có gia đình, có con và có thâm
niên công tác lâu năm, có bề dày kinh nghiệm, nên đa số cũng đã nhận thức
được phần nào đó về tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.
Tuy nhiên sự nhận thức này đôi khi còn chưa rõ ràng, hoặc đã hiểu nhưng vẫn
đang luẩn quẩn trong việc đưa ra cách thức và biện pháp cụ thể. Trong những
năm trước, một số giáo viên cũng đã tự tìm hiểu các kiến thức, phương pháp
5


giáo dục kỹ năng cho trẻ, tuy nhiên vẫn mang tính chất hoạt động cá nhân, riêng
lẻ nên chưa đạt được hiệu quả trong công việc, hoặc nếu có cũng chỉ mới dừng
lại làm bài học cho bản thân. Bên cạnh đó lại có một số giáo viên chưa tích cực
tự bồi dưỡng, do đó hiểu chưa sâu về sự cần thiết phải dạy kỹ năng sống cho trẻ,
chưa biết cần phải có phương pháp nào để kết quả dạy là tốt nhất.
Năm học 2016 – 2017, nhà trường đã kết hợp cùng Công ty New
Generation tổ chức thành công Hội thảo kỹ năng sống cho trẻ mầm non:

3.2. Định hướng, bồi dưỡng cách lồng ghép dạy kỹ năng sống vào
từng môn học cho giáo viên, đồng thời khích lệ các giáo viên đưa ra những
biện pháp mới bổ sung thêm nhằm hoàn thiện phương pháp dạy trẻ
Tôi cung cấp một số trang web và một số chuyên mục có thông tin về giáo
dục kỹ năng sống trên truyền hình cho đồng nghiệp, đề nghị với Ban giám hiệu
nhà trường mua một số tài liệu có nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm

Việc xác định được các kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp giáo
viên lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm để dạy trẻ ở lớp mình phụ trách.
Đối với tâm sinh lý trẻ em dưới sáu tuổi thì có nhiều kỹ năng quan trọng mà trẻ
cần phải biết trước khi tập trung vào học văn hoá. Thực tế kết quả của nhiều
nghiên cứu đều cho thấy các kỹ năng quan trọng nhất trẻ cần được giáo dục
chính là những kỹ năng sống như:
- Kỹ năng tự tin: Mạnh dạn trước mọi người, tự tin thể hiện mọi cảm xúc,
bộc lộ suy nghĩ, đưa ra chính kiến cá nhân,….
- Kỹ năng giao tiếp: Cử chỉ, thái độ giao tiếp phù hợp với bối cảnh, hoàn
cảnh cụ thể, lễ phép trong giao tiếp với người lớn tuổi, …
- Kỹ năng hợp tác và làm việc theo nhóm: Kỹ năng tổ chức hoạt động,
làm việc theo nhóm, kỹ năng ra quyết định, giải quyết vấn đề.
- Kỹ năng tự phục vụ và chăm sóc bản thân
- Kỹ năng học tập: Ý thức trách nhiệm, kỹ năng thiết lập và thực hiện mục
tiêu.
- Kỹ năng phòng tránh, thoát khỏi nguy hiểm.
3.4. Cụ thể hóa những biện pháp, những cách thức để giáo dục kỹ
năng sống cho trẻ.
* Biện pháp: “Hình thành kỹ năng tự tin:
- Theo Samuel Jonhson thì “Tự tin là điều kiện đầu tiên để làm được
những việc lớn lao”. Vì vậy, Phát triển sự tự tin và lòng tự trọng ở trẻ là điều đầu
tiên tôi chú tâm đến. Và để phát triển sự tự tin ở trẻ thì trước tiên ta phải làm trẻ
cảm nhận được giá trị của bản thân mình, trẻ cảm nhận được “mình là ai”, trẻ tự
tin làm theo ý tưởng, tự tin bày tỏ cảm xúc của mình với người khác mà không e
ngại. Kỹ năng sống này giúp trẻ nhanh chóng thực hiện được mong muốn của
mình đồng thời có khả năng hòa nhập với cộng đồng.
- Những biện pháp tôi sử dụng để phát triển sự tự tin ở trẻ là:
+ Luôn tôn trọng trẻ, cổ vũ và khích lệ những khả năng của trẻ mọi lúc
mọi nơi một cách kịp thời:
Ví dụ: Khi dạy trẻ học thơ tôi sẽ khuyến khích các trẻ lên đọc thơ cá nhân,

ai cũng có sở trường của mình, vấn đề chỉ là trẻ đã tìm ra nó hay chưa thôi, chỉ
cần luôn cố gắng nỗ lực thì sẽ đến lúc tìm được ra sở trường cho mình. Tôi có
thể lấy vài ví dụ điển hình để khích lệ trẻ.
Ví dụ: Với trẻ có giọng nói hay, tôi sẽ hướng trẻ nhiều hơn vào các hoạt
động mà giọng nói chiếm ưu thế như tập cho trẻ đọc thơ, đóng kịch. Hay, cho trẻ
tham gia hoạt động đòi hỏi tố chất và kỹ năng cao hơn như cho trẻ tập làm MC
dẫn chương trình. Chỉ trong nửa đầu năm học 2017-2018 tôi đã hướng dẫn thành
công cho 4 MC nhí của lớp Hoa Phượng 3 tự tin lên dẫn các chương trình văn
nghệ của nhà trường, và theo định hướng của bản thân, tôi dự định cho thêm các
trẻ khác trong lớp có năng khiếu sẽ làm MC trong các chương trình văn nghệ
tiếp theo do nhà trường tổ chức.
Với trẻ có khả năng vẽ đẹp, tôi tạo nhiều cơ hội ở lớp để trẻ được thể hiện
sở trường của mình như vẽ tranh mẫu treo trong “góc nghệ thuật” của lớp, treo
trang trí khu vực cầu thang của trường, cho trẻ trang trí lớp cùng cô... Đồng thời
trao đổi với phụ huynh cho trẻ tham gia các lớp ngoại khóa để nâng cao tài năng
cho trẻ….

8


Hình ảnh trẻ lớp Hoa phượng 3 khi tham gia đóng kịch “Cáo, thỏ, gà trống”
9


Hình ảnh trẻ lớp Hoa Phượng 3 hào hứng chuẩn bị tiết mục văn nghệ
cho chương trình hội diễn kỉ niệm ngày 30/4/2018 sắp tới của nhà trường
+ Một số hoạt động khác khích lệ sự tự tin:
Tôi tổ chức cho trẻ những buổi thuyết trình, thảo luận để trẻ bộc lộ chính
kiến, thể hiện mình trước các bạn.
Ví dụ: Tôi có thể cho trẻ giới thiệu về bản thân mình, hỏi trẻ “Con thích

chúng ta là cung cấp cho trẻ một lượng vốn từ đa dạng phong phú, kỹ năng giao
tiếp cơ bản và không gì hơn là chúng ta cho trẻ được cùng đồng hành trong các
bài học trên lớp, cho trẻ được chơi, được khám phá, được trò chuyện, được thảo
luận,…Tất cả các hoạt động đó đều giúp trẻ tích lũy thông tin và phát triển và
hoàn thiện dần ngôn ngữ ở trẻ, đây chính là tiền đề cho mọi kỹ năng kỹ xảo
trong giao tiếp.
Ví dụ: Thường thì cứ 2 hai tuần tôi lại tổ chức một buổi trò chuyện cho trẻ
trong 20 phút với tên gọi “câu chuyện của tôi” để trẻ lên kể về bản thân mình, về
những câu chuyện xảy ra xung quanh trẻ.
+ Đa dạng hóa các hoạt động các môi trường mà trẻ được tham gia: tôi
thường xuyên tổ chức các hoạt động tập thể cho trẻ trong lớp như tổ chức sinh
nhật, biểu diễn văn nghệ tổng hợp cuối chủ đề, hoạt động góc…để các trẻ được
làm việc theo nhóm với nhau. Trong quá trình hoạt động luôn khuyến khích trẻ
giao tiếp thỏa thuận với bạn cùng chơi, biểu lộ mong muốn một cách thích hợp,
biết giúp đỡ bạn trong khi chơi. Vì nếu trẻ tương tác với nhau một cách phù hợp,
trẻ sẽ học được các quy tắc ứng xử trong xã hội.
+ Dạy trẻ học cách kiểm soát xung đột và điều chỉnh hành vi của mình:
Khi bất hòa với bạn khác tôi thường chỉ cho trẻ thấy trẻ chưa đúng ở điểm nào,
điểm nào cần khắc phục và điểm tốt nào cần phát huy. Cho trẻ thấy những mối
bất hòa thường dẫn đến những cảm xúc tiêu cực như tức giận, sợ hãi, còn nếu
chơi đoàn kết với bạn sẽ tạo nên những tình cảm tốt đẹp và tinh thần thoải mái,
vui vẻ…
Ví dụ: Khi hai trẻ tranh giành đồ chơi dẫn đến đánh nhau. Thay vì quát
mắng chê trách trẻ. Tôi gọi hai trẻ lại hỏi lý do để trẻ có cơ hội bộc lộ quan điểm
của mình, lắng nghe trẻ giải thích. Sau đó hỏi trẻ “đánh nhau như vậy xong con
cảm thấy thế nào ? có vui hơn không ? có bớt bực mình không ?” Từ đó giải
thích cho trẻ đánh nhau không giải quyết được vấn đề gì cả mà chỉ thêm bực
mình, bạn cũng đau mà mình cũng đau. Vấn đề còn lại là giải quyết món đồ
chơi. Nói với trẻ rằng cô giáo cho trẻ chơi đồ chơi là để trẻ vui, nhưng chính
món đồ chơi đó lại là nguyên nhân gây cho hai bạn mất vui, mất đoàn kết. Đề

đòi hỏi trẻ phải vận dụng cùng lúc nhiều kỹ năng, trẻ biết tự thỏa thuận, biết điều
chỉnh cảm xúc khi cần, biết đặt mình vào vị trí một cá nhân đang hoạt động
nhóm….
- Tổ chức nhiều trò chơi, hoạt động mang tính hợp tác, Ví dụ:
+ Trò chơi “chuyển gạch xây nhà”: Cho trẻ tập làm một mô hình nhà bằng
gạch nhựa. Khi trẻ đã biết cách xây nhà bằng gạch. Tổ chức cho trẻ chơi theo
đội. Trẻ sẽ vận chuyển từng viên gạch bằng cách hai bạn đứng sát vào nhau, 1
bạn trong đội đại diện đặt viên gạch đó lên vai hai bạn, nhiệm vụ của hai bạn là
vận chuyển viên gạch đó về vị trí xây nhà để một bạn khác đại diện cho đội xây
thành 1 ngôi nhà hoàn chỉnh. Có thể chia làm 2 hoặc 3 đội chơi. Trẻ tự thỏa
thuận phân vai phù hợp với sở trường. Đội nào xây xong nhà thì sẽ nhận giải
thưởng có tên “Đội chơi đoàn kết”. Cuối buổi chơi tôi giáo dục trẻ về sức mạnh
của sự hợp tác và khi phân công chức năng nhiệm vụ phù hợp sẽ đạt hiệu quả
cao trong công việc, và giúp trẻ hiểu rằng bất kỳ “mắt xích” nào trong nhóm
cũng đều rất quan trọng.
+ Cho trẻ đóng kịch: Lựa chọn nội dung truyện trong chương trình giáo
dục mầm non mang ý nghĩa hợp tác như : “Nhổ củ cải”, “đôi bạn tốt” …
- Sau khi trẻ tham gia chơi tôi thường trò chuyện với trẻ có sử dụng câu
hỏi như “Con và bạn đã cùng nhau làm những việc gì?”, “Trò chơi nào con
thích hơn khi có bạn cùng chơi?”, “Tại sao con phải hợp tác với bạn, một mình
con có làm được việc này không?”, “Điều gì con cảm thấy vui khi hợp
tác?”....Qua việc trò chuyện giúp trẻ hiểu hợp tác là có nhiều người cùng thực
hiện 1 việc gì đó, cùng vui thích khi làm việc.
Sau đây là một số hình ảnh trẻ tham gia các hoạt động tập thể:

12


Hình ảnh các bé trường mầm non Hoa Mai tham gia “hội khỏe bé mầm non”
*Biện pháp: “ Hình thành kỹ năng tự phục vụ, chăm sóc bản thân”

Bên cạnh việc dạy trẻ ở trường, tôi cũng chú trọng đến việc trao đổi với
phụ huynh để cùng phối hợp dạy kỹ năng sống cho trẻ, cho trẻ thực hành một số
kỹ năng mà cô đã dạy nhưng trẻ chưa có điều kiện thực hành tại trường.
Tổ chức những trò chơi, những cuộc thi đua, khích lệ trẻ làm tốt công việc
tự phục vụ chăm sóc bản thân như thi ai đi tất nhanh, ai gấp quần áo nhanh nhất,
người gấp quần áo đẹp nhất...
*Biện pháp: “ Hình thành kỹ năng học tập”
Mặc dù những kiến thức mà trẻ học ở trường mầm non chỉ là sơ đẳng
nhưng có vai trò rất quan trọng, là nền tảng vững chắc cho việc học văn hóa ở
trường phổ thông sau này. Trong mỗi hoạt động tôi đều xác định cụ thể mục tiêu,
hướng dẫn cụ thể nội dung, gợi ý cách thực hiện và cho trẻ trao đổi cách thực
hiện với các bạn để trẻ tìm ra cách thực hiện của riêng mình, đồng thời tôi cũng
khuyến khích và tuyên dương kịp thời sự sáng tạo của trẻ, giúp đỡ những trẻ
thực hiện kém, động viên trẻ cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao với tâm
trạng thoải mái và hứng thú nhất.
Ví dụ: Trong hoạt động tạo hình vẽ phương tiện giao thông (tiết đề tài).
Tôi cho trẻ quan sát và nhận xét một số tranh vẽ phương tiện giao thông đã
chuẩn bị trước để gợi ý cách vẽ cho trẻ. Trong quá trình trẻ thực hiện tôi bao
quát để kịp thời tuyên dương những trẻ có sáng tạo như biết vẽ thêm các chi tiết
trang trí cho bức tranh, đồng thời giúp đỡ những trẻ chưa biết cách thực hiện
hoàn thành sản phẩm của mình.
Kết quả là đa số trẻ lớp tôi đã có ý thức trách nhiệm, có kỹ năng thiết lập
và thực hiện mục tiêu trong tất cả các hoạt động, nhất là trong các hoạt động học
có chủ đích.
* Biện pháp: “Hình thành kỹ năng phòng tránh, thoát khỏi nguy hiểm”
Xã hội hiện đại mang đến cho cuộc sống con người nhiều tiện ích, sự
thoải mái nhưng đồng thời tiềm ẩn càng nhiều hơn những mối nguy hiểm, đặc
14



được đâu là đồ chơi, đâu là đồ dùng trong gia đình, đâu là đồ vật an toàn và đồ
vật không an toàn.
3.5. Một số hoạt động lễ hội nhằm phát triển kỹ năng sống cho trẻ ở
trường mầm non Hoa Mai
Hiểu được tầm quan trọng của việc được tham gia các trò chơi các ngày
hội đối với sự phát triển kỹ năng sống cho trẻ nên trong năm qua nhà trường đã
liên tục tổ chức những ngày hội mang lại thành quả rất lớn trong việc giáo dục lễ
giáo và kỹ năng cho trẻ. Điển hình như:
- Tổ chức “Hội chợ xuân”
Trẻ được trực tiếp tham gia các hoạt động của lễ hội như được chơi các
trò chơi dân gian, được trực tiếp tham gia đóng vai làm người mua và người bán
hàng, được tham gia làm đồ dùng đồ chơi, làm những sản phẩm, tặng phẩm nhỏ
cùng cô giáo, được tham gia tập gói bánh trưng, làm bánh nhãn, …. Và rất nhiều
hoạt động nữa giúp trẻ tăng thêm vốn kinh nghiệm về bài học kỹ năng cho mình.
15


Sau đây là một số hình ảnh trẻ háo hứng tham gia các hoạt động tại “Hội
chợ xuân”:

- Tổ chức “ngày hội xanh” với vô cùng nhiều những hoạt động giáo dục
trẻ bảo vệ môi trường như vệ sinh trường lớp, tham gia hát, kể chuyện, trò chơi
và đóng các vở kịch mang nội dung tuyên truyền về rác thải và vấn đề ô nhiễm
môi trường, ngoài ra trẻ còn được trực tiếp tham gia làm các đồ dùng và trang
phục thời trang đẹp mắt từ nguyên vật liệu phế thải.

Cô và trẻ tham gia trình diễn trang phục làm từ nguyên vật liệu phế thải
- Tổ chức ngày hội “ Hoa Mai chung sức đua tài”:
16


hình thức dạy trẻ, tạo hứng thú cho trẻ đồng thời tiết kiệm được thời gian chuẩn
bị bài giảng, để dành thời gian đó chuẩn bị những bài giảng kỹ năng khác.
Sử dụng kỹ năng làm Powerpoint để làm cho bài giảng thêm sinh động
18


3.7. Tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh cùng dạy kỹ năng sống
cho trẻ ở môi trường gia đình
Là những nhà giáo dục, được đào tạo chuyên ngành một cách bài bản nên
giáo viên hiểu rõ về đặc điểm tâm lý của trẻ do vậy sẽ thuận lợi trong việc giáo
dục trẻ. Tuy nhiên với phụ huynh, mỗi người làm một công việc, một vị trí, một
sự quan tâm khác nhau đến trẻ thì sự thấu hiểu của họ đến tâm lý trẻ là không
giống nhau. Do vậy, để đạt hiệu quả giáo dục cao nhất, ta phải tuyên truyền để
phụ huynh nắm được một số đặc điểm tâm lý, những loại kỹ năng cơ bản cần
dạy trẻ cũng như cách thức giáo dục kỹ năng sống cho trẻ . Điều này sẽ giúp phụ
huynh thuận lợi hơn trong việc cùng kết hợp với nhà trường giáo dục kỹ năng
sống cho trẻ. Ví dụ như giáo viên phải làm rõ để phụ huynh hiểu và cùng thực
hiện theo một số nguyên tắc sau:
Do đặc thù lứa tuổi, trẻ học chủ đạo thông qua việc bắt chước hành vi. Vì
vậy, để đạt hiệu quả giáo dục tốt nhất không gì hơn là người lớn xung quanh trẻ
phải “làm gương”, phải luôn gương mẫu, yêu thương và tôn trọng trẻ. Ví dụ:
Nếu muốn trẻ gọn gàng ngăn nắp, thay vì chỉ nhắc nhở trẻ, người lớn phải làm
gương sáng cho trẻ, khuyến khích trẻ để trẻ học hỏi và bắt chước theo. Đặc biệt,
không nên làm hộ con, phải dạy trẻ tính tự lập, trẻ càng được hướng dẫn sớm về
cách đối mặt với khó khăn, cách xử lý tình huống để vượt qua khó khăn thì sẽ
càng vững vàng hơn.
Dù bận đến mấy thì vẫn phải cố gắng sắp xếp thời gian dành cho trẻ, vui
chơi, trò chuyện,.. cùng trẻ, để hiểu trẻ và tạo sự kết nối giữa trẻ với bố mẹ. Từ
đó sẽ thuận lợi hơn trong việc giáo dục trẻ.
Tạo mọi điều kiện thuận lợi về không gian, thời gian cho trẻ được hoạt


Sau khi áp dụng
Trẻ chưa
Trẻ đạt
đạt

So
sánh

Kỹ năng tự tin

23 = 63.9%

13 = 36.1%

32 = 88.9%

4 = 11.1%

25%

Kỹ năng giao tiếp

23 = 63.9%

13 = 36.1%

31 = 86.1%

5 = 13.9%

31 = 86.1%

5 = 13.9%

33.3
%

Kỹ năng hợp tác
và làm việc theo
nhóm
Kỹ năng tự phục
vụ và chăm sóc
bản thân
Kỹ năng học tập

Kỹ năng phòng
33.4
tránh và thoát khỏi 17 = 47.2% 19 = 52.8% 29 = 80.6% 7 = 19.4 %
%
nguy hiểm
(Lưu ý: Tỷ lệ phần trăm ở cột so sánh chính là tỷ lệ phần trăm tăng lên sau khi
áp dụng so với trước khi áp dụng)
4.2. Kết quả từ phía các bậc cha mẹ và giáo viên
* Về phía các bậc cha mẹ
Có nhiều sự chuyển biến tích cực từ phía phụ huynh như : Phụ huynh
quan tâm chăm sóc giáo dục trẻ hơn trước; tin tưởng vào kết quả giáo dục của
nhà trường; thông cảm và chia sẻ những khó khăn của cô giáo; đồng thời tích
cực tham gia các hoạt động của nhà trường.
Phối hợp chặt chẽ với cô giáo để cùng chăm sóc và giáo dục trẻ, đặc biệt
là trong việc dạy kỹ năng sống cho trẻ.

dụng những biện pháp phù hợp với khả năng hình thành kỹ sống của trẻ. Xuất
phát từ quan điểm đổi mới giáo dục “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh
tích cực”, cô giáo khuyến khích trẻ tò mò, sáng tạo trong mọi hoạt động. Mỗi
giờ hoạt động tổ chức sao cho nhiều trẻ được tham gia. Cô giáo là người khơi
gợi, truyền đạt kĩ năng sống đến cho trẻ. Điều cần làm là người lớn phải là tấm
gương sáng, yêu thương, tôn trọng, đối xử công bằng với trẻ và đảm bảo an toàn
cho trẻ; Việc học của trẻ nếu luôn đựơc người lớn khuyến khích, chia sẻ thì trẻ
sẽ tự tin vào năng lực của bản thân và chúng thường hy vọng vào tương lai
nhiều hơn.
Nhân cách, ý chí, tình cảm của trẻ được hình thành thông qua chơi, chơi
để “lớn lên”. Vì thế, ngừơi lớn cần tạo cơ hội để trẻ chơi, từ đó giúp trẻ tìm ra
nhiều cách học khác nhau, những kinh nghiệm trẻ nhận được trong các trò chơi
là nền tảng tạo nên sự hăng hái học tập lâu dài ở trẻ, bởi trẻ nhận ra rằng, học
vừa vui mà vừa có ý nghĩa. Đồng thời, khi trẻ tham gia vào trò chơi, trẻ cần biết
lập kế hoạch chơi, sáng tạo với các cách chơi và cố gắng đạt mục đích đây chính
là những kỹ năng cơ bản để trẻ sống và làm việc sau này.
2. Kiến nghị
Tôi mong rằng việc tổ chức bồi dưỡng cho cán bộ giáo viên hiểu hơn về
giáo dục rèn kĩ năng sống và tầm quan trọng khi hình thành kĩ năng sống cho trẻ
sẽ tiếp tục được duy trì và càng ngày càng được chú trọng hơn nữa.

21


Triển khai đưa tiết dạy giáo dục kỹ năng sống thành tiết dạy độc lập trong kế
hoạch giảng dạy và mang tính đồng bộ ở phạm vi rộng, chứ không chỉ là một bộ
môn năng khiếu, giảng dạy mang tính chất lồng ghép và nhỏ lẻ cá nhân nữa.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân về “giáo dục kỹ năng sống
cho trẻ mầm non”. Rất mong được sự đóng góp ý kiến của các cấp lãnh đạo và
các bạn đồng nghiệp để sáng kiến kinh nghiệm của tôi được hoàn thiện hơn.



SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GD & ĐT THÀNH PHỐ THANH HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY KỸ NĂNG SỐNG CHO
TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON
HOA MAI ĐẠT KẾT QUẢ CAO

Người thực hiện: Lê Thị Xuân
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Hoa Mai
Thành phố Thanh Hóa
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HÓA NĂM 2018
24