ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

LÊ THỊ THU PHƯƠNG

ĐẨY MẠNH HUY ĐỘNG VỐN
TẠI NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI VIỆT NAM CHI
NHÁNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH

THÁI NGUYÊN - 2015

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


i

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi, chưa
công bố tại bất cứ nơi nào. Mọi số liệu sử dụng trong luận văn này là những thông
tin xác thực.
Tôi xin chịu mọi trách nhiệm về lời cam đoan của mình.
Thái Nguyên,ngày10 tháng 11 năm 2015
Tác giả luận văn

Lê Thị Thu Phương

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


LỜI CẢM ƠN .............................................................................................................ii
MỤC LỤC................................................................................................................. iii
DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT..........................................................vi DANH
MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ .....................................................................vii MỞ ĐẦU
.................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài .....................................................................................................
1
2. Mục tiêu nghiên cứu................................................................................................
2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu........................................................................... 2
4. Ý nghĩa khoa học của luận văn ............................................................................... 2
5. Bố cục của luận văn ................................................................................................ 3
Chương 1.CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HUY ĐỘNG VỐNCỦA
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI..................................................................... 4
1.1. Ngân hàng thương mại và các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại.....
4
1.1.1. Khái niệm và chức năng của Ngân hàng thương mại ....................................... 4
1.1.2. Các hoạt động cơ bản của NHTM..................................................................... 8
1.2. Hoạt động huy động vốn của Ngân hàng thương mại .......................................
11
1.2.1. Khái niệm huy động vốn của Ngân hàng thương mại .................................... 11
1.2.2. Các phương thức huy động vốn ......................................................................
11
1.2.3. Phân loại hình thức huy động vốn...................................................................
14
1.2.4. Chỉ tiêu đánh giá hoạt động huy động vốn của Ngân hàng Thương mại ....... 18
1.2.5. Những nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động huy động vốn của Ngân
hàng
thương mại...................................................................................................... 24
1.3. Kinh nghiệm huy động vốn của một số ngân hàng thương mại của Việt Nam

39
2.3.2. Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả huy động vốn của NHTM ............... 40
Kết luận chương 2 ..................................................................................................... 41
Chương 3. THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI VIỆT
NAM - CHI NHÁNH THÁI NGUYÊN ..................... 42
3.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam - Chi nhánh Thái Nguyên .. 42
3.1.1. Quá trình hình thành phát triển Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam Chi nhánh Thái Nguyên ................................................................................. 42
3.1.2. Kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt
Nam- Chi nhánh Thái Nguyên ....................................................................... 43
3.2. Phân tích hoạt động huy động vốn của NH TMCP Hàng Hải Việt Nam- Chi
nhánh Thái Nguyên qua 3 năm 2012- 2014 ................................................... 54
3.2.1. Phân tích kết quả huy động vốn của NH TMCP Hàng Hải Việt Nam- Chi nhánh
Thái Nguyên ........................................................................................ 54
3.2.2. Phân tích hiệu quả huy động vốn củaNgân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam Chi nhánh Thái Nguyên ................................................................................. 62
3.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động huy động vốn của Ngân hàng TMCP
Hàng Hải Việt Nam Chi nhánh Thái Nguyên ................................................ 68
3.3.1. Nhân tố chủ quan ............................................................................................ 68
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


v
3.3.2. Nhân tố khách quan......................................................................................... 78

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


vi

3.4. Đánh giá chung về hoạt động huy động vốn của Ngân hàng TMCP Hàng
Hải Việt Nam- Chi nhánh Thái Nguyên ........................................................ 80

i
DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
STT

Ký hiệu

Nguyên nghĩa

1

MSB

Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam

2

NHNN

Ngân hàng nhà nước

3

NHTW

Ngân hàng trung ương

4

NHTM


Máy rút tiền tự động - Automatic Teller Machine

10

POS

Điểm bán hàng hay Điểm chấp nhận thẻ - Point of Sale

11

SWIFT

12

WU

Công ty chuyển tiền nhanh -Western Union

13

GTCG

Giấy tờ có giá

14

VTG

Vốn tiền gửi


20

KH

Khách hàng

21

HCSN

Hành chính sự nghiệp

22

Ebanking

Ngân hàng điện tử

23

CNTT

Công nghệ thông tin

24

DS

Doanh số



Bảng 2.2:

Cách thức đánh giá 4C ........................................................................ 38

Bảng 3.1:

Kết quả hoạt động kinh doanh............................................................. 43

Bảng 3.2:

Cơ cấu tín dụng tại MSB Thái Nguyên ............................................... 45

Bảng 3.3: Kết quả dịch vụ thanh toán tại MSB Thái Nguyên năm 2012 - 2014
............. 48
Bảng 3.4:

Kết quả hoạt động dịch vụ ngân hàng điện tử tại Maritime Bank
Thái Nguyên năm 2014 ....................................................................... 51

Bảng 3.5:

Kết quả hoạt động dịch vụ thẻ............................................................. 52

Bảng 3.6:

Tình hình huy động vốn theo phạm vi huy động ................................ 58

Bảng 3.7:


thu lãi cao và an toàn, đầu tư đa dạng hiệu quả sẽ mang lại hiệu quả cao cho
ngân hàng. Mặc dù vậy, nguồn vốn huy động của hệ thống NHTM còn chiếm tỷ
trọng nhỏ so với tổng nguồn vốn nhàn rỗi của toàn xã hội, việc huy động được một
khối lượng vốn lớn từ nền kinh tế đang là một thách thức, nhất là trong giai đoạn
kinh tế khó khăn như hiện nay. Yêu cầu khai thác tối đa những nguồn vốn đang
còn tiềm tàng trong các tổ chức kinh tế và dân cư để có một nguồn vốn phong phú
với cơ cấu vốn tối ưu đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội và của chính bản thân
các NHTM, tổ chức tài chính trong nước luôn là một thách thức lớn. Trong nền
kinh tế thị trường hiện nay, khả năng huy động vốn của các ngân hàng là khác
nhau, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: lãi suất, chính sách, sản phẩm,… Đối với
Ngân hàng thương mại cổ phần Hàng Hải Việt Nam - Chi nhánh Thái Nguyên,
doanh số huy động vốn từ dân cư cũng như nguồn thu từ hoạt động huy động
vốn đóng góp rất lớn vào doanh thu của cả chi nhánh. Hơn nữa, tiềm năng phát
triển trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên là rất lớn do khu vực cá nhân, hộ gia đình và
những doanh nghiệp nhỏ và vừa ngày càng thể hiện tính linh hoạt, dễ thích ứng
với thị trường và tốc độ phát triển ngày càng nhanh. Ngân hàng TMCP Hàng Hải
Việt Nam- Chi nhánh Thái Nguyên lại là ngân hàng mới xuất hiện trên địa bàn tỉnh,
vẫn chưa có một chỗ đứng vững chắc trên thị trường, do vậy cần phải đẩy mạnh
hơn nữa hoạt động huy động vốn để tạo điều kiện thu hút có hiệu quả nguồn vốn
trong xã hội.
Xuất phát từ vai trò quan trọng của nguồn vốn đối với sự phát triển kinh tế
và hoạt động của NHTM nói chung và hoạt động của Ngân hàng TMCP HàngHải
Việt Nam- Chi nhánh Thái Nguyên nói riêng, đề tài: “Đẩy mạnh huy động vốn tại
Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam - Chi nhánh Thái Nguyên” đã được tác giả
lựa chọn với hy vọng đóng góp một phần nhỏ vào sự phát triển chung của
Maritimebank Thái Nguyên, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng
này trong tình hình mới.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


Luận văn là công trình khoa học có ý nghĩa lý luận và thực tiễn thiết thực, là
tài liệu giúp Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam, chi nhánh Thái Nguyên nâng cao
hoạt động huy động vốn trên địa bàn Thái Nguyên. Trên cơ sở phân tích hoạt động
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


3

huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam, chi nhánh Thái Nguyên,
luận văn đã tìm hiểu được những điểm tích cực và hạn chế trong chính sách
huy động vốn của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam, chi nhánh Thái

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


4
Nguyên, từ đó đưa ra các giải pháp đúng đắn để đẩy mạnh hoạt động huy động
vốn cho Ngân hàng.
5. Bố cục của luận văn
Ngoài lời nói đầu và kết luận, danh mục các từ viết tắt, danh mục các hình
vẽ, đồ thị bảng biểu, danh mục tài liệu tham khảo, các phụ lục; Nội dung luận văn
được trình bày theo kết cấu thành 4 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về huy động vốn của Ngân hàng
thương mại.
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu.
Chương 3: Thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt
Nam, Chi nhánh Thái Nguyên.
Chương 4: Giải pháp đẩy mạnh hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng
TMCP Hàng Hải Việt Nam, Chi nhánh Thái Nguyên.


- Ngân hàng thương mại hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ tín dụng
và dịch vụ ngân hàng.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


6
1.1.1.2. Chức năng của Ngân hàng thương mại
Chức năng của ngân hàng thương mại thể hiện tầm quan trọng của nó, giúp
ngân hàng hoạt động như trái tim của nền kinh tế. Quá trình lưu chuyển tiền tệ
hiệu quả là nhờ hoạt động của ngân hàng. Chức năng của ngân hàng thương mại
được phân chia ra theo nhiều cách khác nhau, nhưng bao gồm ba chức năng
chủ yếu: chức năng trung gian tài chính, chức năng trung gian thanh toán và chức
năng cung ứng các dịch vụ ngân hàng.
- Chức năng trung gian tài chính
Chức năng trung gian tài chính là chức năng cơ bản cũng là chức năng quan
trọng nhất của ngân hàng thương mại. Ngân hàng thương mại được coi là “cầu nối”
giữa người có khả năng cung ứng vốn và người có nhu cầu về vốn. Theo đó, ngân
hàng thương mại vừa đóng vai trò là người đi vay, vừa đóng vai trò là người cho
vay. Lợi nhuận mà ngân hàng thương mại được hưởng chính là khoản lãi suất chênh
lệch của lãi suất tiền gửi và lãi suất cho vay. Điều này tạo lợi ích không những cho
ngân hàng mà còn cho cả hai bên: ngân hàng và người tham gia.
- Chức năng trung gian thanh toán
Xã hội ngày càng phát triển thì việc sử dụng tiền mặt trong nền kinh tế càng
được hạn chế do tính chất không an toàn, chi phí lớn… Kênh trung gian thanh toán
phổ biến nhất là thông qua các ngân hàng thương mại. Các nghiệp vụ thường được
tiến hành như: mở tài khoản tiền gửi, nhận vốn tiền gửi vào tài khoản và thanh
toán qua một kênh khác như séc, các loại thẻ… Đặc biệt hiện nay còn có một hình
thức thanh toán rất được khách hàng ưa chuộng, đó là hình thức Internet Bankingkhách hàng có thể tiến hành các thủ tục và thao tác như chuyển tiền một cách
nhanh gọn và hiệu quả. Đây cũng là một bước tiến mới cho các hình thức thanh
toán qua trung gian là ngân hàng thương mại.

loạt các dịch vụ. Những nghiệp vụ cụ thể của Ngân hàng thương mại thể hiện rõ như
sau:
a. Ngân hàng thương mại là trung gian cung cấp vốn cho nền kinh tế
Khi nhắc tới vai trò của NHTM thì không thể không nhắc tới vai trò cung
cấp vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của các chủ thể trong nền kinh tế. Do
những nhược điểm của thị trường tài chính như sự không ăn khớp giữa cung và cầu
vốn về mặt thời gian và số lượng, rủi ro đạo đức, rủi ro thanh khoản khiến cho các
NHTM với tư cách là chủ thể kinh doanh trên lĩnh vực tài chính tiền tệ có thể khắc
phục được những nhược điểm trên. NHTM chính là người đứng ra tiến hành khơi
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


8

thông nguồn vốn nhàn rỗi để tạo nên quỹ cho vay và sử dụng chúng đáp ứng
nhu cầu vốn của nền kinh tế. NHTM với vai trò là một kênh phân phối có hiệu
quả đã

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


9
tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng sản xuất kinh doanh, cải tiến công
nghệ, nâng cao năng suất lao động. Với vai trò cung cấp vốn này NHTM đã trở
thành một trong những điểm khởi đầu cho sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia.
b. Là cầu nối giữa doanh nghiệp và thị trường
Vốn là yếu tố quan trọng nhất khi một doanh nghiệp muốn tìm kiếm lợi
nhuận cũng như mở rộng hoạt động kinh doanh. Không chỉ dựa vào nguồn vốn tự
có, các doanh nghiệp cần phải khai thác các nguồn vốn tài trợ khác, trong đó nguồn
vốn tín dụng của NHTM là một nguồn luôn được các doanh nghiệp nghĩ tới đầu tiên


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


11
1.1.2. Các hoạt động cơ bản của NHTM
Xét một cách tổng thể, hoạt động Ngân hàng bao gồm các hoạt động chính
sau:
1.1.2.1. Hoạt động huy động vốn
Đây là hoạt động đầu tiên và quan trọng của một NH vì nhờ đó mà NH tạo
ra nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh của mình. Hoạt động nhận tiền gửi là hoạt
động tạo điều kiện cho những hoạt động khác của NH và theo suốt quá trình tồn tại
và phát triển của mỗi NHTM. Nền kinh tế càng phát triển, các khoản tiền nhàn rỗi
phát sinh ngày càng gia tăng và phong phú. Thông qua hoạt động nhận tiền gửi, NH
tập hợp được một số tiền tạm thời chưa sử dụng của các chủ sở hữu để rồi sử dụng
lượng tiền đó tài trợ cho nền kinh tế. Với tư cách là trung gian tài chính, NHTM huy
động vốn thông qua nhiều nguồn và bằng nhiều biện pháp khác nhau như nhận gửi
từ khách hàng, vay NH và các tổ chức tín dụng khác, phát hành các loại giấy tờ có
giá…Đứng trên góc độ kinh doanh thì vốn huy động được càng nhiều thì khả năng
cho vay càng lớn, tác dụng và kiểm soát đồng tiền càng được phát huy mạnh mẽ. Ở
Việt Nam, trong vòng 15 năm trở lại đây, huy động vốn qua NH là một trong những
hoạt động cơ bản nằm đáp ứng nhu cầu vốn cho công cuộc công nghiệp hoá, hiện
đại hoá. Đây cũng là một trọng trách của hệ thống NHTM nước ta trong giai đoạn
hiện nay.
1.1.2.2. Hoạt động cấp tín dụng
Đây là hoạt động mà NH sử dụng nguồn vốn huy động được để cung cấp cho
các đối tượng có nhu cầu phục vụ đầu tư sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng cá nhân
với những điều kiện nhất định mà hai bên thoả thuận. Khi đã huy động được
nguồn vốn, để có thể tạo ra lợi nhuận NH thương mại phải tiến hành “tài trợ” cho
nền kinh tế. Hoạt động này bao gồm:

sản đó.
+ Tín dụng bằng chữ ký: gồm tín dụng chấp nhận, tín dụng chứng từ và tín
dụng bảo lãnh.
+Tín dụng tiêu dùng: là hình thức tín dụng nhằm tài trợ cho nhu cầu tiêu
dùng của dân cư, có 2 loại: một là, tín dụng tiêu dùng trực tiếp (là việc ngân
hàng cho vay trực tiếp khách hàng để tiêu dùng); hai là, tín dụng tiêu dùng gián
tiếp là việc ngân hàng mua các phiếu mua bán hàng từ những người bán lẻ hàng
hóa, tức là hình thức tài trợ bán trả góp của NHTM.
Thông qua hoạt động tín dụng, các NHTM đã và đang thực hiện chức năng
xã hội của mình, góp phần làm cho sản phẩm xã hội tăng lên, vốn đầu tư được mở
rộng và từ đó đời sống nhân dân được cải thiện.
- Chiết khấu: Đây là nghiệp vụ cho vay (gián tiếp) mà ngân hàng sẽ cung ứng
vốn tín dụng cho một chủ thể và chủ thể khác thực hiện việc trả nợ cho ngân hàng.
Các đối tượng trong nghiệp vụ này gồm hối phiếu, kỳ phiếu, trái phiếu và các giấy
nợ có giá khác.
- Đầu tư: NHTM có thể sử dụng nguồn vốn để đầu tư trực tiếp vào các doanh
nghiệp dưới dạng góp vốn thành lập các công ty, hoặc hùn vốn dưới hình thức liên
doanh liên kết. Đây cũng là hoạt động có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tạo ra lợi
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


14

nhuận cho NH. Ngoài ra, trong hoạt động kinh doanh có những thời điểm phát sinh

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


15
các khoản vốn tạm thời nhàn rỗi, NH có thể gửi vào các tổ chức tín dụng khác hay