HNG DấẻN ệN THI MệN TRIẽậT HOC MAC - LẽNIN 1
http://ebooks.vdcmedia.com
HNG DấẻN ệN THI
MệN
TRIẽ ậT HOC MAC - Lẽ NIN TRUNG TấM BệèI DNG CAN Bệ GIANG DAY
LY LUấN MAC - Lẽ NIN VA T TNG Hệè CHẹ MINH PTS. TRNG VN PHC (Chuó biù n) 2
http://ebooks.vdcmedia.com
hổc nưíi bêåt ca Arixtưët. ............................................................... 20
CÊU 5: Cåc àêëu tranh giûäa ch nghòn duy vêåt vâ ch
nghơa duy têm tûâ thïë k XVII àïën thïë k XVIII thưng qua cấc
triïët gia tiïu biïíu nhû Bïcún, Hưëpbú, Àïcấctú, Xpinưda, Lưccú,
Bếceli, Hium. ............................................................................... 22
CÊU 6: Trònh bây nhûäng tû tûúãng cú bẫn trong phếp biïån
chûáng duy têm ca Hïghen vâ ch nghơa duy vêåt nhên bẫn ca
Phoiúbùỉc. Sûå ẫnh hûúãng ca nhûäng hïå thưëng triïët hổc trïn àưëi
vúái sûå hònh thânh triïët hổc Mấc.................................................. 26
CÊU 7: Triïët hổc Mấc - Lïnin ra àúâi lâ mưåt têët ëu lõch sûã
vâ lâ mưåt bûúác ngóåt cấch mẩng trong triïët hổc........................ 30
II- CH NGHƠA DUY VÊÅT BIÏÅN CHÛÁNG VÏÌ THÏË GIÚÁI ...................................................... 34
CÊU 8: Phên tđch nưåi dung vâ nghơa àõnh nghơa vêåt chêët
ca V.I.Lïnin. .............................................................................. 35
PTS. TRÛÚNG VÙN PHÛÚÁC (Ch biï n) 4
http://ebooks.vdcmedia.com
CÊU 9: Quan àiïím ca ch nghơa duy vêåt biïån chûáng vïì
ngìn gưëc vâ bẫn chêët ca thûác. nghơa ca viïåc nùỉm vûäng
vêën àïì nây.................................................................................... 37
CÊU 10: Mưëi quan hïå biïån chûáng giûäa vêåt chêët vâ thûác.
nghơa phûúng phấp lån ca viïåc nùỉm vûäng vêën àïì nây trong
nhêån thûác vâ hoẩt àưång thûåc tiïỵn............................................... 40
CÊU 11: Trònh bây hai ngun l cú bẫn ca phếp biïån
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN TRIÏËT HỔC MẤC - LÏNIN 5
http://ebooks.vdcmedia.com
CÊU 22: Mưëi quan hïå biïån chûáng giûäa khẫ nùng vâ hiïån
thûåc, nghơa phûúng phấp lån ca vêën àïì nây....................... 67
CÊU 23: Con àûúâng biïån chûáng ca quấ trònh nhêån thûác
chên l, nhêån thûác hiïån thûåc khấch quan.................................. 69
CÊU 24 : Quan àiïím ca ch nghơa duy vêåt biïån chûáng vïì
mưëi quan hïå biïån chûáng giûäa l lån vâ thûåc tiïỵn..................... 72
CÊU 25: Chên l theo quan àiïím ca ch nghơa duy vêåt
biïån chûáng.................................................................................... 74
III- CH NGHƠA DUY VÊÅT BIÏÅN CHÛÁNG VÏÌ XẬ HƯÅI......................................................... 77
CÊU 26: Sẫn xët ca cẫi vêåt chêët lâ cú súã ca àúâi sưëng xậ
hưåi vâ vai trô ca phûúng thûác sẫn xët àưëi vúái sûå tưìn tẩi vâ
phất triïín xậ hưåi.......................................................................... 78
CÊU 27: Nưåi dung quy låt vïì sûå ph húåp ca quan hïå sẫn
xët vúái tđnh chêët vâ trònh àưå ca lûåc lûúång sẫn xët. Sûå vêån
dng quy låt nây úã nûúác ta........................................................ 81
CÊU 28: Mưëi quan hïå biïån chûáng giûäa cú súã hẩ têìng vâ
kiïën trc thûúång têìng; cú súã hẩ têìng vâ kiïën trc thûúång têìng úã
nûúác ta trong thúâi k quấ àưå. ...................................................... 85
CÊU 29: Hònh thấi kinh tïë - xậ hưåi. Sûå phất triïín ca cấc
hònh thấi kinh tïë - xậ hưåi lâ mưåt quấ trònh lõch sûã tûå nhiïn. .... 89
trûúác àêy tưí chûác biïn soẩn vâ Nhâ xët bẫn Chđnh trõ qëc gia tấi
bẫn.
Sấch àûúåc trònh bây dûúái dẩng hỗi - àấp vúái nưåi dung àẫm
bẫ
o tđnh hïå thưëng, cố trổng àiïím, sất u cêìu ca chûúng trònh bưå
mưn Triïët hổc Mấc — Lïnin.
Thấng 3 nùm 2000
NHÂ XËT BẪN ÀẨI HỔC QËC GIA HÂ NƯÅI
PTS. TRÛÚNG VÙN PHÛÚÁC (Chuã biï n) 8
http://ebooks.vdcmedia.com
HÛÚÁNG DÊÎN ÖN THI MÖN TRIÏËT HOÅC MAÁC - LÏNIN 9
http://ebooks.vdcmedia.com
I - LÕCH SÛÃ TRIÏËT HOÅC
PTS. TRÛÚNG VÙN PHÛÚÁC (Ch biï n) 10
http://ebooks.vdcmedia.com
CÊU 1: Triïët hổc lâ gò? Vêën àïì cú bẫn ca triïët hổc. Phûúng phấp
nhêån thûác thïë giúái ca triïët hổc.
1. Khấi niïåm triïët hổc
- Triïët hổc lâ mưåt trong nhûäng hònh thấi thûác xậ hưåi, xết
cho cng, àïìu bõ cấc quan hïå kinh tïë ca xậ hưåi quy àõnh. D úã xậ
hưåi nâo, triïët hổc bao giúâ cng gưìm hai ëu tưë: 1) ëu tưë nhêån thûác
- sûå hiïíu biïët vïì thïë giúái xung quanh, trong àố cố con ngûúâi; 2) ëu
tưë nhêån àõnh - àấnh giấ vïì mùåt àẩo l.
- Triïët hổc àậ ra àúâi trong xậ hưåi chiïëm hûäu nư lï
å (úã phûúng
Têy) vâ trong thúâi k chuín tûâ xậ hưåi chiïëm hûäu nư lïå sang xậ hưåi
phong kiïën (phûúng Àưng), gùỉn liïìn vúái sûå phên cưng lao àưång xậ
hưåi - tấch lao àưång trđ ốc ra khỗi lao àưång chên tay.
- Ph húåp vúái trònh àưå phất triïín thêëp úã cấc giai àoẩn àêìu
vêåt biïån chûáng.
* Ngûúåc lẩi, nhûäng quan àiïím triïët hổc cho thûác lâ tđnh thûá
nhêët, vêåt chêët lâ tđnh thûá hai, hổp thânh ch nghơa duy têm. Ch
nghơa duy têm lẩi àûúåc thïí hiïån qua hai trâo lûu chđnh: ch nghơa
duy têm khấch quan (Platưn; Hïghen...) vâ ch nghơa duy têm ch
quan (Beccli, Hium...).
+ Mùåt thûá hai trẫ lú
âi cêu hỗi: con ngûúâi cố khẫ nùng nhêån
thûác àûúåc thïë giúái hay khưng?
* Cấc nhâ triïët hổc duy vêåt cho rùçng, con ngûúâi cố khẫ nùng
nhêån thûác thïë giúái. Song, do mùåt thûá nhêët quy àõnh, nïn sûå nhêån
thûác àố lâ sûå phẫn ấnh thïë giúái vêåt chêët vâo ốc con ngûúâi.
* Mưåt sưë nhâ triïët hổc duy têm cng thûâa nhêån con ngûúâi cố
khẫ nùng nhêån thûác thïë giúái nhûng sûå nhêån thûác àố lâ sûå tûå nhêån
thûác ca tinh thêìn, tû duy.
* Mưåt sưë nhâ triïët hổc duy têm khấc nhû Hium, Cantú lẩi
ph nhêån khẫ nùng nhêån thûá
c thïë giúái ca con ngûúâi. Àêy lâ
nhûäng ngûúâi theo "bêët khẫ tri lån" (thuët khưng thïí biïët).
Khuynh hûúáng nây khưng thûâa nhêån vai trô ca nhêån thûác khoa
hổc trong àúâi sưëng xậ hưåi.
Àưëi vúái cấc hïå thưëng triïët hổc, vêën àïì cú bẫn ca triïët hổc
khưng chó àûúåc thïí hiïån trong cấc quan niïåm cố tđnh chêët bẫn thïí
lån, mâ côn àûúåc thïí hiïån trong cấc quan niïåm chđnh trõ - xậ hưåi,
àẩo àûác vâ tưn giấo, têët nhiïn cố thïí lâ nhêët quấn hóåc lâ khưng
nhêët quấn.
Cåc àêëu tranh giûäa ch nghơa duy vêåt vâ ch nghơa duy
têm xun sët lõch sûã phất triïí
n ca tû tûúãng triïët hổc vâ thïí
hiïån tđnh àẫng trong triïët hổc.
cấc vêën àïì: khúãi ngun ca thïë giúái, con ngûúâi vâ nhêån thûác.
1. Vêën àïì khúãi ngun ca thïë giúái
Theo cấch phên chia truìn thưëng, triïët hổc ÊËn Àưå cưí àẩi cố
9 hïå thưëng thåc hai loẩi:
- Chđnh thưëng cố 6 hïå thưëng Mimânsâ, Vedânta, Sâmkhuya,
Yoga, Nyâya, Vaisêsika.
Phấi khưng chđnh thưëng hay Tâ giấo (nâstika) cố
3 hïå thưëng: Buddha (Phêåt giấo), Jaina giấo, Lưkâyata.
(Tiïu chín ca chđnh thưëng lââ thûâa nhêån vâ bẫo vïå tđnh
àng àùỉn tuåt àưëi ca kinh Vêda. Côn tâ giấo thò ngûúåc lẩi).
Cấc trûúâng phấi trïn àïìu đt nhiïìu bân àïën vêën àïì khúãi
ngun ca thïë giúái.
Nhûäng trûúâng phấi cố tđnh chêët duy têm tưn giấo cho rùçng,
khúãi ngun ca thïë giúái lâ Brâhman - lâ thûåc tẩi duy nhêët ca v
tr, lâ cấi mâ do àố, mổi vêåt sinh trûúãng, cấi trong àố, mổi vêåt
nhêåp vâo khi bõ hu diïåt. Brâhman tưìn tẩi vơnh viïỵn, vâ cố khi côn
àûúåc coi lâ mưåt võ thêìn sấng tẩo. Con ngûúâi lâ mưåt bưå phêån ca
Brâhman, tûác lâ Atman; mën trúã vïì vúái cấi vơnh hùçng, con ngûúâi
phẫi tu luån, phẫi thoất tc àïí Atman trúã vïì
vúái Brâhman.
Nhûäng trûúâng phấi cố tđnh chêët duy vêåt cho rùçng, thïë giúái
nây (kïí cẫ con ngûúâi) àûúåc tẩo thânh tûâ nhûäng ëu tưë vêåt chêët, tu
theo quan niïåm khấc nhau ca cấc phấi mâ cấc ëu tưë àố lâ: nûúác,
àêët, khưng khđ,... hóåc trûâu tûúång hún lâ ngun tûã. Àưìng thúâi vúái
quan niïåm nây, ngûúâi ta côn cho rùçng, linh hưìn cng àûúåc sinh ra
tûâ nhûäng ëu tưë vêåt chêët, nố mêët ài khi vêåt chêët (thïí xấc) bõ tiïu
hu.
2. Vêën àïì con ngûúâi
Nhiïìu trûúâng phấi triïët hổc ÊËn Àưå cưí àẩi cho rùçng, con ngûúâi
gưìm hai phêìn: hưìn vâ xấc. Phêìn xấc cố thïí bõ hu diïåt, côn phêìn
Trong triïët hổc ÊËn Àưå cưí àẩi cng cố nhûäng phấi àậ àïì cêåp
túái phếp biïån chûáng, têët nhiïn àố múái lâ phếp biïån chûáng mưåc mẩc,
tûå phất. Nhûäng nhâ triïët hổc cố tû tûúãng biïån chûáng cho rùçng, thïë
giúá
i cố sinh, cố diïåt, vêån àưång biïën àưíi khưng ngûâng. Sûå vêån àưång
biïën àưíi êëy diïỵn ra trong khưng gian vâ trong tûâng khoẫnh khùỉc
thúâi gian hïët sûác ngùỉn (sấtna - ca Phêåt giấo). Hổ côn cho rùçng, sûå
vêån àưång àố lâ do nhûäng lûåc bïn trong ca nố. Chđnh Mấc vâ
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN TRIÏËT HỔC MẤC - LÏNIN 15
http://ebooks.vdcmedia.com
Ùngghen àậ àấnh giấ cao nhûäng tû tûúãng biïån chûáng nây trong tđn
àiïìu Phêåt giấo sú k.
Triïët hổc ÊËn Àưå cưí àẩi cố sûå pha trưån, hoâ nhêåp vúái nhûäng tû
tûúãng cố tđnh chêët duy linh tưn giấo, trong àố, cố nhiïìu vêën àïì mâ
ngây nay chng ta cêìn phẫi xem xết; diïỵn giẫi nhû: luån yoga;
ln hưìi,...
PTS. TRÛÚNG VÙN PHÛÚÁC (Ch biï n) 16
http://ebooks.vdcmedia.com
CÊU 3: Nhûäng àùåc àiïím cú bẫn ca triïët hổc Trung Hoa cưí àẩi vïì
cấc vêën àïì: khúãi ngun ca thïë giúái, vêën àïì cú bẫn ca triïët hổc, con
ngûúâi vâ nhêån thûác.
Trung Hoa lâ mưåt nûúác cố nïìn vùn minh lúán vâ súám. Khoẫng
tûâ 1.700 nùm àïën 1.000 nùm trûúác cưng ngun, ngûúâi Trung Hoa
àậ cố bưën phất minh lúán: chïë tẩo ra la bân, k thåt chïë tẩo giêëy,
chïë tẩo thëc sng, phûúng phấp in chûä.
Xậ hưåi Trung Hoa thúâi k triïët hổc cưí àẩi ra àúâi (khoẫng thïë
k VI trûúác cưng ngun) lâ thúâi k àang chuín tûâ xậ hưåi nư lïå
sang xậ hưåi phong kiïën. Àêy cng lâ thúâi k cố nhiïì
u biïën àưång
sêu sùỉc vâ rưång lúán, do vêåy, úã àố, àậ nẫy sinh nhiïìu hổc thuët
tûå nhiïn, nhûng ưng lẩi cố quan niïåm vïì "Trúâi", "mïånh trúâi". Sau
nây, mưåt sưë ngûúâi kïë tc ưng biïën cấc quan niïåm àố thânh nhûäng
thûåc thïí thêìn thấnh, vúái hổ "Trúâi" lâ võ thêìn cố nhên cấch, cố
quìn thûúãng phẩt..., vâ lâ kễ sấng tẩo ra thïë giúái.
Khấc vúái nhûäng quan àiïím trïn, mưå
t sưë nhâ triïët hổc duy vêåt
úã Trung Hoa cưí àẩi cho rùçng vẩn vêåt do "ng hânh" (kim, mưåc,
thu, hoẫ, thưí) tûúng sinh tûúng khùỉc tẩo thânh. Hóåc mưåt sưë khấc
cho rùçng, do êm dûúng giao cẫm mâ tẩo nïn trúâi, àêët, vẩn vêåt vâ
con ngûúâi.
Triïët hổc Trung Hoa cưí àẩi giẫi quët vêën àïì cú bẫn ca triïët
hổc thưng qua viïåc lån giẫi cấi phẩm tr: Têm - Vêåt, L - Khđ,
Thêìn - Hònh. Cấc nhâ duy têm cho rùçng, Têm, L, Thêìn lâ cố
trûúác, lâ cấi ch àưång; côn Vêåt, Khđ, Hònh lâ cố sau, lâ cấi lïå thåc.
Cấc nhâ duy vêåt àậ phẫn bấc lẩi quan niïå
m duy têm trïn vâ cho
rùçng, cấi tinh thêìn, cấi têm l, cấi tû tûúãng ln gùỉn vúái cấi thên
thïí vâ nố mêët ài khi thên thïí bõ hu diïåt.
2. Vêën àïì con ngûúâi
Triïët hổc Trung Hoa rêët ch àïën vêën àïì con ngûúâi, nhiïìu
vêën àïì "ngoâi con ngûúâi" cố àûúåc àïì cêåp túái, cëi cng cng chó àïí
giẫi quët vêën àïì con ngûúâi trong cấc mưëi quan hïå gia àònh vâ xậ
hưåi.
Mưåt sưë quan niïåm cố tđnh chêët duy vêåt cho rùçng, con ngûúâi lâ
sẫn phêím ca sûå vêån àưång, phất triïín ca cấc ëu tưë cố tđnh vêåt
chê
ët nhû quan niïåm "ng hânh", "êm dûúng", hay coi con ngûúâi lâ
mưåt bưå phêån ca sûå phất triïín ca cấi gổi lâ "Àẩo" hay "tûå nhiïn".
Nhûng ngay trong nhûäng quan niïåm trïn cng đt nhiïìu cố biïíu
hiïån ca ëu tưë duy têm, nhêët lâ trong viïåc giẫi thđch vêën àïì "tđnh
Phếp biïån chûáng cng lâ vêën àïì àậ àûúåc àùåt ra trong triïët
hổc Trung Hoa cưí àẩi, thïí hiïån trong kiïën giẫi vïì "Àẩo", vïì "Biïën
dõch". Trong àố, hổ thûâa nhêån rùç
ng: Thïë giúái vêån àưång biïën àưíi lâ
tưìn tẩi vơnh viïỵn, cố tđnh quy låt vâ nhúâ nhûäng mêu thỵn vưën cố
ca nố. Nhûng do hẩn chïë lõch sûã, sûå vêån àưång, biïën àưíi àố lẩi àûúåc
coi lâ mưåt chu trònh khếp kđn, khưng cố phất triïín, khưng
cố sûå àưíi múái vïì chêët.
*
* *
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN TRIÏËT HỔC MẤC - LÏNIN 19
http://ebooks.vdcmedia.com
Do nhûäng àiïìu kiïån lõch sûã c thïí mâ Viïåt Nam cố sûå tiïëp
th vâ cẫi biïën nhûäng tû tûúãng triïët hổc ca Trung Hoa, àố lâ mưåt
têët ëu lõch sûã. Do vêåy, khi nghiïn cûáu tû tûúãng triïët hổc Viïåt
Nam khưng thïí khưng tđnh àïën sûå tiïëp th vâ cẫi biïën êëy.
PTS. TRÛÚNG VÙN PHÛÚÁC (Ch biï n) 20
http://ebooks.vdcmedia.com
CÊU 4: Phên tđch cåc àêëu tranh giûäa ch nghơa duy vêåt vâ ch
nghơa duy têm trong triïët hổc cưí àẩi Hy Lẩp thưng qua hai àûúâng lưëi
triïët hổc: Àïmưcrit vâ Platưn. Nhûäng giấ trõ triïët hổc nưíi bêåt ca
Arixtưët.
1. Cåc àêëu tranh giûäa ch nghơa duy vêåt vâ ch nghơa duy
têm trong triïët hổc cưí àẩi Hy Lẩp
- Àïmưcrit (460-370 TCN) lâ àẩi biïíu xët sùỉc nhêët ca ch
nghơa duy vêåt Hy Lẩp cưí àẩi. Ch nghơa duy vêåt ca Àïmưcrit lâ
thïë giúái quan ca bưå phêån giai cêëp ch nư dên ch tiïën bưå. Triïët
hổc ca Platưn (427-347 TCN) lâ ch nghơa duy têm khấch quan,
thïë giúái quan ca bưå phêån giai cêëp ch nư qu tưåc phẫn àưång.
- Vïì vêën àïì khúãi ngun ca thïë
- Vïì quan àiïím chđnh trõ, Àïmưcrit ng hưå chïë àưå dên ch,
côn Platưn lẩi àïì cao chïë àưå qu tưåc, chưëng lẩi chïë àưå dên ch tiïën
bưå.
2. Arixtưët (384-322 TCN). - Triïët hổc ca ưng phẫn ấnh chïë
àưå chiïëm hûäu nư lïå Hy Lẩp thúâi suy tân. Cưng lao lúá
n ca Arixtưët
lâ úã chưỵ: Ưng àậ chưëng lẩi ch nghơa duy têm khấch quan ca
Platưn. Trong hổc thuët vïì tưìn tẩi, ưng àậ thûâa nhêån vêåt chêët lâ
vơnh viïỵn. Song ưng lẩi tấch rúâi hònh thûác ra khỗi vêåt chêët, coi
hònh thûác khưng cố tđnh vêåt chêët, nhûng cố tđnh tđch cûåc, lâ
ngun nhên sinh ra cấc sûå vêåt c thïí. Côn vêåt chêët lâ th àưång,
nố chó cố thïí biïën thânh sûå vêåt c thïí nhúâ ngun nhên hònh thûác.
Bêåc thang hònh thûác àậ dêỵn ưng àïën tû tûúãng duy têm vïì hònh
thûác cao nhêët (àưång lûåc àêìu tiïn) úã bïn ngoâi thïë
giúái.
- Trong hổc thuët vïì linh hưìn, ưng àậ coi linh hưìn ph thåc
vâo trẩng thấi cú thïí vâ khưng bêët tûã. Khưng chó cú thïí con ngûúâi,
mâ cẫ thûåc vêåt, àưång vêåt cng cố linh hưìn.
- Trong hổc thuët vïì nhêån thûác, ưng àậ phï phấn thuët
"hưìi tûúãng" ca linh hưìn vïì thïë giúái niïåm ca Platưn. Ưng coi
cẫm giấc lâ cú súã ca nhêån thûác vâ ưng chưëng lẩi viïåc tấch rúâi nhêån
thûác cẫm tđnh vúái nhêån thûác l tđnh. Ưng cố nhiïìu àống gốp vïì
lưgic hổc. Ưng àậ àûa ra cấc quy låt cú bẫn ca lưgic hònh thûác.
Ngoâi ra, ưng cô
n cố nhûäng tû tûúãng qu bấu vïì mưëi quan hïå biïån
chûáng giûäa cấi chung vâ cấi riïng, giûäa quy nẩp vâ diïỵn dõch, v.v..
PTS. TRÛÚNG VÙN PHÛÚÁC (Ch biï n) 22
http://ebooks.vdcmedia.com
CÊU 5: Cåc àêëu tranh giûäa ch nghòn duy vêåt vâ ch nghơa duy
têm tûâ thïë k XVII àïën thïë k XVIII thưng qua cấc triïët gia tiïu
vïì chêët. Vêån àưång cng àa dẩng vâ lâ thåc tđnh khưng tấch rúâi
vêåt chêët... Nhûäng tû tûúãng duy vêåt ca Bïcún cố nghơa lúán chưëng
lẩi ch nghơa duy têm tưn giấo..
Song ch nghơa duy vêåt ca Bïcún lâ siïu hònh vâ khưng
triïåt àïí. Ưng quấ nhêën mẩnh àïën phûúng phấp quy nẩp, àïì cao
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN TRIÏËT HỔC MẤC - LÏNIN 23
http://ebooks.vdcmedia.com
phên tđch. Tuy chưëng lẩi ch nghơa kinh viïån, nhûng lẩi thûâa nhêån
sûå tưìn tẩi ca Thûúång àïë, thûâa nhêån l lån vïì "chên l hai mùåt"...
- Hưëpxú àậ tiïëp tc phất triïín tû tûúãng duy vêåt ca Bï cún.
+ Ưng àậ khùèng àõnh chó cố cấc vêåt thïí lâ tẩm thúâi, côn vêåt
chêët lâ tưìn tẩi vơnh viïỵn. Do thïë giúái quan siïu hònh nïn ưng àậ
ph nhêån sûå àa dẩng vïì chêët ca thïë giúái, coi sûå vêån àưång ca thïë
giúái vêåt chêët chó lâ sûå di chuín võ trđ àún giẫn trong khưng gian.
+ Àiïím tiïën bưå hún so vúái Bïcún lâ Hưëpxú àậ kiïn quët
chưëng lẩi ch nghơa kinh viïån vâ tưn giấo, ưng khưng thûâa nhêån
"chên ly
á hai mùåt". Ưng phï phấn hổc thuët duy têm ca Àïcấctú
vïì " niïåm bêím sinh" vâ phất triïín cẫm giấc lån duy vêåt trong l
lån nhêån thûác. Ưng coi cẫm giấc, kinh nghiïåm lâ ngìn gưëc ca
mổi tri thûác, song ưng cng khưng coi nhể vai trô ca l tđnh.
- Nïëu nhû Bïcún, Hưëpxú chó ra phûúng phấp cú bẫn ca nhêån
thûác khoa hổc lâ phûúng phấp kinh nghiïåm, thûåc nghiïåm vïì giúái
tûå nhiïn, thò ngûúåc lẩi, Àïcấctú lẩi àïì cao vai trô ca l tđnh.
+ Triïët hổc ca Àïcấctú lâ nhõ ngun lån àiïín hònh, vò ưng
thûâa nhêån cố hai thûåc thïí àêìu tiïn cng tưìn tẩi, àưå
c lêåp vúái nhau:
thûåc thïí vêåt chêët cố quẫng tđnh, hònh thânh nïn thïë giúái vêåt chêët,
côn thûåc thïí tinh thêìn cố tû duy tẩo nïn thïë giúái tinh thêìn. Quan
àiïím àố biïíu hiïån rộ trong hổc thuët vïì thïí xấc vâ linh hưìn ca
mưëi quan giûäa tûå do vâ têët ëu cố nghơa chưëng lẩi quan àiïím duy
têm, tưn giấo vïì tûå do chđ. Xpinưda coi chđ bao giúâ cng ph
thåc vâo àưång cú vâ chó cố thïí cố tûå do khi hânh vi ca chng ta
dûåa trïn sûå nhêån thûác tđnh têët ëu.
- Lưëccú àậ phất triïín hún nûäa cẫm giấc lån duy vêåt ca
Bïcún, Hưëpbú, phï phấn hổc thuët duy têm ca Àïcấctú vïì "
niïå
m bêím sinh". Lưëccú coi kinh nghiïåm lâ ngìn gưëc duy nhêët ca
niïåm. Ưng àậ phên chia niïåm ra thânh " niïåm ca cẫm giấc"
vâ " niïåm ca phẫn tû". Song, úã vêën àïì nây ch nghơa duy vêåt ca
Lưëccú khưng triïåt àïí khi ưng cho rùçng, nhúâ niïåm ca cẫm giấc,
chng ta tri giấc àûúåc chêët thûá nhêët (àùåc tđnh cố trûúác) vâ chêët thûá
hai (àùåc tđnh cố sau). Ngoâi ra, ưng côn coi nhûäng chêët thûá hai:
mi võ, mâu sùỉc, êm thanh, khưng cố nghơa khấch quan mâ chó
lâ nhûäng cẫm giấc ch quan dûåa trïn cú súã kïët húåp nhûäng chêët thûá
nhêët theo cấc cấ
ch khấc nhau.
- Bếccli àậ lúåi dng sûå dao àưång trïn ca Lưëccú àïí chưëng lẩi
ch nghơa duy vêåt, bẫo vïå ch nghơa duy têm, tưn giấo.
+ Dûåa trïn duy danh lån cûåc àoan ca Tưmất, Àacanh,
Bếccli àậ phï phấn thûåc thïí vêåt chêët ca ch nghơa duy vêåt, coi
àêy lâ mưåt sûå trûâu tûúång trưëng rưỵng, àêìy mêu thỵn, vò chó cố
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN TRIÏËT HỔC MẤC - LÏNIN 25
http://ebooks.vdcmedia.com
nhûäng thåc tđnh riïng lễ ca sûå vêåt (tû tûúãng") lâ tưìn tẩi thưi, chûá
chng ta khưng thïí tri giấc àûúåc vêåt chêët nối chung. Con ngûúâi chó
tri giấc trûåc tiïëp àûúåc nhûäng "tû tûúãng" (cẫm giấc) ca mònh. Tûâ
àố Bếccli ài àïën kïët lån rùçng, sûå tưìn tẩi ca sûå vêåt lâ úã tđnh cố
thïí tri giấc àûúåc (tưìn tẩi cố nghơa lâ àûúåc tri giấc), sûå vêåt chùèng
qua chó lâ "phûác húåp" cấc cẫm giấc, cấc biïíu tûúång, cấc tû tûúãng
Copyright: Tài liệu đại học ©