Giới Thiệu.
Hiện nay Lan Hồ Điệp nói chung và các loại lan nói riêng được xem là
cây trồng đem lại hiệu quả kinh tế cao. Do đó cũng đã có nhiều nhà vườn
mạnh dạn đầu tư chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ lúa, hoa màu sang trồng
lan. Hiệu quả kinh tế cao gấp 2-3 lần so với cây trồng khác. Lan Hồ Điệp
hiện nay rất được yêu thích không chỉ về màu sắc, kiểu dáng mà còn mang
một vẻ đẹp sang trọng và trang nhã. Tuy nhiên Hồ Điệp là loài lan khó nhân
giống, hiện tại chỉ có một số cơ sởm trường Đại học, Viện nghiên cứu có
hướng phát triển trên những kỹ thuật mới như: Kỹ thuật nuôi cấy quang tự
dưỡng, Bioreactor. v.v..nhưng vẫn chưa đưa ra áp dụng rộng rãi. Việc nhân
giống bằng kỹ thuật nuôi cấy mô in-vitro tạo ra hàng loạt cây con ổn định về
mặt di truyền và đáp ứng giá cả phải chăng là rất hữu ích.
Tại Trung tâm Công Nghệ Sinh Học TPHCM nghiên cứu thàng công
kỹ thuật nuôi cấy ngập chìm tạm thời đối với cây Hồ Điệp. Với kỹ thuật này,
việc nhân giống hoa lan Hồ Điệp có nhiều ưu điểm như tỉ lệ sống của cây
con trong giai đoạn vườn ươm đạt 95%.. rút ngắn thời gian để cây đạt kích
thướt khi ra vườn ươm. Ở đây do một hạn chế về công nghệ cũng như thiết
bị, kỹ thuật nên chỉ giới thiệu quy trình cơ bản nhân giống lan Hồ Điệp
bằng phương pháp nuôi cấy mô in-vitro.
1
Mục lục.
Phần I: Tổng quan về Lan Hồ Điệp.
I.1 Tên và nguồn gốc.
I.2 Hình dáng.
I.3 Điều kiện sinh thái.
I.3.1 Nhiệt độ và độ ầm.
I.3.2 Nhu cầu nước tưới.
I.3.3 Ánh sáng.
I.3.4 Độ thông thoáng.
I.3.5 Dinh dưỡng.
I.3.6 Sâu bệnh.

3
I.3 Điều kiện sinh
thái.
I.3.1 NHiệt độ và độ ẩm.
- Hồ Điệp là loại hoa của nhiệt đới,
nhiệt độ tối thiểu 22oC- 25oC ban ngày và
18oC vào ban đêm. Tuy nhiên Hồ Điệp là
loại lan chịu nóng nhiều hơn đa số các loài khác. Cây có thể phát triển tốt ở nơi
có nhiệt độ cao 35oC vào ban ngày và 25oC vào ban đêm. Nhiệt độ lý tưởng để
phát triển tốt là 25oC-27oC. Hồ Điệp phát triển quanh năm hầu như không có
mùa nghĩ thuận lợi trổ hoa lúc thời tiết lạnh.( Ở Việt Nam thường nở hoa vào
cuối tháng 12,1.)
- Hồ Điệp chịu ẩm cao, tối thiểu 60% nhưng không chịu nước. Làm gìan
che phải che 70% nắng. Ẩm độ này rất phù hợp với điều kiện khí hậu Việt Nam.
I.3.2 Nhu cầu nước tưới.
- Hồ Điệp là cây đơn thân nên không có giả hành để dự trữ dinh dưỡng và
nước. Nước thường tập trung ở lá. Vì Hồ điệp có lá lớn, diện tích tiếp xúc nhiều
nên rất dễ thoát hơi nước. Vào mùa nắng có thể tưới 3 lần/ngày: Sáng, trưa,
4
chiều. Chú ý khi tưới vào buổi trưa phải tưới thật đẩm để tránh nắng sẽ làm sốc
cây lan. Mùa mưa thì tuỳ theo điều kiện thời tiết mà tưới nước cho phù hợp. tóm
lại Hồ Điệp cần ẩm nhiếu hơn nước.
I.3.3 Ánh Sáng.
- Hồ Điệp cần ánh sáng yếu vì đây là loài ưa bóng mát, biên độ biến thiên
khá rộng 5.000 – 15.000m/m2, ánh sáng chỉ cần 20%-30% là đủ. Tuy nhiên
không trồng Hồ Điệp ở nơi quá răm mát vì ánh sáng rất cần cho sự sinh trưởng
và trổ hoa. Ánh sáng khuyếch tán vừa phải tất tốt. Nếu chiếu sáng được 12h/ngày
thì cây sẽ phát triển tốt hơn. Ở châu Âu Hồ Điệp được trồng trong nhà kính có hệ
thống làm mát, máy điều hòa nhiệt độ và ánh sáng nhân tạo nên Hồ Điệp phát
triển rất đồng đều, xanh tốt. Thuận lợi cho việc điều khiển ra hoa đồng loạt.

bệnh rất khó trị và có thể làm chết cây. Ngoài việc chăm sóc lan kỹ lưỡng đều
đặn, tưới nưới và dinh dưỡng cần phải tưới thêm thuốc trừ nấm bệnh nhằm tăng
sức đề đề kháng cho cây. Lan Hồ Điệp hay bị con bọ trĩ chích tạo vết thương trên
lá từ đó vi khuẩn xâm nhập gây bệnh thối nhũn trên lá. Có thể dùng một số loại
thuốc để phòng trị như Malathion, lannat… để phòng trị
I.3.7 Chậu, giá thể và cách trồng.
- Cách trồng chung nhất cho các loại Hồ điệp là chậu thật thoáng, có nhiều
lỗ có thể sử dụng chậu đất nung có nhiều lỗ hay chậu nhựa cũng được. Chậu phải
thật sạch không có rêu bám trên thành chậu. Thông thường các nhà vườn trồng
lan với số lượng lớn (vài ngàn cây) thường dùng than, dớ, xơ dừa, mút… làm giá
thể để trồng lan Hồ Điệp. Có rất nhiều cách trồng lan HĐ tuỳ theo từng vùng.
Nhưng có điểm chung là than, mút nằm dưới đáy chậu, còn xơ dừa hay dớn sẽ
nằm trên miệng chậu. cách trồng này giúp cây thóat nước tốt vào mùa mưa,
không bị thối rễ và phát triển tốt. Trong thời gian khoảng 2 năm ta thay chậu một
lần, nếu cây lớn quá mau có thể thay chậu sớm hơn.
I.4 Tình hình sản xuất.
- Hiện nay tại TP.HCM cây lan Hồ Điệp được xem là cây trồng chiến lượt
trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng và vật nuôi. Đây là cây trồng đem
lại hiệu quả cao gấp 2-3 lần so với việc trồng lúa, hoa màu v.v.. Trong xu
6