Quản lý Nhà Nước về Thương mại

Đề tài thảo luận : Nâng cao hiệu lực quản lý Nhà Nước về thương mại đối với hệ
thống siêu thị trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Giảng viên : Đặng Hoàng Anh
Lớp học phần : 1102TECO0511
Nhóm thực hiện : 10
1: Nguyễn Đức Thị Vân
2: Trần Thị Vân
3: Vũ Thị Thanh Tuyền
4: Trần Thị Tuyết
5: Bùi Thị Kim Tuyến
6: Đỗ Ngọc Tuấn
7: Nguyễn Thị Tươi
8: Nguyễn Thị Yến
9: Lê Thanh Tùng
10: Đỗ Anh Tuấn
11: Lê Quốc Tú
12: Trịnh Xuân Tuấn

Đề tài thảo luận : Nâng cao hiệu lực quản lý Nhà Nước về thương mại đối với hệ
thống siêu thị trên địa bàn thành phố Hà Nội.

1


Đề cương bài thảo luận
Lời nói đầu.
I, THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG MẠI Ở CÁC SIÊU THỊ TẠI
HÀ NỘI.


cũng như các nước đang phát triển khác. Vì vậy hệ thống siêu thị không tránh khỏi nhiều
yếu kém và bất cập. Đặc biệt là sự xuất hiện của hệ thống các chuỗi siêu thị - một phương
thức kinh doanh quản lý siêu thị mới trên thế giới đã bắt đầu có mặt ở Việt Nam, nhưng
các doanh nghiệp kinh doanh siêu thị ở Việt Nam sẽ vận dụng phương thức kinh doanh
mới đó như thế nào và có thu được hiệu quả không ?
Hà Nội, với trên 10 năm có mặt nhưng siêu thị đã thực sự giữ một vai trò quan
trọng. Cũng như các ngành kinh tế quốc dân khác, ngành thương mại đang cố gắng hết
sức để tiếp thu những tri thức tiên tiến trên thế giới nhằm bắt kịp với các nước phát triển.
Vai trò to lớn của siêu thị với sự phát triển kinh tế của Hà Nội nói chung và đời sống của
người dân nói riêng thì không cần bàn cãi nhiều. Nhưng làm sao thu được hiệu quả nhất
từ hoạt động này ? Trước hết, cần phải kể đến vai trò “bà đỡ” của Nhà nước trong việc hỗ
trợ tạo ra môi trường thuận lợi, định hướng, cung cấp thông tin và có thể trong một chừng
mực nào đó có chính sách hỗ trợ, ưu đãi, quản lý hợp lý.
I, THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG MẠI Ở CÁC SIÊU THỊ
TẠI HÀ NỘI.
1. Giới thiệu qua về tình hình hệ thống các siêu thị tại Hà Nôi.
Hà Nội là một thành phố trung tâm chính trị - kinh tế - văn hóa - khoa học và
công nghệ, là đầu mối giao thông và giao dịch thiết yếu của cả nước. Đây cũng là nơi có
quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế mạnh mẽ nhất nước ta. Siêu thị xuất hiện và trở
thành một hiện tượng mới, góp phần làm thay đổi bộ mặt đô thị, thúc đẩy sản xuất và
hình thành tập quán văn minh thương mại trên tổ chức sinh hoạt không gian của thành
phố trung tâm này.
Theo thống kê năm 2008 Hà Nội có tổng cộng 148 siêu thị. Trong đó có 4 hệ
thống siêu thị lớn nhất đó là : hệ thống Fivimart với 13 siêu thị đặt rải rác ở khắp thành
phố và cũng là siêu thị đầu tiên đã áp dụng bán hàng trực tuyến với những đơn hàng trên
500.000Đ, hệ thống Intimex với 5 siêu thị và trụ sở chính đặt tại 96 Trần Hưng

Đạo - Hoàn Kiếm - Hà Nội, hệ thống Citimart với 5 siêu thị,
hệ thống Hapro được thành lập năm 2004 là doanh nghiệp


4


- Thứ sáu, sự hỗ trợ và khuyến khích của Nhà nước đối với hoạt động kinh doanh siêu thị
thời gian qua còn chưa thoả đáng, ....Tốc độ tăng trưởng của siêu thị còn chậm, chưa
tương xứng với tiềm năng thành phố.
Chính vì vậy mà cần có sự quản lý của nhà nước đối với các siêu thị ở Hà Nội để
đảm bảo sự phát triển đồng bộ cũng như có hiệu quả của hệ thống siêu thị ở nước ta.
2. Thực trạng quản lý nhà nước về thương mại đối với hệ thống siêu thị trên địa bàn
thành phố Hà Nội.
2.1 Những mặt đã đạt được.
Thời gian qua, việc nghiên cứu, phát triển hệ thống siêu thị ở Việt Nam đã được
Nhà nước, các Bộ, Ngành và các địa phương quan tâm. Nghị quyết Đại hội Đảng IX đã
nhấn mạnh đến việc phát triển các loại hình thương mại văn minh, hiện đại ở Việt Nam,
Chỉ thị 13/2004/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện những giải pháp chủ
yếu nhằm phát triển mạnh thị trường nội địa đã đề cập đến việc phát triển hệ thống siêu
thị, trước mắt ưu tiên phát triển ở các thành phố lớn. Đặc biệt, Quyết định
1371/2004/QĐ-BTM ngày 24 tháng 09 năm 2004 của Bộ Thương mại ban hành Quy chế
kinh doanh siêu thị, quy định tiêu chuẩn và phương thức quản lý hoạt động siêu thị.
Để khuyến khích thương nhân phát triển loại hình kinh doanh thương mại hiện đại
này, thời gian qua thành phố đã có nhiều chính sách ưu đãi về đất đai, đào tạo nhân lực, hỗ
trợ cơ sở hạ tầng... do vậy đã huy động được nguồn lực khá lớn từ doanh nghiệp trong và
ngoài nước.
Bên cạnh đó, nhiều công trình nghiên cứu, dự án khoa học và trực tiếp hoặc gián
tiếp liên quan đến siêu thị đã được thực hiện góp phần vào việc phát triển mạng lưới siêu
thị của nước ta như hiện nay như cuốn “Nghệ thuật kinh doanh bán lẻ hiện đại” của Viện
Nghiên cứu thương mại (năm 2002, Nhà xuất bản Thống kê), đề tài khoa học cấp Bộ
“Các loại hình kinh doanh văn minh, hiện đại, định hướng quản lý Nhà nước đối với siêu
thị tại Việt Nam” (Vụ chính thị trường trong nước, Bộ Thương mại thực hiện năm

b, Về việc quản lý lưu thông hàng hóa trong các siêu thị :
Cung cấp hàng hóa cho các siêu thị cũng là một vấn đề phức tạp. Thành phố
chưa có những nhà phân phối chuyên nghiệp với quy mô lớn. Các siêu thị phải tự tìm đến
các nhà sản xuất cũng như những nhà sản xuất phải tự tìm đến các siêu thị. Hiện nay bình
quân một siêu thị có đến hàng trăm, thậm chí trên 1000 nhà cung cấp khác nhau. Vấn đề
trở nên phức tạp hơn khi tìm kiếm những nhà cung cấp các loại hàng thực phẩm tươi
sống, đặc biệt là các loại rau củ quả, thịt, cá,… vừa đảm bảo số lượng và chất lượng vì số
lượng các nhà sản xuất hàng hóa với quy mô lớn hầu như không đáng kể, sản phẩm sản
xuất ra thường không ổn định.

6


Mức xử phạt vi phạm đối với các siêu thị, trung tâm thương mại hiện nay còn
quá nhẹ, chưa đủ sức răn đe nên dẫn tới tình trạng tiếp tục tái phạm. Theo quy định, hàng
hóa muốn vào được siêu thị phải có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, phải được kiểm tra kỹ
trước khi nhập kho. Tuy nhiên, nhiều siêu thị vẫn "lập lờ đánh lận con đen", kinh doanh
hàng hóa kém chất lượng và khi bị phát hiện lại đổ lỗi cho nhà sản xuất, cung cấp hàng
hóa. Như tháng 8 vừa qua, cơ quan chức năng phát hiện, hàng không ghi nhãn mác, hạn
sử dụng, xuất xứ hàng hoá, các thực phẩm đồ hộp bẹp, méo, thực phẩm chín đặt cạnh
thức ăn sống... trong siêu thị chuyên bán đồ ngoại tại 66 Bà Triệu. Hay vi phạm ở Big C
(lúc thì bán bánh đúc có hàn the, khi thì bán nước tương có chất 3-MCPD... và mới đây là
hoa quả nội tuỳ tiện dán mác ngoại...). Với tang chứng rành rành, đại diện của siêu thị
này vẫn không muốn nhận lỗi mà tìm lý do quanh co là không nhận được thông tin hay
do nhầm lẫn. Báo chí cũng đã phản ánh về việc khách hàng mua phải hàng kém chất
lượng trong siêu thị Metro và sự vô trách nhiệm của nhân viên bán hàng khi hàng của
công ty này lại lấy phiếu bảo hành của công ty khác. Hay đáng kể hơn là hàng điện lạnh
bị làm nhái, làm giả qua đường nhập lậu trên thị trường Hà Nội được bán công khai.
Hàng nhập lậu về từ Trung Quốc giá chỉ bằng một nửa hàng thật. Cũng có cá biệt những
siêu thị dán nhãn các hãng nổi tiếng như Panasonic, LG, Nikko, Toshiba, Samsung..., bán

-Cần làm rõ quan hệ quản lý giữa các cơ quan quản lý Nhà nước với tổ chức hay
cá nhân trực tiếp kinh doanh siêu thị, làm rõ mối quan hệ quản lý giữa chúng với các đối
tượng tham gia kinh doanh trong siêu thị.
- Hướng dẫn, kiểm tra thương nhân kinh doanh siêu thị thực hiện tiêu chuẩn và
phân hạng siêu thị.
- Quản lý các hoạt động kinh doanh của siêu thị theo đúng pháp luật.
- Kiểm tra hoạt động kinh doanh của các siêu thị và xử lý vi phạm theo quy định
của pháp luật.
- Đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại và vận động đầu tư, xây dựng thương
hiệu cho các siêu thị chuyên ngành và tổng hợp, là cơ sở để hướng dẫn tập quán tiêu dùng
trong dân cư theo hướng văn minh hiện đại.
- Tham gia hiệp hội kinh doanh siêu thị để đảm bảo lợi ích của thương nhân kinh
doanh siêu thị.
2. Các giải pháp nhằm nâng cao việc quản lý nhà nước về thương mại đối với hệ thống
các siêu thị trên địa bàn thành phố Hà Nội.
2.1. Nhanh chóng hoàn thiện hành lang pháp lý đối với công tác phát triển và
quản lý siêu thị. Khẩn trương ban hành đủ, đồng bộ các văn bản qui phạm pháp luật quy
định chi tiết và hướng dẫn thực hiện các luật có liên quan… Đồng thời sửa đổi, bổ sung
một số văn bản qui phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến công tác phát triển, quản lý
siêu thị ( như quyết định 1371 của Bộ Thương mại ).
2.2.Cần thiết phải xây dựng ngay quy hoạch phát triển hệ thống siêu thị trên phạm
vi toàn thành phố, phù hợp với chủ trương, chính sách mới về thương mại nói chung, về
phát triển kết cấu hạ tầng thương mại nói riêng và qui hoạch phát triển hệ thống siêu thị
trên cả nước.

9


Trên cơ sở qui hoạch phát triển kinh tế - xã hội nói chung và qui hoạch phát triển
thương mại nói riêng, khẩn trương điều tra, đánh giá thực trạng các loại siêu thị hiện có và



nghiêm các hành vi gian lận thương mại để bảo vệ lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp sản
xuất kinh doạnh và của người tiêu dùng.
2.5. Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng, nhằm nâng cao trình độ đội ngũ cán
bộ quản lý nhà nước về siêu thị, nâng cao tính chuyên nghiệp cho đội ngũ cán bộ quản lý
và nghiệp vụ trong các siêu thị để đáp ứng yêu cầu của công tác phát triển và quản lý siêu
thị trong thời kỳ hội nhập.
2.6. Nhà nước đảm bảo quyền bình đẳng trước pháp luật của các siêu thị trong
hoạt động bán lẻ. Bảo đảm cho các thương nhân kinh doanh siêu thị
được cạnh tranh hợp pháp, nghiêm cấm hành vi cạnh tranh gây tổn hai lợi ích quốc gia
như đầu cơ lũng loạn thị trường, bán phá giá để cạnh tranh và nhiều hoạt động cạnh
tranh không lành manh khác để tạo sân chơi minh bạch, công khai vá bình đẳng.
Mở rộng : Việt Nam hiện đang được đánh giá là một trong những quốc gia có
tiềm năng phát triển ngành bán lẻ lớn nhất thế giới, trong đó 2 địa phương nổi bật nhất
chính là Hà Nội và Tp.HCM. Nhưng làm thế nào để ngành bán lẻ thành phố có thể phát
triển mạnh và đủ sức cạnh tranh thì không chỉ dựa vào việc quản lý của nhà nước ( quản
lý về thương mại ) mà người tiêu dùng, các nhà kinh doanh phải tự nhận thức được trách
nhiệm, nghĩa vụ của mình trong công cuộc phát triển, xây dựng ngành mới mẻ này.
Kết luận.
Siêu thị ngày càng trở nên quen thuộc đối với người tiêu dùng và trở thành kênh
phân phối quan trọng trong hệ thống phân phối. Tốc độ tăng trưởng của thị trường bán lẻ
ở Việt Nam bình quân từ 15 – 20%/năm. Với dân số trên 80 triệu người, Việt Nam trở
thành thị trường bán lẻ hấp dẫn không những đối với các nhà đầu tư trong nước mà cả
những nhà kinh doanh bán lẻ nước ngoài.
Ở Hà Nội trong phân phối hàng hóa, siêu thi góp phần làm thay đổi bộ mặt đô
thị, thúc đẩy sản xuất và hình thành tập quán văn minh thương mại. Đặc biệt, siêu thị là
công cụ quan trọng để doanh nghiệp thực hiện chính sách Marketing có hiệu quả và tạo
điều kiện thuận lợi trong công tác quản lý Nhà Nước về thương mại. Tuy nhiên, hiện nay
việc phát triển siêu thị ở Hà Nội vẫn còn nhiều vấn đề đáng lo ngại. Chính vì vậy mà cần