T
ạ
p chí Khoa h
ọ
c – Công ngh
ệ
Th
ủ
y s
ả
n s
ố
03-04/2006 Tr
ườ
ng
Đạ
i h
ọ
c Nha Trang

90
HIỆU QUẢ ÁP DỤNG HỆ THỐNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ
TRONG DOANH NGHIỆP CHẾ BIẾN THỦY SẢN
ThS. Nguyễn Bích Hương Thảo
Khoa Kinh tế - ĐH Nha Trang

I- Đặt vấn đề
Trong nền kinh tế thị trường, các doanh
nghiệp phải thường xuyên dựa vào nhiều nguồn
thông tin khác nhau để ra quyết định quản trị
nhằm đạt được kết quả tốt nhất trong quá trình

bàn tỉnh Khánh Hoà.
II.2- Phương pháp nghiên cứu
- Sử dụng phương pháp tiếp cận hệ
thống để xem xét những đặc trưng về xây dựng
và áp dụng hệ thống kế toán quản trị trong các
doanh nghiệp chế biến thủy sản.
- Điều tra thu thập số liệu, dựa trên cơ sở
biểu mẫu điều tra đã được tác giả thiết kế trước
và phỏng vấn trực tiếp lãnh đạo các phòng ban
chức năng liên quan như: tài chính, kế toán,
điều hành sản xuất...
- Sử dụng các phương pháp phân tích và
tổng hợp để đưa ra kết luận.
III- Kết quả nghiên cứu
III.1 Đặc trưng xây dựng và áp dụng hệ
thống kế toán quản trị trong các doanh
nghiệp chế biến thủy sản
Trước khi bắt tay vào xây dựng hệ thống
kế toán quản trị cần thiết phải tìm hiểu một cách
rõ ràng các đặc trưng của ngành mà trong đó
doanh nghiệp đang hoạt động. Kết quả khảo sát
thực trạng ngành chế biến thủy sản trong những
năm gần đây cho thấy một số đặc trưng nổi bậc
sau đây:
- Tốc độ phát triển của ngành thủy sản
tương đối cao trong những năm gần đây;
- Nhu cầu về thực phẩm thủy sản trong
nước cũng như xuất khẩu không ngừng gia
tăng, ngày càng đòi hỏi nhiều chủng loại, mẫu
mã sản phẩm khác nhau;

sản xuất trong cuộc chiến tranh giành vùng
nguyên liệu ngày càng gay gắt;
- Sự phụ thuộc của nhà sản xuất vào tình
hình thị trường thế giới, các chính sách chống
bán phá giá và rào cản kỹ thuật khắc khe của
các nước nhập khẩu, chất lượng sản phẩm thủy
sản hơn lúc nào hết đang được đặt lên hàng
đầu;
- Do ảnh hưởng của chỉ số tiêu dùng tăng
cao dẫn đến khả năng thanh toán ngày càng
thấp của phần lớn bộ phận người tiêu dùng
trong nước, đặt biệt là trong các khu vực nông
thôn, vùng sâu vùng xa;
- Gia tăng sự cạnh tranh giữa nhà sản
xuất nhỏ với nhà sản xuất lớn; giữa các nhà sản
xuất trong nước với các nhà sản xuất nước
ngoài, đặc biệt trong điều kiện Việt Nam sắp gia
nhập tổ chức thương mại thế giới WTO;
- Sự phụ thuộc của các nhà sản xuất vào
trung gian bán buôn nhỏ, các nhà bán lẻ, cần
thiết phải bán hàng trả chậm và phải nhận lại
hàng khi hàng hết hạn;
- Sự cần thiết phải đầu tư vào phát triển
mạng lưới thương mại, quảng cáo và xúc tiến
việc xây dựng thương hiệu.
Như vậy, trong ngành chế biến thủy sản
hiện nay đang tồn tại những hạn chế nhất định.
Vấn đề đặt ra cho các doanh nghiệp của ngành
là làm thế nào bảo toàn được khả năng cạnh
tranh trong điều kiện như vậy, giữ vững vị trí đã

dựng hệ thống kế toán quản trị, nhiệm vụ tham
gia của lãnh đạo cấp cao là cần thiết để giúp
các chuyên gia hiểu được cơ cấu, chức năng và
mục tiêu cũng như nhu cầu thông tin của lãnh
đạo.
- Lãnh đạo cấp cao cần thiết phải tiếp tục
tham gia để vượt qua sự ngăn cản tất yếu của
các nhà quản trị cấp trung và những người điều
hành khi xây dựng hệ thống. Thực tế chỉ ra
rằng, ít nhất là sự thụ động của các nhà quản trị
cấp trung cũng đã ngăn cản việc xây dựng hệ
thống kế toán quản trị. Trong trường hợp xây
dựng hệ thống kế toán quản trị thành công, các
nhà lãnh đạo có được cơ chế kiểm soát và đánh
giá hoạt động doanh nghiệp chính xác và cứng
rắn hơn, và điều này làm cho nhiều nhà quản trị
cấp trung và các nhà trực tiếp điều hành không
mong muốn, chí ít là do tâm lý không thoải mái.
Họ đơn giản là không hiểu tại sao phải xây
T
ạ
p chí Khoa h
ọ
c – Công ngh
ệ
Th
ủ
y s
ả
n s

đề đặc thù. Nói cách khác cần phải làm việc
không chỉ ở mức độ phần mềm, mà còn ở mức
độ cao hơn- mức độ của hệ thống thông tin
trong doanh nghiệp, cũng như mức độ của hệ
thống quản trị các quá trình sản xuất kinh doanh
của doanh nghiệp. Làm việc ở mức độ sản xuất
kinh doanh của doanh nghiệp yêu cầu phải có
sự hiểu biết về kinh tế, tài chính, công nghệ
quản trị. Không giải quyết được vấn đề ở cấp độ
đó thì việc áp dụng hệ thống kế toán quản trị có
thể sẽ trở thành những mất mát vô nghĩa về
thời gian và chi phí, làm phát sinh thêm những
chi phí về nghiên cứu, áp dụng và phục vụ hệ
thống máy tính. Để những điều đó không xảy ra,
cần phải nghiên cứu kỹ các hoạt động của
doanh nghiệp, phân tích một cách cẩn thận và
nghiêm túc các qui trình soạn thảo ra quyết định
hiệu quả để thực hiện dự án xây dựng hệ thống
kế toán quản trị.
Bản chất của doanh nghiệp là sự tăng
trưởng và biến đổi không ngừng. Khi đó cần
thiết phải hiểu rằng cơ cấu tổ chức quản lý
doanh nghiệp là một trong những nhân tố quyết
định chính làm cho các tiêu chuẩn bên ngoài
của kế toán quản trị không còn phù hợp. Nếu
như hệ thống kế toán quản trị không thay đổi
cùng với sự thay đổi của tổ chức, thì nó sẽ đánh
mất tính hiệu quả của mình và trở thành gánh
nặng cho doanh nghiệp.
III.2 Hiệu quả áp dụng hệ thống kế toán

mục tiêu chung của doanh nghiệp.
- Xây dựng hệ thống quản trị chi phí với
mục tiêu tối ưu hoá các chi phí.
- Áp dụng hệ thống dự toán.
T
ạ
p chí Khoa h
ọ
c – Công ngh
ệ
Th
ủ
y s
ả
n s
ố
03-04/2006 Tr
ườ
ng
Đạ
i h
ọ
c Nha Trang

93
- Cơ sở dữ liệu của kế toán quản trị cung
cấp thông tin cho lãnh đạo ra quyết định quản
lý.
- Thay đổi chính sách lương- thưởng cho
nhân viên. Trách nhiệm và nhiệm vụ của các

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Tấn Bình. Kế tóan quản trị. NXN Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh- 2003.
2. TS. Phạm Văn Dược, Đặng Kim Cương. Kế toán quản trị và phân tích kinh doanh. NXB Thống
kê- 2003.
3. Nguyễn Bích Hương Thảo. Xây dựng hệ thống kế toán quản trị trong các doanh nghiệp chế biến
thủy sản tỉnh Khánh Hòa. Luận văn thạc sĩ kinh tế. Trường ĐH kinh tế Tp. HCM- 2005.